Hỏi đáp môn lịch sử đảng cộng sản việt nam

N êu tóm lươc các p h o n g trào yêu nước Trước cuộc xâm lược của thực dân Pháp và sự bạc nhược, yếu hèn của triều đình nhà Nguyễn, cuôi thế kỷ XIX đầu thê kỷ XX, xã hội Việt Nam đã dấy

BÙI KIM ĐỈNH NGUYỀN QUỐC BẢO

Hỏi - Đáp Môn LỊCH SỬ

H ỏ i - Đ á p

M ô n LỊCH S ư

Đ A N G c ò m S A N

V I E T N A M

L Ơ I N H A X U A T B A N

Dỏ phục VII cho vi ộc n g h ir n cứu, g iá n g (lạy và học lộp các môn khoa học M ác — Lòn 111 trong hộ thòng phán viện, trường đ ạ i lì ọc, cao đăng và t r u n £ học d ạ y nghề, tập thê tác giá T S B ù i K i m Đ in h và T S N g u v ỗ n Quôc Bao, g iả n g vi('*n (* 11 í 1 Học viện ( 'h ìn h trị Quỏc gia Hồ C h í M i n h (lã biên soạn

m o n "Hòi - Đáp môn Lịch sứ Đáng Cộng sản Việt Nam".

Cuôn sách được trình bày dưới dạng Hỏi - Đáp gồm 10 câu hói kèm theo trả lời, trong đó T S Bùi K i m Đ ín h ' biên soạn tu câu 01 (lên câu 22, TS Nguyễn Quốc Báo biên soạn

Lù cáu 23 đên câu 40 VỚI bô cục đơn giản , v ă n phong sáng' sủa, cuôn sách đã đế cập dấy (lu và có hệ thống những nội

(lung trọng điôm sát với chương trình môn Lịch sử tìciìiíỊ

Cộnq sản Việt Nam theo tinh thần dôi mới cua Dại hội lần

thứ IX cua Đáng Cộng sản Việt Nam

Trong quá trình biên soạn, các tác giả đã có nhiều cỏ gắng, song không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chê Rất mong được bạn đọc góp ý kiên đê mỗi lần tái bán sau dược hoàn chỉnh hơn

Nhà xuât bản Đại học Quốc gia Hà Nội trân trọng giới thiệu cuÔ11 sách Hỏi - Đáp môn Lịch sử Đảng Cộng sán Việt

Nam cùng toàn thê bạn (lọc.

Tháng 2 năm 2005

N H A X U Ấ T B Ả N Đ Ạ I H Ọ C Q U O C G I A H À N Ộ I

C â u 1: Dưới ách th ố n g tr ị c ủ a t h ự c d â n P h á p (cuối t h ế kỷ XIX đ ầ u t h ế kỷ XX), x ã hội V iệt N am

có n h ữ n g b iế n đôi sâu sắc nào? N êu n h ữ n g m â u

thuẫn cơ bản và những nhiệm vụ cần phải giải

- Vê chính trị

Thực dân Pháp thi hành chính sách cai trị trực tiếp, mọi quyền hành đểu nằm trong tay bọn tư bản Pháp, vua quan phong kiên nhà Nguyễn chỉ là bù nhìn, tay sai Chúng dùng chính sách "chia để trị”, thủ tiêu mọi quyền tự do, dân chủ; thẳng tay dàn áp và khủng

bố khốc liệt các tư tưởng, hoạt động yêu nước, làm cho dân tộc Việt Nam lâm vào cảnh ngột ngạt về chính trị

- Vê kinh tê

Chúng tiến hành chường trình khai thác thuộc

địa đại quy mô nhằm khai thác tài nguyên, bóc lột nhân công, cướp ruộng đất của nông dân, biên Viột Nam

và Đông Dương thành thị trường độc quyển của Pháp Tuy có những biến đổi trong cơ cấu kinh tế, ra đời một sô" ngành công nghiệp, khai thác mỏ, giao thông vận tải, thương nghiệp, kinh tê đồn điền , mang tính chất tư bản - thực dân nhưng vẫn không đủ làm biến đổi nền sản xuất phong kiến nghèo nàn, lạc hậu

- Vê văn hóa - xã hội

+ Thực dân Pháp thi hành chính sách ngu dân, lập nhà tù nhiểu hơn trường học; đầu độc thanh niên bằng rượu cồn, thuốc phiện; mị dân, tuyên truyển xuyên tạc lịch sử, văn hóa Việt Nam; bưng bít ngăn cản văn hóa tiến bộ trên thế giới du nhập vào Việt Nam, gây tâm lý tự ti dân tộc tuyền truyền văn hóa thực dân vong bản nhằm thủ tiêu tinh thần yêu nước và nền văn hóa dân tộc của ta

+ Việt Nam từ xã hội phong kiến độc lập đã thành

xã hội thuộc địa, nửa phong kiến Dân tộc Việt Nam bị mất độc lập tự do, kinh tế không phát triển, đời sông vô cùng cực khổ

- Dưới ách thông trị của thực dán Pháp, tình hình giai cấp - xã hội Việt Nam biến đổi sâu sắc:

Ngoài hai giai cấp củ là giai cấp dịa chủ phong

8

kiến và nông dân, xã hội Viột Nam xuất hiện các giai cấp mới; giai cấp công nhân, giai cấp tiểu tư sản và

tư sản

Giai cấp địa chú phong kiên một thời dã từng thông trị dân tộc, nay dể mất nước Bộ phận phản động nhất làm tay sai cho thực dân Pháp Sô còn lại phân hóa sâu sắc, trong đó có những bộ phạn có thể tham gia khá tích cực vào phong trào dân tộc (phong kiến vừa, nhỏ, trí thức phong kiên).

Giai cấp nông dân: bị bần cùng hoá vì chính sách bóc lột tàn bạo của dế quốc, phong kiến, họ khao khát độc lập và ruộng đất, là lực lượng chủ lực của phong trào giải phóng dân tộc

Giai cấp công nhân: mới ra đời, sỏ lượng ít nhưng nhanh chóng trưởng thành Do những ưu thế đặc biệt nên sẽ là lực lượng lãnh đạo cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc

Giai cấp tiểu tư sản: mới xuất hiện, ngày càng đông đảo, bị dế quốc, phong kiên bóc lột chèn ép Họ rất nhạy cảm (đặc biột là lớp trí thức), có tinh thần dân tộc,yêu nước

Tư sản mại bản: gắn liên với lợi ích tư bản Pháp, tham gia vào đòi sông chính trị, kinh tế của thực dân Pháp

Tư sản dân tộc: mâu thuẫn với tư bản Pháp và địa

9

chủ phong kiến, có tinh thần dân tộc, dân chủ, nhưng thê lực kinh tê yếu ớt, phụ thuộc, do đó khuynh hướng chính trị là cải lương.

