TIỂU LUẬN tìm HIỂU về NHIỄM độc GAN DO THUỐC CHỐNG LAO (bộ môn LAO)

Nắm được tình hình chung về nhiễm độc gan do thuốc chống laoCác yếu tố nguy cơ nhiễm độc gan do thuốc Nêu được cơ chế nhiễm độc gan do thuốc chống lao Phát hiện và xử trí được tai biến n

TÌM HIỂU VỀ NHIỄM ĐỘC GAN DO

THUỐC CHỐNG LAO

BÊNH LAO ĐANG ĐE DỌA TOÀN CẦU!!!!

Thuốc kháng lao

Nắm được tình hình chung về nhiễm độc gan do thuốc chống lao

Các yếu tố nguy cơ nhiễm độc gan do thuốc

Nêu được cơ chế nhiễm độc gan do thuốc chống lao

Phát hiện và xử trí được tai biến nhiễm độc gan do thuốc chống lao

Dịch tễ của nhiễm độc gan do thuốc chống lao

Vai trò của gan trong chuyển hóa thuốc chống lao

Sinh bệnh học của nhiễm độc gan do thuốc điều trị lao Các yếu tố nguy cơ

Lâm sàng, cận lâm sang

Sau 1975

( Pyrazinamid

Rifampicin)

Trước 1972 ( Pyrazinamid)

I DỊCH TỄ

242 185

130 150 42

37 27 25 21 14 11 9 4 4 2

9 Thông tin về tổ chức bị ảnh hưởng

50 ,6

%

46 ,3

%

17 ,9

%

13 ,7

%

9, 6%

3, 7

%

3, 1%

2, 7

%

2, 0

%

1, 9%

1, 6%

1

%

0, 8%

0,

7

%

0, 3%

0, 3%

0, 1%

1, 4%

Yếu tố nguy cơ của viêm gan do kháng thuốc lao

Bệnh gan mật có sẵn

Lớn tuổi (>35)

Liều lượng

và thời gian

Nữ giới HIV

So sánh giữa bn điều trị thuốc kháng lao mang VR HBV với

bn không mang VR HBV và bn mang VR HBV không điều

trị thuốc kháng lao

Người mang HBV điều trị thuốc kháng Lao

Người Không mang HBV điều trị thuốc kháng

Lao

Người mang HBV Không điều trị thuốc kháng Lao

Tỷ lệ rối loạn chức năng gan bệnh

nhân già và trẻ trong nghiên cứu hồng

kông

Tuổi ≥ 65 (n = 457) Tuổi < 65 (n =413 )

III Vai trò của gan trong chuyển

hóa thuốc

III.CƠ CHẾ GÂY VIÊM GAN CỦA THUỐC

1 INH

RIFAMPICIN

2 RIFAMPICIN

3 PYRAZINAMID

Gây viêm gan hoại tử, cơ chế gây viêm gan chưa rõ

Độc tính trên gan phụ thuộc vào liều

Thường xảy ra sau 1-2 tháng điều trị

Liều trung bình hiếm khi gây viêm gan, nhưng một khi đã xảy ra thì rất nặng nề

Trong thời gian đang điều trị lao, có thể xảy ra hiện tượng

dị ứng thuốc hay còn gọi quá mẫn thuốc, thường xuất hiện vào tháng đầu tiên Hiện tượng này có những biểu hiện như: sốt, nổi mẩn đỏ, luôn kèm theo ngứa, đôi khi có nổi hạch, lách lớn, gan lớn, có thể có vàng da hoặc không

Tiền sử và trước khi điều trị lao Không có các triệu chứng đó

Đa số chỉ tăng transaminase không triệu chứng.

Khoảng 1% có triệu chứng lâm sàng rõ

Triệu chứng nhiễm độc gan thường được phát hiện trong 1-2 tuần đầu tiên nhưng cũng có thể xảy ra bất cứ lúc nào

Theo dõi men gan là cần thiết

Tăng men gan trước điều trị Khác

CÁC NHÓM BÊNH LÂM SÀNG

Tăng men gan trước khi điều trị kháng lao

Lâm sàng không rõ

ràng

ALT tang 3-5 ULN và hoặc Bilirubin toàn phần tăng > 2ULN

Viêm gan sinh học

Lâm sàng nghèo

nàn

ALT tăng < 3 ULN và

hoặc Bilirubin toàn

phần tăng < 2 ULN

Thể không triệu chứng

Bệnh nhân nam, 43 tuổi phát hiện và điều trị viêm gan B 10 năm

nay, uống rượu bia lượng ít ( 20g/ngày/13 năm ) Nay vào viện và được chẩn đoán là Lao phổi mới AFB (+), đang được điều trị phác đồ IA giai đoạn tấn công ngày thứ 10 thì phát hiện các triệu chứng: buồn nôn, nôn, đau HSP, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sậm màu, xét nghiệm ALT tăng 200 U/L, AST 150 U/L

Lưu ý: XN men gan và bilirubin bình thường trước khi điều trị lao

1) Câu hỏi: Hướng chẩn đoán của bạn??

