Đây là bộ đề kiểm tra Ngữ văn lớp 6, 7, 8, 9 giữa kì 2 có đày đủ ma trận, đề và đáp án theo cv 328 và thông tư 16 về kiểm tra đánh giá. Đề biên soạn bám sát chương chương trình sách giáo khoa. Đề gồm 3 phần: Ma trận đề, Đề kiểm tra và đáp án chi tiết.........
Trang 1PHÒNG GDĐT TP
TRƯỜNG THCS
KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG GIỮA HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2020 - 2021 Môn:Văn - Lớp 6
Thời gian làm bài: 90 phú
BỘ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ 2 MÔN NGỮ VĂN LỚP 6, 7,8, 9
Thông hiểu
Vận dụng
Vận dụng
I Đọc -hiểu
- Nhớ tên văn bản, tên tác giả
- Nêu được nội dung chính của đoạn; chỉ raphép tu từ sánh và tác dụng trong câu văn cụ thể
Nêuđượccảmnhận về
vẻ đẹpngoạihìnhcườngtrángcủa DếMèn
Trang 2ĐỀ BÀI
I Đọc - hiểu (4,0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi
“Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách
bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn Đầu tôi to và nổi từng tảng, rất bướng Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc."
II.Làm văn: (6,0 điểm)
Hãy tả lại quang cảnh mái trường thân yêu vào buổi sáng đầu tiên em tới trường sau kì nghỉ dài chống dịch Covid-19
Trang 3- Nếu có việc chi tiết hóa điểm các ý cần phải đảm bảo không sai lệch với tổngđiểm và được thống nhất trong toàn hội đồng chấm kiểm tra.
- Điểm toàn bài là tổng điểm của các câu hỏi trong đề kiểm tra, chấm điểm lẻđến 0,25 và không làm tròn
II ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM
I Đọc hiểu (4,0 điểm)
Câu 1: (1,0 điểm)
- Mức đạt tối đa: (1,0 điểm)
+ Tên văn bản: Bài học đường đời đầu tiên
+ Tên tác giả: Tô Hoài
- Mức chưa đạt tối đa: (0,5 điểm)
+ Chỉ đạt một trong hai yêu cầu trên
- Mức không đạt: (0 điểm)
+ Trả lời sai hoặc không có câu trả lời
Câu 2: (1,0 điểm)
- Mức đạt tối đa: (1,0 điểm)
- Tìm 02 từ mượn có trong đoạn trích: đình thần, lỗi lạc, công quán (HS tìmđược các từ khác nếu đúng vẫn cho điểm tối đa)
- Mức chưa đạt tối đa: ( 0,5 điểm)
+ Chỉ đạt 1/2 yêu cầu trên
+ Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua
+ Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máylàm việc
HS chỉ cần chi ra 1 trong 3 câu đạt 0,5 điểm Chỉ ra được tác dụng cụ thể trongcâu văn đó được 0,5 điểm
- Mức chưa đạt tối đa: ( 0,5 điểm)
+ Chỉ đạt 1/2 yêu cầu trên
Trang 4Nêu được cảm nhận về vẻ đẹp ngoại hình khỏe mạnh, cường tráng của Dế Mèn,
từ đó có ý thức luyện tập thể dục thể tháo và ăn uống khoa học điều độ và trau dồi vẻđẹp về phẩm chất, tâm hồn
- Mức không đạt: (0 điểm)
+ Trả lời sai hoặc không có câu trả lời
II Làm văn: (6,0 điểm)
Tiêu chí về nội dung phần bài viết : (5,0 điểm)
1 Mở bài: (1,0 điểm)
- Giới thiệu về ngôi trường của em: tên trường, vị trí
- Hoàn cảnh em quay lại trường: buổi sáng đầu tiên em và các bạn tới trường sau
kì nghỉ dài chống dịch Covid-19
- Mức đạt tối đa: (1,0 điểm)
+ Biết dẫn dắt, giới thiệu hay, tạo ấn tượng, có tính sáng tạo
- Mức chưa đạt tối đa: (0,5 điểm)
+ Biết dẫn dắt, giới thiệu chung về sự vật được tả nhưng chưa hay, chưa có tínhsáng tạo
- Mức không đạt: (0 điểm)
- Lạc đề, mở bài không đạt yêu cầu, sai cơ bản về kiến thức hoặc không có mởbài
2 Thân bài: (3,0 điểm)
- Mức đạt tối đa: (3,0 điểm) Tả được
- Từng làn gió thoáng nhẹ như làm cho tâm hồn trở nên thư thái thoải mái hơn
- Lâu không trở lại trường nhưng mọi thứ vẫn sạch sẽ tinh tươm do trước đó các
cô lao công đã dọn dẹp cẩn thận
- Trên những thân cây xà cừ còn được gắn thêm những tấm bảng với những tiêu
Trang 5- Em đến trường đã thấy lác đác một số bạn ở sân trường rồi, một số bạn ngồitrong lớp.