2 Dưới xã hôi thuôc đla nửa p h o n g kiến., Việt N am có hai m â u th u ẫ n cơ bản p h ả i g iả i quyết

Mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với đê quốc, tay sai (đây là mâu thuẫn chủ yếu); mâu thuẫn giữa nhân dân Việt Nam (nông dân) với địa chủ phong kiến Hai mâu thuẫn này có quan hệ mật thiết và quy định lẫn nhau Giải quyết đúng đắn hai mâu thuẫn này sẽ tạo điểu kiện cho cách mạng Việt Nam phát triển

Hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam:Nhiệm vụ dân tộc: chông đê quôc và phong kiến tay sai, giành độc lập dân tộc

Nhiệm vụ dân chủ: chông phong kiến phản động, đòi quyền dân chủ và ruộng đất

Hai nhiệm vụ có quan hệ biện chứng, quy định, tác động lẫn nhau; trong đó, nhiệm vụ hàng đầu là chông

đê quốc và tay sai, giành độc lập dân tộc

Việc nhận thức và giải quyết đúng đắn môi quan

hệ giữa hai nhiệm vụ dân tộc - dân chủ có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ cuộc vận động cách mạng ở Việt Nam đương thời

10

C â u 2: Nêu tóm lươc các p h o n g t r à o yêu nước t i ê u biểu cuối t h ế kỷ XIX đ ầ u t h ế kỷ XX? Giải t h í c h vì sao các p h o n g t r à o dó t h ấ t bại và

yêu cầu đ ặ t ra với cách mạng Việt Nam lúc đó?

1 N êu tóm lươc các p h o n g trào yêu nước

Trước cuộc xâm lược của thực dân Pháp và sự bạc nhược, yếu hèn của triều đình nhà Nguyễn, cuôi thế kỷ XIX đầu thê kỷ XX, xã hội Việt Nam đã dấy lên nhiều phong trào yêu nước với hai khuynh hướng tư tưởng chủ yếu là: tư tưởng phong kiến và tư tưởng tư sản

Các phong trào yêu nước theo hệ tư tương phong kiên:

- Phong trào Cần Vương Ngày 13-07-1885, vua Hàm Nghi xuôYig chiếu "Cần Vương” Phong trào "Cần Vương" phát triển nhanh chóng khắp ba miền Bắc, Trung, Nam và kéo dài đôn khi cuộc khởi nghĩa Phan Đình Phùng thất bại (1896)

- Cuộc khởi nghĩa nông dân tiêu biểu nhât của nông dân Việt Nam thời kỳ này là cuộc khởi nghĩa Yên Thê do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo kéo dài 30 năm (1883- 1913)

Các phong trào yêu nước theo hệ tư tưởng tư sản:

- Phong trào Đông Du (1906 - 1908), do nhà yêu nước Phan Bội Châu lãnh dạo mỏ đầu cuộc vận dộng

11

giải phóng dân tộc theo khuynh hướng dân chủ tư sản Phong trào này đã đưa một sô thanh niên yêu nước sang du học ở Nhật, dựa vào Nhật dể đánh Pháp, dùng thơ văn yêu nước để thức tỉnh nhân dân.

- Phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục (1907), do Lương Văn Can, Nguyễn Quyền lãnh đạo diễn ra khá sôi nổi dưới các hình thức như tuyên truyền cải cách, cổ

vũ lòng yêu nước của quôc dân

- Phong trào Duy Tân (1906 - 1908), do Phan Chu Trinh, Trần Quý Cáp, Huỳnh Thúc Kháng lãnh đạo, nhằm vận động cải cách văn hóa xã hội, động viên lòng yêu nưóc, đả kích bọn vua quan phong kiến thối nát, khẩu hiệu là: "ỷ Pháp, đả Pháp"

- Tổ chức Việt Nam Quang Phục hội (1912) nhằm

"đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục Việt Nam"

- Phong trào tư sản đấu tranh chông các thế lực tư bản nước ngoài, đòi cải cách dân chủ, chông độc quyền xuất khẩu ỏ cảng Sài Gòn năm 1923

- Phong trào yêu nước của các tầng lớp tiểu tư sản thành thị phát triển mạnh như phong trào đấu tranh đòi trả tự do cho cụ Phan Bội Châu (1925), tổ chức đám tang và truy điệu cụ Phan Chu Trinh (1926)

Sự ra đời và hoạt động của Việt Nam Quốc dân Đảng (từ 1927) và cuộc khởi nghĩa Yên Bái (1930)

12

2 Các phong trào yêu nước dỏ là các cuôc biểu dương tinh thần yêu nước, bái h h u à t của dán

tỏc Viêt N a m, nh ư n g h ầ u hết dã th á t bai, vi:

