Ngôn ngữ trong đề tài dễ hiểu và đảm bảo tính khoa học. Đề tài được thực hiện bằng những luận cứ khoa học xác thực, số liệu có tính thuyết phục. Hoạt động giáo dục nâng cao kỹ năng vẽ cho trẻ thẩm giúp trẻ có khả năng cảm thụ cái đẹp, các kỹ năng, kỹ xảo… Hình thành ở trẻ lòng mong muốn và khả năng thể hiện vẻ đẹp của các sự vật, hiện tượng trong cuộc sống xung quanh, để qua đó trẻ biểu hiện tình cảm của mình.
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Nơi công tác
Chức vụ
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến
MN
Giáoviên
ĐHMN 100%
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Một số biện pháp giáo dục nâng cao hiệu quả rèn luyện kĩ năng vẽ cho trẻ mẫu giáo lớp 5 tuổi C trường mầm non năm học 2018 - 2019”
1 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
2 Lĩnh vực áp dụng: Giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 5 tuổi
Sáng kiến “Một số biện pháp giáo dục nâng cao hiệu quả rèn luyện kĩ năng vẽ cho trẻ mẫu giáo lớp 5 tuổi C trường mầm non năm học
2018 - 2019” Được áp dụng trong lĩnh vực phát triển thẩm mỹ cho trẻ.
3 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Ngày bắt đầu áp dụng từ 05/
09/2018 đến ngày 06/04/2019
4 Mô tả bản chất của sáng kiến
4.1 Tính mới:
Trang 2- Sáng kiến “Một số biện pháp tổ chức các hoạt động nâng cao kỹ năng vẽ cho trẻ mẫu giáo lớp 5 tuổi C trường mầm non năm học 2018 - 2019” nhằm góp phần phát triển toàn diện cho trẻ và đây là một hoạt động mà trẻ
mẫu giáo rất yêu thích Thông qua các hoạt động vẽ trẻ có nhiều cơ hội để luyệntập các vận động tinh, vận động thô, sự mềm dẻo của các ngón tay trẻ giúp trẻ trởlên khéo léo giúp cho việc cầm bút, mở vở ở lớp 1 sau này dễ dàng, thành thạohơn
- Các biện pháp tôi đưa ra là do bản thân tự tích lũy thông qua hoạt độngtạo hình cũng như trong quá trình công tác của bản thân
4.2 Tính khoa học:
- Sáng kiến này tôi thực hiện với những biện pháp dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm
và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý cũng như nhận thức của trẻ tại lớp 5 tuổi Ctrường mầm non
- Ngôn ngữ trong đề tài dễ hiểu và đảm bảo tính khoa học
- Đề tài được thực hiện bằng những luận cứ khoa học xác thực, số liệu cótính thuyết phục
- Hoạt động giáo dục nâng cao kỹ năng vẽ cho trẻ thẩm giúp trẻ có khảnăng cảm thụ cái đẹp, các kỹ năng, kỹ xảo… Hình thành ở trẻ lòng mong muốn
và khả năng thể hiện vẻ đẹp của các sự vật, hiện tượng trong cuộc sống xungquanh, để qua đó trẻ biểu hiện tình cảm của mình
Trang 3khảo sát thực trạng, đánh giá kỹ năng vẽ cho trẻ trong lớp thông qua các bài tậpđánh giá
* Đặc điểm tình hình trẻ lớp 5 tuổi C trường mầm non năm học 2018 -2019
* Đặc điểm lớp:
- Về giáo viên chủ nhiệm: 2 cô
+ : Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non
+ Lê Thị Thơm: Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non
- Về trẻ: Tổng số: 34 trẻ Trong đó:
Trẻ Nam: 21 Trẻ nữ: 13
Dân tộc: 8 Hộ nghèo: 2 Cận nghèo: 2
* Thuận lợi và khó khăn khi thực hiện đề tài tại lớp
- Thuận lợi: + Giáo viên đạt trình độ trên chuẩn, có kinh nghiệm chăm sóc
+ Bản thân tôi có trình độ chuyên môn đại học, yêu nghề mến trẻ, tâmhuyết với nghề, đạt giáo viên dạy giỏi Được tham gia các lớp bồi dưỡng chuyênmôn và tích cực học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn, tích lũy kinh nghiệm đểhoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
+ Trẻ thông minh, có nhận thức tốt, học đúng độ tuổi, ngoan, đi họcchuyên cần
+ Phụ huynh nhiệt tình kết hợp cùng giáo viên trong việc chăm sóc, nuôi
Trang 4dưỡng giáo dục trẻ.
