Sinh học 9. Lý thuyết bài 44: Ảnh hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật.

Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giam nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn.. Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giam nhẹ cạnh tranh giữa các cá[r]

Câu hỏi : Nhiệt độ của môi trường có ảnh hưởng tới đặc điểm hình thái và hoạt động sinh lí của sinh vật như thế nào ?

Trả lời : Mỗi loài sinh vật chỉ sống được trong một giới hạn nhiệt độ nhất định

- Nhiệt độ anh hưởng tới các đặc điểm hình thái (thực vật rụng lá, có lớp bần dày, có vay mỏng bao bọc chồi lá , động vật có lông dày)

- Nhiệt độ có anh hưởng tới hoạt động sinh lí của sinh vật như quang hợp, hô hấp,

- Nhiệt độ có anh hưởng tới tập tính của động vật như tập tính tránh nóng , tránh lạnh như ngủ đông,

BÀI 44

Các sinh vật cùng loài sống gần nhau và liên hệ với nhau,

hình thành nhóm cá thể

I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:

Vậy trong một nhóm cá thể có những mối

quan hệ nào?

- Mối quan hệ hỗ trợ và mối quan hệ cạnh tranh

1 QUAN HỆ HỖ TRƠ

Khi nào các sinh vật trong nhóm cá thể hỗ trợ nhau ?

Khi điều kiện sống đầy đủ ( thức ăn , nơi ở, đối tượng mùa

NHÓM 1 :QUAN HỆ CÙNG LOÀI –HỖ TRƠ

H 1: HT LIỀN RỄ Ở CÂY THÔNG H 2 :CÂY MỌC GẦN NHAU CÙNG

NHAU CHỐNG LẠI GIÓ BÃO H 3 : THỤ PHẤN KẾT HẠT TỐT

H 4 :BẢO VỆ NHAU - ĐÀN TRÂU

RỪNG HƠP SỨC ĐUỔI SƯ TỬ

H 5 : ĐÀN SƯ TỦ HƠP TÁC SĂN MỒI –TÌM THỨC ĂN DỄ DÀNG ĐẢM BẢO SINH SẢN

1 QUAN HỆ HỖ TRƠ

- Bảo vệ nhau

- Tìm thức ăn dê dàng hơn

- Đảm bảo sinh sản.

I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:

Tiết 46-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT

Hỗ trợ nhau là thế

nhưng khi nào các sinh vật cùngloài chuyển qua cạnh tranh

?

Khi gặp điều kiện bất lợi ( Thiếu thức ăn , nơi ở, tranh giành nhau con cái trong mùa sinh sản …)

2 QUAN HỆ CẠNH TRANH

I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:

2 QUAN HỆ CẠNH TRANH

- Nhóm 2 lên trình bày bài chuẩn bi mối quan hệ cạnh tranh

I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:

H1 :HIỆN TƯƠNG TỰ TỈA THƯA Ở

THỰC VẬT ( TỈA CÀNH TỰ NHIÊN )

NHÓM 2 : QUAN HỆ CÙNG LOÀI – CẠNH TRANH

H2, 3 :CÂY CẠNH TRANH VỀ ÁNH SÁNG , THÂN CÂY CÒI CỌC

H 6 :ĂN THỊT ĐỒNG LOẠI

H 4 ,5 :ĐÁNH NHAU ĐỂ TRANH GIÀNH THỨC ĂN,

NƠI Ở, ĐỰC CÁI TRONG MÙA SINH SẢN

Một số cá thể phai tách ra khỏi nhóm

Bài tập: tìm câu đúng trong các câu sau:

1 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm tăng kha năng cạnh tranh giữa các cá thể.

2 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm cho nguồn thức

ăn cạn kiệt nhanh chóng.

3 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giam nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn.

3 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giam nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn.

2 QUAN HỆ CẠNH TRANH

Trong điều kiện cạnh tranh vừa phải thì cạnh tranh cùng loài có lợi hay hại ?

I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:

Liên hệ thực tế: Trong chăn nuôi, cần phải làm gì để tránh sự

cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể, làm giảm năng suất vật nuôi?

Nuôi gà đàn, lợn đàn… với mật độ hợp lí, cung cấp đủ thức ăn, nước uống, đảm bảo tỉ lệ giới tính….cho chúng Các con vật sẽ tranh nhau ăn, chúng sẽ ăn nhiều hơn → mau lớn.

