Trong thời kì mở cửa hội nhập của Việt Nam như hiện nay, việcquảng bá đất nước đến với bạn bè khắp năm châu là vô cùng cấp thiết.Trong lĩnh vực kinh tế xuất khẩu, nhắc đến Việt Nam, ngườ
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
KHOA QUAN HỆ QUỐC TẾ
- -TIỂU LUẬN MÔN THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI ĐẠI CƯƠNG
Đề tài:
QUẢNG BÁ CÀ PHÊ VIỆT NAM RA THẾ GIỚI HIỆN NAY
Hà Nội, tháng 11 – năm 2014
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 LƯỢC SỬ VỀ NGÀNH CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM 3
CHƯƠNG 2 VỀ CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY 4
1 Văn hóa cà phê tại Việt Nam 4
2 Các thương hiệu cà phê nổi tiếng 9
CHƯƠNG 3 CHIẾN LƯỢC QUẢNG BÁ 15
Trang 3MỞ ĐẦU
Cà phê là một khái niệm quen thuộc với tất cả mọi người trên thếgiới Trong cuộc sống hàng ngày, cà phê là một phần không thể thiếu Bắtđầu một ngày mới bận rộn, nhâm nhi ly cà phê cùng với vài lát bánh mì sẽ
là lựa chọn tuyệt vời để tiếp thêm năng lượng Xế chiều, ta lại vào mộtquán cà phê nho nhỏ, nằm sát ven đường để cùng với bạn bè, đồng nghiệp
tụ tập dăm ba câu chuyện phiếm Đến khi màn đêm buông xuống, cà phêlại là người bạn đồng hành cho sức sáng tạo thăng hoa Dường như cà phêkhông còn là một loại thức uống thông thường, mà đã trở thành một phầnkhông thể tách rời trong vòng quay cuộc sống, một nét văn hóa đặc sắc củamọi quốc gia trên thế giới
Người ta cho rằng, những cây cà phê đầu tiên được phát hiện ở đấtnước Abixini (Ethiopia ngày nay) Một người dân Abixini thấy mùi thơmngào ngạt tỏa ra từ một bụi cây đang cháy Anh ta liền nhặt thứ quả nhỏtrong bụi cây và nếm thử, thấy rất ngon và đã pha ra nước uống Vậy là càphê ra đời Sau này, cây cà phê mới được đưa sang Ả rập, rồi các nướcChâu Âu, và từ đó cà phê đã nổi tiếng trên toàn thế giới
Tại Việt Nam, cây cà phê được đưa vào trồng hồi cuối thế kỷ 19, ởmột số nơi như Quảng Bình, Hà Nam, Kontum Sau này, các chủ đồn điềnngười Pháp mới thực hiện việc canh tác cà phê trên quy mô lớn Trải quagần 200 năm, đến nay, cà phê Việt Nam đã trở thành một trong những
“người khổng lồ” trong nông nghiệp Đặc biệt, người dân Việt Nam cònbiến cà phê trở thành một nét ẩm thực đỉnh cao, một nghệ thuật tinh tế vàhấp dẫn không kém cà phê ở bất cứ một đất nước, một quốc gia nào khác
Trong thời kì mở cửa hội nhập của Việt Nam như hiện nay, việcquảng bá đất nước đến với bạn bè khắp năm châu là vô cùng cấp thiết.Trong lĩnh vực kinh tế xuất khẩu, nhắc đến Việt Nam, người nước ngoàithường nghĩ đến đó là gạo và cà phê Việt Nam giữ vị trí á quân trong việcxuất khẩu cà phê ra thế giới, chỉ đứng sau Brazil Còn trong cuộc sống hàngngày, tại các thành phố lớn như Hà Nội, Sài Gòn, các quán cà phê luôn làmột nét văn hóa riêng biệt, đặc sắc; là trải nghiệm không thể bỏ qua nếu
Trang 4các du khách nước ngoài muốn khám phá nét đặc trưng trong sinh hoạt củangười dân nơi đây
Như vậy, đối với Việt Nam thì cà phê là một lĩnh vực lớn cần đượcquan tâm chú ý, cần được đẩy mạnh quảng bá Bởi vì, quảng bá cà phêkhông chỉ đem lại giá trị về mặt vật chất cho lĩnh vực thương mại, cải thiệnđời sống của người nông dân Mà quảng bá cà phê còn giúp cho bạn bè cácnước trên thế giới hiểu rõ hơn về Việt Nam, về một nét văn hóa đặc sắc củangười dân Việt
Trang 5CHƯƠNG 1 LƯỢC SỬ NGÀNH CÀ PHÊ Ở VIỆT NAM
Cà phê được đưa vào Việt Nam bởi người Pháp vào khoảng năm
1850 Vào đầu năm 1900, cà phê được trồng ở một số tỉnh phía Bắc nhưTuyên Quang, Lạng Sơn và Ninh Bình: và các tỉnh miền Trung như Nghệ