- Khó khăn: + Trẻ cùng độ tuổi nhưng nhận thức của trẻ không đồng đều.
Một số trẻ còn chậm, nhút nhát, khả năng tạo hình của trẻ chưa đồng đều
+ 50% số trẻ yếu về kỹ năng vẽ nhiều trẻ chưa biết phối hợp màu khi tô,khả năng nhận xét tranh còn yếu
+ Một số trẻ còn mải chơi, chưa hứng thú tập trung trong giờ hoạt động vẽ+ Đa số phụ huynh làm nghề nông công việc bận rộn chiếm nhiều thời ian
vì thế ít có thời gian quan tâm đến việc học tập của con nói chung, và việc rènluyện các kỹ năng tạo hình cho con nói riêng
BẢNG KẾT QUẢ KHẢO SÁT Chất lượng hoạt động vẽ của trẻ mẫu giáo lớp 5 tuổi C tại thời điểm
tháng 9 năm 2018
Tổng số trẻ kiểm tra
Mức độ
1 Trẻ hứng thú tham
4 Kỹ năng đánh giá
Nhìn vào bàng tổng hợp trên ta thấy kết quả như sau:
Tỷ lệ trẻ ở mức độ đạt của các kỹ năng còn thấp, chỉ đạt trong khoảng từ41,4% đến 58,8% Như vậy tỷ lệ trẻ có kỹ năng tốt trong hoạt động vẽ chưa cao,còn nhiều trẻ đạt mức độ chưa đạt
- Nguyên nhân:
Trang 5+ Mặc dù đồ dùng đồ chơi tương đối đầy đủ nhưng chưa phong phú, đadạng về chủng loại và màu sắc.
+ Kỹ năng tạo hình như: Vẽ, phối mầu, bố cục tranh của chính giáo viêncòn hạn chế Do phụ thuộc vào năng khiếu cũng như không được đào tạo riêng
về chuyên ngành Mỹ thuật Nên sản phẩm tạo hình cũng như trang mẫu của côcòn chưa có tính thẩm mỹ cao
+ Việc tạo dựng hình ảnh về các đối tượng trong các hoạt động tổ chứcnâng cao rèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ còn chưa đủ khắc sâu
+ Việc tổ chức các hoạt động của giáo viên chưa tạo được hứng thú chotrẻ hoạt động tích cực
4.3.2 Một số biện pháp tổ chức các hoạt động nâng cao kĩ năng vẽ cho trẻ mẫu giáo lớp 5 tuổi C trường mầm non
* Biện pháp 1: Giáo viên sắp sếp, trang trí tạo môi trường hấp dẫn, chuẩn bị đồ dùng chu đáo, tâm thế sẵn sàng thu hút trẻ tích cực tham gia vào hoạt động.
Khi được phân công vào chủ nhiệm lớp tôi đã cùng giáo viên là cô: Lê ThịThơm xây dựng kế hoạch chương trình lựa chọn những hoạt động phù hợp vớitrẻ sau đó cùng trang trí tạo môi trường lớp học nhằm kích thích trẻ hứng thútham gia vào các hoạt động Ở độ tuổi mầm non trẻ thích được ngắm nhìn nhữnghình ảnh ngộ nghĩnh, có màu sắc nổi bật luôn gần gũi với trẻ Một môi trườnglớp học đẹp và sáng tạo sẽ có tác dụng tốt đến quá trình giáo dục trẻ Với khônggian của lớp tôi sắp xếp khu yên tĩnh có góc nghệ thuật tạo hình ở xa các khu ồn
ào, gần nguồn nước, sắp xếp các nguyên vật liệu phong phú, đa dạng, phù hợpvới chủ đề đang thực hiện và có nơi để trưng bày sản phẩm nhằm tạo nên sự hấpdẫn, hứng thú trẻ tham gia
Tôi cũng đã xin ban giám hiệu hỗ trợ mua giá vẽ, bút lông để trẻ thực hiệnhoạt động ngoài trời tạo hứng thú cho trẻ giúp trẻ có kĩ năng vẽ tốt và sáng tạo
có nhiều sản phẩm đa dạng đẹp mắt
Trang 6Góc tạo hình cũng là một phần rất quan trọng trong việc gây hứng thú chotrẻ Mặt khác, góc tạo hình còn giúp trẻ luôn gần gũi ngắm nhìn, khuyến khíchtrẻ thiết kế hoàn thiện, khám phá thể hiện các ý tưởng của mình Vì thế tôi luôn