- Tiếng cười đùa vui vẻ của các bạn học sinh tạo cho em 1 cảm giác thật khó tả
- Trên sân trường lúc này cũng không còn náo nhiệt như trước nữa Vì cả trường đang thực hiện lệnh giãn cách xã hội của thủ tướng chính phủ
- Đa số, ai ai cũng ngồi trong lớp và tránh tụ tập đông người
- Tùng tùng tùng tùng tiếng trống trường vang lên đúng lúc 7h kém 5 phút,báo hiệu buổi học chuẩn bị bắt đầu
- Các bạn nhanh chóng cầm lấy cặp và chạy đến xếp thành 4 hàng trước cửa từ
từ đi vào lớp học trả lại cảnh yên tĩnh lại cho sân trường
- Mức chưa đạt tối đa: (0,5 - 2,5 điểm)
Chỉ đạt 1 trong 2 yêu cầu trên
- Mức không đạt: (0 điểm)
Sai kiến thức cơ bản hoặc không đề cập các ý trên.
3 Kết bài (1,0 điểm)
- Mức đạt tối đa: (1,0 điểm)
- Cảm nghĩ của em về cảnh trường: Quang cảnh trường em thật đẹp, bao nhiêunỗi nhớ niềm thương của em gửi cả vào trong ấy
- Em sẽ nhớ mãi ngôi trường thân yêu này trong tâm trí Dù sau này rời khỏi máitrường những có dịp về quê nhà em sẽ đến thăm trường
- Mức chưa đạt tối đa: (0,5 điểm)
+ Chỉ đạt một trong hai yêu cầu trên
- Mức không đạt: (0 điểm)
+ Kết bài sai kiến thức hoặc không có kết bài
Các tiêu chí khác: (1,0 điểm)
1 Hình thức: (0,5 điểm).
- Mức đạt tối đa: (0,5 điểm)
Viết bài văn đủ bố cục 3 phần, các ý sắp xếp hợp lí, diễn đạt mạch lạc, chữ viết
- Mức đạt tối đa: (0,5 điểm)
+ Bài viết sinh động, có nhiều ý hay, diễn đạt tốt
+ Biết kết hợp yếu tố miêu tả, biểu cảm vào viết văn tự sự
- Mức không đạt: Bài viết sơ lược, không biết kết hợp yếu tố kể, biểu cảm vào
viết văn tự sự
Trang 6* Lưu ý : Điểm toàn bài là điểm các câu cộng lại được làm tròn đến một chữ số
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi
“Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia
qua Đôi cánh tôi trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận
chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách
bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn Đầu tôi to và nổi từng tảng, rất bướng Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai
ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc."
(Trích Ngữ văn 6 - Tập 2)
Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? (1,0 điểm)
Trang 7Câu 2 :Nêu nội dung đoạn trích? (1 điểm)
Câu 3: Chỉ ra một câu văn có sử dụng phép tu từ so sánh trong đoạn văn trên và
nêu tác dụng của phép so sánh trong câu văn đó.(1 điểm)
Câu 4 :Nêu cảm nhận của em về hình ảnh Dế Mèn trong đoạn trích trên bằng 1
đoạn văn ngắn (Từ 3-5 câu) (1,0 điểm)
II.Làm văn: (6,0 điểm)
Hãy tả lại quang cảnh mái trường thân yêu vào buổi sáng đầu tiên em tới trường sau kì nghỉ dài chống dịch Covid-19
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ II
- Chỉ ra cặp từ trái nghĩa có trong đoạn thơ
- Hiểu được lời con muốnnói với mẹ trong đoạn thơ
- Hiểu được tác dụng của việc sử dụng cặp từ trái nghĩa
Vận dụng kiếnthức phần đọc –hiểu văn bản đểviết đoạn vănvới câu chủ đề:
Mẹ ơi, con yêumẹ!
