SEMINAR tìm HIỂU về NHIỄM độc GAN DO THUỐC CHỐNG LAO (bộ môn LAO)

Trắc nghiệm, bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành Y dược hay nhất”; https://123doc.net/users/home/user_home.php?use_id=7046916. Slide seminar bộ môn lao ppt dành cho sinh viên chuyên ngành Y dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt bộ môn lao bậc cao đẳng đại học ngành Y dược và các ngành khác

TÌM HIỂU VỀ NHIỄM ĐỘC GAN DO THUỐC CHỐNG LAO

BÊNH LAO ĐANG ĐE DỌA TOÀN

Thuốc kháng lao

Nắm được tình hình chung về nhiễm độc gan do thuốc chống lao

Các yếu tố nguy cơ nhiễm độc gan do thuốc

Nêu được cơ chế nhiễm độc gan do thuốc chống lao

Phát hiện và xử trí được tai biến nhiễm độc gan do thuốc chống lao

Dịch tễ của nhiễm độc gan do thuốc chống lao

Vai trò của gan trong chuyển hóa thuốc chống lao

Sinh bệnh học của nhiễm độc gan do thuốc điều trị lao Các yếu tố nguy cơ

Lâm sàng, cận lâm sang

Sau 1975

( Pyrazinamid

Rifampicin)

Trước 1972 ( Pyrazinamid)

I DỊCH TỄ

683 626

242 185

130 150 42

Ghi nhận từ hệ thống báo cáo tự nguyện của Việt

Tỷ lệ ATDH trong đa trị liệu đều ghi nhận 2-28% tùy báo cáo

Không có số liệu cho đơn trị liệu trừ Isoniazid ( 0,5%)

(1)

Yếu tố nguy cơ của viêm gan do kháng thuốc lao

Bệnh gan mật có sẵn

Lớn tuổi (>35)

Liều lượng

và thời gian

Nữ giới HIV

II CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ

So sánh giữa bn điều trị thuốc kháng lao mang VR HBV với bn không mang VR

HBV và bn mang VR HBV không điều trị thuốc kháng lao

Người mang HBV điều trị thuốc kháng Lao

Người Không mang HBV điều trị thuốc kháng Lao

Người mang HBV Không điều trị thuốc kháng Lao

Rối loạn chức năng gan 15(34,9%) 26(9,4%) 7(8,1%)

Viêm gan triệu chứng 7(16,3%) 13(4,7%) 1(1,2%)

Tỷ lệ rối loạn chức năng gan bệnh nhân già và trẻ trong nghiên cứu

hồng kông

Tuổi ≥ 65 (n = 457)

Tuổi < 65 (n =413 )

ALT tăng < 3 ULN 19 ( 4,2% ) 11 (2,7%)

ALT tăng > 5 ULN 29(6,3%) 17(4,1%)

III Vai trò của gan trong chuyển hóa thuốc

III.CƠ CHẾ GÂY VIÊM GAN CỦA THUỐC

1 INH

RIFAMPICIN

2 RIFAMPICIN

Gây viêm gan hoại tử, cơ chế gây viêm gan chưa rõ

Độc tính trên gan phụ thuộc vào liều

Thường xảy ra sau 1-2 tháng điều trị

Liều trung bình hiếm khi gây viêm gan, nhưng một khi đã xảy ra thì rất nặng nề

Dấu hiệu nghĩ tới viêm gan do thuốc kháng Lao

Có yếu tố nguy cơ

Đã sử dụng thuốc chống Lao

Tiền sử và trước khi điều trị lao Không có các triệu chứng đó

Triệu chứng nhiễm

độc gan xuất hiện

trong 1-2 tuần điều

Đa số chỉ tăng transaminase không triệu chứng.

Khoảng 1% có triệu chứng lâm sàng rõ

Triệu chứng nhiễm độc gan thường được phát hiện trong 1-2 tuần đầu tiên nhưng cũng có thể xảy ra bất cứ lúc nào

Theo dõi men gan là cần thiết

Không có yếu tố nguy

cơ

Tăng men gan Không

triệu chứng

Viêm gan sinh học

Viêm gan lâm sàng

Có yếu tố nguy cơ

Tăng men gan trước

điều trị

Khác CÁC NHÓM BÊNH LÂM SÀNG

Tăng men gan trước khi điều trị kháng lao

Lâm sàng không

rõ ràng

ALT tang 3-5 ULN

và hoặc Bilirubin toàn phần tăng >

2ULN

Viêm gan sinh học

Mệt mỏi, chán ăn Vàng da, vàng mắt Buồn nôn, nôn Đau hạ sườn phải

a Lâm sàng:

THỂ VIÊM GAN LÂM SÀNG

• ALT tăng > 10 ULN (ALT

>500U/L)

Độ III

b Cận lâm sàng

Bệnh nhân nam, 43 tuổi phát hiện và điều trị viêm gan B 10 năm nay, uống rượu bia lượng ít ( 20g/ngày/13 năm ) Nay vào viện và được chẩn đoán là Lao phổi mới AFB (+), đang được điều trị phác đồ IA giai đoạn tấn công ngày thứ 10 thì phát hiện các triệu chứng: buồn nôn, nôn, đau HSP, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sậm màu, xét nghiệm ALT tăng 200 U/L, AST

150 U/L

Lưu ý: XN men gan và bilirubin bình thường trước khi điều trị lao

1) Câu hỏi: Hướng chẩn đoán của bạn??