cố gắng xây dựng góc tạo hình phong phú, đẹp mắt
Ví dụ: Đầu năm ở chủ đề Trường mầm non tôi chuẩn bị cho góc tạo
hình là giấy vẽ, bút sáp, màu nước, bút vẽ, bột màu, giá vẽ,…
Tiếp theo ở chủ đề Bản thân, Gia đình, ngoài cho trẻ cùng cô chuẩn bị
các loại giấy vẽ, bút sáp, bút vẽ, bột màu, giá vẽ, tôi cùng trẻ sưu tầm nhữngnguyên vật liệu từ thiên nhiên, phế thải tái sự dụng để trẻ phối hợp với các loạinguyên vật liệu khác tạo thêm các sản phẩm phong phú
Ngoài những đồ dùng có sẵn tôi đã trang trí lớp bằng những hình ảnh ngộnghĩnh có ý nghĩa giáo dục, bằng các sản phẩm do cô giáo vẽ, hay của các anhchị lớp trước vẽ Trưng bày một số sản phẩm tạo hình độc đáo thể hiện rõ chủ
đề, đồ dùng được đựng trong các hộp trang trí đẹp, có dán các ký hiệu, tên cácnguyên liệu, dụng cụ như bút vẽ, giấy vẽ, bột màu, bút sáp, tranh ảnh để trẻ tiện
sử dụng… sắp xếp gọn gàng dễ lấy, dễ cất, tên góc được thay đổi thường xuyêntheo chủ đề
Chủ đề Bản thân tôi đặt tên góc nghệ thuật tạo hình là:“Bé trổ tài"
Chuẩn bị tâm thế cho trẻ làm quen trước khi tham gia tiết dạy vẽ đạt kết quảtốt vào những buổi chiều hôm trước tôi cho trẻ tập vẽ các nét bằng các hình thứcnhư: Quan sát cô hướng dẫn vẽ bằng phấn trên bảng sau đó trẻ vẽ theo vào bảng đen;
cô yêu cầu trẻ vẽ các nét có liên quan đến bài dạy hay tập vẽ cả bài vào giấy và tômàu sau đó rút kinh nghiệm để bài vẽ hôm sau hoàn thiện tốt hơn Chuẩn bị đầy đủcho tiết dạy: Tranh vẽ mẫu (Đẹp, có tổng thể bức tranh phù hợp với đề tài, nội dungđơn giản gần gũi, bố cục cân đối hợp lý, màu sắc sắc đẹp hài hoà…), giá để tranhvừa tầm mắt trẻ dễ quan sát, bàn ghế, bút sáp màu, màu nước…
Trang 7Ví dụ: Chủ đề Trường mầm non cho trẻ vẽ bài “Vẽ, tô màu cô giáo” Tôi
chuẩn bị bức tranh vẽ cô giáo tết tóc 2 bên, mặc áo hoa, đeo vòng cổ để khi trẻquan sát tranh mẫu trẻ nhận rõ được đặc điểm của cô giáo được vẽ trong tranh
Hay chủ đề Gia đình cho trẻ vẽ bài“ Vẽ ấm pha trà” theo mẫu tôi chuẩn
bị 1 tranh vẽ thật đẹp về ấm trà để làm tranh mẫu cho trẻ quan sát
Hình ảnh trẻ quan sát tranh mẫu
Ngoài ra tôi cùng trẻ sưu tầm các nguyên vật liệu như: Vôi nước, sơnkhông mùi, sỏi, lá cây khô, tranh ảnh, vỏ chai lọ, bìa lịch, quạt nan, nón… để chotrẻ cùng cô tạo thành các bức tranh vẽ trên nhiều loại chất liệu, có thể lưu giữ làmtranh mẫu cho các năm sau Có thêm những đồ dùng này hàng ngày tôi tổ chứccho trẻ sử dụng ở hoạt động chung, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời hoặc ởmọi lúc, mọi nơi Khi trẻ hoạt động tôi gợi ý để trẻ mở rộng thêm ý tưởng,khuyến khích trẻ sáng tạo, động viên trẻ tích cực tham gia vào hoạt động vẽ
Với các đồ dùng học liệu được sắp xếp trang trí đẹp tại góc tạo hình đã lôicuốn và thu hút trẻ tham gia tích cực vào hoạt động hơn Qua quan sát và cùng chơivới trẻ tôi đã phát hiện ra những trẻ có năng khiếu về kỹ năng vẽ tạo hình để từ đóbồi dưỡng thêm kỹ năng vẽ cho trẻ như cháu: Diệp Anh, Quyên, Nhi, Phát
* Biện pháp 2: Ứng dụng công nghệ thông tin vào hướng dẫn hoạt động vẽ cho trẻ.