2) Các xét nghiệm để làm rõ chẩn đoán trên??

TÌNH HUỐNG LÂM SÀNG

VI CHẨN ĐOÁN

Chẩn đoán

Yếu tố nguy cơ

Cận lâm sàng

Loại trừ nguyên nhân khác Lâm sàng

1)Yếu tố nguy cơ

Bắt buộc dung thuốc

kháng lao

Yếu tố P450

Giới Tuổi

Sau 1-2 tuần bắt đầu

điều trị thuốc kháng

lao ho c trong suốt ă

quá trình điều trị.

Lâm sàng

Chán ăn

Ăn không tiêu, buồn nôn, nôn

Mệt mỏi, suy nhược, có thể sôt

Đau hạ sượn

phải, gan to Vàng da, vàng

mắt

CẬN LÂM SÀNG

ALT tăng 3 lần ULN

()

Bilirubin toàn phần tăng lần ULN

Giải phẫu bệnh

ALT tăng 3 lần ULN

()

Bilirubin toàn phần tăng lần ULN

Giải phẫu bệnh

Chẩn đoán phân biệt

Viêm gan rượu

Bệnh

lý đường mật

Suy gan

VIII ĐIỀU TRỊ

Trường hợp 1

ALT tăng <5 + Không có triệu chứng lâm

sàng

-Không ngưng thuốc

- Điều trị hỗ trợ ( Dinh dưỡng, thuốc bảo vệ

- Điều trị lại thăm dò

- Quyết định điều trị lại hoặc đặt vấn đề ngưng thuốc

Trường hợp 2

ALT tăng 5 + Có hoặc Không có triệu chứng lâm sàng

- Tạm ngưng thuốc

- Điều trị triệu chứng

- Điều trị lại thăm dò

- Quyết định điều trị lại hoặc đặt vấn đề ngưng thuốc

TẠM NGƯNG THUỐC

- Tùy mức độ nặng nhẹ

có thể ngưng tất cả các

thuốc chống Lao gây

độc cho gan hoặc chỉ

ngừng Isoniazid.

Lập phác đồ tạm thời Không gây độc cho gan

để giảm nguy cơ kháng thuốc ( S, E + Quinolon

)

• Kiểm tra chức năng gan sau

1 tuần điều trị lại

• Nếu thấy bấy thường thì thủ phạm là thuốc được them sau cùng

ĐIỀU TRỊ LẠI THĂM DÒ

Thêm theo thứ tự H →

z → R

ALT tăng

≥ 10

Nếu điều trị thăm dò với H, R thành công

thì Z thường được bỏ đi

Nếu điều trị lại thăm dò

đáp ứng tốt thì sử dụng

lại phác đồ cũ

Ngưng điều trị phác đồ

cũ với các trường hợp

viêm gan nặng hoặc men

gan tăng cao trong quá

trình điều trị lại thăm dò

Nhóm có yếu

tố nguy cơ kh

i điều trị nên cho liều tối th

iểu theo dõi m

en gan hàng tuần, sau 2 tu

ần có thể tăng

lên liều trungbình

VIII PHÒNG NGỪA VIÊM GAN DO THUỐC ĐIỀU TRỊ LAO

Kê đơn chú ý liều lượng

Khám phát hiện sớm bệnh lý gan mật trước đó

Theo dõi lâm sàng và cận lâm sàng

Loại trừ các nguy cơ làm nặng viêm gan

Giáo dục bệnh nhân phát hiện sớm biểu hiện viêm gan

Chế độ dinh dưỡng

Nên làm các test 1 lần/ tháng đối với: bn già, có bệnh gan trước, nhiễm HBV, HCV, HIV, suy dinh

dưỡng

Vai trò của gan trong chuyển hóa thuốc

Yếu tố nguy cơ

Lâm sàng, cận lâm sàng

Chẩn đoán

Điều trị

IX KẾT LUẬN