- Trên thực tế, "Các phong trào cứu nước từ các

lập trường phong kiến, tư sản, tiểu tư sản, qua khảo

nghiệm lịch sử dã thất bại" Thất bại của phong trào

Cần Vương là do không có đường lôi đúng, vì giai cấp

phong kiến, địa chủ dã không còn khả năng dẫn dắt

dán tộc đến thắng lợi

- Cuộc khởi nghĩa Yên Thế cỉưói sự lãnh đạo của

cụ Hoàng Hoa Thám cũng chứng tỏ đó không phải là

con dường cứu nước, giải phóng dân tộc đúng đắn

- Các phong trào yêu nước theo khuynh hướng tư

sản do đường lôi chính trị không rõ ràng, nhất là không

biết dựa vào quần chúng nhân dân mà chủ yếu dựa vào

uy tín cá nhân nôn không tạo ra đượe sức mạnh tổng

hợp, không tạo ra được sự thông nhất cao trong những

người khởi xướng phong trào Vì vậy, khi những người

lanh đạo bị bắt thì phong trào cũng tan rã theo

- T hất bại của các phong trào yêu nước theo

khuynh hướng tư sản đã nói lên một sự thật: con đường

dân chủ tư sản cuôi cùng đểu rơi vào tình trạng bế tắc,

không thể là con đường cứu nưóc Xã hội Việt Nam lâm

vào cuộc khủng hoảng trầm trọng cả về đường lổĩ cứu

nước và giai cấp lãnh đạo cách mạng

13

- Thực tê đó đòi hỏi phải có một đưòng lôi cách

mạng đúng đắn và một tổ chức cách mạng có khả năng

đưa phong trào yêu nưóc đi đến thắng lợi

Câu 3: Cuộc tìm dường cứu nước của N guyển

Ái Quốc? Vì sao đây ỉà sự lựa chọn đúng đắn của

lich sử dân tôc?• •

1 S ự lư a c h o n con đ ư ờ n g cứu nước củ a

N guyễn Ái Quốc

- Giữa lúc dân tộc ta đang khủng hoảng vê đường

lôi cứu nước, năm 1911, người th an h niên trẻ tuổi

Nguyễn Ái Quốc đã ra đi tìm đường cứu nước, giải

phóng dân tộc, trên cơ sở nhận thức sâu sắc những hạn

chê trong chủ trương cứu nước của những người đi trước

- Người đã tối rất nhiều nưóc ỏ châu Á, châu Âu

châu Phi, châu Mỹ, từ đó r ú t ra những n h ậ n thức

đúng đắn vê thù, bạn, nhưng chưa tìm thấy con đường

cứu nước

- Tháng 6-1919, sau Chiến tranh thê giới lần thứ

nhất, các nưốc đê quốc mỏ hội nghị chia lại thuộc địa ỏ

Vécxây, Người đã gửi tới Hội nghị bản yêu sách tám

điểm đòi các quyền tự do, dân chủ, bình đẳng cho nhân

dân Việt Nam và đã gây được tiếng vang lớn

- Năm 1917, Cách mạng Tháng Mười Nga thành

14

công đã ảnh hưởng rất lớn đến xu hướng hoạt động

của Người

- Tháng 7-1920, Người dọc bản Sơ thảo luận cương

về vấn để dân tộc và thuộc địa của V I Lênin và đã lựa

chọn dứt khoát: kết hợp cuộc đấu tranh giải phóng dân

tộc với giải phóng giai cấp vô sản Tháng 12-1920, tại

Đại hội Đảng Xã hội Pháp họp ỏ Tua, Nguyễn Ái Quốc

đã bỏ phiếu tán thành Quốc tế thứ ba và tham gia

thành lập Đảng Cộng sản Pháp Người trở thành Chiến

sỹ Cộng sản đầu tiên của dân tộc Việt Nam

- Sự kiộn này đánh dấu bưóc ngoặt từ chủ nghĩa

yêu nước đến chủ nghĩa cộng sản trong con người

Nguyễn Ái Quốc, đã mở đưòng giải quyết sự khủng

hoảng về đường lôi cứu nước ở Việt Nam

2, Vì sao tro n g sô bao n h iê u người Viêt N am

đi tìm dường cứu nước, chỉ có N guyễn Ái Quốc là

người duy n h á t tìm th ấ y con dường đ ú n g đ ắ n ?

- Vào cuối thế kỷ XIX, đầu th ế kỷ XX, lớp lớp người

Việt Nam dấn thân tìm đường, lần lượt thử nghiệm các

con đường, phương sách cứu nước, nhưng tất cả đều

th ấ t bại, do hạn chế của lịch sử và của bản thân các

nhà yêu nước

- Nguyễn Ái Quôc là người Việt Nam duy nhất

tìm thây con đường cứu nước đúng đắn vì:

15

+ v ề khách quan:

• Có ảnh hưởng to lớn vạch thời đại của cuộc Cách

mạng tháng Mười Nga 1917, của Quốc tê Cộng sản (thành

lập năm 1919) và của tư tưởng vĩ dại của V, I Lênin:

Vô sản toàn thê giói và các dân tộc bị áp bức đoàn

kết lại!

• Thất bại cùa lớp người trước đã chứng minh một

khả năng bất thành, vê khách quan đã giúp cho thế hệ

sau không phải làm lại cuộc tìm đường

+ Về chủ quan:

• Nguyễn Ái Quốo hội đủ những phẩm chất đặc

biệt của một lãnh tụ chính trị thiên tài

• Người có lòng yêu nưốc, thương dán sâu sắc,

nồng nhiệt Đây là điểm xuất phát và cũng là tiền đê cơ

bản để Người đi tìm đường, để kiểm nghiệm sự đúng

đắn của các con đường cứu nưốc

• Nguyễn Ái Quốc được trang bị nền tảng văn hóa

vững chắc của dân tộc và của phương Đông, phươnỉ

Tây Đây là cơ sỏ thuận lợi để tiếp nhận một cách tự

nhiên các tư tưởng tiên tiến của thời đại, vì bản thân

các tư tưỏng này là đỉnh cao văn hóa

• Người có trí tuệ thiên tài:

- Từ rất sớm, Nguyễn Ái Quốc đã quan sát VÓI ó: phê phán thiên tài các con đường cứu nước của các Ci

Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Hoàng Hoa Thám,

16

để rấ t kính phục các cụ, nhưng không đi theo COĨ1

đường đó

- Ngưòi chọn hướng đi độc đáo: sang phương Tây,

nơi đang là trung tâm văn minh của nhân loại, nơi tập

trung những xung dột ý thức hệ lớn từ đó mới có cơ

hội tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin và tiếp xúc VỚI các

cuộc cách mạng vô sản

- Cách đi độc đáo: vừa làm, vừa học, vừa hoạt

động th ự c tiễn , vừa tìm h iể u , n g h iê n cứu, kiểm

nghiệm lý luận, nên những kết luận chính trị rút ra

r ấ t chính xác

3 Con đường cứu nước của N guyễn Ái Quốc

là d uy n h ấ t d ú n g đ ắ n vì:

- Đây là kết luận của chính lịch sử Việt Nam Tất

cả các con đường cứu nước do các lãnh tụ của các

phong trào yêu nước tìm kiếm, thử nghiệm đểu không

thành Con đường dân tộc phong kiến đã thất bại Con

đường dân tộc tư sản còn có thể đi đến thắng lợi ở một

sô nước thuộc địa, nhưng ở Việt Nam, giai cấp tư sản

dân tộc yếu ốt vê kinh tế, què quặt vê chính trị, lại

sinh sau giai cấp vô sản đã lỏn mạnh, nên không thể

đủ sức hướng đất nước theo con đường của họ, như

th ấ t bại của cuộc khởi nghĩa Yên Bái đã chứng minh

Cứu nưóc, giải pkong dan tộc thea.xan đường cách

Đ A I H Ọ C Q U Ố C G iA HA IMV- TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN 1 7

LC ỈẮẮ83

mạng vô sản là tất yếu, sau khi tất cả các con đường khác dã thất bại.

- Vê lôgíc, trước đây dân tộc ta đã chiến thắng những kẻ địch mạnh hơn, nhưng nay lại thất bại trước thực dân Pháp, vì kẻ thù mới hơn ta một trình độ phát triển, về vật chất, kỹ thuật Chỉ riêng lực lượng dân tộc

và kho vũ khí truyền thông không đủ sức chiến thắng Đặt cuộc giải phóng dân tộc vào cùng quỹ đạo cách mạng vô sản, sẽ có sức mạnh tổng hợp của dân tộc - truyền thông và giai câp, quôc tế và thời đại để chiến thắng thực dân Pháp

- Con đưòng cứu nước mới là kết luận cuối cùng sau quá trình khảo cứu khoa học, công phu của nhà yêu nưởc chân chính và lãnh tụ thiên tài Nguyễn Ái Quốic

- Thực tế lịch sử Việt Nam đã kiểm chứng Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vói cương lĩnh cứu nước đúng đắn đã châm dứt cuộc khủng hoảng con đường cứu nước, mở ra bước ngoặt thắng lợi của cách mạng Việt Nam

- Từ khi trở thành người cộng sản, Nguyễn Ái Quôc tích cực chuẩn bị về chính trị, tư tưởng, tổ chức cho việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam Đây là sư chuẩn bị công phu, đồng thời, đặc biệt có ý nghĩa đối với

sự thắng lợi của cách mạng Việt Nam

18

C âu 4: S ự c h u ẩ n bị cho việc t h à n h lộp Đ ản g

củ a N g u y e n Ái Quốc?