Ngày nay công nghệ thông tin đã trở lên gần gũi đối với trẻ, việc cho trẻtiếp cận với công nghệ thông tin để mở rộng quan sát, gây cảm xúc mới phongphú hơn Làm giàu trí tưởng tượng cho trẻ trong giờ hoạt động vẽ bằng các hìnhảnh nghệ thuật của các bức tranh tạo hình phù hợp với lứa tuổi và chủ đề
Ví dụ: Khi hướng dẫn trẻ bài “Vẽ đèn trung thu” ở chủ đề Trường mầm non tôi cho trẻ xem hình ảnh thật về các loại đèn trung thu qua đó trẻ nhìn thấy
được những chiếc đèn trung thu khác nhau, từ đó áp dụng vào thực tế trẻ tưởngtượng lại để vẽ thành bức tranh sống động hơn
Trang 8Trẻ xem hình ảnh thật trên máy chiếu trong tiết đề tài: Vẽ đèn trung thu.
Tương tự với nhiều bài vẽ khác có thể cho trẻ xem các hình ảnh để mởrộng kiến thức cho trẻ: Vẽ các loại quả, vẽ ngôi nhà…
Tôi tham khảo thêm hình ảnh các bài vẽ trên mạng của các họa sỹ, các bạnnhỏ với các hình ảnh to, rõ nét, tất cả trẻ đều nhìn rõ được trẻ cảm thấy thích thúhơn rất nhiều Ngoài ra tôi còn cho trẻ xem hướng dẫn các kỹ năng vẽ trên mạnginternet và các chương trình Bé khéo tay trên tivi là các chương trình bổ ích, thiếtthực với trẻ, qua đó cung cấp cho trẻ rất nhiều các kỹ năng vẽ cần thiết
Qua nhiều lần được quan sát hình ảnh sống động như vậy tư duy, trítưởng tượng của trẻ phong phú hơn, trẻ có vốn kiến thức để nêu được ý tưởngcủa bản thân trong các bài vẽ, sáng tạo trong đường nét, màu sắc bức tranh
* Biện pháp 3: Lựa chọn mẫu, đề tài, chủ đề hoạt động tạo hình cho trẻ phù hợp với tâm lý, sở thích của trẻ để thu hút trẻ trong hoạt động vẽ.
Trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi kỹ năng vẽ của trẻ đã thành thạo hơn, tuy nhiên đểnâng cao chất lượng tạo hình cho trẻ trong các giờ hoạt động học thì ngay trêncác tiết học chúng ta phải cung cấp tốt các kỹ năng tạo hình cho trẻ và củng cốcác kỹ năng đó một cách có hệ thống Để làm tốt công việc này cần bám sát vào
vở “Bé tập tạo hình” của trẻ để xây dựng kế hoạch cho các tiết học vẽ của trẻ có
hệ thống phù hợp với từng chủ đề Có các tiết vẽ theo mẫu để cung cấp các kỹnăng, vẽ theo đề tài để củng cố và rèn tinh các kỹ năng cho trẻ Sau đó mở rộnghơn là các tiết vẽ theo ý thích giúp trẻ có thể vận dụng các kỹ năng đã học trongviệc sáng tạo ra các bức tranh theo ý tưởng riêng của mình
a Vẽ theo mẫu
Loại tiết mẫu trong hoạt động vẽ của trẻ đóng vai trò rất quan trọng khôngthể thiếu được trong khả năng tri giác của trẻ, bởi lẽ tiết mẫu có vai trò là nềntảng để bồi dưỡng, phát triển ở trẻ óc quan sát, khả năng phân tích, nhận biết cácđặc điểm đa dạng về hình thái, khả năng cảm thụ tính thẩm mĩ và nét độc đáocủa các sự vật, các hiện tượng xung quanh Mẫu là hình thức miêu tả thực sự, tri
Trang 9giác trực tiếp, là cơ sở giúp trẻ nhận ra vẻ đẹp đa dạng, phong phú của các đốitượng mà trẻ miêu tả, trẻ nhận ra được hình dáng, màu sắc, cấu trúc của đốitượng, từ đó trẻ tự tích lũy vốn biểu tượng, kinh nghiệm cho quá trình sáng tạosau này.