An và Hà Tĩnh Cà phê Chè là loại cà phê xuất hiện đầu tiên ở Việt Nam,cùng với cà phê Mít cũng được trồng ở một số vùng
Rất lâu sau đó, người Pháp bắt đầu canh tác các vườn cà phê quy môlớn trên vùng đất thuộc Tây nguyên ngày nay Ban đầu, người ta trồng càphê Chè trên đất Tây nguyên, tuy nhiên, các cây cà phê Chè bị rỉ sắt quánặng nên thoái hóa dần Cuối cùng, cà phê Chè bị thay thế bằng cà phê Vối
và cà phê Mít
Trong khoảng thập niên 90, sản lượng cà phê của Việt Nam đã tănglên nhanh chóng, nguyên nhân chủ yếu là do:
- Thực hiện chủ trương giao đất cho nông dân;
- Giá cà phê tăng cao trong năm 1994 và giai đoạn 1996 – 1998;
- Cùng với chính sách định canh định cư, nhiều người dân đồngbằng đã di cư lên sinh sống và thâm canh cà phê ở vùng Tây Nguyên Việcthâm canh cà phê trên quy mô rộng diễn ra điển hình nhất ở khu vực TâyNguyên Hầu hết các vườn cà phê mới trồng trong giai đoạn này là cà phêVối Tỉnh Đăklăk trở thành tỉnh có diện tích cà phê lớn nhất Việt Nam vàsản lượng cà phê của Đăklăk chiếm gần một nửa tổng sản lượng cà phêtoàn quốc
Những năm gần đây, Chính phủ đã ra quyết định ổn định diện tíchtrồng cà phê ở mức 500 ngàn hecta nhằm tránh hiện trạng phá rừng đểtrồng cà phê khi giá lên cao Hiện nay, Việt Nam có lượng cà phê xuất khẩulớn thứ hai trên thế giới, chỉ đứng sau Brazil, đứng đầu về xuất khẩu cà phêVối và lượng xuất khẩu chiếm khoảng 14% thị phần toàn cầu
Trang 6CHƯƠNG 2
VỀ CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY
1 Văn hóa cà phê tại Việt Nam
Trong chiến lược quảng bá cà phê Việt Nam ra nước ngoài, thì việctìm hiểu phong cách thưởng thức cà phê của người Việt Nam là một phầnkhông thể thiếu Việt Nam có một cách thưởng thức cà phê rất riêng biệt vàđộc đáo mà nhiều du khách nước ngoài đến đây đã phải ngạc nhiên, trầmtrồ
Như đã nói ở trên, người dân Việt Nam thưởng thức cà phê khônggiống như Mỹ, Pháp, hay bất cứ một quốc gia nào khác Người Việt khôngcoi cà phê là thức uống nhanh, để chống buồn ngủ, mà cà phê là một thứvăn hóa nhâm nhi, suy tưởng Điều đó được thể hiện ở cách pha cà phêphin ưa thích của người Việt Cà phê được xay nhỏ, đựng trong một cáiphin và được đổ nước sôi lên trên Cà phê nóng sẽ nhỏ từng giọt, từng giọtxuống một cái cốc hứng bên dưới phin Thời gian chờ đợi cà phê được coi
là thời gian thú vị nhất Cảm giác nhìn từng giọt cà phê rơi mang đến chotâm hồn một cảm giác thư thái và nhẹ nhõm Phải có khoảng thời gian chờđợi ấy thì mới có thể có được sự thưởng thức trọn vẹn nhất thành quả của
nó, một ly cà phê đen đắng, đậm đà, thoảng chút vị chua chua thanh tươi
Cái cách mà người Việt thưởng thức cà phê còn thể hiện trong cáchuống Không phải là uống một hơi, mà nhâm nhi từng chút một, từng ngụmnhỏ, vừa đọc báo, nghe nhạc, hay cùng với bạn bè đồng nghiệp trò chuyện,hoặc thư giãn một mình và suy ngẫm về cuộc đời, con người
Khác với các quốc gia khác, thường phát triển cà phê theo hình thức
“take away” - cà phê mang theo, người Việt thường ngồi uống cà phê tạichỗ Có thể là một quán cà phê sang trọng trong nhà, được trang trí cầu kỳvới không gian rộng mở mà yên tĩnh Hoặc có thể chỉ là một quán nước venđường, “bụi” và bình dân, thích hợp cho những cuộc chuyện trò tán gẫutriền miên, kéo dài Cách thưởng thức này đã làm nên cả một nghệ thuật
Trang 7độc đáo của văn hóa cà phê Việt Nam, được gọi là “cà phê vỉa hè” hay “càphê lề đường”, “cà phê bụi” rất được người Việt ưa chuộng, không chỉ tầnlớp trung niên mà còn có cả giới trẻ, những du khách nước ngoài đến vớiViệt Nam nữa.