Tạo lập văn
bản
Tạo lập vănbản miêu tả tảcảnh giờ rachơi
Trang 8Vận dụng cao
- Nhận biết được biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn
- Hiểu được nội dung của đoạn văn
Vận dụng kiến thức phần đọc – hiểu văn bản
để viết đoạn văn với câu
chủ đề: Mẹ ơi, con yêu mẹ!
Tỉ lệ: 50
%
Trang 9I ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN: (3 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
“Con thường sống ngẩng cao đầu mẹ ạ
Tính tình con hơi ngang bướng kiêu kì
Nếu có vị chúa nào nhìn con vào mắt
Con chẳng bao giờ cúi mặt trước uy nghi
Nhưng mẹ ơi, con xin thú thật
Trái tim con dù kiêu hãnh thế nào
Đứng trước mẹ dịu dàng chân chất
Con thấy mình bé nhỏ làm sao.”
( Hen-rích Hai-nơ: Thư gửi mẹ Tế Hanhdịch)
Câu 1 (0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ ?
Câu 2 (1,5 điểm): Trong đoạn thơ có sử dụng một cặp từ trái nghĩa Hãy phát hiện và
nêu tác dụng của cặp từ đó?
Câu 3 (1 điểm):Qua đoạn thơ, em hiểu điều tâm sự của người con muốn nói với mẹ
những gì?
II TẬP LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 4 (2 điểm): Từ đoạn thơ trên, hãy viết một đoạn văn biểu cảm (khoảng 200 chữ)
với chủ đề: Mẹ ơi, con yêu mẹ!
Câu 5 (5 điểm): Tục ngữ có câu: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.
Em hãy chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ đó
D ĐÁP ÁN, BIỂU ĐIỂM
I PHẦN ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
Câu 1 - Phương thức biểu đạt chín: biểu cảm
Trang 10(0,5 điểm)
Câu 2
(1,5 điểm)
- Học sinh chỉ ra được cặp từ trái nghĩa: “ngẩng >< cúi” (0,5 điểm)
- Tác dụng: thể hiện cách sống không chịu khuất phục trước uy quyền củanhà thơ (1 điểm)
Câu 3
(1 điểm)
- Có thể nêu cách hiểu của mình về lời tâm sự của người con với mẹ Trọngtâm cần đạt được ý cơ bản sau:Đoạn thơ là lời tâm sự của người con với mẹ:con thường sống ngẩng cao đầu, uy quyền không khuất phục được connhưng trước mẹ dịu dàng, chân chất, bao giờ con cũng thấy mình bé nhỏkhiêm nhường
II TẠO LẬP VĂN BẢN
* Yêu cầu về kĩ năng:
- Học sinh biết vận dụng những kiến thức về đặc điểm, cách làm bài văn vănnghị luận: xác lập luận điểm, luận cứ và cách lập luận
- Bài văn có bố cục 3 phần, hệ thống ý sáng rõ, có sự liên kết giữa các phần,các đoạn
* Yêu cầu về kiến thức: Thí sinh có thể có những cách cảm nhận khác nhau
nhưng cần đảm bảo một số nội dung cơ bản sau:
1 Mở bài:
- Dẫn dắt và nêu vấn đề: Lòng biết ơn là truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam
- Trích dẫn câu tục ngữ
Lưu ý: Học sinh tự lựa chọn cách viết mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp tùy
thuộc vào năng lực của bản thân mình
2 Thân bài
b.1 Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ
* Nghĩa đen: “quả” là trái cây Khi ăn một trái cây chín vàng, ngon ngọt, ta
phải biết nhớ ơn nguời trồng cây
* Nghĩa bóng: “quả” là thành quả lao động về vật chất và tinh thần Được