1 C huán bi vê m ă t tư tưởng, ch ín h tri

- Người viết sách, báo ("Người cùng khố", "Bản án che độ thực dân Pháp” tập trung lên án chủ nghĩa thực dân và thực dân Pháp, vạch trần bản chất xảm lược, phản động, bóc lột, dàn áp tàn bạo của chúng, thức tỉnh lòng yêu nước, ý chí phản kháng của các dân tộc thuộc địa

- Trong những năm ở Pháp, Nga và Trung Quốc, Người vừa họat dộng tích cực trong phong trào công nhân và phong trào giải phóng dân tộc, vừa nghiên cứu

lý luận, học hỏi kinh nghiộm cách mạng các nước, kinh nghiệm của cuộc Cách mạng Tháng 10 Nga, dần hình thành tư tưởng vổ con dường cứu nước, giải phóng dân tộc Lý luận Mác Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh sẽ trở thành nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hoạt động của Đảng và là cơ sở cho hoạch định đưòng lôi của Đảng

về sau

- Phác thảo đường lôi cứu nước (thể hiộn tập trung trong tác phẩm "Đường cách mệnh”, năm 1927) Nội dung cơ bản của tác phẩm:

+ Đi sâu vạch rõ bản chãt phản động của chủ nghĩa thực dân Chủ nghĩa thực dân là kẻ thù chung

19

của các dân tộc thuộc địa, của giai cấp công nhân và nhân dân lao động trên thê giới, là kẻ thù trực tiếp và nguy hại nhát của nhân dân các nước thuộc địa

+ Con đường đi lên của cách mạng Việt Nam là làm cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, hướng lôn chủ nghĩa xã hội Hai giai đoạn cách mạng này có quan hệ mật thiết, tác động qua lại lẫn nhau

+ Mỏi quan hệ giữa cách mạng chính quốc và cách mạng thuộc địa. Cách mạng chính quốc và cách mạng thuộc địa có mối quan hệ khăng khít với nhau Phải thực hiện sự liên minh chiến đấu giữa các lực lượng cách mạng ở thuộc địa và chính quốc Đặc biệt Người chỉ rõ, cách mạng thuộc địa có tính chủ động, độc lập,

có thể giành thắng lợi trước cách mạng chính quôc, góp phần đẩy mạnh cách mạng ở chính quốc

+ Về lực lượng cách mạng: công nông là chủ, là gôc của cách mạng; còn học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ là bầu bạn của công nông Cách mạng là việc chung của dân chúng chứ không phải là việc của một hai người

+ M ục tiêu cách m ạng: q u y ề n lực th u ộ c vê

n h â n dân

+ Về đoàn kết quốc tế: đặt cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thê giới; phải thực hiện sư liên minh, đoàn kết với các lực lượng cách mạng thế giới

‘20

+ Vê Đảng, tác phẩm nhấn mạnh: cách mạng muốn thắng lợi trước hết phải có Đảng Cộng sản lãnh dạo Đảng đó phải lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm hệ tư tương và vận dụng học thuyêt dó vào Việt Nam.

- Tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc được truyền bá vào Việt Nam đầu thế kỷ XX, hướng cho các phong trào giải phóng dân tộc theo cách mạng vô sản, dẫn đến sự

ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

2 C huân bị vê m ặ t tô chức

- Năm 1921, Nguyễn Ái Qưổc cùng một số nhà cách mạng ỏ các nước thuộc địa Pháp lập ra Hội liên hiộp các dân tộc thuộc địa, nhằm tập hợp lực lượng chông chủ nghía thực dân

Năm 1924, Nguyễn Ái Quôc tới Q u ả n g Châu (Trung Quôc) Ngưòi đã cùng những nhà lảnh đạo cách mạng Trung Quốc, Triều Tiên, Ân Độ, Thái Lan, Indônêxia thành lập Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Ả Đỏng

- Tháng 6 năm 1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên (nòng cốt là Cộng sản Đoàn) để huấn luyện cán bộ, trực tiếp truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào phong trào công nhân, phong trào yẽu nước ở Việt Nam Đây là tổ chức tiền

th ân của Đảng

Hội Việt Nam cách mạng thanh niên và tác phẩm

"Đường cách mệnh" đã trực tiếp chuẩn bị vê chính trị,

tư tưởng và tô chức cho việc thành lập chính đảng vô sản ở Việt Nam, dẫn đến sự ra đời của các tổ chức cộng sản: Đông Dương cộng sản Đảng (6-1929), An Nam cộng sản Đảng (11-1929), Đông Dương cộng sản liên đoàn (1-1930)

Nguyễn Ái Quốc đã chủ động triệu tập và chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản ở Cửu Long - Hương Cảng - Trung Quốc, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 3-2-1930 Hội nghị thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điểu lệ vắn tắt của Đảng và Lòi kêu gọi của Nguyễn Ái Quôc nhân dịp thành lập Đảng

3 Ý n g h ĩa sự ra đời của Đ ảng

- Đảng ra đời đánh dấu bước ngoặt vĩ đại của lịch

sử cách mạng nước ta, chấm dứt thời kỳ khủng hoảng

vê đường lối cứu nước và giai cấp lãnh đạo cách mạng đầu thê kỷ XX ở Việt Nam Nó chứng tỏ rằng giai cấp công nhân Việt Nam đã hoàn toàn trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng

- Đảng ra đời là một sự kiện có ý nghĩa quyết định đối vói toàn bộ quá trình phát triển của cách mạng Việt Nam Đây chính là điêu kiện cơ bản quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam

22

- Đảng ra đời mỏ ra một thời kỳ mới cho sự phát triển của dân tộc - thời kỳ độc lập dân tộc, dân chủ, gắn liến với chủ nghĩa xã hội Đảng ra đời trở thành ngọn cò đoàn kẽt các yêu tô giai cấp, dân tộc, quốc tê tạo thành sức mạnh tổng hợp cho cách mạng thắng lợi.

Câu 5: Nêu đ ặ c đ i ể m c ủ a giai c â p c ô n g n h â n

triển cùng VỚI cuộc kh ai thác thuộc địa của thực dân

+ Có lý luận cách mạng tiên tiến soi đường - lý luận Mác - Lênin

- Do sinh ra ở nước thuộc địa, nửa phong kiến, công nhân Việt Nam còn có những dặc điểm riêng:

23

+ Ra đời trước giai cấp tư sản dân tộc, phân bô

đều khắp trên cả nước nhưng rất tập trung, lại chịu

ảnh hưởng to lớn của Cách mạng Tháng Mười Nga nên

có ưu thê hơn hẳn giai cấp tư sản trong việc giành

quyển lãnh đạo cách mạng

+ Không có tầng lớp công nhân quý tộc nên không

có cơ sở chính trị - xã hội cho chủ nghĩa cải lương

+ Phần lớn xuất thân từ nông dân; còn duy trì

môi liên hệ thường xuyên, gần gũi với giai câp nông

dân, thuận lợi cho liên minh công - nông (Tuy nhiên

việc thiếu công nhân kỹ thuật và chưa có công nhân lâu

đời sẽ gây những hạn chế nhất định cho giai cấp công

nhân nhất là trong việc tô chức xây dựng chế độ mối)

+ Vừa bị áp bức vê mặt giai cấp, vừa bị áp bức vê

mặt dân tộc nên có khả năng kết hợp sức mạnh của

phong trào công nhân và phong trào yêu nước

+ Trong các giai cấp hiện có ở Việt Nam, công

nhân là giai cấp duy nhât có dủ khả năng và điểu kiện

để giương cao ngọn cò giải phóng, dẫn dắt toàn dân tộc

đi đến thắng lợi

2 S ự p h á t triể n của p h o n g trào công n h â n

- Ngay từ khi mối ra đời, công nhân đã tiến hành đâu tranh chông thực dân Pháp áp bức, bóc lột, nhưng

chủ yêu là đấu tranh kinh tế Các hình thức đấu tranh

24

la bãi công, bỏ việc, đập phá máy móc Bãi công - hình thức dấu tranh nông biệt của giai cấp công nhân đã xuất hiện trong những năm 1906 - 1908, báo hiệu sự ra đòi của một lực lượng chính trị mới.