Cà phê vỉa hè, một nét văn hóa đặc trưng của Hà Nội
Rẻ và thân thiện, đó là hai đặc điểm đặc trưng của cà phê vỉa hè Chỉcần một chiếc ghế nhựa con con và một cốc cà phê nóng là đã đủ với nhữngngười dân yêu cà phê bụi Cà phê bụi thân thiện vì nó đưa mọi người đếngần nhau hơn Tại đây, chúng ta có thể bắt gặp một doanh nhân thành đạtchỉnh tề với comple, cà vạt và một bác xe ôm với khuôn mặt dãi dầu vìsương gió cùng nhau thưởng thức một cốc cà phê, trò chuyện, sẻ chia vềnhững điều bình thường của cuộc sống như đã quen thân từ lâu lắm rồi Với
cà phê vỉa hè, không có sự phân biệt giai cấp, mà chỉ có những người yêu
cà phê, yêu vẻ đẹp dung dị của hè phố mà thôi
Một kiểu dạng khác của cà phê vỉa hè đó là cà phê bệt Đây là nét vănhóa cà phê độc đáo của giới trẻ Sài Gòn Có thể nói, cà phê bệt mang đậmchất Sài thành, không thể tìm thấy ở bất cứ một địa phương nào khác ở ViệtNam hay trên thế giới Ban đầu, đây là hình thức kinh doanh tự phát củanhững người bán hàng rong, họ phát cho chúng ta một tờ báo để trải ra ngồidưới đất Thế là cái tên “cà phê bệt” đã ra đời Nhưng điểm hấp dẫn của càphê bệt là gì mà có thể thu hút hàng trăm người đến mỗi ngày? Câu trả lời
đó là sức hút của địa điểm và vị trí Cà phê bệt thường có vị trí là công
Trang 8viên, những vùng trung tâm, có không gian thoáng đãng và ngập tràn câyxanh mang lại sự thoải mái chứ không gò bó như ở các quán cà phê thôngthường Thường thì khách hàng sẽ chọn vị trí hướng ra những công trìnhkiến trúc nổi tiếng của Sài Gòn như Nhà thờ Đức Bà hay Diamond Plaza.Giá thành của cà phê bệt cũng là một yếu tố thu hút Mỗi cốc cà phê cómức giá khá bình dân là từ 10.000 đến 15.000 đồng, hợp túi tiền với cácbạn sinh viên và đối với công nhân viên chức, du khách nước ngoài cũngkhông có sự phân biệt Một điểm thú vị nữa của cà phê bệt đó là khônggian sinh hoạt của những khách hàng Vào những buổi sáng ngày thường,không gian của cà phê bệt tương đối yên tĩnh Nhưng đến buổi tối haynhững ngày nghỉ cuối tuần, cà phê bệt trở thành nơi giao lưu nhộn nhịp Đó
là hình ảnh những con người ôm cây đàn ghita và ngồi hát ngêu ngao, haynhững họa sĩ đường phố đang trổ tài, những bạn trẻ đang phô bày nhữngbước nhảy điêu luyện Ngồi nhâm nhi một ly cà phê và hòa mình vàokhông khí sôi động có phần nghệ thuật ấy, khách hàng có thể cảm nhậnđược trọn vẹn tinh thần Sài Gòn Đó cũng chính là điểm thu hút của cà phêbệt đối với cả người dân trong nước cũng như du khách nước ngoài
Hình thức cà phê “tự tình” cũng rất phát triển tại Việt Nam hiện nay
Đó là những quán cà phê lịch sự, trang nhã và lãng mạn, cà phê được phatrong những chiếc ly kiểu cách, và khách hàng là những đôi trai gái muốn
có một không gian yên tĩnh để trò chuyện, tâm sự
Có một loại cà phê có một không hai mà bất cứ du khách nước ngoàinào đến Việt Nam cũng phải tìm hiểu, đó là cà phê trứng Loại cà phê này