Để hướng dẫn trẻ vẽ theo mẫu trước tiên tôi tự rèn luyện kỹ năng vẽ chobản thân mình Hàng ngày tôi thường xuyên luyện tập vẽ tranh để tranh trang trílớp ở các chủ đề, tập cách ngồi hướng dẫn trẻ vẽ, cách cầm đưa bút vẽ và tô màutranh hay cách sử dụng câu để hướng dẫn trẻ thực hiện ngắn gọn mà dễ hiểu.Ngoài ra tôi thường xuyên tham gia học hỏi kinh nghiệm vẽ của các giáo viênkhác trong nhà trường thông qua các hoạt động thi trang trí lớp, thi vẽ tranh tổnghợp, vẽ tranh chào mừng các ngày lễ lớn trong năm
Khi vào bài dạy vẽ, tôi tạo hứng thú cho trẻ bằng cách cho trẻ hát 1 bàihát, đọc 1 bài thơ, đồng dao, giải câu đố liên quan đến nội dung bài dạy Sau đóphần quan trọng là cho trẻ quan sát và nhận xét mẫu, trong quá trình này tôi đặcbiệt chú ý tới phần hướng dẫn trẻ quan sát mẫu, tôi khuyến khích ở trẻ nói lênđược nhận xét về bức tranh qua phân tích, so sánh, nhận ra sự khác biệt, nét độcđáo, hấp dẫn trong các đối tượng miêu tả trong tranh, từ đó giúp trẻ thấy được vẻđẹp hoàn hảo của tranh mẫu
Với những tiết học vẽ theo mẫu này, tôi luôn chú trọng tới việc hướng dẫnnhững kỹ năng cho trẻ, đặc biệt là kỹ năng sử dụng và phối hợp các đường nét
và các hình cơ bản, kỹ năng sử dụng màu Đối với những bài khó kỹ năng vẽcủa trẻ còn yếu tôi vẽ mẫu hai lần, còn với những bài đa số trẻ có kỹ năng thànhthạo hơn tôi làm mẫu một lần còn lại dành thời gian để trẻ thực hành Khi làmmẫu tôi vừa thực hiện vừa gợi hỏi để trẻ nói lại cách vẽ các nét của hình ảnhgiúp trẻ có ấn tượng sâu hơn trước khi thực hiện
Ví dụ: Hướng dẫn trẻ vẽ bài “Vẽ, tô màu chân dung cô giáo” ở chủ đề
Trường mầm non, sau khi trẻ được quan sát và đàm thoại về bức tranh mẫu, tôi
bắt đầu hướng dẫn trẻ cách vẽ và hỏi trẻ: Trước tiên vẽ gì? Vẽ ở phần nào bứctranh? ( Vẽ khuôn mặt là nét cong tròn dài từ trên xuống, vẽ chính giữa tờ giấy)
Trang 10Sau đó vẽ tóc là hai nét móc cong ngược chiều nhau hai bên khuôn mặt, vẽ máitóc phía trước trán là các nét cong ngắn lượn hai bên Tiếp theo là vẽ cổ và vai:Dưới cằm vẽ hai nét thẳng rồi uốn ngang làm bờ vai, ngược chiều nhau ở haibên cằm Tiếp đó, hướng dẫn trẻ vẽ các bộ phận trên khuôn mặt: Vẽ đôi mắt đềunhau ở hai bên bằng một nét cong trên làm mi mắt trên và nét cong dưới làm mimắt dưới, rồi vẽ một hình tròn ở giữa tô màu đen làm con ngươi của mắt Haimắt phải giống nhau trông mới đẹp Sau đó vẽ hai nét cong trên đôi mắt để làmlông mày.Vẽ mũi là một nét cong nhỏ giữa hai con mắt và dưới mắt một khoảngngắn Ngay dưới mũi vẽ một nét cong dài hơn làm miệng đang cười, rồi một nétcong phía trên làm khóe môi, còn phía dưới vẽ một nét cong làm làn môi dưới
Với cách hướng dẫn chi tiết, tỉ mỉ trẻ được quan sát nói các nét vẽ khácnhau, trẻ được hình dung, tưởng tượng và ghi lại những biểu tượng đó để thểhiện vào tranh vẽ của mình
Khi cho trẻ thực hiện, tôi đi lại nhẹ nhàng quan tâm, chú ý tới từng cánhân trẻ để kịp thời gợi ý, hướng dẫn, bổ xung trên chính kỹ năng vẽ và sảnphẩm của trẻ đó Với những trẻ chưa vẽ được tôi hướng dẫn kỹ trình tự từng nét
vẽ để trẻ thực hiện, làm như vậy sản phẩm của trẻ sẽ không bị dập khuôn giốngnhau mà trẻ được làm theo trí tượng tượng, sáng tạo của chính mình từ đó pháthuy tính tích cực, sáng tạo của trẻ
