Phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường tiểu học huyện thoại sơn tỉnh an giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

CHẤP NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG Luận văn “Phát triển đội ngũ Tổ trưởng chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông” do học viên Đỗ T

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ

QUẢN LÝ GIÁO DỤC

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THOẠI SƠN, TỈNH AN GIANG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI

GIÁO DỤC PHỔ THÔNG

ĐỖ THỊ KIM LOAN

AN GIANG, THÁNG 12 NĂM 2019

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ

QUẢN LÝ GIÁO DỤC

MÃ SỐ: 8140114

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THOẠI SƠN, TỈNH AN GIANG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI

CHẤP NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG

Luận văn “Phát triển đội ngũ Tổ trưởng chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông” do học viên Đỗ Thị Kim Loan thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS Phạm Hữu Ngãi Tác giả đã báo cáo kết quả nghiên cứu và được Hội đồng Khoa học và Đào tạo thông qua ngày 30/11/2019

LỜI CẢM TẠ

Trong quá trình học tập và nghiên cứu hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của nhiều tổ chức và cá nhân

Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin trân trọng cảm

ơn TS Phạm Hữu Ngãi, người thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo tôi trong

suốt quá trình thực hiện luận văn

Xin trân trọng cảm ơn quý thầy cô của Trường Đại học An Giang đã truyền thụ kiến thức, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập tại trường

Đồng thời, tôi xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo quý lãnh đạo, quý thầy cô của các trường tiểu học trong huyện Thoại Sơn đã cung cấp thông tin, số liệu, cho ý kiến và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu thực tế

để làm luận văn

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực cố gắng trong quá trình thực hiện đề tài, song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong nhận được những lời nhận xét, góp ý của Hội đồng khoa học, của quý thầy cô và các đồng nghiệp

để luận văn của tôi được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

An Giang, ngày 30 tháng 11 năm 2019

Người thực hiện

Đỗ Thị Kim Loan

Thứ hai, luận văn đã phân tích thực trạng phát tiển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn và kết quả phân tích cho thấy được mặt mạnh, hạn chế của công tác phát trển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang trong thời gian vừa qua

Thứ ba, trên cơ sở nghiên cứu cơ sở luận cũng như đánh giá thực trạng quản phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn, tác giả đề xuất một số biện pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang

Từ khóa: Phát triển, quản lý, tổ trưởng chuyên môn, trường tiểu học

of professional team leaders

Secondly, the dissertation analyzed the development status of professional team leaders and the results showed the strengths and limitations

of the development of professional team leaders in Thoai Son district elementary schools, An Giang province recently

Thirdly, based on the theoretical research as well as assessing the situation of management and development of professional team leaders, the author proposes a number of measures and recommendations to improve the effectiveness and efficiency of development work of professional team leaders

in Thoai Son district primary schools, An Giang province

Keywords: Development, manager, professional group leader, primary school

LỜI CAM KẾT

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu trong công trình nghiên cứu này có xuất xứ rõ ràng Những kết luận mới về khoa học của công trình nghiên cứu này chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

An Giang, ngày 30 tháng 11 năm 2019

Người thực hiện

Đỗ Thị Kim Loan

MỤC LỤC

CHẤP NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG i

LỜI CẢM TẠ ii

TÓM TẮT iii

ABSTRACT iv

LỜI CAM KẾT v

MỤC LỤC vi

DANH SÁCH BẢNG x

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT xi

GIỚI THIỆU 1

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 3

3 KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU 3

4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3

5 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 3

6 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 3

7 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3

8 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4

9 NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI 5

10 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN 5

CHƯƠNG 1 6

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG 6

CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU 6

ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 6

1.1 KHÁI QUÁT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 6

1.1.1 Các khái niệm cơ bản 6

1.1.2 Lý luận về đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông 9

1.1.3 Lý luận về phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông 18

1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông 23

1.2 LƯỢC KHẢO VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 26

1.2.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 26

1.2.2 Các nghiên cứu trong nước 27

Tiểu kết Chương 1 29

CHƯƠNG 2 30

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN 30

CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THOẠI SƠN, TỈNH AN GIANG 30 2.1 KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT THỰC TRẠNG 30

2.1.1 Mục đích khảo sát 30

2.1.2 Nội dung khảo sát 30

2.1.3 Đối tượng khảo sát 30

2.1.4 Công cụ khảo sát 30

2.1.5 Quy ước thang đo 31

2.2 KHÁI QUÁT ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG 31

2.3 THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 33

2.3.1 Thực trạng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang 33

2.3.2 Thực trạng phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang 39

2.4 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THOẠI SƠN, TỈNH AN GIANG 51

2.5 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THOẠI SƠN, TỈNH AN GIANG 53

2.5.1 Mặt mạnh 53

2.5.2 Mặt hạn chế 53

2.5.3 Nguyên nhân 54

2.5.4 Đánh giá chung 55

Tiểu kết Chương 2 56

CHƯƠNG 3 57

BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN 57 CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THOẠI SƠN, TỈNH AN GIANG 57 ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 57

3.1 NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP 57

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 57

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển 57

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 57

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 58

3.2 BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THOẠI SƠN, TỈNH AN GIANG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 58

3.2.1 Biện pháp 1: Bồi dưỡng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về sự cần thiết phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trước yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông 58

3.2.2 Biện pháp 2: Bồi dưỡng năng lực lập quy hoạch phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của lãnh đạo trường trước yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông 60

3.2.3 Biện pháp 3: Đổi mới quy trình tuyển chọn, bổ nhiệm đội ngũ tổ trưởng chuyên môn dựa vào mô hình nhân cách đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông 63

3.2.4 Biện pháp 4: Đẩy mạnh hoạt động đào tạo, bồi dưỡng và tự rèn luyện cho đội ngũ tổ trưởng chuyên môn tiếp cận năng lực thực hiện 66

3.2.5 Biện pháp 5: Huy động nguồn lực xây dựng môi trường làm việc thân thiện, cơ chế đãi ngộ chăm lo đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 72

3.2.6 Biện pháp 6: Tăng cường kiểm tra, đánh giá công tác phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 76

3.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 79

3.4 KHẢO NGHIỆM TÍNH CẦN THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP 79

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 79

3.4.2 Đối tượng khảo nghiệm 79

3.4.3 Nội dung khảo nghiệm 80

3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 80

Tiểu kết Chương 3 83

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 84

1 KẾT LUẬN 84

1.1 Về cơ sở lý luận 84

1.2 Về cơ sở thực tiễn 84

1.3 Về biện pháp đề xuất 85

2 KHUYẾN NGHỊ 86

2.1 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo An Giang 86

2.2 Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo Thoại Sơn 87

2.3 Đối với các trường tiểu học huyện Thoại Sơn 87

2.3.1 Đối với cán bộ quản lý 87

2.3.2 Đối với tổ trưởng chuyên môn 87

2.3.3 Đối với giáo viên 87

3 HẠN CHẾ 88

TÀI LIỆU THAM KHẢO 89

PHỤ LỤC 1 92

PHỤ LỤC 2 100

DANH SÁCH BẢNG

Bảng 2.1 - Kết quả thực hiện vai trò được phân công của đội ngũ TTCM 33

Bảng 2.2 - Kết quả thực hiện nhiệm vụ được phân công của đội ngũ TTCM 34 Bảng 2.3 - Kết quả thực hiện quyền hạn được giao của đội ngũ TTCM 35

Bảng 2.4 - Kết quả đội ngũ TTCM đáp ứng các yêu cầu về phẩm chất 35

Bảng 2.5 - Kết quả đội ngũ TTCM đáp ứng các yêu cầu về năng lực 37

Bảng 2.6 - Kết quả TTCM thực hiện quan hệ với các tổ chức trong nhà trường 38

Bảng 2.7 - Kết quả khảo sát về việc quy hoạch đội ngũ TTCM 39

Bảng 2.8- Kết quả khảo sát về việc bổ nhiệm TTCM 40

Bảng 2.9 - Kết quả khảo sát về hình thức bổ nhiệm TTCM 43

Bảng 2.10 - Kết quả khảo sát thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng 44

