Tiểu luận môn công tác cán bộ Phân tích điều kiện bầu trực tiếp bí thư, khó khăn, cách khắc phục

Chính vì tồn tại những khó khăn, phức tạp, thậm chí yếu kém ở không ít cơ quan, đơn vị cấp cơ sở nên Chỉ thị 35-CT/TW ngày 30-5-2019 của Bộ Chính trị “Về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới

MỤC LỤC

Trang

1 ĐIỀU KIỆN BẦU TRỰC TIẾP BÍ THƯ TẠI ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ CÁC

I.MỞ ĐẦU

Trong hệ thống chính trị 4 cấp ở nước ta, nếu Trung ương là cấp chiến lược, nơi đề ra chủ trương, đường lối, hoạch định chính sách, pháp luật cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thì cấp cơ sở là nơi trực tiếp đưa chủ trương, chính sách, pháp luật vào cuộc sống, biến chủ trương, đường lối của Đảng thành hiện thực sinh động

Trong những năm qua, nhất là từ khi có Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX) “Về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn”, cùng với việc thực hiện tốt các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, hệ thống chính trị ở cơ sở không ngừng đổi mới, hoạt động hiệu lực, hiệu quả cao, góp phần quan trọng đưa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước vào cuộc sống, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân Tuy nhiên, đến nay,

hệ thống chính trị cơ sở nước ta vẫn còn một số hạn chế sau: 1) Cấp cơ sở hoạt động lãnh đạo, quản lý tương đối toàn diện với một bộ máy đơn giản nhất 2) Chức năng hạt nhân chính trị lãnh đạo toàn diện về mọi mặt của không ít cấp

ủy, tổ chức đảng còn hạn chế, bất cập; đổi mới phương thức lãnh đạo còn chậm, hiệu quả thấp 3) Là cấp có cán bộ chủ chốt gần dân nhất, người dân biết rõ cán

bộ của mình hơn ai hết và vai trò, vị trí công tác, uy tín của cán bộ phần lớn phụ thuộc vào lá phiếu của người dân 4) Là cấp có đội ngũ cán bộ ít nhất, cán bộ ít được đào tạo, bồi dưỡng một cách bài bản, có hệ thống nhất; tiền lương, chế độ đãi ngộ ít nhất 5) Là cấp có trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị thấp nhất trong 4 cấp của hệ thống chính trị 6) Là cấp được đầu tư, chi phí tính trên đầu cán bộ thấp nhất 7) Là cấp mà hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, nhất là của cấp ủy đảng, phụ thuộc rất lớn vào phẩm chất đạo đức, năng lực quản lý của người lãnh đạo, nhất là người đứng đầu 8) Mối quan

hệ dòng họ, tình làng nghĩa xóm, văn hóa ứng xử truyền thống, ảnh hưởng của

các hủ tục lạc hậu chi phối rất lớn đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo của hệ thống chính trị

Từ những đặc điểm, hạn chế trên, ở cấp cơ sở thường xảy ra một số hạn chế, nhất là của người đứng đầu như: xảy ra tình trạng mất đoàn kết nội bộ, quan liêu, hách dịch, cửa quyền, vi phạm dân chủ, quyền tự do của người dân; bệnh hình thức, coi trọng địa vị xã hội; năng lực am hiểu, chấp hành chủ trương, chính sách, pháp luật còn hạn chế; tham nhũng và vi phạm chế độ quản

lý đất đai, tài nguyên thiên nhiên, chế độ tài chính; thiếu kiểm tra, giám sát một cách thường xuyên việc chấp hành Điều lệ Đảng, kỷ cương, kỷ luật, quy định

về chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và của cấp trên

Chính vì tồn tại những khó khăn, phức tạp, thậm chí yếu kém ở không ít

cơ quan, đơn vị cấp cơ sở nên Chỉ thị 35-CT/TW ngày 30-5-2019 của Bộ Chính trị “Về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng” có yêu cầu: “Thực hiện thí điểm bầu bí thư cấp ủy tại đại hội ở những nơi cấp ủy đoàn kết, thống nhất cao; nhân sự dự kiến giới thiệu là người tiêu biểu, hội tụ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, có khả năng đáp ứng tốt yêu cầu, nhiệm vụ và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; đồng thời, phải được sự đồng ý của cấp ủy cấp trên trực tiếp” Thực hiện Chỉ thị, thời gian qua tại nhiều đảng bộ cấp cơ sở đã diễn ra đại hội trực tiếp bầu bí thư cấp ủy có kết quả số phiếu tập trung cao