- Ban đầu, công nhân còn chiên đấu "dưới lá cò của người khác1*, tham gia tích cực vào các hoạt động, phong trào yêu nước theo tư tưởng phong kiến, tư sản

- Sau Chiến tranh thê giới lần thứ nhất, do Pháp đẩy mạnh khai thác thuộc địa, giai cấp công nhân tăng lên mạnh mẽ Phong trào công nhân có tổ chức hơn,

những yêu sách vê kinh tê đã gắn k ết VỚI khẩu hiệu

chính trị mà sự thành lập Công hội Đỏ ở Bắc Kỳ (1919), cuộc bãi công của công nhân Ba Son (1925) là những dấu hiệu nổi bật

- Do hoạt dộng tích cực của Nguyễn Ái Quốc và

Ị

Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, của phong trào

"Vô sản hóa”, do ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười Nga, lý luận cách mạng ngày càng được truyền bá sâu rộng vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước, đưa hai phong trào xích lại gần nhau, phong trào công nhân ngày càng phát triển đến tự giác

- Sự phát triển của phong trào công nhân và phong trào yêu nước ở nước ta những năm đầu thê kỷ XX đã tạo tiền đề tích cực cho sự ra đời các tổ chức cộng sản đầu tiên ở Việt Nam

2 5

Câu 6: Trình bày tính tât yếu của sự ra dời của Đảng Cộng sản Việt Nam?

- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đầu năm 1930

là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp ở Việt Nam, là sản phẩm của sự kết hợp giữa lý luận cách mạng với phong trào công nhân và phong trào yêu nước sục sôi ở Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX

- Lý luận cách mạng (chủ nghĩa Mác - Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh) đóng vai trò là nền tảng tư tưởng

và vủ khí tinh thần của Đảng Từ khi có lý luận cách mạng, các phong trào công nhân và phong trào yêu nưốc phát triển một cách có tổ chức và tự giác

- Giai cấp công nhân là lực lượng xã hội, là sức mạnh vật chất của Đảng Chỉ qua hoạt động của giai cấp công nhân, lý luận tiên tiến mới biến thành hiện thực sinh động Được SOI sáng bằng lý luận Mác - Lênin, phong trào công nhân mới có khả nảng đấu tranh chính trị và giành được thắng lợi

- Hoạt động truyền bá lý luận Mác - Lênin vào trong nước, sự phát triển bồng bột của phong trào công nhân

đã vượt quá khả năng lãnh đạo của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên - một hình thức tổ chức quá độ Từ sự phân hóa của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, dã

26

ra đời hai tổ chức cộng sản: Đông Dương Cộng sản Đảng (6-1929) và An Nam Cộng sản Đảng (1 1-1929).

- Đảng Cộng sản Việt Nam dược thành lập là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin vối phong trào công nhân và phong trào yêu nước của nhân dân ta

+ Chính khát vọng giải phóng dân tộc và sự thất bại của các phong trào yêu nước trước năm 1930 đã đặt

ra yêu cầu phải có lãnh tụ chính trị mới

+ Từ lực lượng yêu nước, các thành phần tiên tiên, xuất sắc tích cực tham gia vào tố chức Đảng Cộng sản

+ Xổt vê phía công nhân, sự tham gia của phong trào công nhân cũng chính là sự tham gia của phong trào yêu nước vào việc thành lập Đảng, vì bản thân phong trào công nhân cũng là phong trào yêu nước Điển hình cho sự chuyển hóa từ phong trào vêu nước thành phong trào cộng sản là tô chức Tân Việt dẫn đến

sự hình thành Đông Dương Cộng sản Liên đoàn (1-1930) Bản thân Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ban đầu cũng là một tổ chức yêu nước

- Sự tác động giữa các yếu tô đã thúc đẩy lẫn nhau, đưa phong trào cách mạng Việt Nam không ngừng phát triển, dẫn đến điểu kiện cho sự ra đồi của Đảng đã chín muồi

- Nghiên cứu tính tất yếu của sự ra đời của Đảng

và các yếu tô tạo thành Đảng sẽ hình dung rõ hơn cội

nguồn sức mạnh của Đảng và những phương hướng tác động để xây dựng Đảng vững mạnh.

Câu 7: T r ì n h b à y n h ữ n g nội d u n g cơ b ả n c ủ a

đường lối cách m ạng Việt Nam qua Cương lĩnh cách mạng đầu tiên và Luận cương chính trị của Đảng, từ đó rút ra nhận xét?

- Hội nghị hợp nhất thành lập Đảng thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điểu lệ vắn tắt

và Lòi kêu gọi của đồng chí Nguyễn Ái Quốc Đây là Cương lĩnh cách mạng đầu tiên của Đảng ta

- Cương lĩnh có những nội dung cơ bản sau:

+ Ve phương hướng và mục tiêu cách mạng Việt Nam: Đảng "chủ trương làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng đế đi tới xã hội cộng sản"

+ Nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền:

đánh đổ chủ nghĩa đê quốc Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Việt Nam được hoàn toàn độc lập Dựng

ra chính phủ công - nông - binh, thâu hết sản nghiệp lớn (như công nghiệp, vận tải, ngán hàng ) của tư bản

đế quốc chủ nghĩa Pháp để giao cho chính phủ công - nông - binh quản lý; tịch thu ruộng đất của bọn đê quôc phong kiến làm của công và chia cho dân cày nghèo

+ Về lực lượng cách mạng: Đảng chủ trương đoàn kết tất cả các giai cấp, các tầng lứp, các lực lượng tiến

bộ, các cá nhân yêu nước, trước hết là công nông Đảng

28

phải thu phục cho được công nông và làm cho giai cấp công nhân đủ sức lãnh đạo cách mạng, đồng thời phải tranh thủ liên lạc với các tầng lớp: tiểu tư sản, trí thức, trung nông dể kéo họ vê phía vô sản giai cấp Lợi dụng

bộ phận phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản Việt Nam chưa rõ mặt phản động Bộ phận nào rõ mặt phản động phải đánh đổ Trong khi thực hiện sự liên lạc tạm thời với các giai cấp, tầng lốp khác không dược thoả hiệp giai cấp

+ Về đoàn kết quốc tê: Cương lĩnh khẳng định, cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới; phải liên kết với những dân tộc bị áp bức và quần chúng vô sản thê giới

+ Về Đảng: Cường lĩnh khẳng định sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là nhân tô quyết định thắng lợi của cách mạng

- Những nội dung trong Cướng lĩnh đầu tiên của Đảng đã đặt ra và giải quyết những vấn để cơ bản, cấp bách và định hướng chiến lược đúng đắn cho tiến trình phát triển cách mạng Việt Nam Tinh thần cơ bản của Cương lĩnh là đoàn kết toàn dân, chông đế quốc Pháp thông trị, giành độc lập, hướng tới xã hội cộng sản