là sản phẩm của tính sáng tạo của người Hà Nội Cà phê trứng xuất hiệnvào những năm đầu thế kỷ 20, được pha chế bởi cụ Nguyễn Văn Giảng –nguyên là đầu bếp của một nhà hàng 5 sao có tiếng thời Pháp thuộc Cà phêtrứng, đúng như tên gọi của nó, là cà phê pha với trứng Trứng được táchriêng, chỉ lấy phần lòng đỏ rồi đánh tan cho bông lên đến khi có mùi thơmnhư mùi bánh Sau đó, cà phê được rót nhẹ vào giữa cốc, phần trứng từ từnổi lên bề mặt Cốc cà phê trứng bông vàng, nhỏ gọn trong lòng bàn taydậy mùi thơm ngầy ngậy của trứng và hương vị nồng nàn của cà phê, đánhthức xúc giác và kích thích vị giác của người yêu cà phê Rất nhiều dukhách nước ngoài đã thử và bị mê hoặc bởi cà phê trứng Hà Nội Ban đầu,
Trang 9họ thừa nhận rằng đã lo sợ bởi mùi tanh của trứng và tính an toàn vệ sinhcủa thứ thức uống này Tuy nhiên, họ đã bị thuyết phục khi chứng kiếncông đoạn pha chế cầu kì và cẩn thận của những người nghệ nhân tài hoađất Hà thành Trứng được chọn phải là những quả trứng tươi nguyên đểkhông gây mùi tanh Còn cà phê cũng thuộc loại nguyên chất hảo hảng, cómùi thơm nồng nàn Đến khi cầm trên tay và thưởng thức một cốc cà phêtrứng, thì những nỗi lo của họ đã tan biến hết Cà phê trứng không đắngngắt như những loại cà phê thông thường của Việt Nam, cũng không quángọt như cà phê bị pha nhiều sữa Cà phê trứng mang một hương vị riêng,
đó là vị ngọt bùi, beo béo của trứng và sữa quyện với vị đắng nồng nàn của
cà phê; uống một lần vẫn lưu luyến thòm thèm và không thể quên Có thểnói, cà phê trứng là một nét văn hóa đặc sắc, rất riêng và mang đậm phongcách ẩm thực của Hà Nội, không thể lẫn lộn Bởi lẽ, tuy nó không cao siêu,rất giản đơn, nhưng lại đòi hỏi từ người pha chế sự tinh tế và khéo léo Đócũng là lý do mà cà phê trứng đã ghi đậm dấu ấn trong lòng tất cả những dukhách đã từng thưởng thức qua, và trở nên nổi tiếng trên khắp thế giới
Nét độc đáo của cà phê Việt còn được thể hiện ở sự kết hợp giữa càphê và những loại hình hoạt động khác nhau Hiện nay, giới trẻ tìm đến càphê không còn chỉ đơn giản là muốn tụ tập với bạn bè,trò chuyện và tâm sựnữa, mà còn muốn thỏa mãn sở thích và đam mê cá nhân Chính vì lý donày, một loạt các mô hình quán cà phê mới đã được hình thành nhằm phục
vụ cho nhu cầu của các bạn trẻ Đó là các quán cà phê phục vụ cà phê vàkết hợp những hoạt động “không đụng hàng” như cà phê sách, cà phê dọa
ma, cà phê tập thể dục,hay các quán cà phê có chó mèo…Điểm thu hút củacác quán cà phê này đó là tính “độc”, “lạ” không thể gặp lại ở bất cứ nơiđâu, đánh vào tâm lý thích tìm tòi, khám phá của khách hàng Mô hình nàyrất thích hợp với đời sống năng động của thời hiện nay, vừa giúp phát huyđược tính sáng tạo, táo bạo của những doanh nhân trẻ tuổi, vừa hình thànhkhông gian giao lưu độc đáo, xinh đẹp cho các bạn trẻ, vừa là một điểm đếntuyệt vời cho các du khách nước ngoài
Một số hình ảnh của các quán cà phê mang phong cách độc, lạ:
Trang 10Cà phê “lộn ngược” tại Sài Gòn Hay cà phê…âm phủ giữa lòng Hà Nội
Hoặc cà phê sách dành cho những ai ưa thích sự yên tĩnh và thích
tìm hiểu
Trang 112 Các thương hiệu cà phê nổi tiếng.