Bảng 2.11 - Kết quả khảo sát về việc bồi dưỡng cho TTCM về phương pháp và hình thức dạy học 45

Bảng 2.12- Kết quả khảo sát thực trạng công tác quản lý, chỉ đạo hoạt động của đội ngũ TTCM 47

Bảng 2.13 - Thực trạng công tác xây dựng chuẩn kiểm tra, đánh giá đội ngũ TTCM 47

Bảng 2.14 - Kết quả khảo sát về các hình thức mà hiệu trưởng đã sử dụng để giám sát, kiểm tra đánh giá TTCM 48

Bảng 2.15 - Kết quả khảo sát thực trạng việc phân giao nhiệm vụ cho TTCM 49

Bảng 2.16 - Kết quả khảo sát về chế độ giao ban, báo cáo công việc 49

giữa TTCM với hiệu trưởng 50

Bảng 2.17 - Kết quả khảo sát về việc xây dựng mối quan hệ giữa TTCM với các tổ chức đoàn thể trong nhà trường 50

Bảng 2.18 - Kết quả khảo sát về chế độ phụ cấp chức vụ cho đội ngũ TTCM ở các trường tiểu học hiện nay 51

Bảng 2.19 - Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố bên trong và bên ngoài nhà trường đến quản lý đội ngũ TTCM 52

Bảng 3.1 - Kết quả khảo nghiệm về sự cần thiết của các biện pháp 80

Bảng 3.2 - Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp 81

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

Giáo dục và Đào tạo Giáo dục phổ thông Phương pháp dạy học Quản lý giáo dục Sách giáo khoa Trung học phổ thông

Tổ trưởng chuyên môn

Ủy ban nhân dân

GIỚI THIỆU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đội ngũ CBQL các cấp là những người có trọng trách tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước, họ là thành tố quyết định chất lượng GD&ĐT Theo Luật Giáo dục năm 2005, sửa đổi bổ sung năm 2009 và Điều lệ trường phổ thông, CBQL giáo dục nói chung và CBQL các trường phổ thông nói riêng, ngoài chức năng là nhà quản trị, người lãnh đạo, họ còn phải là nhà giáo có năng lực chuyên môn giỏi, tấm gương tự học và sáng tạo, là những người xung kích đi đầu thực hiện sự nghiệp đổi mới căn bản và toàn diện GDPT hiện nay theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW và

là đối tượng nhằm hiện thực hóa giải pháp đột phá và then chốt của Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2011-2020

Trong những năm qua, nhận thức sâu sắc vai trò của đội ngũ CBQL giáo dục các cấp, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành hàng loạt văn bản nhằm phát triển đội ngũ này trước yêu cầu mới của thời đại, cụ thể:

Ngày 15/06/2004 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số CT/TW về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục nêu rõ: Phát triển GD&ĐT là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và CBQL giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan

40-trọng (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2004)

Ngày 11/01/2005 Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 09/2005/QĐ-TTg về việc phê duyệt đề án: Xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục giai đoạn 2005 – 2010 với mục tiêu tổng quát là: Xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục theo hướng chuẩn hóa, nâng cao chất lượng, bảo đảm đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức lối sống lương tâm nghề nghiệp và trình độ chuyên môn của nhà giáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước (Thủ tướng Chính phủ, 2005)

Ngày 13/06/2012, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020, theo đó có giải pháp: Phát triển đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục và gần đây nhất, ngày 04/11/2013 tại Hội nghị BCHTW lần thứ tám Khóa XI đã ra Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn

bản, toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH trong điều kiện kinh tế

thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế

Trong hệ thống giáo dục quốc dân ở nước ta, cấp tiểu học có vai trò rất quan trọng Điều 27, Luật Giáo dục ghi rõ: Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở (Quốc hội, 2005) Tiểu học là cấp học nền tảng GDPT và toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân, cho nên các hoạt động liên quan đến dạy học, giáo dục học sinh nói chung trong trường tiểu học được sắp xếp, tổ chức thành các tổ chuyên môn và bố trí những giáo viên đảm bảo yêu cầu về phẩm chất và năng lực chuyên môn đảm trách nhiệm vụ điều hành tổ chuyên môn – được gọi TTCM có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng; đội ngũ TTCM là những người trực tiếp quản lý hoạt động của giáo viên và cả khối lớp, người chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về chất lượng giảng dạy của giáo viên và kết quả học tập của học sinh của tổ chuyên môn Qua đây hiểu một cách đơn giản, TTCM trường tiểu học là người đứng đầu tổ chuyên môn, do hiệu trưởng bổ nhiệm, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về phân phối nguồn lực của tổ, hướng dẫn, điều hành việc thực hiện các nhiệm vụ của tổ chuyên môn theo quy định, góp phần đưa nhà trường đạt đến các mục tiêu đã đề ra theo kế hoạch Do vậy, việc xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ có phẩm chất chính trị tốt, trình độ chuyên môn cao, nghiệp vụ quản lý giỏi là vấn đề cấp bách và cần thiết

Ở huyện Thoại Sơn tỉnh An Giang trong thời gian qua, bên cạnh những kết quả đạt được của bộ phận chuyên môn, vẫn còn nhiều đơn vị trường học, vai trò của TTCM còn mờ nhạt, trách nhiệm chưa cao, hoạt động tổ chuyên môn chưa thật hiệu quả Trong Báo cáo tổng kết năm học 2017-2018 và nhiệm

vụ trọng tâm năm học 2018-2019 của Phòng GD&ĐT huyện Thoại Sơn có nhấn mạnh: Tập trung nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn Để thực hiện được nhiệm vụ đó, tổ chuyên môn phải không ngừng đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động, mà người điều hành hoạt động tổ chuyên môn ấy không

ai khác chính là Tổ trưởng Hiện nay, việc xây dựng đội ngũ TTCM trường tiểu học là rất cần thiết Nếu có những biện pháp hợp lý để phát huy vai trò và năng lực của TTCM thì chất lượng hoạt động tổ chuyên môn sẽ đạt hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu quả đào tạo trong nhà trường

Từ những lý do nêu trên, tác giả chọn đề tài: “Phát triển đội ngũ tổ

trưởng chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông” để nghiên cứu

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng phát triển đội ngũ TTCM các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang; tác giả đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ TTCM các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục học sinh tại địa phương

3 KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU

Phát triển đội ngũ TTCM trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT

4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Biện pháp phát triển đội ngũ TTCM các trường tiểu học huyện Thoại

Sơn, tỉnh An Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT

5 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

5.1 Thực trạng đội ngũ TTCM và công tác phát triển đội ngũ TTCM các

trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang thời gian vừa qua đã đạt được kết quả và hạn chế là gì? và nguyên nhân của kết quả và hạn chế đó

5.2 Những biện pháp được đề xuất nhằm góp phần phát triển đội ngũ

TTCM các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang đáp ứng yêu cầu

đổi mới GDPT là gì?

6 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

6.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ TTCM trường tiểu

học

6.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng phát triển đội ngũ TTCM các trường

tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang

6.3 Đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ TTCM các trường tiểu học

huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT

7 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

7.1 Phạm vi về nội dung nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng và đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ TTCM các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học

Chủ thể quản lý là Hiệu trưởng các trường tiểu học trên địa bàn huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang; có sự phối hợp với các cá nhân và cơ quan quản lý nhà nước giáo dục các cấp

7.2 Phạm vi về không gian nghiên cứu

Đề tài được triển khai nghiên cứu tại 5 trường tiểu học trên địa bàn huyện Thoại Sơn, gồm:

Số liệu thu thập trong hai năm học 2017 - 2018 và 2018 - 2019

8 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng phương pháp: phân tích, tổng hợp, khái quát hóa những vấn

đề lý luận cơ bản của đề tài; sử dụng các phương pháp đọc tài liệu: sách, báo, tạp chí, liên quan đến phát triển đội ngũ TTCM trường tiểu học để hiểu đầy đủ chủ trương của Đảng, Nhà nước và ngành GD&ĐT về lĩnh vực này trong thời gian qua

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các các thông tin thực tiễn để xây dựng cơ sở thực tiễn của đề tài Sử dụng các phương pháp:

8.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Phương pháp này nhằm tìm hiểu thực trạng phát triển đội ngũ TTCM ở các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang; để khảo sát sự cần thiết

và tính khả thi của các biện pháp đề xuất Cụ thể là:

- Phiếu trưng cầu ý kiến chính thức dành cho cán bộ quản lý, giáo viên là

các bảng hỏi

8.2.2 Phương pháp nghiên cứu hồ sơ

Nghiên cứu các văn bản, quy chế, quy định, tài liệu hướng dẫn về TTCM

ở trường tiểu học do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo An

Giang, Phòng Giáo dục và Đào tạo Thoại Sơn ban hành; các văn bản liên quan đến TTCM ở trường tiểu học

8.3 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng thống kê toán học xử lý số liệu thu thập qua khảo sát

9 NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI

9.1 Về lý luận

Luận văn đã tổng hợp, phân tích và hệ thống hóa các tài liệu liên quan, nhằm tường minh hóa lý luận và xây dựng khung lý thuyết về phát triển đội ngũ TTCM trường tiểu học

9.2 Về thực tiễn

- Thông qua khảo sát và phân tích thực trạng, luận văn đã chỉ ra được những mặt đạt được, hạn chế trong công tác phát triển đội ngũ TTCM ở các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang hiện nay

- Đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ TTCM các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT đảm bảo tính khoa học, tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế địa phương

10 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN

Luận văn ngoài phần Giới thiệu, Kết luận và Khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục; luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang

Chương 3: Biện pháp phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn các trường tiểu học huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

1.1.1 Các khái niệm cơ bản

1.1.1.1 Đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

Cách hiểu phổ biến: Đội ngũ là tập hợp gồm một số đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp, hợp thành một lực lượng hoạt động trong một hệ thống (tổ chức) (Phạm Đức Quyền, 2018)

Nói đến đội ngũ là nói đến một số đông người được tổ chức thành một lực lượng, có sự gắn bó chặt chẽ với nhau trong một tổ chức theo những quy định, điều lệ,… để tạo nên sức mạnh nhằm thực hiện những mục tiêu đã xác định của

tổ chức đó

Như thế có thể hiểu: Đội ngũ là một tập hợp gồm nhiều người, cùng chức năng, nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp, có sự gắn kết với nhau trong một tổ chức để cùng thực hiện mục tiêu của tổ chức đó (Phạm Đức Quyền, 2018)

Tổ chuyên môn là nơi trực tiếp triển khai các mặt hoạt động của nhà trường, trong đó trọng tâm là hoạt động giáo dục và dạy học Tổ chuyên môn

là đầu mối quản lý mà hiệu trưởng nhất thiết phải tập trung dựa vào đó để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là hoạt động giáo dục, dạy học và hoạt động sư phạm của giáo viên Tổ chuyên môn được quy định cụ thể tại Điều 18 Điều lệ Trường tiểu học: Tổ chuyên môn bao gồm giáo viên, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục Mỗi tổ có ít nhất

3 thành viên Tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu có từ 7 thành viên trở lên thì

có một tổ phó (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2010)

Tổ trưởng chuyên môn là người đứng đầu tổ chuyên môn, do hiệu trưởng

bổ nhiệm, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về phân phối nguồn lực của tổ, hướng dẫn, điều hành việc thực hiện các nhiệm vụ của tổ chuyên môn theo quy định, góp phần đưa nhà trường đạt đến các mục tiêu đã đề ra theo kế hoạch

Tổ trưởng chuyên môn là một giáo viên nên phải đảm bảo các quy định

về tiêu chuẩn trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức của giáo viên được quy định trong Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ

GD&ĐT ban hành Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở GDPT (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018)

Theo tác giả đề tài thì đội ngũ TTCM là tập hợp những TTCM có phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống tốt; giỏi về chuyên môn nghiệp vụ; tâm huyết với nghề, nhiệt tình trong công tác; có khả năng và kinh nghiệm quản lý; được hiệu trưởng bổ nhiệm và chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về công việc quản

lý, điều hành mọi hoạt động của tổ chuyên môn do mình phụ trách

1.1.1.2 Phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn, quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

Khái niệm phát triển

Phát triển là một phạm trù của triết học, là quá trình vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn của một sự vật Quá trình vận động đó diễn ra vừa dần dần, vừa nhảy vọt để đưa tới sự ra đời của cái mới thay thế cái cũ Sự phát triển là kết quả của quá trình thay đổi dần về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất, quá trình diễn ra theo đường xoắn ốc và hết mỗi chu kỳ sự vật lặp lại dường như sự vật ban đầu nhưng ở mức (cấp độ) cao hơn (Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia, 2014)

Chủ nghĩa duy vật mác xít coi phát triển là quá trình vận động theo hướng đi lên từ thấp đến cao, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện hơn Phát triển không chỉ là sự tăng lên, giảm đi về lượng mà còn là sự nhảy vọt về chất Nguồn gốc của sự phát triển chính là sự thống nhất và đấu tranh của những mặt đối lập bên trong sự vật quy định (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2018, tr.21,22)

Khái niệm quản lý

Taylor cho rằng: Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất (Nguyễn Thị Doan, 1996)

Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì: Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt được mục đích của tổ chức (Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, 1997)

Dựa vào các khái niệm trên đây, tác giả đề tài hiểu như sau: Quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lý đến khách thể

quản lý trong một tổ chức, thông qua công cụ và phương pháp quản lý nhằm

làm cho tổ chức đó vận hành thuận lợi và đạt được mục tiêu đã đề ra

Theo quan điểm quản lý hiện đại có thể khái quát quá trình quản lý là thực hiện 4 chức năng cơ bản: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra

Chức năng tổ chức

Tổ chức là việc người quản lý phân phối và sắp xếp các nguồn nhân lực, vật lực theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt kế hoạch đã

đề ra

Tổ chức thực hiện kế hoạch là quá trình đưa kế hoạch vào vận hành Đó

là một quá trình hoạt động và thực thi công việc theo kế hoạch để đạt được mục tiêu

Tổ chức thực hiện khởi động, vận hành và theo dõi giám sát thực hiện kế hoạch Giai đoạn vận hành là một giai đoạn rất quan trọng của quá trình thực hiện Nó là quá trình đảm bảo cho kế hoạch tổng thể và chi tiết một khi đã được duyệt rồi được thể hiện bằng hành động Việc quản lý hàng ngày các hoạt động phải được thực hiện ở giai đoạn này và tất cả các phương pháp quản

lý đều được ứng dụng để đạt được mục tiêu đề ra

Chức năng lãnh đạo (chỉ đạo, điều khiển)

Lãnh đạo là một chức năng chung của quản lý có liên quan đến các hoạt động hướng dẫn, giúp đỡ, đôn đốc, động viên, thúc đẩy những người dưới quyền làm việc với hiệu quả cao nhằm đạt được mục tiêu đề ra Thực hiện chức năng lãnh đạo trong QLGD, quản lý nhà trường cần quán triệt phương châm: Duy trì – ổn định – đổi mới – phát triển

Chức năng kiểm tra

Kiểm tra là một chức năng quản lý của bất kỳ người quản lý ở cấp nào, là cách thức để các nhà quản lý biết được các mục tiêu của tổ chức có đạt được hay không Kiểm tra có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy những người dưới quyền làm việc nghiêm túc, có chất lượng nhằm đạt được mục tiêu đề ra (Nguyễn Bách Thắng, 2015)

Khái niệm phát triển đội ngũ TTCM

Theo tác giả đề tài thì phát triển đội ngũ TTCM là việc mà các nhà quản

lý giáo dục các cấp làm cho đội ngũ TTCM của cấp mình ngày càng chất lượng hơn cả về trình độ, nghiệp vụ chuyên môn lẫn phẩm chất

Khái niệm quản lý đội ngũ TTCM

Dựa vào khái niệm quản lý trình bày trên đây, tác giả của đề tài hiểu: Quản lý đội ngũ TTCM là những tác động có ý thức, có hướng đích của hiệu trưởng đến các TTCM nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo khai thác và phát huy năng lực, tiềm năng của đội ngũ này nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường

Phát triển đội ngũ TTCM là một trong những nội dung chủ yếu nhất của phát triển nguồn nhân lực trong nhà trường Vì vậy, công tác phát triển đội ngũ TTCM phải thực hiện đầy đủ các nội dung cơ bản của phát triển nguồn nhân lực như: Lập quy hoạch đội ngũ TTCM; Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ TTCM; Tuyển chọn, sử dụng, sàng lọc đội ngũ TTCM; Xây dựng môi trường

và động lực phát triển đội ngũ TTCM; Kiểm tra, giám sát các hoạt động quản

Tại Điều 4 Chương I Luật Giáo dục năm 2005 quy định:

1 Hệ thống giáo dục quốc dân gồm giáo dục chính quy và giáo dục thường xuyên

2 Các cấp học và trình độ đào tạo của hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm:

Giáo dục mầm non có nhà trẻ và mẫu giáo;

Giáo dục phổ thông có tiểu học, trung học cơ sở, THPT;

Giáo dục nghề nghiệp có trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề;

Giáo dục đại học và sau đại học (sau đây gọi chung là giáo dục đại học) đào tạo trình độ cao đẳng, trình độ đại học, trình độ thạc sĩ, trình độ tiến sĩ Như vậy, tiểu học là một cấp học nền tảng của GDPT, giáo dục tiểu học được thực hiện trong năm năm học, từ lớp một đến lớp năm, học sinh vào học lớp một là sáu tuổi; giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ

sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở Ngày 22/01/2014 Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 03/VBHN-BGDĐT

về Điều lệ Trường Tiểu học, tại Điều 3 quy định nhiệm vụ và quyền hạn của trường tiểu học:

1 Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượng theo mục tiêu, chương trình GDPT cấp Tiểu học do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành

2 Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật, trẻ

em đã bỏ học đến trường, thực hiện phổ cập giáo dục và chống mù chữ trong cộng đồng Nhận bảo trợ và giúp các cơ quan có thẩm quyền quản lý các hoạt động giáo dục của các cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học theo sự phân công của cấp có thẩm quyền Tổ chức kiểm tra và công nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và trẻ

em trong địa bàn trường được phân công phụ trách

3 Xây dựng, phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ GD&ĐT và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương

4 Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục

5 Quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh

6 Quản lý, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật

7 Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện hoạt động giáo dục

8 Tổ chức cho CBQL, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng

9 Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

b Cơ cấu tổ chức bộ máy trường tiểu học

Theo Điều lệ trường tiểu học, cơ cấu tổ chức bộ máy của nhà trường như sau:

- Có hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và các hội đồng (hội đồng trường đối với trường công lập, hội đồng quản trị đối với trường tư thục, hội đồng thi đua khen thưởng và các hội đồng tư vấn khác);

- Có tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam, Công đoàn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, Sao Nhi đồng Hồ Chí Minh và các tổ chức xã hội khác;

- Có các tổ chuyên môn và tổ văn phòng

Theo Điều lệ trường tiểu học, tại Điều 18 Quy định:

1 Tổ chuyên môn bao gồm giáo viên, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục Mỗi tổ có ít nhất 3 thành viên Tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu có từ 7 thành viên trở lên thì có một tổ phó

2 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn:

a) Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và hoạt động giáo dục;

b) Thực hiện bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy, giáo dục và quản lý sử dụng sách, thiết bị của các thành viên trong tổ theo kế hoạch của nhà trường;

c) Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học và giới thiệu tổ trưởng, tổ phó

1.1.2.2 Vị trí, vai trò, nhiệm vụ và quyền hạn của tổ trưởng chuyên môn trường tiểu học

Vị trí và vai trò của tổ chuyên môn

Tổ trưởng chuyên môn ở trường tiểu học do Hiệu trưởng bổ nhiệm vào đầu mỗi năm học Nhiệm kỳ của TTCM là 1 năm, hết một năm học có thể bổ nhiệm lại hoặc bổ nhiệm mới tùy theo điều kiện và yêu cầu của từng trường TTCM là một CBQL, được hưởng phụ cấp chức vụ theo các văn bản quy định hiện hành

Vai trò của TTCM trường tiểu học: TTCM là người trực tiếp giúp hiệu trưởng điều hành hoạt động của tổ liên quan đến dạy và học, trực tiếp quản lý giáo viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định; là người chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về chất lượng giảng dạy của giáo viên và kết quả học tập của học

sinh trong tổ của mình; cùng với hiệu trưởng quản lý hoạt động dạy học trong trường và là trung tâm đoàn kết, giúp tổ chuyên môn hoàn thành tốt nhiệm vụ

đề ra

Nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn

Tổ trưởng chuyên môn ở trường tiểu học có nhiệm vụ sau đây:

- Xây dựng kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn theo năm, học kỳ, tháng, tuần nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường;

- Giúp tổ viên xây dựng kế hoạch công tác chuyên môn và quản lý việc thực hiện kế hoạch cá nhân (soạn giảng, dạy chuyên đề, đổi mới PPDH), đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016 của Bộ GD&ĐT, );

- Tổ chức tốt nền nếp sinh hoạt tổ chuyên môn hàng tuần theo hướng nghiên cứu bài học để giáo viên trong tổ có điều kiện trao đổi kinh nghiệm, PPDH, đổi mới kiểm tra, đánh giá; ứng dụng công nghệ thông tin; dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng; biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục học sinh, rèn luyện trau dồi nghiệp vụ, cập nhật thông tin giáo dục mới, nâng cao tay nghề và chuyên môn nghiệp vụ;

- Tổ trưởng chuyên môn có nhiệm vụ nắm rõ năng lực của giáo viên trong tổ để có kế hoạch bồi dưỡng, sử dụng và phân công công việc một cách hợp lý; xây dựng, phát hiện những nhân tố mới, tạo động cơ, khuyến khích các thành viên tích cực tham gia các hoạt động của nhà trường, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao;

- Tổ trưởng chuyên môn có nhiệm vụ điều hành hoạt động của tổ như: tổ chức các cuộc họp tổ theo định kỳ quy định về hoạt động chuyên môn, nghiệp

vụ và các hoạt động giáo dục khác; lưu trữ hồ sơ của tổ; thực hiện báo cáo với hiệu trưởng theo quy định;

- Quản lý và kiểm tra thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên Phân tích, đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục của giáo viên trong

tổ Chủ trì, đánh giá xếp loại giáo viên trong tổ theo chuẩn nghề nghiệp;

- Tổ trưởng chuyên môn có nhiệm vụ đề xuất, tham mưu lãnh đạo nhà trường khen thưởng, kỉ luật giáo viên trong tổ, xây dựng kế hoạch của nhà trường, công tác xã hội hóa giáo dục

Quyền hạn của TTCM

- Quyền quản lý, điều hành các hoạt động của tổ;

- Quyền quyết định các nội dung sinh hoạt tổ trên cơ sở các kế hoạch;

- Quyền theo dõi, đôn đốc, nhắc nhở, động viên và kiểm tra thực hiện các

nhiệm vụ;

- Quyền được tham dự các cuộc họp, hội nghị chuyên môn;

- Quyền được ưu tiên bồi dưỡng về chuyên môn;

- Quyền được hưởng các chế độ chính sách theo quy định;

- Quyền tư vấn, đề xuất với Hiệu trưởng những vấn đề về chuyên môn;

- Quyền tham gia vào hội đồng thi đua khen thưởng của nhà trường, là

một trong những thành viên chính thức của hội đồng

Các hoạt động quản lý của TTCM

- Kế hoạch

+ Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch công tác của tổ hàng năm + Hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch cá nhân

- Tổ chức

+ Phân công giáo viên

+ Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

+ Đánh giá xếp loại giáo viên

Có thể nói về mặt quản lý, người TTCM là chủ thể quản lý trong hệ thống

tổ, là cánh chim đầu đàn của tổ, luôn giúp đỡ đồng nghiệp tiến bộ, đồng thời là đồng sự, là chỗ dựa của hiệu trưởng trong việc quản lý chuyên môn đạt chất lượng và hiệu quả cao

1.1.2.3 Mô hình nhân cách của tổ trưởng chuyên môn trường tiểu học trước yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

Bước sang thiên niên kỷ mới, hầu hết các nước và ngay cả những nước

có nền giáo dục tiên tiến đều tiến hành đổi mới và phát triển GDPT, các nước dựa trên ba căn cứ chính: Một là, xu thế quốc tế về đổi mới; Hai là, hiện trạng của nền giáo dục nước nhà và bối cảnh đổi mới và Ba là, yêu cầu của đất nước, dân tộc thông qua các văn kiện của các cấp/tổ chức lãnh đạo quốc gia

Ở nước ta, đổi mới được đặt ra từ Đại hội XI năm 2011 Sau đó được cụ thể hoá bằng Nghị quyết số 29-NQ/TW, tiếp theo là Nghị quyết số 88/2014/QH13 về Đổi mới chương trình và SGK của Quốc hội khoá XIII năm

2014 và Quyết định số 404/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Đề

án đổi mới chương trình, SGK năm 2015 Nội dung trên đây phản ánh yêu cầu

về phẩm chất, năng lực của TTCM trước yêu cầu đổi mới:

Về phẩm chất

+ Phẩm chất chính trị

Có quan điểm, lập trường tư tưởng vững vàng, hiểu biết đường lối chủ trương của Đảng, pháp luật của nhà nước; Yêu nghề, tận tụy với nghề; Sẵn

sàng khắc phục khó khăn hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo dục học sinh; Nâng

cao ý thức bảo vệ độc lập, tự do, lòng tự hào dân tộc, yêu nước, yêu chủ nghĩa

xã hội; Tham gia học tập, nghiên cứu các Nghị quyết của Đảng, chủ trương chính sách, pháp luật của Nhà nước; Thực hiện tốt quy chế, quy định của ngành, của nhà trường

+ Phẩm chất đạo đức

Người TTCM là người có đạo đức, nhân cách và lối sống lành mạnh, trong sáng của nhà giáo; Có uy tín cao đối với tập thể sư phạm và cấp trên, được đồng nghiệp, cha mẹ học sinh, học sinh trân quý; Công bằng trong công việc, công bằng trong nhận xét, đánh giá; Có tinh thần tự học, tự bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, có tinh thần hợp tác với đồng nghiệp

Về năng lực

(1) Tổ trưởng chuyên môn là người có năng lực quản lý, trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng

Tổ trưởng chuyên môn là CBQL trong nhà trường, cho nên phải có năng

lực quản lý, tức là có khả năng thực hiện thành công 4 chức năng quản lý (Kế

- Tổ - Đạo - Kiểm) Mặt khác, TTCM còn phải quản lý các công việc chuyên môn, do đó TTCM phải là người có năng lực chuyên môn vững vàng, thể hiện thông qua năng lực tự học tập, rèn luyện và trau dồi khả năng phán đoán năng lực chuyên môn của tổ viên một cách chính xác nhất

(2) Tổ trưởng chuyên môn phải là người vừa có tâm, vừa có tầm

Cái “tâm” của TTCM thể hiện: tài năng, trình độ hiểu biết, năng lực chuyên môn của TTCM; trong quan hệ đối xử với đồng nghiệp, học sinh thật

sự công tâm, công bằng và nghiêm minh; thường xuyên rèn luyện đạo đức nhà giáo, bồi dưỡng niềm tin lý tưởng trong sáng, có tinh thần cống hiến, hy sinh, sống vì mọi người, giữ cái tâm trong sáng và đề cao ý thức trách nhiệm, yêu thương đồng nghiệp, học sinh;

Cái tầm của TTCM thể hiện: có kỹ năng nhìn ra năng lực các thành viên trong tổ chuyên môn, có khả năng dùng người, phân công nhiệm vụ phù hợp, phát huy tối đa năng lực tiềm tàng và vai trò mỗi giáo viên trong tổ Có thể nói, TTCM sẽ là chuyên gia tư vấn tin cậy nhất cho hiệu trưởng trong công tác dùng người

(3) Có khả năng xây dựng sự đồng thuận, khích lệ, động viên đồng nghiệp thực thi thành công nhiệm vụ được giao

Có thể nói, TTCM là người anh tinh thần của tổ chuyên môn TTCM là người hiểu sâu sắc tâm tư, nguyện vọng của tổ viên, có biện pháp giúp đỡ kịp thời khi đồng nghiệp gặp khó khăn TTCM biết xây dựng môi trường thân thiện trong trường học, tạo sự đồng thuận nhất trí cao với các công việc trong

tổ TTCM cũng phải là người biết khơi gợi lòng đam mê giảng dạy, học tập, trau dồi kiến thức và còn là người truyền ngọn lửa nhiệt tình trong sự nghiệp trồng người tới các thành viên của tổ

(4) Có khả năng tiên phong đi đầu trong công tác đổi mới giáo dục

Trong bối cảnh thời đại, TTCM phải là người tiên phong trong công tác đổi mới TTCM cần có trình độ lý luận chính trị, quản lý nhà nước và quản trị nhà trường TTCM phải là cầu nối thông tin hai chiều kết nối giáo viên, học sinh với lãnh đạo nhà trường, đề xuất những yêu cầu hợp lý, những điều chỉnh cần thiết nếu phương pháp giáo dục mới chưa thực sự phù hợp

1.1.2.4 Tầm quan trọng của đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường tiểu học trước yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định tầm quan trọng của đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục, thể hiện qua nhiều văn bản như: Chỉ thị 40/CT-TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước (Ban Chấp hành Trung ương, 2004)

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đề ra nhiệm vụ: Phát triển đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới GD&ĐT Thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo (Ban Chấp hành Trung ương, 2016)

Thông tư số 14/2018/TT-BGD ĐT ngày 20/7/2018 của Bộ GD&ĐT ban hành quy định chuẩn Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông đã tạo ra cơ sở pháp lý và điều kiện thuận lợi trong công tác chỉ đạo và QLGD (Bộ GD&ĐT, 2018)

Các tài liệu lý luận đã cho thấy vai trò quan trọng của người CBQL nói chung và đội ngũ TTCM nói riêng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH đất nước

Tổ trưởng chuyên môn là người có năng lực quản lý, trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng

Tổ trưởng chuyên môn trước hết là một CBQL trong nhà trường, nên điều kiện tiên quyết là phải có năng lực quản lý, tức là có khả năng hoạch định các mục tiêu, xây dựng kế hoạch cũng như tiên liệu tất cả những khó khăn có thể xảy ra để tìm ra phương án giải quyết Hơn nữa, vì đặc thù quản lý các công việc chuyên môn, nên TTCM phải là người có năng lực chuyên môn vững vàng Điều này, thực sự quan trọng vì để có được năng lực đó đòi hỏi người TTCM đó phải có quá trình tự học tập, rèn luyện và trau dồi, và thông qua quá trình này mới cho TTCM kinh nghiệm, khả năng phán đoán năng lực chuyên môn của tổ viên một cách chính xác nhất

Tổ trưởng chuyên môn phải là người vừa có tâm, vừa có tầm

Người được giao trọng trách làm TTCM vừa phải là người có tâm, vừa phải là người có tầm Có tầm ở chỗ, TTCM phải nhìn ra năng lực của tổ viên, phải có khả năng dùng người, phân công nhiệm vụ phù hợp, phát huy tối đa năng lực tiềm tàng và vai trò mỗi giáo viên trong tổ Ví dụ, người có kiến thức chuyên sâu thì có thể giao các công việc bồi dưỡng học sinh hoàn thành tốt trong khi người chỉ nắm vững kiến thức căn bản, khả năng truyền thụ tốt có thể giao cho mảng ôn tập Những đồng chí nào ham mê sáng tạo, thực hành có thể giao cho công tác hướng dẫn khoa học kĩ thuật, hay có khả năng tìm kiếm thông tin, thuyết trình thì có thể phụ trách mảng hướng nghiệp,… Có thể nói, TTCM sẽ là chuyên gia tư vấn tin cậy nhất cho hiệu trưởng trong công tác dùng người Tuy nhiên, TTCM rất cần là người có tâm, chỉ khi nào tâm sáng, lòng trong, xét công việc dựa trên năng lực thực sự, dựa trên tình cảm chân thành thì mới thu được thành công

Có khả năng kết nối, khích lệ, động viên anh em làm việc

Có thể nói, TTCM là người anh cả, là người kết nối các thành viên trong

tổ TTCM là người theo sát từng hoàn cảnh anh chị em, có biện pháp giúp đỡ khi tổ viên gặp khó khăn TTCM biết xây dựng môi trường thân thiện trong trường học, tạo sự đồng thuận nhất trí cao với các công việc trong tổ Bên cạnh đó, TTCM cũng phải là người biết khơi gợi lòng đam mê giảng dạy, học tập, trau dồi kiến thức, là người biết truyền và giữ ngọn lửa nhiệt tình trong công tác trồng người tới tổ viên

Có khả năng tiên phong đi đầu trong công tác đổi mới giáo dục

Trong điều kiện giáo dục hiện nay, để bắt kịp các yêu cầu của thời đại, đổi mới phương pháp giáo dục là điều tất yếu Hoạt động sinh hoạt chuyên môn hầu hết ở các trường học hiện nay vẫn mang nặng yếu tố hình thức, các buổi giảng dạy dự giờ chủ yếu quan sát giáo viên rồi đưa ra nhận xét chứ chưa nhìn nhận một cách khách quan hiệu quả bài dạy Bên cạnh đó, các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn còn thụ động, chỉ đơn thuần triển khai các công việc của nhà trường giao, hoạt động sinh hoạt chuyên đề chưa thực sự được chú trọng Trong bối cảnh như vậy, TTCM phải là người đi đầu tiên phong trong công tác đổi mới TTCM phải là người tìm hiểu đầy đủ về lý luận, cách thức thực hiện các phương pháp đổi mới giáo dục phổ biến lại cho tổ viên cùng thực hiện thậm chí phải trực tiếp giảng dạy các giờ dạy mẫu để giáo viên tham khảo TTCM phải là cầu nối thông tin hai chiều kết nối giáo viên, học sinh với lãnh đạo nhà trường, đề xuất những yêu cầu hợp lý, những điều chỉnh cần thiết nếu phương pháp giáo dục mới chưa thực sự phù hợp

Có thể nói, TTCM là một mắt xích rất quan trọng trong bộ máy giáo dục của trường phổ thông Nếu biết chú trọng khai thác, phát triển mắt xích này thì công tác chuyên môn trong trường học sẽ thu được nhiều kết quả

1.1.3 Lý luận về phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

1.1.3.1 Vận dụng lý thuyết quản lý nguồn nhân lực vào phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường tiểu học

Có nhiều quan điểm khác nhau về quản lý nguồn nhân lực Song, các quan điểm đó đều thống nhất về tính mục đích của quản lý nguồn nhân lực là tạo ra những thay đổi của tổ chức theo mục tiêu tổ chức đặt ra Theo đó, nhiệm

vụ của quản lý nguồn nhân lực trước hết là tạo ra tiềm năng của nguồn nhân lực thông qua đào tạo, bồi dưỡng chuẩn hóa, nâng chuẩn trình độ của nguồn nhân lực; đồng thời khai thác tối đa, hiệu quả tiềm năng đó hướng tới mục tiêu của hệ thống của tổ chức

Thực tiễn chỉ rõ, nhân lực của tổ chức có thực sự phát huy được tác dụng khi đội ngũ nhân lực của tổ chức đó được phát triển và phân bổ, bố trí sử dụng một cách hợp lý, đồng bộ cơ cấu, phù hợp với mục tiêu phát triển của tổ chức Mặt khác để tổ chức thực sự là một tập thể vững mạnh, đòi hỏi các thành viên gắn bó với mục tiêu chung của tổ chức, cộng tác chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp, tạo ra bầu không khí thân thiện, tôn trọng lẫn nhau, cùng cam kết phát triển vì tổ chức Đồng thời để khai thác và phát huy tối đa tiềm năng đội ngũ, đòi hỏi có chính sách đãi ngộ, tạo động lực cho đội ngũ và tạo điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện làm việc hiệu quả

Từ cơ sở lý luận nêu trên, phát triển đội ngũ TTCM ở trường tiểu học chính là phát triển nguồn nhân lực trong giáo dục và những nội dung phát triển nguồn nhân lực Vì vậy, tiếp cận lý thuyết quản lý nguồn nhân lực để phát triển đội ngũ TTCM, về bản chất bao gồm 05 nhóm thành tố sau đây: Lập quy hoạch đội ngũ TTCM; Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ TTCM; Tuyển chọn, sử dụng, sàng lọc đội ngũ TTCM; Xây dựng môi trường và động lực phát triển đội ngũ TTCM; Kiểm tra, giám sát các hoạt động quản lý đội ngũ TTCM

1.1.3.2 Hiệu trưởng phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường tiểu học trước yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

Nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng trường tiểu học

Nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng trường tiểu học được quy định tại Khoản 5 Điều 20 Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT về Điều lệ Trường tiểu học do Bộ GD&ĐT ban hành, cụ thể như sau:

a) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;

b) Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó;

c) Phân công, quản lý, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định;

d) Quản lý hành chính; quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường;

e) Quản lý học sinh và tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường; tiếp nhận, giới thiệu học sinh chuyển trường; quyết định khen thưởng, kỉ luật, phê duyệt kết quả đánh giá, xếp loại, danh sách học sinh lên lớp, ở lại lớp; tổ chức kiểm tra, xác nhận việc hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và các đối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách;

g) Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý; tham gia giảng dạy bình quân 2 tiết trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp và các chính sách ưu đãi theo quy định;

h) Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị - xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng giáo dục;

i) Thực hiện xã hội hoá giáo dục, phối hợp tổ chức, huy động các lực lượng xã hội cùng tham gia hoạt động giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng đồng

Hiệu trưởng phát triển đội ngũ TTCM trường tiểu học trước yêu cầu đổi mới GDPT

Hiệu trưởng quản lý đội ngũ TTCM trước yêu cầu đổi mới:

+ Vào cuối hè chuẩn bị năm học mới, lãnh đạo trường triển khai công tác

tổ chức các tổ chuyên môn như: bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó, biên chế giáo viên vào tổ; quy định chức năng nhiệm vụ của các tổ chuyên môn tiếp cận yêu cầu đổi mới

+ Lập kế hoạch, triển khai kế hoạch năm học của ngành, của nhà trường tới tổ chuyên môn, đặc biệt đối với các TTCM cần được quán triệt sâu sắc, qua

đó giúp TTCM xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn

+ Thực hiện công tác chỉ đạo, kiểm tra, giám sát, đánh giá hoạt động của các TTCM và các thành viên của tổ

+ Hiệu trưởng xây dựng mối quan hệ hợp tác giữa đội ngũ TTCM với các tổ chức đoàn thể trong nhà trường và trao đổi học tập kinh nghiệm với đội ngũ TTCM của trường tiểu học tại và ngoài địa phương

+ Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch thực hiện công tác bồi dưỡng, phát triển đội ngũ TTCM theo Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở GDPT

+ Hiệu trưởng chỉ đạo TTCM quản lý việc kiểm tra đánh giá xếp loại học sinh của giáo viên theo Thông tư số 03/VBHN-BGDĐT ngày 28/9/2016 của

Bộ GD&ĐT, Quy định đánh giá học sinh tiểu học

+ Hiệu trưởng chỉ đạo TTCM quản lý giáo viên khai thác, sử dụng bảo quản cơ sở vật chất thiết bị dạy học

+ Hiệu trưởng chỉ đạo TTCM kiểm tra, đánh giá năng lực chuyên môn theo Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở

+ Hiệu trưởng hướng dẫn TTCM triển khai áp dụng sáng kiến, giải pháp

và kết quả nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng vào hoạt động giảng dạy, giáo dục

1.1.3.3 Nội dung phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường tiểu học

a Quy hoạch đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

+ Quy hoạch về mặt số lượng: Mục tiêu của nội dung này là để đảm bảo duy trì đủ, ổn định số lượng theo quy định; đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ, tạo điều kiện cho họ có thời gian tự học, tự nghiên cứu để nâng cao trình độ lý luận chính trị, năng lực nghề nghiệp

+ Quy hoạch về mặt cơ cấu: Mục tiêu đặt ra là để tạo sự đồng bộ và cân đối về độ tuổi, giới tính, trình độ,

+ Quy hoạch về chất lượng đội ngũ: Đảm bảo có trình độ, năng lực, phẩm chất theo quy định; tạo ra sự kế thừa, sự chuyển giao giữa các thế hệ

Các bước quy hoạch đội ngũ TTCM:

+ Phân tích tình hình sử dụng TTCM hiện tại;

+ Dự báo nhu cầu TTCM;

+ Xác định mục tiêu, nội dung, giải pháp, các điều kiện hỗ trợ và lộ trình thực hiện quy hoạch;

+ Phê duyệt quy hoạch và triển khai thực hiện

b Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

Đào tạo là cách thức truyền dạy kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng cho người khác, làm cho họ chuyển đổi thành một cấp bậc cao hơn với nhiều hiểu biết hơn

Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc cho cá nhân, tổ chức

Bồi dưỡng nâng cao chất lượng cho đội ngũ TTCM ở các trường tiểu học thông qua những nội dung cơ bản sau:

+ Bồi dưỡng, tự bồi dưỡng về nghiệp vụ sư phạm gồm có phương pháp giảng dạy, phương pháp giáo dục học học sinh;

+ Phương pháp kiểm tra, đánh giá học sinh;

+ Bồi dưỡng, tự bồi dưỡng về kĩ năng nghiên cứu khoa học, nghiên cứu

đề tài viết những sáng kiến, giải pháp dạy học;

+ Bồi dưỡng về kiến thức QLGD, lý luận chính trị, quản lý nhà nước Việc bồi dưỡng cho đội ngũ TTCM có thể tiến hành bằng nhiều hình thức: Bồi dưỡng tập trung, bồi dưỡng theo chu kỳ, bồi dưỡng ngắn hạn

c Tuyển chọn, sử dụng, sàng lọc đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

Đánh giá thực trạng đội ngũ TTCM, xác định nguồn từ đội ngũ giáo viên

để đưa vào quy hoạch TTCM, xây dựng các biện pháp thực hiện quy hoạch đưa ra khỏi danh sách hoặc bổ sung thêm vào đội ngũ TTCM

Hiệu trưởng căn cứ vào nguồn quy hoạch từ giáo viên đề xuất và nhận xét, đánh giá đối với giáo viên được đề xuất, họp bàn trong tập thể lãnh đạo, xin ý kiến chi uỷ, tổ chức lấy ý kiến tín nhiệm Hiệu trưởng ra quyết định bổ nhiệm TTCM, tổ phó chuyên môn và chịu trách nhiệm về quyết định của mình Tiếp theo, hiệu trưởng triển khai quyết định, phân công nhiêm vụ cho người được bổ nhiệm theo nhiệm vụ mới, lưu hồ sơ nhân sự và chỉ đạo cán bộ phụ trách cập nhật chương trình quản lý nhân sự

d Xây dựng môi trường và động lực phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

Theo học thuyết thúc đẩy do Frederick Herzberg phát triển, ông và các đồng nghiệp đã đưa ra giả thuyết rằng các yếu tố hình thành thái độ tích cực với công việc khác hẳn so với các yếu tố tạo ra thái độ tiêu cực

Các yếu tố gây ra thái độ tiêu cực là các chính sách lạc hậu, thiếu quan

tâm lợi ích của người lao động; bầu không khí của tổ chức thiếu cởi mở và hợp tác; quan hệ giữa nhà quản trị với nhân viên thiếu thân thiện, cách điều hành quan liêu, gia trưởng, ; đãi ngộ thấp và điều kiện làm việc nghèo nàn

Do đó hiệu trưởng phải biết cách huy động nguồn nhân lực, tài lực, vật lực đầu tư xây dựng môi trường thật sự lành mạnh, tích cực nhằm kiện tạo bầu không khí thân thiện, tập thể đồng thuận, phát huy năng lực thực hiện của đội ngũ TTCM; thông qua nguồn tài lực để có nhiều giải pháp thu hút, động viên, khuyến khích những TTCM tích cực, có phẩm chất năng lực đáp ứng sự nghiệp đổi mới giáo dục của nhà trường; với điều kiện cơ sở vật chất đảm bảo, trang thiết bị phong phú, đa dạng, dồi dào sẽ tạo điều kiện để TTCM và giáo viên hoạt động dạy học, giáo dục hiệu quả hơn Mặt khác, lãnh đạo nhà trường biết kiến tạo nhà trường văn hóa sẽ là điều kiện hết sức cần cho nâng cao năng suất, hiệu quả làm việc của TTCM

đ Kiểm tra, đánh giá hoạt động phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

Sự kiểm tra có tính chất bao quát, nghiêm túc, thường xuyên sẽ hỗ trợ cho việc củng cố nền nếp, góp phần vận dụng đúng đắn những quy định và quyết định của cơ quan lãnh đạo, giúp cho quá trình quản lý được chặt chẽ Trong nhà trường việc đánh giá đội ngũ TTCM là khâu không thể thiếu trong công tác quản lý của hiệu trưởng Đánh giá đúng, tạo ra sự phấn khởi, tin tưởng phấn đấu công tác của TTCM; qua đó hiệu trưởng có cơ chế, chính sách

+ Sử dụng các kết quả kiểm tra, đánh giá vào việc điều chỉnh, đổi mới công tác phát triển đội ngũ TTCM;

+ Lưu trữ kết quả kiểm tra, đánh giá công tác phát triển đội ngũ TTCM

1.1.3.4 Sự cần thiết phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường tiểu học trước yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

Thực tiễn quản trị nhà trường và QLGD phản ánh, quản lý phát triển đội ngũ TTCM ở trường tiểu học là một trong những nội dung trọng tâm quản trị nhà trường của hiệu trưởng, thành tố quyết định đến hiệu quả hoạt động tổ chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường,

yêu cầu phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung; cho nên xây dựng đội ngũ TTCM phẩm chất đạo đức tốt, năng lực chuyên môn vững vàng, khả năng quản lý giỏi, nhiệt huyết, mẫu mực, năng động, sáng tạo vừa là mục tiêu vừa là động lực quản lý của CBQL nhà trường

Trước bối cảnh khu vực hóa, toàn cầu hóa và hội nhập thế giới, đồng thời nước ta đã và đang đầy mạnh quá trình CNH, HĐH đất nước, để “sánh vai với cường quốc năm châu” thì một trong những yêu cầu cấp bách được đặt lên hàng đầu là phải đổi mới đất nước Đặc biệt, với giáo dục, để phát triển phải đổi mới một cách căn bản, toàn diện Nghị quyết Đại hội Khóa XII xác định: Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới

cơ chế QLGD, phát triển đội ngũ giáo viên và CBQL là khâu then chốt Chính

vì vậy, phát triển đội ngũ CBQL trường phổ thông nói chung và trường tiểu học nói riêng là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay Theo đó, phát

triển đội ngũ TTCM trường tiểu học là cần thiết trước yêu cầu đổi mới GDPT,

+ Để đáp ứng yêu cầu phải nhanh chóng xây dựng đội ngũ CBQL đủ về

số lượng, đảm bảo về chất lượng, nhất là trình độ và năng lực quản lý để họ có thể đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ mới

+ Để có đội ngũ CBQL có tầm nhìn chiến lược, khả năng giao tiếp, có khả năng sử dụng ngoại ngữ và công nghệ thông tin; có tâm yêu thương mọi người, biết phát huy nhân tố con người; có tài năng như: tư duy đổi mới, phong cách quản lý linh hoạt, khả năng sáng tạo và biết xây dựng văn hóa quản lý

1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

định chính sách đối với nhà giáo tại các Điều 80 Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, Điều 81 Tiền lương, Điều 82 Chính sách đối với nhà giáo, CBQL giáo dục công tác ở trường chuyên biệt, ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn

Ngày nay Đảng và Nhà nước ta tiếp tục có những chính sách đối với nhà giáo, cụ thể: Nghị quyết 29-NQ/TW yêu cầu: Lương của nhà giáo được ưu tiên xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp; Nghị quyết số 27- NQ/TW của Hội nghị lần thứ 7 của BCHTW khóa XII về cải cách chính sách tiền lương và mới đây nhất là Nghị quyết số 107/NQ-CP (ngày 16/8/2018) về chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 27

Nhìn chung, các chính sách, chủ trương của Đảng, Nhà nước và của địa phương đối với đội ngũ CBQL có ảnh hưởng rất lớn đến tinh thần, thái độ làm việc của họ Nói cách khác, các chính sách, chủ trương của Đảng, Nhà nước

và của địa phương phần nào quyết định đến công tác phát triển đội ngũ TTCM

b Yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo và triển khai chương trình sách giáo khoa

Thực hiện Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 18/6/2018 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh thực hiện đổi mới chương trình, SGK GDPT, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ GD&ĐT Theo đó: Xây dựng chuẩn nghề nghiệp giáo viên và chuẩn hiệu trưởng trường phổ thông; rà soát, đánh giá năng lực của giáo viên và CBQL giáo dục theo chuẩn; Rà soát, sắp xếp lại mạng lưới cơ sở

đào tạo giáo viên; xây dựng chuẩn nghề nghiệp giảng viên sư phạm; Những

nội dung này đã tác dụng sâu sắc đến chất lượng phát triển đội ngũ TTCM với

tư cách họ là tập thể giáo viên cốt cán của nhà trường (Thủ tướng chính phủ, 2018)

c Điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, của địa phương

Điều kinh tế của địa phương ảnh hưởng đến mức sống của dân cư vùng

đó và ảnh hưởng trực tiếp đến cha mẹ học sinh và học sinh Do đó, khi điều kiện kinh tế địa phương tốt thì các hoạt động chuyên môn của giáo viên, của TTCM sẽ rất thuận lợi và trôi chảy

Do đó các hoạt động chuyên môn của TTCM cũng phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương Mà hoạt động của TTCM thuận lợi hay khó khăn sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc phát triển TTCM của hiệu trưởng

1.1.4.2 Yếu tố chủ quan

a Phẩm chất và năng lực của lãnh đạo nhà trường

Trình độ năng lực, phẩm chất của hiệu trưởng có tính quyết định đến việc quản lý đội ngũ TTCM Vì thế các tiêu chí về phẩm chất chính trị; đạo đức nghề nghiệp; lối sống; phong cách quản lý và kỹ năng giao tiếp ứng xử của hiệu trưởng cực kỳ quan trọng

Thực tế chỉ ra, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, kỹ năng quản

lý của hiệu trưởng ảnh hưởng sâu sắc đến quá trình quản lý nhà trường, với ý nghĩa đó trình độ năng lực, phẩm chất của hiệu trưởng ảnh hưởng trực tiếp việc phát triển đội ngũ TTCM của nhà trường

b Phẩm chất và năng lực của đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

Khi TTCM có năng lực và phẩm chất tốt thì người hiệu trưởng ít tốn kém tài lực, vật lực và nguồn lực khác đầu tư đào tạo, bồi dưỡng đối với đội ngũ TTCM; việc tuyển chọn, sử dụng, đánh giá, đề bạt TTCM cũng dễ dàng và môi trường làm việc của nhà trường theo đó sẽ tốt hơn Trái lại, nếu trong số đội ngũ TTCM có ai đó yếu kém thì sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến hiệu quả hoạt động chuyên môn trong tổ chuyên môn Do đó nếu năng lực và phẩm chất của đội ngũ TTCM tốt thì việc phát triển đội ngũ TTCM của hiệu trưởng sẽ diễn ra thuận lợi, hiệu quả quản lý sẽ nâng cao

c Phẩm chất và năng lực của đội ngũ giáo viên

Nếu giáo viên có năng lực và phẩm chất của tốt thì việc quản lý hoạt động chuyên môn và nhân sự của TTCM tốt Hiệu trưởng thực hiện các chức năng quản lý tốt, đặc biệt là chức năng tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn dễ dàng, ít gặp khó khăn trở ngại Nếu năng lực, phẩm chất của giáo viên yếu kém thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập của học sinh và TTCM

sẽ không hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn của mình Do đó trình độ năng lực phẩm chất của giáo viên sẽ ảnh hưởng đến việc phát triển đội ngũ TTCM của hiệu trưởng

d Điều kiện vật chất và tinh thần phục vụ công tác chuyên môn cho tổ trưởng chuyên môn

Trang thiết bị dạy học, cơ sở vật chất phục vụ hoạt động của tổ chuyên môn là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn Nếu cơ sở vật chất không đảm bảo sẽ khó khăn trong công tác triển khai và thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn của tổ Như vậy khi điều kiện cơ sở vật chất đầy đủ thì TTCM sẽ quản lý tốt hoạt động chuyên môn và quản lý tốt nhân sự trong tổ

1.2 LƯỢC KHẢO VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.2.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Ở các trường tiểu học New Zealand, những người TTCM có vai trò trực tiếp và quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy và học (Fitzgerald, Gunter, & Eaton, 2006) Đội ngũ này làm việc “với và thông qua những đồng nghiệp” (Southworth, 2004) để nâng cao trình độ sư phạm và chất lượng học của học sinh Vì vậy trong trường tiểu học ở New Zealand, đội ngũ TTCM là xương sống trong tổ chức nhà trường khi hệ thống cấp bậc tồn tại Vì vậy theo nghiên cứu của các nhà giáo dục ở New Zealand, các hiệu trưởng của hầu hết các trường tiểu học ở New Zealand rất cần đội ngũ TTCM để quản lý tốt trường học cũng như để nâng cao chất lượng dạy và học, nâng cao trình độ sư phạm của giáo viên trong nhà trường

Ở Singapore, trong The Principal's Handbook (1993), vai trò và trách nhiệm quan trọng của TTCM trong trường tiểu học đã được đưa ra:

Chỉ đạo trực tiếp việc đảm bảo nội dung môn học cho những giáo viên trong tổ chuyên môn của mình

Lên kế hoạch và thực hiện theo dõi, đánh giá việc thực hiện chương trình môn học

Phát triển đội ngũ giáo viên trong tổ chuyên môn của mình thông qua việc tổ chức dự giờ, rút kinh nghiệm, hội thảo, hội nghị,

Lựa chọn, chuẩn bị và tổ chức nguồn lực dạy và học như SGK, cơ sở vật chất, để khuyến khích việc sử dụng hiệu quả nguồn lực này trong lớp học

Vì vậy, trong nhà trường tiểu học ở Singapore, hiệu trưởng và TTCM cùng nhau phát triển một môi trường hợp tác và hỗ trợ, trong đó họ có thể tính toán rủi ro và cũng trong đó họ có thể cảm thấy được sự hỗ trợ, ủng hộ Trong môi trường như vậy, các nguồn lực của giáo viên sẽ được được kính trọng, lòng tự trọng của giáo viên sẽ được cải thiện Giáo viên sẽ học hỏi lẫn nhau trong nỗ lực hợp tác của mình và nhạy cảm hơn với nhu cầu của học sinh Trong hệ thống trường tiểu học ở Anh, TTCM được coi như là đội ngũ quản lý bậc trung trong một cấu trúc ba bên như hiệu trưởng - TTCM - giáo viên Theo báo cáo tư vấn quản lý của Coopers & Lybrand, TTCM sẽ cần phải được tham gia các hoạt động quản lý và cùng với hiệu trưởng sẽ tạo nên một đội ngũ quản lý hiệu quả trong nhà trường Thông qua việc điều tra vai trò quản lý của 30 TTCM trong 21 trường tiểu học, Hall and Southworth (1997) đã chỉ ra rằng việc chia sẻ sự lãnh đạo của nhà lãnh đạo cấp cao trong