- Tuy nhiên sự phát triển ngày càng cao của cách mạng đòi hỏi Đảng phải có một cương lĩnh đầy đủ, toàn diện hơn

2 9

- Tháng 10-1930, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ nhất tại Hương c ản g (Trung Quốc)

đã họp và thông qua bản "Luận cương chính trị" do

đồng chí Trần Phú khởi thảo với những nội dung chính:

+ Xác định mâu thuẫn: ở Đông Dương, mâu thuẫn

giữa một bên là thợ th u y ên , dân cày, các p h ần tử

lao khô với một bên là địa chủ, phong kiến và tư bản

đê quốc

+ Tính chất cách mạng Đông Dương: lúc đầu là

một cuộc cách mạng tư sản dân quyển, sau đó bỏ qua

thời kì tư bản chủ nghĩa chuyển sang thời kì cách mạng

xã hội chủ nghĩa

+ Nhiệm vụ cách mạng tư sản dân quyền: đánh đổ

phong kiến và chủ nghĩa đế quốc Hai nhiệm vụ dó có

mối quan hệ mật thiết, trong đó vấn đê thô địa là cái

cốt của cách mạng tư sản dân quyền

+ Về lực lượng cách mạng: giai cấp vô sản và giai

cấp nông dân là hai động lực chính, trong đó, giai cấp

vô sản lãnh đạo cách mạng

+ Vê phương pháp cách mạng: Luận cương chỉ rõ

phải sử dụng bạo lực cách mạng, khởi nghĩa vũ trang

để giành chính quyền

+ Vê đoàn kết quốc tế: Luận cương nhấn mạnh,

phải liên lạc mật thiết với vô sản thê giới, nhất là vô

sản Pháp

30

4- Vê Đảng: sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là diêu kiện cỏt yêu đảm bảo cho sự thắng lợi của cách mạng Đảng dó phải lấy chủ nghĩa Mác - Lenin làm nền tảng, có dường lối chính trị đúng, có kỷ luật tập trung, mật thiết liên lạc với quần chúng, trưởng thành từ trong thực tiễn đâu tranh.

- Qua nội dung trên, Luận cương đă có những đóng góp quan trọng vê dưòng lôi chiến lược, sách lược cách mạng Tuy vậy, so với Cương lĩnh cách mạng đầu tiên của Đảng, Luận cương chính trị có một sô hạn chê,

dó là: xác định không đúng mâu thuẳn chủ yếu của xã hội thuộc địa, do đó không đặt nhiộm vụ giải phóng dân tộc lên hàng dầu Trong khi nhấn mạnh vai trò của công - nông, chưa chú ý đẽn vị trí, vai trò và khả năng cách mạng của giai cấp, tầng lớp khác và sự cần thiết của việc đoàn kết dân tộc, chông đế quốc

N hữ ng h ạ n c h ế này đã đưực Đ ảng từng bước khắc phục ở các Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương tiếp theo

C â u 8: N ê u t ó m lư ợ c c a o t r à o c á c h m ạ n g

1930 - 1931?

* Hoàn cảnh lịch sử và diễn biến của cao trào

- Trong những năm 1929 - 1933, chủ nghĩa tư bản thê giới bị khủng hoảng kinh tế nặng nề

- Ở Đông Dương, thực dân Pháp thực hiện chương trình khai thác thuộc địa lần hai (1919 - 1929) Chúng tăng cường vơ vét tài nguyên và bóc lột nhân dân ta, công nhân bị sa thải, thất nghiệp, nông dân bị bần cùng, nạn đói diễn ra trầm trọng, thợ thủ công bị phá sản, nhà buôn đóng cửa, công chức bị mất việc, nhiều nhà tư sản dân tộc và địa chủ nhỏ cũng bị sa sút, phá sản , không khí xã hội căng thẳng, ngột ngạt Mâu thuẫn giữa nhân dân ta với đê quôc Pháp ngày càng thêm gay gắt.

- Ngày 3-2-1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đảm nhận sứ mệnh lãnh đạo cách mạng của đất nước Đường lối cách mạng của Đảng phản ánh đúng nguyện vọng của quần chúng, được quần chúng đón nhận sôi nổi rộng khắp

- Phong trào đấu tranh của quần chúng đã bùng lên mạnh mẽ từ đầu năm 1930 Phong trào mở đầu bằng những cuộc bãi công của 5000 công nhân đồn điền Phú Riềng, của 4000 công nhân Nhà máy sợi Nam Định, của 400 công nhân Nhà máy diêm, Nhà máy cưa Bến Thủy - Vinh Đến tháng 9-1930, các phong trào này

đã trở thành cao trào cách mạng mạnh mẽ, đỉnh cao của cao trào là sự ra đời của Xôviết Nghệ - Tĩnh Từ tháng 9-1930 đến đầu năm 1931, tại hai tỉnh Nghệ An

và Hà Tĩnh, Xôviết là một hình thức chính quyền cách mạng đã tồn tại và phát huy quyển làm chủ nông thôn

32

<"ia (|Uẩn chủng, diổu h à n h mọi một đòi sông xã hội

Hoảng sợ trước khí thế và sức mạnh của Xôviêt Nghệ- Tmh thực dán Pháp và bọn phong kiôn tay sai diên

vuóĩìịỊ khủng bô trắng, dìm các 'làng đỏ” trong máu lửa

* K ế t q u a, V n g h ĩ a l ịc h s ứ v à b à i h ọ c k i n h n g h i ệ m

- Cao trảo cách mạng 1930-1931 khắng định đường lôi cách mạng Việt Nam do Đảng ta đê ra trong Cương lĩnh đầu tiên của Đảng là đúng đắn, qua đó hình thành trong thực tô khối liên minh công - nông, khẳng định trẽn thực tê bản chất cách mạng và năng lực lãnh đạo của Đảng Đảng đã xác lập được quyền lãnh đạo cách mạng Việt Nam - đây là thành quả to lớn nhất của cao trào 1930 - 1931 và Xôviết Nghệ - Tình Quần chúng được giác ngộ cách mạng, nâng cao trình độ chính trị, nhân dân thấy được con đường cứu nước duy nhất ỏ Việt Nam là con đường cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lẽnin do Đảng ta lãnh dạo

- Cao trào cách mạng 1930 - 1931 là cuộc chuẩn bị dầu tiên của Đảng và nhân dan ta cho khởi nghĩa giành chính quyển

- Cao trào cách mạng 1930 - 1931 đã rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên Đảng rút được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về xác định nhiệm vụ, mục tiêu trước mắt của cách mạng, về sử dụng những hình thức

và phương pháp cách mạng thích hợp dể vận động quần

chúng dấu tranh khi chưa có tình thố cách mạng trực

tiêp, bài học vê xây dựng Đảng, về xây dựng, củng cố

khôi liên minh công - nông

C â u 9: T ại sao Đ ả n g Công s ả n Đông Dương

- Sau cao trào cách mạng 1930, thực dân Pháp thi

hành chính sách khủng bô" trắng, tàn bạo, dữ dội, kêt

hợp thủ đoạn mị dân, lợi dụng tôn giáo hòng tiêu diệt

cách mạng Đảng bị tốn thất nặng nê Phong trào cách

mạng tạm thòi bị lắng xuồng, nhưng chỉ trong thời gian

ngắn lại dược phục hồi, vì:

- Tháng 6-1932, Trung ương lâm thòi chấp ủy của

Đảng công bô" "Chương trình hành động” của Đảng

Cộng sản Đông Dương Bản chương trình hành dộng đã

cụ thể hơá cương lĩnh cách mạng của Đảng trong thời

kỳ thoái trào, đê ra những yêu cầu chính trị trước mắt,

những biộn pháp tổ chức và đấu tranh Việc Đảng sớm

34

khẳng định đường lôi dã tạo cơ sở cho đảng viên hoạt động, ngăn ngừa nguy cơ phân liệt, chia rẽ vổ đường lôi.

- Các đ ả n g viên bị dịch bắt, tù đày, bị đánh dập, (lìm áp rất dã man nhưng luôn nêu cao tinh thần kiôn cường, bất khuất, lạc quan cách mạng, giữ hí mật của Dâng và khí tiỏt cách mạng Họ đã biên 4ícái rủi thành cấi may, biến nhà tù đế quốc thành trường học cách

m ạn g \ các chi bộ nhà tù bí mật tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng lý luận Mác - Lênin, đường lôi cách mạng, kinh

nghiệm vận động quần chúng, học văn hóa, ngoại ngữ

- Các đảng viên bên ngoài không dao dộng, tích cực ('hu động bắt liên lạc công tác, gây dựng lại phong trào

- Quốc tê Cộng sản và các Đảng cộng sản anh em tírh cực giúp đõ: phát dộng phong trào dâu tranh chông khủng bô trắng, phong trào "cứu tế đỏ", bảo vỏ, giúp đõ những người cộng sản Đông Dương, cử cán bộ tăng cường cho Đảng, giúp Đảng khôi phục tổ chức, tạo địa bàn và điều kiện thuận lợi cho Đảng hoạt động

- Đầu năm 1934, hệ thông tố chức Đảng được khôi phục ỏ cả Bắc, Trung, Nam và Lào Ở Campuchia, một

sô cơ sở Đảng được xây dựng Đặc biệt dưới sự giúp đở của Quôc tê cộng sản và các đảng cộng sản anh em, Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng Cộng sản Đỏng Dương được thành lập Cán bộ, đảng viên của Đảng còn sử dụng báo chí công khai, bí mật góp phần tuyên truyền đường lỏi,

chủ trương và kinh nghiệm của Đang nhằm giữ vững

quan điểm, lập trường giai cấp công nhân và phong trào

cách mạng

2 D a i h ô i Đ a i b iê u to à n q u ố c lầ n t h ứ ỉ

c ủ a Đ ảng

- Dại hội dược triệu tập vào tháng 3-1935 tại Ma

Cao - Trung Quốc Dự Đại hội có 13 dại biểu thay mặt

cho gần 600 đảng viên cả nước

- Đại hội phân tích, đánh giá tình hình cách mạng,

nêu ra những khó khăn, thuận lợi , đặc biệt nhấn

mạnh cuộc đâu tranh dể khói phục hệ thống tố chức

Đảng và phong trào cách mạng đã giành được thắng lợi,

song lực lương Đảng phát triển không đồng đều, công

nhân gia nhập Đảng ít, mối liên hệ của tổ chức Đảng

chưa thật chặt chẽ

- Sau khi phân tích, (lánh giá tình hình, Đại hội

nêu ra ba nhiệm vụ chủ yếu, trước mắt của Đảng:

+ Củng cố’ và phát triển Đảng làm cho tổ chức

Đảng thật sự vững mạnh

+ Đẩy mạnh cuộc vận dộng thu phục quần chúng,

trong đó quan tâm chú ý đến phụ nữ, dân tộc ít người,

binh lính; dìu dắt quần chúng đấu tranh đòi quyển lợi

hàng ngày, củng cô và phát triển các tổ chức quần chúng;

phải đưa quần chúng vào mặt trận dân tộc thông nhất

dưới sự lãnh đạo của Đảng

3 6

+ Mơ rộng tu y ê n t ru y ề n ('hỏng đê quố(\ (ĩhỏng ch iên tranh, ủng hộ Liên xỏ, ung hộ cách mạng Tnin^r C^uốc*.

ỉ)ại hội bấu ra Han Chấp hành Trun^ ư<Jn^

tfồm l ‘.\ dồng chí do đồng chí Lè Hồng Phong làm Tông

Bí thư

+ Thành công: Đại hội đại biếu toàn quôc lân thử

I cua Đảng đánh đấu sự thắng lợi của cuộc đấu tranh khỏi phục hộ thông tô chức cơ sở Đảng và các phong trào cách mạng của quán chúng trong cả nước; bước đầu tổng kêt sự lành đạo của Đảng Đại hội đem lại niềm tin cho đảng viên và quần chúng nhân dân, chuân

bị điểu kiện cho Đảng bước vào thời kỳ đấu tranh mỏi

+ Hạn chế: Đại hội chưa tông kêt phản tích, đánh

gi á sau sắc được những kinh nghiệm lãnh đạo của Dáng

từ khi thành lập; chưa nhạn rõ được nguy cơ của chủ nghĩa phát xít và chiến tranh đê quốc; chưa thấy được khá năng mới đổ đấu tranh chông chủ nghía phát xít và chông thực dân Vì vạy, Dàng chưa có được sự chuyển hướng chỉ đạo chiên lược và sách lược thích hợp

C âu 10: Nêu nội d u n g c h u y ê n h ư ở n g chí đạo

c h iê n lược cách m a n g c ủ a Đ ản g t r o n g Hôi nghị Ban C h ấ p h à n h T r u n g ương Đ ản g t h á n g 7-1936?

/ H oàn cảnh lịch sử

- Cuộc khủng hoảng kinh tô thế giới 1929-1933 dã

đẩy những mâu thuẫn võn có của chủ nghĩa tư bán lẻn cao và ngày càng sâu sắc Chủ nghĩa phát xít ra đời và thông trị ở Đức, Ý, Nhật Đó là nền chuyên chính tư sản độc tài, tàn bạo, dã man và hiếu chiến nhát Nó xóa

bỏ moi quyển tự do, dân chủ, tiến hành khủng bô, khơi ngòi chiến tr a n h t h ế giới hòng chia lại thị trường Chủ nghĩa phát xít trở thành nguy cơ lớn nhất đe dọa nhân loại

- Trước họa phát xít và nguy cơ chiến tranh phát xít, yêu cầu bức thiết của nhân loại là chông phát xít, chông chiên tranh, bảo vệ hòa bình

- Tháng 7-1935, Quôc tê Cộng sản tiến hành Đại hội lần thứ VII tại Mátxcơva, Đại hội vạch rõ kẻ thù nguy hiểm nhất của nhân dân th ế giới lúc này không phải là chủ nghĩa tư bản hay chủ nghĩa đê quốc nói chung mà là chủ nghĩa phát xít

+ Nhiệm vụ trước mắt của giai cấp công nhân quốc

tế là đấu tranh chông chủ nghĩa phát xít và chiến tranh

đỗ quốc, giành dân chủ và hòa bình, bảo vệ Liên Xô

+ Để thực hiện nhiệm vụ trên, giai cấp công nhân quốc tế phải thông nhất hành động; phải thành lập mặt trận nhân dân rộng rãi chông chủ nghĩa phát xít