hưởng thụ thành quả lao động phải biết nhớ ơn những người - “kẻ trồng cây” đã có công tạo dựng nên
=> Thông qua hình ảnh ẩn dụ, câu tục ngữ nêu ra một truyền thống, đạo lí tốt đẹp của nhân dân ta: lòng biết ơn
b.2 Chứng minh
Trang 11- Nội dung câu tục ngữ hoàn toàn đúng:
+ “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” là một truyền thống quý báu của dân tộc từ xưađến nay
+ Tất cả những thành quả mà chúng ta được hưởng hiện nay không tự nhiên
mà có
+ Được thừa hưởng giá trị vật chất, tinh thần ngày nay, chúng ta phải biết
ơn, hướng về nơi xuất phát để bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn
+ Người sống biết ơn ý thức được trách nhiệm sống của mình Họ sống tích cực phát huy cao độ khả năng sáng tạo dựa trên sự kế thừa phát huy những thành quả của người đi trước Người sống biết ơn sẽ luôn được yêu quý, trântrọng
+ Khi chúng ta biết ơn quá khứ, trân trọng giá trị nguồn cội cũng là khi chúng ta đang làm giàu vốn văn hoá cho bản thân và góp phần bảo vệ văn hoá truyền thống của đất nước
- Các biểu hiện thực tế đời sống thể hiện đạo lí:
+ Lễ hội tưởng nhớ tổ tiên 10/3, Lễ hội Đống Đa (Quang Trung), Trần HưngĐạo,…
+ Những ngày lễ lớn trong năm 8/3, 27/7, 20/11,…
+ Thờ cúng tổ tiên…
b.3 Mở rộng
- Phê phán một bộ phận giới trẻ ngày nay đang quay lưng với truyền thống, sống ích kỷ, chỉ biết cho riêng mình
- Mỗi chúng ta cần nhận thức được ý nghĩa của lối sống đẹp
- Không chỉ sống biết ơn, chúng ta phải biết sống cống hiến, như vậy mới là thái độ sống tốt nhất
3 Kết bài:- Khẳng định lại vấn đề: Bài học sâu sắc về lòng biết ơn, đạo lí
làm người thích hợp
* Cách cho điểm:
- Điểm5: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu trên.
- Điểm4: Đáp ứng cơ bản các yêu cầu trên, tri thức trong bài khách quan,
diễn đạt tương đối tốt, có thể còn một vài lỗi nhỏ về chính tả, diễn đạt
- Điểm2 - 3: Đáp ứng được khoảng một nửa số ý trên, có thể còn mắc một
vài lỗi nhỏ
- Điểm1: Trình bày sơ sài, mắc nhiều lỗi chính tả, diễn đạt.
- Điểm 0: Hoàn toàn lạc đề.
Trang 12Thời gian làm bài: 90 phú
Giải thích việc lặp lại tiếng chim tu hú ở đầu bài thơ và cuối bài thơ có
5 %
11,5
15 %
2220%
2 Tiếng Việt - Nhận biết về
1110%
em hãy giới thiệu về một di tích lịch sử hoặc danh lam thắng cảnh của quê hương
Số câu:
Số điểm:
17
17
Mẫu 01
Trang 1315 %
1770%
410100%
ĐỀ BÀI Phần I: Đọc - hiểu
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
(Khi con tu hú - Tố Hữu, SGK Ngữ văn 8 tập II, tr 19, NXBGD năm 2007) Câu 1 (0.5 điểm) : Bài thơ có đoạn thơ trên được nhà thơ Tố Hữu sáng tác trong
hoàn cảnh nào? Thuộc thể thơ gì?
Câu 2 (1.0 điểm) : Câu thơ thứ 2 thuộc kiểu câu gì? Vì sao?
Câu 3 (1.5 điểm) : Mở đầu bài thơ “Khi con tu hú”, nhà thơ viết “Khi con tu hú gọi
bầy”, kết thúc bài thơ là “Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!”, theo em việc lặp lại tiếng chim tu hú như vậy có ý nghĩa gì?
