SEMINAR mất CHỨC NĂNG THẦN KINH ĐƯỜNG TIỂU dưới SAU CHẤN THƯƠNG tủy SỐNG (PHỤC hồi CHỨC NĂNG)

Trắc nghiệm, bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành Y dược hay nhất”; https://123doc.net/users/home/user_home.php?use_id=7046916. Slide seminar môn phục hồi chức năng ppt dành cho sinh viên chuyên ngành Y dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn phục hồi chức năng bậc cao đẳng đại học ngành Y dược và các ngành khác

MẤT CHỨC NĂNG THẦN KINH ĐƯỜNG TIỂU

DƯỚI SAU CHẤN THƯƠNG TỦY SỐNG

(Neurogenic lower urinary tract dysfunction/SCI)

II Giải phẫu đường tiểu dưới

III Sinh lý tiểu tiện

IV Thăm khám

• 1 Bệnh sử - Tiền sử:

• Tiền sử chấn thương tủy sống

• Các thủ thuật, phẫu thuật đã thực hiện

2 Lâm sàng:

a Các triệu chứng đường tiểu:

• Són tiểu, bí tiểu, tiểu khó, 

• Tiểu rắt, tiểu nhiều lần trong ngày, trong đêm,

b Các triệu chứng đường tiêu hóa:

• Số lần đại tiện- tính chất phân

– Đại tiện không tự chủ

– Táo bón

• Cảm giác vùng hậu môn trực tràng mỗi lần đại tiện

c Các triệu chứng sinh dục:

• Rối loạn chức năng sinh dục

• Khám, đánh giá nhận cảm ở cơ quan sinh dục ngoài

d Khám thần kinh

3 Các test niệu động học (Urodynamic tests)

• Đây là các phương pháp tiếp cận chức năng đường tiểu dưới Bao gồm:

Uro dynamic test

4 Phân độ Madersbacher

• Madersbacher đã đề xuất một phân loại đơn giản tập trung vào hiệu quả điều trị Bảng phân độ này dựa vào hoạt động của cơ thành bàng quang (detrusor muscle) và cơ thắt niệu đạo ngoài trong quá trình dự trữ và bài xuất nước tiểu

5 Các dạng rối loạn thường gặp và các biện pháp xử trí/

chăm sóc:

• Theo Madersbacher và cộng sự thì mục tiêu điều trị đối với bệnh nhân mất chức năng thần kinh đường tiểu dưới đó là:

– Bảo vệ đường tiểu trên

– Phục hồi được tự chủ về đường tiểu hoặc có thể tự kiểm soát được trong trường hợp tiểu không tự chủ

a Giai đoạn sốc tủy

• Các phản xạ tủy dưới vị trí tổn thương bị mất, bàng quang lúc này giảm trương lực có thể trữ nước tiểu nhưng bệnh nhân không thể tiểu chủ động được mà tiểu thụ động do tràn đầy

• Hướng xử trí: làm rỗng bàng quang

• Các biện pháp điều trị:

– Thông tiểu gián đoạn (intermitten catheterization)

– Thông tiểu trên xương mu

Thông tiểu gián đoạn (intermitten catheterization)

• Đặt và tháo thông tiểu nhiều lần trong ngày

• Lợi ích so với phương pháp đặt thông tiểu kéo dài:

– Có thể cải thiện triệu chứng tiểu không kiểm soát

– Giảm các biến chứng: Nhiễm trùng đường tiểu; xơ hóa,hẹp lòng niệu đạo; giảm tạo sỏi bàng quang

b Giai đoạn sau sốc tủy:

*Rối loạn phối hợp cơ bàng quang và cơ thắt: (Detrusor sphincter dyssynergia):

• Gặp trong những bệnh nhân tổn thương tủy trên vùng tủy cùng Ở các bệnh nhân này

có sự tăng hoạt của thành bàng quang và cả cơ thtttt thắt Điều này làm tăng áp lực bàng quan quang trong giai đoạn trữ nước tiểu

nhưng ngược lại cơ thắt tăng hoạt động làm giảm tình trạng

tiểu không tự chủ

•

-• Hướng điều trị: giảm hoạt động quá mức của cơ thành bàng quang và trợ giúp việc làm rỗng bàng quang

• Giảm hoạt động quá mức của cơ thành bàng quang:

– Trị liệu hành vi: thay đổi lối sống, đi tiểu theo giờ cố đinh (bladder training)

– Thuốc: thuốc kháng thụ thể muscarinic (oxybutinin) Theo Hội niệu khoa châu Âu, đây

là chọn lựa hàng đầu cho tình trạng bàng quang tăng hoạt

– Kích thích dây thần kinh chày sau

– Tiêm botulinum toxin type A vào cơ bàng quang

• Làm rỗng bàng quang:

– Thông tiểu gián đoạn (IC)

– Thông tiểu trên xương mu

– Thông tiểu lưu

– Chẹn thụ thể alpha (alpha- blockers): giảm kháng lực ở đường ra của bàng quang

*Bàng quang giảm hoạt + giảm hoạt cơ thắt niệu đạo

• Gặp ở những bệnh nhân tổn thương đoạn tủy Cùng-cụt

• Đặc điểm: sự giảm hoặc mất hoàn toàn khả năng co của cơ thành bàng quang và cơ thắt niệu đạo dẫn tới tình trạng tiểu không tự chủ ở bệnh nhân và không thể làm rỗng hoàn toàn bàng quang sau đi tiểu Tuy nhiên, áp lực trong bàng quang lại thấp nên ở các bệnh nhân này không có nguy cơ tổn thương

thận.

• Hướng điều trị: Làm rỗng bàng quang + Xử trí tiểu không tự chủ.

• Làm rỗng bàng quang:

– Thông tiểu sạch ngắt quãng

– Thủ thuật valsava, crede: Trước đây được chỉ định rất nhiều Hiện tại không còn được khuyến cáo

• Xử trí tiểu không tự chủ:

– Liệu pháp hành vi: Có thể cải thiện ở 1 mức độ nhất định bằng cách làm rỗng nước tiểu thường xuyên, kiểm soát lượng dịch vào cơ thể và tránh nhiễm trùng đường tiểu

• Condom catherters: Đóng vai trò rất quan trọng trong điều trị đối với các bệnh nhân nam

• Tài liệu tham khảo:

– Guidelines on Neurogenic Lower Urinary Tract Dysfunction (© European Association of Urology 2013)

– ICS 2013: Basic Neurourology Workshop Chair: Helmut Madersbacher, Austria https://www.ics.org/workshops/handoutfiles/000333.pdf

– Medscape: Spinal Cord Injuries Treatment & Management   http://

emedicine.medscape.com/article/793582-treatment#d13