I/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:

Quan hệ Đặc điểm

Bảng 44: Các mối quan hệ khác loài

sinh

Sinh vật

ăn sinh vật khác

Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật

Các sinh vật khác nhau tranh giành thức ăn, nơi ở và các điều kiện sống khác của môi trường Các loài kìm hãm sự phát triển của nhau.

Sự hợp tác giữa hai loài sinh vật, trong đó một bên có lợi còn bên kia không có lợi và cũng không có hại

Sinh vật sống nhờ trên cơ thể sinh vật khác, lấy các chất dinh dưỡng, máu từ sinh vật đó.

Gồm các trường hợp: động vật ăn thit con mồi, động vật ăn thực vật, thực vật bắt sâu bọ

đich Kí sinh nửa kí sinh

Sinh vật ăn sinh vật khác

+ + + 0

+ - + , -

-1, 9

5, 62,7

4, 8

3, 10

+ : CÓ LƠI - : CÓ HẠI 0 : KHÔNG HẠI, KHÔNG LƠI

1/ Ở đia y, các sợi nấm hút nước và

muối khoáng từ môi trường cung

cấp cho tảo, tảo hấp thụ nước và

muối khoáng và năng lượng ánh

sáng mặt trời tổng hợp nên các chất

hữu cơ, nấm và tảo đều sử dụng các

sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp

(H 42.2).

H4 2.2 ĐỊA Y

HỖ TRƠ (Cộng sinh)

I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:

II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:

Tảo đơn bào Sợi nấm

9/ Vi khuẩn sống trong nốt sần ở rê

cây họ đậu (H43.3)

5/ Đia y sống bám trên cành

cây

HỖ TRƠ ( Hội sinh )

I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:

II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:

6/ Cá ép bám vào rùa biển, nhờ

đó cá được đưa đi xa.

CÁ ÉP

RÙA BIỂN

2/ Trên một cánh đồng

lúa, khi cỏ dại phát triển

năng suất lúa giảm Lúa

Cỏ dại

ĐỐI ĐỊCH (Cạnh tranh)

I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:

II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:

7/ Dê và bò cùng ăn cỏ trên một

cánh đồng.

4/ Rận và ve bét sống bám trên da

trâu, bò Chúng sống được nhờ

hút máu của trâu, bò.

ĐỐI ĐỊCH (Kí sinh , nửa kí sinh)

I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:

II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:

8/ Giun đũa sống trong ruột người.

3/ Hươu, nai và hổ cùng sống trong

một cánh rừng Số lượng hươu, nai bi

khống chế bởi số lượng hổ.

ĐỐI ĐỊCH (Sinh vật ăn sinh vật

khác)

I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:

II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:

10/ Cây nắp ấm bắt côn trùng.

Nuôi mèo bắt chuột Vit ăn ốc bươu vàng, ăn sâu…

- Dùng thiên đich tiêu diệt sinh vật có hại.

- Đây là biện pháp sinh học, diệt được sinh vật gây hại mà không gây ô nhiêm môi trường.

Quan hệ Đặc điểm

Bảng 44: Các mối quan hệ khác loài

Sinh vật ăn sinh vật khác Kí sinh, nửa kí sinh

+ : CÓ LƠI - : CÓ HẠI 0 : KHÔNG HẠI, KHÔNG LƠI

+ + + 0

Làm việc theo nhóm “ Đoàn kết là sức mạnh ”

Chiến tranh

Trong mối quan hệ của con người có hỗ trợ và cạnh tranh lẫn nhau không ?

Con người có tập tính nào như động vật không? Cho ví dụ và ý nghĩa của tập tính đó ?

TRÒ CHƠI

Trên cây nhãn có một số loài sinh vật Em hãy xác

đinh các mối quan hệ có trên cây nhãn ?

Thể lệ trò trơi như sau : Chia 2 nhóm mỗi nhóm 4 học sinh, xếp thành 2

hàng Học sinh đầu tiên điền mối quan hệ số 1 về đưa phấn cho học sinh số 2 điền mối quan hệ số 2 Cứ như vậy đến hết

- Đội thắng là đội có thời gian nhanh hơn và đáp án đúng hơn

Đáp án : 1 Kí sinh, nửa kí sinh

2 Sinh vật ăn sinh vật khác

3 Hội sinh

4 Sinh vật ăn sinh vật khác

Làm việc theo nhóm “ Đoàn kết là sức mạnh ”

Chiến tranh