2) Các xét nghiệm để làm rõ chẩn đoán trên??

TÌNH HUỐNG LÂM SÀNG

Cận lâm sàng

- Siêu âm

Chẩn đoán

Yếu tố nguy cơ

Cận lâm sàng

Loại trừ nguyên nhân khác Lâm sàng

VI CHẨN ĐOÁN

Bắt buộc dung thuốc kháng lao

Yếu tố P450

Giới Tuổi

Sau 1-2 tuần bắt đầu điều trị thuốc

kháng lao ho c trong suốt quá ă

trình điều trị.

1)Yếu tố nguy cơ

Lâm sàng

Chán ăn

Ăn không tiêu, buồn nôn, nôn

Mệt mỏi, suy nhược, có thể sôt

Đau hạ sượn

phải, gan to

Vàng da, vàng

mắt

ALT tăng 3 lần ULN ()

Bilirubin toàn phần tăng lần ULN

Giải phẫu bệnh

ALT tăng 3 lần ULN ()

Bilirubin toàn phần tăng lần ULN

Giải phẫu bệnh

CẬN LÂM SÀNG

Chẩn đoán phân biệt

Rối loạn dạ

dày ruột

Viêm gan virus

Viêm gan rượu

Bệnh lý

Trường hợp 1

ALT tăng <5 + Không có triệu chứng lâm sàng

-Không ngưng thuốc

- Điều trị hỗ trợ ( Dinh dưỡng, thuốc bảo vệ gan, nghỉ ngơi…)

Trường hợp 2

ALT tăng 5 + Có hoặc Không có triệu chứng lâm sàng

- Tạm ngưng thuốc

- Điều trị triệu chứng

- Điều trị lại thăm dò

- Quyết định điều trị lại hoặc đặt vấn đề ngưng thuốc

Trường hợp 2

ALT tăng 5 + Có hoặc Không có triệu chứng lâm sàng

- Tạm ngưng thuốc

- Điều trị triệu chứng

- Điều trị lại thăm dò

- Quyết định điều trị lại hoặc đặt vấn đề ngưng thuốc

VIII ĐIỀU TRỊ

Truyền đường ưu trương nuôi dưỡng

Loại bỏ các thuốc độc cho gan ( Para, an thần)

Đánh giá lại các bệnh lý liên quan: Viêm gan virus, viêm gan

rượu, HIV… để phối hợp điều trị đúng

Mục đí ch

•

Xác đị

nh t huốc đã gây

•

Khi AL

N b ình th ườn

g

Ngu yên tắ

c

•

Thự

c h iện khi

có S , E

•

Các th uốc đư

ợc t hem vào l

ần

lư ợt

•

Kiể

m tr

a c hứ

c n ăng gan sa

u 1

tuầ

n đ iều trị l ại

•

Nếu th

ấy bấy thư ờng thì th

ủ

phạ

m là th uốc đư

ợc t hem sau

cùn g

ĐIỀU TRỊ LẠI THĂM DÒ

LƯU Ý

Nếu điều trị lại thăm dò đáp ứng tốt thì sử

dụng lại phác đồ cũ

Ngưng điều trị phác đồ cũ với các trường

hợp viêm gan nặng hoặc men gan tăng cao

trong quá trình điều trị lại thăm dò

VIII PHÒNG NGỪA VIÊM GAN DO THUỐC ĐIỀU TRỊ LAO

Kê đơn chú ý liều lượng

Khám phát hiện sớm bệnh lý gan mật trước đó

Theo dõi lâm sàng và cận lâm sàng

Loại trừ các nguy cơ làm nặng viêm gan

Giáo dục bệnh nhân phát hiện sớm biểu hiện viêm gan

Chế độ dinh dưỡng

Click to edit Master text styles

Second level

Third level

Fourth level

Fifth level

Tất cả bệnh nhân bắt đầu uống

thuốc kháng lao nên đánh giá các

test chức năng gan cơ bản

Bn <35t các test không được chỉ

định thường quy

Nên làm các test 1 lần/ tháng đối với:

bn già, có bệnh gan trước, nhiễm HBV, HCV, HIV, suy dinh dưỡng

Vai trò của gan trong chuyển hóa thuốc

Yếu tố nguy cơ

Lâm sàng, cận lâm sàng

Chẩn đoán

Điều trị

IX KẾT LUẬN