a Thành tựu
Việt Nam đứng thứ nhì trong xuất khẩu cà phê, chỉ đứng sau Brazil –một quốc gia có thể nói là “người khổng lồ” trong lĩnh vực sản xuất cà phê.Vào năm 2007, Việt Nam đã sản xuất hơn 2 triệu tấn cà phê ra nước ngoài,
và đứng đầu về số lượng cà phê tiêu thụ tại Anh Hiện nay, Việt Nam cónhiều những trang trại cà phê với quy mô lớn ở các nơi như Đắk Lắk, ĐàLạt,…
Với tiềm lực mạnh mẽ như vậy,Việt Nam có cơ hội phát triển và cạnhtranh thương hiệu cà phê với các nước trong khu vực cũng như trên thếgiới Hiện nay, Việt Nam có rất nhiều thương hiệu cà phê nổi tiếng đangvươn ra tầm thế giới, dần khẳng định chất lượng với bạn bè quốc tế
Bắt đầu từ những năm đầu thê kỷ, hàng loạt các thương hiệu cà phêViệt Nam đã manh nha hình thành Điển hình trong số đó là cà phê TrungNguyên G7 Sau này, ngành cà phê phát triển và các thương hiệu mới nhưHighlands Coffee, Vinacafe, PhinDeli,… đã ra đời Những thương hiệu nàynhanh chóng nổi tiếng trên thị trường trong nước nhờ chất lượng đảm bảo,quy trình sản xuất chuyên nghiệp và gặt hái được những thành công nhấtđịnh khi xúc tiến ra nước ngoài
a.1 Cà phê Trung Nguyên
Có thể nói, cà phê Trung Nguyên là thương hiệu cà phê đầu ngành,nổi tiếng nhất và lâu đời nhất trong các thương hiệu cà phê tại Việt Nam.Vào năm 2012, Trung Nguyên trở thành thương hiệu cà phê được ngườitiêu dùng Việt Nam yêu thích nhất Nhưng không chỉ có thế, với tiêu chí
“toàn cầu hóa”, cà phê Trung Nguyên đã vươn ra thế giới, đưa thương hiệu
cà phê Việt Nam lên một tầm cao mới, góp phần quảng bá một sản phẩmchất lượng của Việt Nam đến với bạn bè quốc tế Hiện nay, cà phê TrungNguyên đang có mặt tại hơn 60 quốc gia, bao gồm cả Mỹ và Anh, làthương hiệu nổi tiếng nhất của Việt Nam được thế giới biết đến
Thành công của Trung Nguyên được làm nên từ bản sắc độc đáo, giátrị thương hiệu, đi lên từ văn hóa, giá trị quốc gia và nhất là cách chinhphục, thu hút khách hàng Ngoài việc đầu tư vào quảng cáo, đánh vào tâm
Trang 12lý muốn thưởng thức cà phê thứ thiệt, vào những slogan như “Khơi nguồnsáng tạo”, v v… Trung Nguyên còn tổ chức các hoạt động như uống thửmiễn phí tại các trường đại học,mô hình lễ hội cà phê, thiên đường cà phêhay cuộc thi Nữ hoàng cà phê, xây dựng bảo tàng cà phê thế giới tại làng càphê Trung Nguyên ở Buôn Ma Thuột,…
Bảo tàng cà phê thế giới ở làng cà phê Trung Nguyên
Hiện tại, Trung Nguyên đang sở hữu công nghệ sản suất cà phê chồnWeasel Cà phê chồn là một loại cà phê đặc biệt, rất đắt đỏ và chỉ có ở một
số nước trên thế giới Cà phê chồn thường được chọn làm quà tặng độc đáodành cho các nguyên thủ quốc gia khi họ đến Việt Nam Khi Ngoại trưởng
Mỹ Hilary Clinton đến Việt Nam tháng 7 năm 2010 , món quà cà phê chồnWeasel được trao đến tay bà Chủ tịch nước cũng từng tặng quà tương tựcho chồng bà là cựu Tổng thống Bill Clinton Trong chuyến thăm Tây BanNha năm 2009, Chủ tịch nước đã tặng cà phê chồn Weasel cho Thủ tướng
và Quốc vương nước này Món quà cà phê chồn độc đáo và hiếm có đã vừa
là biểu tượng cho tình hữu nghị thân thiết giữa Việt Nam và các quốc giatrên thế giới, vừa là cầu nối quảng bá cho thương hiệu cà phê Việt Nam
a.2 Highlands Coffee
Chuỗi Highlands Coffee được thành lập bởi công ty Việt Thái quốc
tế, do doanh nhân Việt kiều phát triển Nhờ tập trung vào chất lượng dịch
vụ và nâng cao đẳng cấp thương hiệu thông qua chất lượng hàng hóa, phục
vụ, Highlands đã nhanh chóng gặt hái được thành công Ngoài ra,Highlands Coffee còn có lợi thế ngôn ngữ hội nhập, vị trí “đắc địa” ở cáctrung tâm thương mại lớn Các khách hàng quen thuộc của Highlands