Ví dụ: Khi trẻ thực hiện vẽ xong cái ấm pha trà trong bài dạy “Vẽ ấm pha
trà” tôi thấy thời gian còn dài, tôi gợi ý thêm cho trẻ vẽ các chi tiết khác bằngcác câu hỏi như: Con vẽ ấm trà dùng để làm gì? Khi pa trà xong, chúng mìnhuống trà bằng gì? Khi đó trẻ sẽ tưởng tượng vẽ thêm đĩa dưới cái ấm hay nhữngcái cốc uống nước để bên cạnh
Khi trẻ vẽ xong tôi nhắc nhắc trẻ tô màu để bức tranh thêm đẹp, chú ýcách lựa chọn phối hợp màu sắc hài hòa, cách tô màu đều tay mịn màu khôngchờm ra ngoài đường viền hình vẽ Với cách vẽ mẫu, cách hướng dẫn trẻ thựchiện kỹ như vậy kết quả trên trẻ đạt rất tốt
Trang 11Từ việc chuẩn bị, quan sát nhận xét tranh và làm theo mẫu có sự hướngdẫn của cô đã khắc sâu kiến thức cho trẻ Trẻ thả hồn trong các bức tranh quanét vẽ sáng tạo, bố cục hài hòa cân đối Trong lớp đa số trẻ thích được tham gia
vẽ đã có những bài vẽ theo mẫu rất đẹp để trưng bày trong mỗi chủ đề tại gócsản phẩm của bé Hàng ngày trẻ tự hào chiêm ngưỡng, ngắm nhìn và khoe vớicác bạn, biết gìn giữ những sản phẩm do chính tay mình tạo ra
b Vẽ theo đề tài
Hoạt động dạy trẻ vẽ theo đề tài là trẻ vẽ miêu tả thể hiện theo một chủ đềnào đó, bắt đầu từ sự tái hiện một số hình ảnh của sự vật thể hiện mối quan hệ giữacác sự vật với nhau theo hiểu biết, suy nghĩ và cảm xúc của trẻ Khác với tiết dạytrẻ vẽ theo mẫu, ở loại tiết này tôi tạo cảm xúc, làm giàu biểu tượng về chủ đềđang thực hiện nhằm khai thác kinh nghiệm của trẻ như: Trò chuyện, đàm thoại,đọc thơ, kể chuyện, câu đố hay xem băng hình, đi tham quan thực tế để rèn luyện,phát triển sự nhạy cảm tinh tế trong quan sát, giúp trẻ tự tích lũy, mở rộng hiểubiết về thế giới xung quanh, sự đa dạng, phong phú của nó Khi trẻ đã thích thú,say mê và và có những hiểu biết về các đề tài đó, trẻ tham gia tích cực hoạt động,tập trung sức lực để thực hiện yêu cầu của giờ học một cách chủ động sáng tạo
Trước khi dạy trẻ vẽ tranh “Vẽ trường mầm non” ngày hôm trước tôi chotrẻ dạo chơi quan sát quang cảnh trường, xem tranh ảnh hay những đoạn videohình ảnh về quang cảnh trường Tôi cùng trẻ trò chuyện về các khu vực trongtrường để khi trẻ vẽ trẻ sẽ nhớ lại và tưởng tượng ra những gì trẻ đã được xem,nhìn và nghe thấy từ đó trẻ thể hiện một cách sinh động trong tác phẩm của mình Mong muốn tác phẩm vẽ của trẻ phản ánh sinh động nội dung của các đềtài, tôi luôn tạo điều kiện để trẻ tích lũy được càng nhiều biểu tượng càng tốt.Tôi còn sưu tầm nhiều tranh ảnh nghệ thuật như: Tranh gắn đá, tranh thêu chữthập, tranh cát, tranh vẽ của trẻ ở những năm trước để trẻ học cách lựa chọn hìnhtượng, chọn màu, bố cục, cách sắp xếp các chi tiết làm nổi bật chủ đề
Trang 12Ở các chủ đề khác nếu không có điều kiện quan sát thực tế ở trường,những ngày hôm trước tôi giao nhiệm vụ cho trẻ về nhà tự quan sát các sự vật,hiện tượng liên quan đến đề tài như quan sát vườn cây ăn quả ở nhà; quan sátcác loài hoa khi đi chợ cùng mẹ, quan sát đồ dùng trong gia đình nhà mình…
Ví dụ: Ở chủ đề Tết và mùa xuân bài “Vẽ các loại hoa”; chủ đề Phương tiện giao thông bài “Vẽ phương tiện giao thông đường bộ”; chủ đề Nghề nghiệp bài “Vẽ Cô giáo”, “Vẽ dụng cụ nghề nông”….