Từ cơ sở lý luận và thực tiễn, em xin trình bày đề tài “Thực hiện chủ

trương bầu trực tiếp bí thư tại đại hội đảng bộ các cấp ở những nơi có điều kiện – Khó khăn, vướng mắc và giải pháp khắc phục” làm tiểu luận môn

học Công tác cán bộ của Đảng trong thời kỳ đổi mới

II.NỘI DUNG

1 ĐIỀU KIỆN BẦU TRỰC TIẾP BÍ THƯ TẠI ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ CÁC CẤP

Chỉ thị 35-CT/TW ngày 30/5/2019 của Bộ Chính trị về Đại hội Đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng nêu rõ: Thực hiện thí điểm bầu Bí thư cấp ủy tại Đại hội ở những nơi cấp ủy đoàn kết, thống nhất cao Để nâng cao tinh thần dân chủ và lựa chọn được những cán bộ thực sự

có năng lực, tâm huyết và tín nhiệm cao

Nhận xét về việc bầu trực tiếp Bí thư tại Đại hội, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Minh Tuấn, Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, một trong những ưu điểm nổi trội của cách làm này là phát huy được vai trò trực tiếp của đảng viên tham dự đại hội Để việc bầu trực tiếp ở Đại hội thành công, công tác nhân sự phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chu đáo, mới đảm bảo nhân sự là người thực sự tiêu biểu cho trí tuệ tập thể, trung tâm đoàn kết

Trong quá trình chuẩn bị, nhân sự phải có sự tín nhiệm qua các bước ở dưới cũng như sự tin tưởng của cấp trên Chính vì thế, Chỉ thị 35 mới chủ trương thực hiện bầu trực tiếp Bí thư ở những nơi có điều kiện bầu trực tiếp Có thể hiểu đó là những nơi việc lựa chọn người đứng đầu phải được thực hiện một cách rõ ràng, minh bạch, công phu Nhân sự được lựa chọn phải là người được thực tiễn thừa nhận, khẳng định

Ông Nguyễn Đức Hà, nguyên Vụ trưởng, Ban Tổ chức Trung ương khẳng định, nếu coi cách làm trước đây là dân chủ đại diện, thì việc bầu trực tiếp Bí thư tại Đại hội chính là dân chủ trực tiếp, phát huy được vai trò trực tiếp

của đảng viên “Đại hội trực tiếp bầu Bí thư, có nghĩa là từng đảng viên bỏ phiếu bầu, như thế chính là thực hiện cơ chế dân chủ trực tiếp mà dân chủ trực tiếp bao giờ cũng dân chủ hơn dân chủ đại diện”, ông Hà lý giải

Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội Lê Như Tiến cho biết, ông hoàn toàn ủng hộ cách làm mới này “Cách làm này hay hơn rất nhiều so với việc Đại hội chỉ bầu được Ban Chấp hành, rồi Ban Chấp hành mới bầu Thường vụ, Thường vụ bầu

Bí thư, phải qua nhiều tầng nấc Bí thư là người đứng đầu cấp ủy đó thì phải do chính đảng viên cấp ủy đó trực tiếp lựa chọn, bầu ra như vậy mới là dân chủ Tôi cho đó là một dấu hiệu rất tốt về sự dân chủ trong Đảng”, ông Tiến bày tỏ Qua thực tiễn, việc trực tiếp bầu bí thư cấp ủy tại đại hội đảng bộ cấp cơ

sở cho thấy, để thực hiện thành công, hiệu quả, công tác này cần nhiều điều kiện và có quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, công phu, cụ thể:

1 Là tổ chức cơ sở Đảng trong sạch, vững mạnh, nội bộ đoàn kết, thống nhất cao, nhất là trong nội bộ cấp ủy

2 Tổ chức đảng, nhất là cấp ủy, trong các nhiệm kỳ trước đã lãnh đạo hệ thống chính trị hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị như kinh tế phát triển; chính trị - xã hội ổn định; không xuất hiện “điểm nóng”, không có hiện tượng người dân khiếu kiện vượt cấp, kéo dài; đời sống nhân dân được cải thiện, các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở hoạt động đều tay, hiệu quả, hoàn thành tốt chức năng nhiệm vụ; cơ bản đạt những tiêu chí về nông thôn mới, đô thị văn minh; không

có hiện tượng tham nhũng, tiêu cực, nhất là trong cán bộ lãnh đạo chủ chốt của

hệ thống chính trị

3 Người đứng đầu cấp ủy dự kiến tái cử hoặc ứng cử lần đầu để bầu giữ

vị trí bí thư cấp ủy phải là người đã từng kinh qua công tác ở cơ sở, được thực

tiễn kiểm nghiệm, hội đủ những phẩm chất, năng lực, uy tín, có khả năng đáp ứng yêu cầu cả về công tác đảng, công tác chính quyền, được nhân dân tín nhiệm, đủ thời gian công tác theo quy định, có sức khỏe, gia đình gương mẫu thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, quy chế, quy định của địa phương

Về lâu dài và trong điều kiện cho phép hiện nay, tốt nhất là chọn người đứng đầu cấp ủy không là người của chính cơ sở ấy để đề phòng và loại trừ

“căn bệnh” cục bộ địa phương, dòng họ, vây cánh, thu vén cho gia đình, con

em, người thân

Việc bầu trực tiếp bí thư cấp ủy tại đại hội còn đề cao vai trò trách nhiệm của các đại biểu, đảng viên, của những người được tín nhiệm trong việc lựa chọn nhân sự; thể hiện dân chủ, đoàn kết, thống nhất trong Đảng, góp phần nâng cao uy tín của Đảng với Nhân dân

2 KHÓ KHĂN, THÁCH THỨC

Việc thí điểm đại hội trực tiếp bầu bí thư cấp ủy ở cấp cơ sở và cấp trên

cơ sở là một bước tiến lớn trong việc thực hiện dân chủ trong Đảng Kết quả đạt được tại nhiều tổ chức cơ sở Đảng là một tín hiệu vui, một xu thế không thể đảo ngược trong quá trình phát huy dân chủ xã hội mà các tổ chức, cấp ủy đảng, đảng viên là lực lượng tiên phong Việc nhiều đại hội đảng bộ trực tiếp bầu bí thư cấp ủy thời gian qua và thời gian tới chính là thử thách đối với nhiều tổ chức cơ sở Đảng khác Đó là:

Thứ nhất, đối với những đảng bộ cơ sở đã bầu trực tiếp thành công bí thư

cấp ủy tại đại hội với số phiếu cao phải phấn đấu, giữ gìn danh hiệu và những thành tích đã đạt được để đến các kỳ đại hội tiếp theo vẫn tiếp tục bầu trực tiếp

bí thư cấp ủy tại đại hội

Thứ hai, đối với tổ chức cơ sở Đảng khi đại hội chưa tiến hành bầu trực

tiếp bí thư cấp ủy thì đây là một thách thức để làm sao phải vươn lên có đủ điều kiện tiến hành bầu trực tiếp Nguyên nhân từ sự mất đoàn kết nội bộ, phe cánh, vận động hoặc do sự sắp xếp nhân sự của cấp trên chưa phù hợp Sự luân chuyển, điều động, tăng cường trong một số trường hợp mới chỉ quan tâm lợi ích của cán bộ, chưa vì sự phát triển hay nhu cầu của đơn vị, địa phương Ở những nơi có biểu hiện như vậy, cấp chỉ đạo đại hội phải thật sự công tâm, tinh tường, nắm bắt được diễn biến để có phương án xử lý Vì vậy, sự phấn đấu, rèn luyện, học hỏi và cả sự hy sinh những quyền lợi cá nhân, những ham muốn đời thường của người đảng viên để được đại hội bầu làm người đứng đầu là vinh dự lớn lao và cũng là trách nhiệm cao cả trước Đảng, trước Nhân dân Những đảng viên như thế “xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân” như Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng mong muốn

3 LIÊN HỆ TẠI ĐỊA PHƯƠNG

Tại thành phố Hải Phòng, trên cơ sở chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành

ủy và tình hình đặc điểm cụ thể của từng địa phương, đến nay có 04 Đảng bộ được Thành ủy chọn đại hội điểm, thí điểm bầu trực tiếp bí thư cấp ủy tại đại hội nhiệm kỳ 2020-2025 và đã hoàn thành đại hội gồm các đảng bộ: Huyện Kiến Thụy (đại hội ngày 7.8.9/6/2020), quận Lê Chân (đại hội ngày 11.12.13/6/2020), Công ty Xi măng Vicem Hải Phòng (đại hội ngày 22.23/6/2020) và Bệnh viện Hữu Nghị Việt Tiệp (đại hội ngày 21.22/6/2020) Ngoài việc chọn các đơn vị đại hội thí điểm, các đảng bộ quận, huyện ủy

và đảng bộ cấp trên cơ sở đã chọn 46 chi, đảng bộ cơ sở đại hội bầu trực tiếp bí thư Các đảng bộ được chọn đều là các đảng bộ trong sách vững mạnh, trong đó: 6 xã, 7 phường, 1 thị trấn, 6 cơ quan hành chính, 3 đơn vị sự nghiệp, 17 đơn

vị công an, 4 doanh nghiệp nhà nước, 2 doanh nghiệp ngoài Nhà nước

Quá trình chuẩn bị nhân sự các cấp ủy thực hiện đúng tinh thần Chỉ thị 35-CT/TW của Bộ Chính trị, thực hiện đảm bảm quy trình 5 bước tái cử và 5 bước tham gia cấp ủy lần đầu, những đồng chí được lựa chọn tham gia cấp ủy đều nằm trong quy hoạch, đảm bảo tiêu chuẩn chính trị Do thực hiện tốt các bước quy trình nhân sự bí thư, lấy phiếu giới thiệu bí thư tại đại hội, lấy phiếu giới thiệu bí thư tại ban chấp hành khóa mới nên kết quả bầu bí thư trực tiếp tại đại hội kết quả rất cao (thấp nhấp là 96,6%) Đạt được kết quả như vậy là nhờ phát huy tính dân chủ, trí tuệ của đội ngũ cán bộ, đảng viên và các tổ chức đoàn thể trong việc đánh giá lựa chọn người tham gia cấp ủy, gắn công tác quy hoạch với bố trí nhân sự cấp ủy, tiến hành thẩm định tiêu chuẩn chính trị của người được tham gia giới thiệu cấp ủy Qua đó cho thấy, năng lực, uy tín của đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở ngày càng được khẳng định

Tuy nhiên, khi đại hội bầu bí thư trực tiếp thì có thể khó đạt được 100% phiếu bầu, điều này cho thấy đồng chí được bầu sẽ biết mình chưa được tín nhiệm tuyệt đối, từ đó có ý thức rèn luyện, phấn đấu để vươn lên hơn nữa trong công tác, tránh tâm lý chủ quan, thỏa mãn

4 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP

Để tiếp tục vận dụng, triển khai việc thực hiện chủ trương bầu trực tiếp bí thư tại đại hội đảng bộ các cấp ở những nơi có điều kiện, em xin đề xuất một số giải pháp như sau:

Một là, các đơn vị được chọn thực hiện thí điểm cần làm tốt công tác tư

tưởng trong cán bộ, đảng viên để tạo sự đồng thuận, thống nhất cao trong đảng

bộ Vì thế, công tác tuyên truyền trước, trong và sau đại hội cần được tiến hành một cách sâu rộng, nghiêm túc

Thứ hai, nơi nào cấp uỷ, các ban đảng cấp trên tập trung chỉ đạo, hướng

dẫn, kiểm tra, đôn đốc thường xuyên và phát huy tốt vai trò chủ động của cấp

ủy cơ sở trong công tác chuẩn bị, tổ chức đại hội thì nơi đó đạt kết quả tốt

Thứ ba, các cấp ủy cần thực hiện tốt công tác đánh giá cán bộ, quy hoạch

cấp ủy, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; quan tâm quán triệt về yêu cầu cơ cấu cấp ủy tại đại hội để đạt kết quả bầu cử tỷ lệ cán bộ trẻ, cán bộ nữ tham gia cấp ủy đạt yêu cầu Công tác nhân sự đại hội phải bảo đảm dân chủ, khách quan, đúng nguyên tắc, quy trình Cần nắm chắc tình hình nhân sự cấp ủy, nhất là cán bộ chủ chốt, đồng thời chủ động chuẩn bị nhân sự chủ chốt phải có từ 2 đến 3 phương án để khi bầu không đúng dự kiến thì có phương án thay thế Các cấp

ủy Đảng cần phải thực hiện tốt quy trình giới thiệu, chuẩn bị nhân sự từ khâu quy hoạch, đánh giá và lấy ý kiến tham khảo trong Đảng và nhân dân Cần phải cung cấp công khai và đầy đủ thông tin về những người được đề cử để đại hội nắm được

Thứ tư, phải xây dựng chương trình đại hội chi tiết, phân công điều hành

cụ thể, rõ ràng Đoàn chủ tịch phải bám sát theo nội dung, chương trình để điều hành đại hội Việc trang trí, khánh tiết cần được hướng dẫn cụ thể, thống nhất

để cơ sở dễ thực hiện

Thứ năm, các huyện ủy, thị ủy, thành ủy và đảng ủy cấp trên cần phải có

kế hoạch chỉ đạo, kiểm tra, có phân công cấp ủy phụ trách chỉ đạo trực tiếp, thành lập các tổ công tác bám sát, giúp đỡ cơ sở chuẩn bị các điều kiện để đại hội đạt kết quả

III.KẾT LUẬN

Việc thực hiện chủ trương bầu trực tiếp bí thư tại đại hội đảng bộ các cấp

ở những nơi có điều kiện của Bộ Chính trị là khâu đột phá trong trong việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng Đây là chủ trương thí điểm nhằm tiếp tục

mở rộng dân chủ trong Đảng, phát huy quyền dân chủ trực tiếp của đại biểu dự đại hội đảng bộ các cấp trong việc bầu cử Việc đại hội bầu trực tiếp bí thư sẽ nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, phát huy trí tuệ, đề cao trách nhiệm của toàn đảng bộ và từng đại biểu dự đại hội các cấp

Để làm tốt hơn nữa công tác cán bộ và tích cực, chủ động chuẩn bị nhân

sự cấp ủy, bảo đảm cho sự thành công của đại hội đảng bộ các cấp, các cấp ủy cần tiếp tục bám sát Chỉ thị số 35-CT/TW của Bộ Chính trị và ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng; tiến hành từng bước, từng việc, chắc chắn, thận trọng, chặt chẽ, đúng quy trình, bảo đảm dân chủ, khách quan, công khai, minh bạch nhưng phải thật sự đúng người, đúng việc, chú trọng cơ cấu, tiêu chuẩn và bảo đảm sự chuyển tiếp vững vàng giữa các thế hệ, tạo tiền đề tổ chức thành công đại hội đảng bộ cấp tỉnh, thành phố và đảng ủy trực thuộc Trung ương, tiến tới Đại hội XIII của Đảng