+ ĐỐI với các nước thuộc địa và nửa thuộc địa, vấn

đề mặt trận dân tộc thông nhất chông dế quốc có tầm quan trọng dặc biệt

+ Sự chuyển hướng chiên lược của Quốc tô Cộng

sân có vai trò rất q u an trọng, có ý n g h ĩa chỉ đạo đôi VỚI

phong trào cộng sản và phong trào giả) phóng ỏ các xứ

thuộc địa

- Ớ Pháp, tháng 5-1935, Mặt trận nhản dân Pháp

(lược thành lập Tháng 6-1936, Chính phủ Mặt trận

nhân dân Pháp ra đòi, chủ trương thi hành một sỗ

chính sách dán chủ ỏ chính quốc và các thuộc địa Ở

Dông Dương, bọn thực dân Pháp phân hóa Một bộ

phận nhỏ chịu thi hành các chính sách của chính quốc,

bộ phận phản động thuộc địa tăng cường áp bức, bóc

lột, ngoan cô bám giữ lập trường thực dân Đòi sông

của mọi giai cap, tầng lớp, kể cả giai cấp tư sản, địa chủ

vừa và nhỏ rất khó khăn Nguyện vọng thiết tha của

nhân đan là (lòi được quyền song, quyền tự do, dân chủ,

cơm áo, hòa bình

- Đảng Cộng sản Đông Dương và phong trào cách

mạng dã được hồi phục dể bước vào cuộc đấu tranh mới

2 S ư chuyển hướng ch ỉ dao ch iế n lươc cách

m a n g cua D ang

- N h ữ n g biến đổi của tình hình quốc tê và trong

nước đặt Đảng Cộng sản Đông Dương trước yêu cầu

mới Tháng 7-1936, Hội nghị Ban Chấp hành Trung

ương Đảng hop tại Thương Hải (Trung Quốc) do dồng

chí Lê Hồng Phong chủ trì

3 9

- Căn cứ vào tình hình thế giới, trong nước và nắm vững tư tưởng chỉ đạo của Quốc tế Cộng sản, Hội nghị

đã kịp thời chuyển hướng chỉ đạo chiến lược

+ Vê nhiệm vụ chính trị, Hội nghị khẳng định: chông đế quốc, chông phong kiến, giành dộc lập dân tộc

và ruộng đất cho dân cày ỉà mục tiêu không thay đối Song mục tiêu, nhiệm vụ trực tiếp trước mắt là đấu tranh chông bọn phản động thuộc địa, chông phát xít

và chiến tranh, đòi tự do, dân chủ, cơm áo, hòa bình

+ Vê hình thức tổ chức, Hội nghị quyết định thành lộp Mặt trận Thông nhất nhân dân phản đê Đông Dương (năm 1938 đổi thành Mặt trận Thông nhất dân chủ Đông Dương) bao gồm các giai cấp, các lực lượng cách mạng, các đảng phái, các xu hướng chính trị và tín ngưỡng tôn giáo khác nhau đấu tranh đòi n h ữ n g điều dân chủ đơn sơ

+ Hội nghị chủ trương thay đôi hình thức tổ chức và phương pháp đâu tranh, tận dụng điều kiện hớp pháp công khai, nửa hợp pháp, nửa công khai để tổ chức và hoạt động Bên cạnh đó vẫn duy trì hoạt động bí mật,

tăng cường công tác xây dựng, củng cố hàng ngũ của Đang.

- Hội nghị đánh dấu bước trưởng thành mới của Đảng ta, giải quyết đúng đắn môi quan hệ giữa mục

tiêu chiến lược VỚI mục tiêu cụ thổ, trước mắt; mối quan

hệ giữa củng cò khỏi liên minh công nông và mở rộng

40

mặt trận; giừa cách mạng Ỉ)ỎI1^ Dương và cách mọngthỏ £iới

- Thực hlộn chủ trưrtng, chinh sách mới, Đảng dã nhanh chóng phát cỉộĩìg dược một cao trào cách mạng SỎI nổi, thu được nhiểu thắng lợi cỏ ý nghĩa to lớn Nêu trong thời kỳ 1930 - 1931, Đảng mới xây dựng được khỏi liỏn minh công nông thì trong thời kỷ này, trên cơ

sỏ khôi quần chúng cơ bản, Đảng dà tạp hợp được hàng triệu quần chúng trong các giai tang trung gian hêt sức dỏng đáo, hình thành nên đội quân chính trị quần chúng Dội quân này bước đầu làm quen VỚI trường học

tô chức, đau tranh, tiên dần từ dấu tranh kinh tê lên đâu tranh chính tri

- Đảng trưởng thành vượt bộc, thu được những

k i n h t h à n h r ô n g ve n g h ẹ t h u ạ t l ã n h đạo, c h ỉdao cich mạng

Câu 1 i: T rìn h bày hoàn cảnh lieh sử, nội d u n g

và ý ng h ĩa củ a sự c h u y ể n hướng chỉ đ ạ o c h iê n lươc củ a D ang giai đ o ạ n líi39 - 194ì?

1 ỉỉo a ỉĩ cảnh lich sử

Cliicn tranh thế giới lần thử hai bùng no, mở dầu bãíìK cuộc tấn côn í* của phát xít Đức vào Ba Lan ngày 1-9*1939 T ất ca các dàn tộc 1)Ị cuôn vào vòng chiôn Nôu trước đây, vân dể dân tộc chỉ đ ặ t ra ở

phương Đông thì nay đã đặt ra cho tất cả các nước, các đảng chính trị.

- Chiên tranh thê giới thứ hai ảnh hưởng trực tiếp

và sâu sắc đên nước ta Thực dân Pháp tham chiên, ờ Đông Dương, chúng thực hiện chính sách thời chiến, tăng cường vơ vét bóc lột, thủ tiêu mọi quyên tự do dân chủ, điên cuồng tấn công Đảng Cộng sản Đông Dương

và các đoàn thể quần chúng của Đảng

- Mùa thu 1940, phát xít Nhật tràn vào Đông Dương Thực dân Pháp từng bước đầu hàng, dâng Đông Dương cho Nhật Đê quốc Pháp và phát xít Nhật câu kết với nhau, bóc lột nhân dân Đông Dương đôn tận xương tủy Đời sông nhân dân khôn cùng, mâu thuẫn giữa các dân tộc Đỏng Dương với Pháp - Nhật căng thẳng và sâu sắc hơn bao giờ hết

2 Nôi d ung chuyên hướng

- Ngay khi Chiến tranh thế giới lần thứ hai sắp nổ

ra, Đảng đã rút vào hoạt động bí mật, chuyển trọng

tâm công tác vê nông thôn.

- Khi chiến tranh nổ ra, Đảng ra thông cáo, trong

đó nhận định: hoàn cảnh Đông Dương sẽ tiến bước đôn vấn để giải phóng dán tộc, vì lúc này, quyền lợi của tất

cả các giai cấp đều bị cướp giật, vận rnệnh dân tộc nguy vong không lúc nào bằng Vì vậy, Hội nghị Ban Chấp