Trong các tiết học tôi tổ chức một cách linh hoạt, sáng tạo các phươngpháp và biện pháp để phát huy tối đa khả năng mà trẻ có Các phương pháp luôngắn liền, bổ xung hỗ trợ cho nhau để tạo ra cho trẻ những xúc cảm trước khi thểhiện sản phẩm của mình
Để tạo hứng thú cho trẻ vào tiết học tôi còn lồng ghép sử dụng các bài hát,bài thơ, đồng dao, ca dao, trò chơi dân gian hay những mẩu truyện ngắn để gâyhứng thú trẻ Trong tiết dạy vẽ bài “Vẽ các khuôn mặt biểu cảm” phần gây hứngthú tôi cho trẻ hát bài hát “Khuôn mặt cười” trẻ được thể hiện các nét mặt biểu cảm
Hình ảnh bé tạo khuôn mặt biểu cảm
Khi cho trẻ quan sát mẫu, tôi luôn chú trọng phối hợp quan sát bao quátvới quan sát tập trung Quan sát bao quát nhằm giúp trẻ củng cố lại biểu tượng:Bức tranh vẽ gì? Quan sát tập trung giúp trẻ phân tích cách vẽ, sử dụng đườngnét, màu sắc, sắp xếp bố cục bức tranh và tạo điều kiện cho trẻ so sánh, giúpchúng nhận ra đặc điểm của đối tượng hay có thể liên hệ với thực tế cuộc sống
để cung cấp thêm cho trẻ những hiểu biết hơn liên quan đến đối tượng
Khi quan sát các bức tranh vẽ “Vẽ khuôn mặt cười” tôi gợi hỏi trẻ sau khiđưa ra những bức tranh vẽ về biểu tượng các khuôn mặt của của bé và nói Cô rấtyêu quý và ngắm nhìn các khuôn mặt của các con, cô đã vẽ những bức tranh rấtđẹp về biểu cảm khuôn mặt của chúng mình này, các con hãy quan sát xem đây
là bức tranh vẽ khuôn mặt biểu hiện cảm xúc như nào? Nét mặt thể hiện điều gì?
Trang 13Vui hay buồn? hay chú ý về bố cục của bức tranh vẽ các bộ phân trên khuônmặt cân đối, hài hòa.
Để nâng cao khả năng quan sát của trẻ, tôi cho trẻ quan sát ngắm nhìnhình ảnh các sự vật, hiện tượng từ nhiều góc độ khác nhau: Nhìn chính diện,nhìn ngiêng, nhìn chếch, nhìn từ xa đến gần …
Sau khi quan sát tranh tôi cho trẻ nêu được ý tưởng sáng tạo, tôi gợi ý đểtrẻ nêu cách làm của mình, qua đó giúp trẻ nhớ được các kỹ năng mà trẻ sử dụng
ở những tiết mẫu để đưa vào tiết đề tài Tôi tận dụng tối đa những kiến thức màtrẻ tích lũy được để trẻ sử dụng vào sản phẩm của mình, nếu trẻ không nói đượcthì tôi mới gợi ý cho trẻ để trẻ nhớ lại
Trong bài “ Vẽ, tô màu đồ chơi trong trường mầm non” tôi gợi hỏi trẻ:Con dự định sẽ vẽ nhưng đồ chơi gì? ( đu quay, cầu trượt, nhà bóng…) Con vẽ đồ chơi đó như thế nào? Vẽ gì trước? vẽ gì sau?
Trước khi cho trẻ vẽ tôi chú ý đến cách cầm bút và tư thế ngồi của trẻ, hỏitrẻ khi ngồi vẽ phải như thế nào? Cầm bút bằng mấy đầu ngón tay? Vì có nhiềutrẻ sử dụng những màu nhạt như màu vàng, màu hồng, màu cam để vẽ đườngviền của hình do đó nét vẽ sẽ không rõ ràng và khi tô màu sẽ không làm nổi bậtcác đường nét vẽ Do đó trước khi trẻ vẽ tôi hỏi trẻ sử dụng màu gì để vẽ đườngviền? và tôi luôn nhắc trẻ sử dụng những màu đậm để vẽ như dùng màu đen,màu nâu, màu xanh lam Hoặc khi tô màu thì đưa bút nhẹ nhàng theo mộthướng, tô màu kín không chờm ra ngoài đường viền hình vẽ, khi tả bề mặtphẳng nhẵn, mịn thì vẽ đều, khi tả bề mặt sần, gồ ghề thì vẽ đậm - nhạt bằng cácnét bút dài- ngắn khác nhau
Trong khi trẻ thực hiện, tôi luôn quan tâm đến từng trẻ, gợi ý cho trẻ bổxung các chi tiết cần thiết bằng những câu hỏi gợi mở, động viên, khuyến khíchnhững ý tưởng sáng tạo của trẻ Với những trẻ yếu, kỹ năng còn lúng túng tôikhông làm hộ mà tôi gợi ý để trẻ nhớ lại các kỹ năng hoặc hướng dẫn trẻ bằng
Trang 14lời nói Bên cạnh đó tôi còn mở nhạc nhỏ các đĩa nhạc chủ đề trong khi trẻ vẽtạo thêm sự thoải mái không gò bó.
Sau những lần được tham gia vào tiết học vẽ theo đề tài như vậy trẻ đượcrèn luyện tinh khi tập luyện các cử động của bàn tay, ngón tay, phối hợp tay mắt
và sử dụng một số đồ dùng, dụng cụ Thể hiện linh hoạt các kỹ năng vẽ, sáng tạo
về hình ảnh trong các bức tranh, khéo léo trong các nét vẽ và tô màu qua đó giúptrẻ phát triển tư duy, trí tưởng tượng đa dạng phong phú
C Vẽ theo ý thích.
Hoạt động dạy trẻ vẽ theo ý thích là thể hoạt động mang tính tổng hợpnhất bởi khi trẻ thích vẽ gì trẻ tự chọn đề tài cho mình và đòi hỏi trẻ phải có trítưởng tượng phong phú, có sáng tạo, biết phối hợp các đường nét cơ bản để tạonên hình dáng các đồ vật để sắp xếp chúng thành một bức tranh theo đề tài đãchọn Trẻ còn phải biết cảm thụ về màu sắc, biết cách sắp xếp bố cục một bứctranh sao cho cân đối hài hòa Do đó cần phải dạy trẻ cách quan sát, ghi nhớ,tưởng tượng Nếu như một bài vẽ theo ý thích mà trẻ không được trực tiếp quansát, so sánh, ghi nhớ thì kết quả sẽ rất thấp, thậm trí có trẻ còn không biết vẽgì.Vì vậy áp dụng hình thức cho trẻ quan sát sự vật hiện tượng ở xung quanh trẻ
ở mọi lúc, mọi nơi là rất cần thiết bởi hàng ngày trẻ rát gần gũi với thiên nhiên,với các sự vật, hiện tượng diễn ra xung quanh mình Nhưng nếu không có sựhướng dẫn của cô trẻ sẽ không thấy được hết vẻ đẹp của thiên nhiên, không hiểuđược các quy luật của các sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ Cho nên hướngdẫn tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động ngoài trời, được tham quan, dạo chơi
để trẻ được quan sát, biết được nhiều điều và giúp trẻ ghi nhớ những cảnh vật,hình dáng, màu sắc…để khi trẻ vận dụng vào bài vẽ của mình được tốt hơn
Ví dụ: Khi cho trẻ hoạt động ngoài trời: “ Quan sát vườn hoa”, tôi đàm
thoại với trẻ về các loại hoa, màu sắc của hoa, cành và lá của cây hoa từ đó trẻ
có các hình ảnh, biểu tượng về các loại hoa: Hoa cúc màu vàng, cánh nhỏ, lámàu xanh…Hoặc khi cho trẻ quan sát khung cảnh trường mầm non ở chủ đề
“Trường mầm non của bé” Trẻ sẽ được quan sát cổng trường, các lớp học ở