Phần II: Làm văn (7,0 điểm)Câu 4 Thái Nguyên quê hương em được ví là “ Đệ
nhất danh trà”, ngoài ra còn có khu du lịch Hồ Núi Cốc được mệnh danh “Vịnh Hạ Long” thu nhỏ của Thái Nguyên Đóng vai là hướng dẫn viên du lịch nhỏ tuổi, em hãy giới thiệu về một di tích lịch sử hoặc danh lam thắng cảnh của tỉnh Thái
Nguyên
HƯỚNG DẪN CHẤM
(Bản Hướng dẫn chấm gồm 02 trang)
Phần I: Đọc - hiểu (3,0 điểm)
Trang 14Câu Nội dung Điểm
1
Sáng tác trong hoàn cảnh: vào tháng 7/1939 tại nhà lao Thừa
Phủ (Huế) khi tác giả bị bắt giam vào đây chưa lâu
+ Bộc lộ trực tiếp cảm xúc của nhân vật trữ tình: đau khổ, ngột
ngạt cao độ và niềm khao khát cháy bỏng muốn thoát khỏi cảnh
tù ngục để trở về với cuộc sống tự do
0,250,75
3
Việc lặp lại tiếng chim tu hú có ý nghĩa:
- Tạo nên kết cấu đầu cuối tương ứng cho bài thơ
- Nhấn mạnh tiếng chim tu hú là tiếng gọi tha thiết của tự do,
của thế giới sự sống đầy quyến rũ đối với người tù cách mạng
Tố Hữu
- Tiếng chim tu hú ở cuối bài thơ là tiếng kêu khắc khoải, hối
thúc, giục giã như thiêu đốt lòng người chiến sĩ cách mạng trẻ
tuổi khiến cho người tù cảm thấy hết sức đau khổ, ngột ngạt,
khao khát thoát khỏi cuộc sống giam cầm về với tự do, với đồng
đội Đây là tiếng gọi của tự do
0,50,5
0,5
- Học sinh trình bày đủ ý, lập luận chặt chẽ, thuyết phục, thể
hiện hiểu biết sâu sắc, chính xác về đối tượng thuyết minh, có
lời giới thiệu về vai trò của bản thân: hướng dẫn viên du lịch:
cho điểm tối đa mỗi ý.- Giới thiệu được về đối tượng thuyết
minh nhưng thiếu ý; kiến thức về đối tượng thuyết minh còn
chung chung, thiếu chính xác; bài thuyết minh không sinh động,
không thể hiện được vai trò là hướng dẫn viên du lịch: giáo viên
căn cứ vào yêu cầu và thực tế bài làm của học sinh để cho điểm
phù hợp.* Yêu cầu chung:- Về kiến thức: cung cấp kiến thức
chính xác, khách quan, hữu ích về một di tích lịch sử hoặc danh
lam thắng cảnh của tỉnh Thái Nguyên Đề có tính chất mở để
học sinh tự lựa chọn đối tượng thuyết minh mà mình yêu thích
và am hiểu nhất để giới thiệu
0,5
Trang 15- Về kỹ năng:
+ Bố cục bài hoàn chỉnh có mở bài, thân bài, kết bài
+ Diễn đạt trong sáng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
+ Trình bày rõ ràng, biết sử dụng các phương pháp thuyết minh
phù hợp và kết hợp sử dụng các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm
*Yêu cầu cụ thể:
- Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu về một di tích lịch sử hoặc danh
lam thắng cảnh của tỉnh Thái Nguyên
- Thân bài: Học sinh thuyết minh theo các ý chính sau:
+ Về vị trí địa lý, diện tích hoặc hoàn cảnh ra đời (nếu là di tích
lịch sử)
+ Giới thiệu cụ thể về di tích lịch sử hoặc danh lam thắng cảnh
theo trình tự hợp lý (từ bao quát đến cụ thể hoặc thiên nhiên,
con người, kiến trúc hoặc các loài động vật, thực vật, cảnh quan
khác)
+ Vai trò, ý nghĩa của di tích lịch sử hoặc danh lam thắng cảnh
đối với cuộc sống con người, đối với việc phát triển ngành du
lịch của quê hương
- Kết bài: Nêu suy nghĩ, tình cảm của bản thân
Kí duyệt của BGH Kí duyệt tổ chuyên môn Giáo viên ra đề
Phó Hiệu trưởng Tổ trưởng Tổ CM
PHÒNG GDĐT TP
TRƯỜNG THCS
KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG GIỮA HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2020 – 2021 Môn: Ngữ văn – Lớp 9
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề