TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP QUY TRÌNH, NGHIỆP VỤ CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI - CHI NHÁNH AN GIANG SINH
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH
BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
QUY TRÌNH, NGHIỆP VỤ CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH
XÃ HỘI - CHI NHÁNH AN GIANG
MSSV: DNH142169
LỚP: DH15NH NGÀNH: TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
AN GIANG, NGÀY 10 THÁNG 4 NĂM 2018
Trang 2
TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH
BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
QUY TRÌNH, NGHIỆP VỤ CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH
XÃ HỘI - CHI NHÁNH AN GIANG
SINH VIÊN THỰC HIỆN: LƯU THỊ KIỀU VÂN MSSV: DNH142169
LỚP: DH15NH
NGÀNH: TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
GVHD: THS NGUYỄN MINH CHÂU
Trang 3ĐÁNH GIÁ BÁO CÁO THỰC TẬP
Trang 4
MỤC LỤC
1 LỊCH LÀM VIỆC CÓ NHẬN XÉT VÀ KÝ XÁC NHẬN CỦA GIẢNG
VIÊN HƯỚNG DẪN 1
2 GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI - CHI NHÁNH AN GIANG 5
2.1 Tổng quan về Ngân hàng Chính sách xã hội 5
2.2 Ý nghĩa biểu trưng (logo) 5
2.3 Lịch sử hình thành và phát triển 6
2.4 Các hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội 7
2.5 Cơ cấu tổ chức 8
2.5.1 Bộ máy tổ chức Ngân hàng Chính sách xã hội - Chi nhánh An Giang 9
2.5.2 Chức năng, nhiệm vụ từng phòng ban 9
3 BÁO CÁO KẾT QUẢ TÌM HIỂU VỀ QUY TRÌNH CHO VAY HỘ NGHÈO VÀ MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI - CHI NHÁNH AN GIANG 11
3.1 Chương trình cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội - Chi nhánh An Giang 11
3.1.1 Quy trình cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội - Chi nhánh An Giang 11
3.1.2 Tình hình hoạt động cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội - Chi nhánh An Giang 14
3.2 Môi trường làm việc tại Ngân hàng Chính sách xã hội Chi nhánh An Giang 16
3.2.1 Cơ quan - đơn vị 16
3.2.2 Đội ngũ Cán bộ - Nhân viên 16
3.3 Nhận xét 17
3.3.1 Mặt tích cực 17
3.3.2 Mặt tiêu cực 17
4 NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐƯỢC PHÂN CÔNG 18
4.1 Quá trình cho vay 18
4.2 Xử lý nợ bị rủi ro 18
5 PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN CÔNG VIỆC ĐƯỢC PHÂN CÔNG 19
5.1 Thực hiện quy trình cho vay 19
5.2.1 Lập đơn và biên bản xử lý nợ bị rủi ro 20
Trang 55.2.2 Tra cứu mã bảo hiểm xã hội và tên cơ quan, đơn vị mới của những
khách hàng bị coi mất tích 21
5.2.3 Kiểm tra số dƣ trong bộ hồ sơ xử lý nợ bị rủi ro 22
6 KẾT QUẢ ĐẠT ĐƢỢC QUA ĐỢT THỰC TẬP 23
6.1 Những nội dung kiến thức đƣợc củng cố 23
6.2 Những kỹ năng cá nhân, giữa các cá nhân và thực hành nghề nghiệp đã học hỏi đƣợc 23
6.2.1 Kỹ năng giao tiếp, ứng xử 23
6.2.2 Kỹ năng quan sát, lắng nghe 23
6.2.3 Kỹ năng làm việc nhóm 24
6.2.4 Tính kiên trì, chịu khó 24
6.3 Những kinh nghiệm hoặc bài học thực tiễn tích lũy đƣợc 24
6.4 Chi tiết các kết quả công việc mà mình đã đóng góp cho Ngân hàng Chính sách xã hội - Chi nhánh An Giang 25
TÀI LIỆU THAM KHẢO 26
PHỤ LỤC 27
Trang 6DANH MỤC BẢNG
Bảng 1: DSCV, DSTN, DNCV, NQH của chương trình cho vay hộ
Trang 7DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1: Sơ đồ tổ chức NHCSXH Chi nhánh An Giang 8
Sơ đồ 2: Sơ đồ quy trình cho vay hộ nghèo 10
Trang 8DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Trang 91 LỊCH LÀM VIỆC CÓ NHẬN XÉT VÀ KÝ XÁC NHẬN CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
của GVHD
Xác nhận của GVHD
- Viết đơn, biên bản xử lý rủi ro
- Được tham gia đi giao dịch ở phường
- Trao đổi với GVHD về tình hình thực tập tại đơn vị
- Sắp xếp các sổ vay vốn theo đúng thứ tự từng tổ trưởng
- Kiểm tra số dư (Dư nợ + lãi) trong bộ hồ sơ xử lý rủi ro
mà chưa thanh toán
- Phê duyệt trong đơn đề nghị vay vốn
- Hướng dẫn, sử dụng máy photo
Trang 10- Lọc danh sách những hộ vay nằm trong sổ bộ của Hội sở
- Tham gia đi giao dịch ở phường
- Nộp bản nháp lần 1
Trang 11- Trình ký, đóng dấu hồ sơ
- Lọc danh sách hộ nghèo, cận nghèo, mới thoát nghèo năm
Trang 12-Làm bài báo cáo thực tập (các phần tiếp theo)
Trang 132 GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI - CHI NHÁNH AN GIANG
2.1 Tổng quan về Ngân hàng Chính sách xã hội
Điện thoại: (04) 3641 7211 Fax:(04) 3641 7194
Email: icd@vbsp.vn Website: www.vbsp.org.vn
Trang 14tượng trưng cho 03 miền Bắc - Trung - Nam Phía dưới biểu trưng Logo mang dòng chữ “VBSP” là chữ viết tắt tên tiếng Anh của NHCSXH (Vietnam Bank For Social Policies) tạo đài hoa như một bệ đỡ vững chắc, thể hiện tinh thần vì người nghèo và những cam kết của NHCSXH, đoàn kết chung tay cùng người dân trong cả nước, hướng về người nghèo, đồng hành cùng người nghèo, giúp
đỡ người nghèo chống lại đói nghèo và sự lạc hậu với ước vọng xây dựng đất nước mạnh giàu, xã hội dân chủ - công bằng - văn minh
Với biểu trưng gắn liền với hình ảnh của loài hoa thanh tao, thuần khiến
có sức sống mãnh liệt, thân thiện, gắn liền với đời sống con người và cảnh sắc làng quê Việt Nam, nhắc nhở cán bộ NHCSXH không ngừng nỗ lực phấn đấu; vượt qua khó khăn, thử thách; cần - kiệm - liêm chính - chí công - vô tư; hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ cao cả mà Đảng - Quốc hội - Chính phủ và nhân dân
cả nước đã tin tưởng giao phó
2.3 Lịch sử hình thành và phát triển
Để thực hiện có hiệu quả nghị quyết của Đảng và Chiến lược quốc gia
về xóa đói giảm nghèo, năm 1993, Chính phủ đã thành lập Qũy cho vay ưu đãi
hộ nghèo với số vốn ban đầu là 400 tỷ đồng, do NHNN&PTNT, Ngân hàng Ngoại thương và Ngân hàng Nhà nước đóng góp Qũy được sử dụng cho vay
hộ nghèo thiếu vốn sản xuất kinh doanh với lãi suất ưu đãi, mức cho vay 500.000 đồng/hộ, người vay không phải bảo đảm tiền vay
Từ kinh nghiệm thực tiễn hai năm thực hiện Qũy cho vay ưu đãi hộ nghèo, ngày 31/8/1995, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 525/QĐ-TTg về việc thành lập ngân hàng Phục vụ người nghèo, đặt trong NHNN&PTNT Việt Nam, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, để cung cấp nguồn vốn ưu đãi cho hộ nghèo thiếu vốn sản xuất
Bên cạnh ngân hàng Phục vụ người nghèo, nguồn vốn từ ngân sách Nhà Nước hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách khác còn được giao cho nhiều cơ quan Nhà nước, Hội Đoàn thể và Ngân hàng thương mại Nhà nước cùng thực hiện theo các kênh khác nhau, làm cho nguồn lực của Nhà nước bị phân tán, chồng chéo, trùng lắp, thậm chí cản trở lẫn nhau Việc hình thành các nguồn vốn cho vay chính sách nằm rải rác ở nhiều tổ chức tài chính với cơ chế quản lý khác nhau đã gây nhiều trở ngại cho quá trình kiểm soát của Nhà nước, không tách bạch được tín dụng chính sách với tín dụng thương mại Chính vì vậy, Nhà nước quyết định thống nhất quản lý nguồn vốn cho vay dành cho các đối tượng chính sách vào một kênh duy nhất
Trang 15Ngày 04/10/2002, Chính phủ ban hành Nghị định số 78/2002/NĐ-CP
về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác, Thủ tướng chính sách khác, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 131/2002/QĐ-TTg về việc thành lập NHCSXH trên cơ sở tổ chức lại Ngân hàng Phục vụ người nghèo và tách khỏi NHNN&PTNT Việt Nam
NHCSXH chính thức đi vào hoạt động từ tháng 01 năm 2003, là điều kiện để mở rộng thêm đối tượng phục vụ là học sinh sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, các đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước ngoài, cần vay vốn để giải quyết việc làm; các tổ chức tín dụng, hộ gia đình thuộc các xã đặc biệt khó khăn ở miền núi, vùng sâu, vùng xa Hoạt động của NHCSXH không vì mục tiêu lợi nhuận, được Nhà nước bảo đảm khả năng thanh toán; tỷ
lệ dự trữ bắt buộc bằng 0%; không phải tham gia bảo hiểm tiền gửi; được miễn thuế và các khoản phải nộp ngân sách Nhà nước
Nằm trong hệ thống của NH, NHCSXH chi nhánh An Giang được thành lập theo Quyết định số 76/QĐ- HĐQT ngày 14/01/2013 của Chủ tịch Hội đồng quản trị NHCSXH và chính thức đi vào hoạt động ngày 09/5/2003 NHCSXH chi nhánh An Giang luôn được sự chỉ đạo quan tâm, tạo mọi điều kiện thuận lợi của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương Đến nay, NH đã cho hàng nghìn hộ nghèo và các hộ chính sách khác vay vốn Các nguồn vốn tín dụng chính sách từ NHCSXH đã góp phần xóa đói giảm nghèo, tạo việc làm mới giải quyết các vấn đề an ninh xã hội, tạo đà phát triển kinh tế cho nhiều người nghèo và các đối tượng chính sách khác trên địa bàn
2.4 Các hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội
Huy động vốn trong và ngoài nước trả lãi của mỗi tổ chức và tầng lớp dân cư bao gồm: tiền lãi có kỳ hạn, không kỳ hạn; tổ chức huy động tiết kiệm trong cộng đồng người nghèo Nhận các nguồn vốn đóng góp tự nguyện không
có lãi hoặc không hoàn trả gốc của cá nhân, tổ chức kinh tế, tổ chức tài chính, tín dụng và các tổ chức chính trị- xã hội, tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước
Theo điều 2, Nghị định số 78/2002 NĐ- CP dựa vào các đối tượng được vay vốn tín dụng ưu đãi NHCSXH tỉnh An Giang đang thực hiện các chương trình cho vay:
- Cho vay hộ nghèo
- Cho vay hộ nghèo về nhà ở theo Quyết định số 167/2008/QĐ- TTg của thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗ trợ nhà ở đối với hộ nghèo theo chuẩn nghèo giai đoạn 2011- 2016
Trang 16- Cho vay sản xuất kinh doanh tại vùng khó khăn theo Quyết định số 306 (Căn cứ Điều 10 Quyết định số 306/QĐ- TTg, ngày 15/3/2016 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với hộ gia đình sản xuất kinh doanh tại vùng khó khăn)
- Cho vay nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn
- Cho vay hộ đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn
- Cho vay thương nhân hoạt động thương mại tại vùng khó khăn
- Cho vay đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước ngoài
- Cho vay hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, đời sống khó khăn vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long theo Quyết định số 74 (Căn cứ Luật tổ chức Chính phủ ngày 25/12/2001 và QĐ 134/2004/QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ về một số chính sách hỗ trợ đất sản xuất, đất ở, nhà ở
và nước sinh hoạt cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, đời sống khó khăn)
- Cho vay mua nhà trả chậm
- Cho vay giải quyết việc làm
- Cho vay học sinh sinh viên có hoàn cảnh khó khăn
- Cho vay khác (Cho vay theo Quyết định số 2589/QĐ- UBND ngày 10/12/2013 của UBND tỉnh An Giang về các chương trình vay khác)
(Nguồn: Ngân hàng Chính sách xã hội Truy cập từ: http://vbsp.org.vn)
2.5 Cơ cấu tổ chức
NHCSXH được tổ chức theo 3 cấp: Hội sở chính ở Trung ương, Chi
nhánh ở cấp tỉnh, Phòng giao dịch ở cấp huyện Mỗi cấp gồm:
+ Bộ máy quản trị, có: Hội đồng quản trị và bộ máy giúp việc ở Trung ương; Ban đại diện Hội đồng quản trị ở cấp tỉnh, cấp huyện
+ Bộ máy điều hành tác nghiệp, có: Hội sở chính ở Trung ương; Sở giao dịch, Trung tâm Đào tạo, Trung tâm Công nghệ thông tin; 63 Chi nhánh cấp tỉnh và 618 Phòng giao dịch cấp huyện
Hiện nay toàn tỉnh An Giang có 156 điểm giao dịch Riêng NHCSXH chi nhánh tỉnh An Giang quản lý các phường xã: Mỹ Phước, Đông Xuyên, Mỹ Thới, Mỹ Xuyên, Mỹ Thạnh, Mỹ Bình, Mỹ Quý, Mỹ Hòa, Mỹ Long, Mỹ Khánh, Mỹ Hòa Hưng, Bình Đức, Bình Khánh
Trang 172.5.1 Bộ máy tổ chức Ngân hàng Chính sách xã hội - Chi nhánh An
Giang
Sơ đồ 1: Sơ đồ tổ chức NHCSXH Chi nhánh An Giang
( Nguồn: Phòng Kế hoạch nghiệp vụ tín dụng Ngân hàng Chính sách xã hội - Chi
phụ trách công tác Kế toán và Ngân quỹ, tin học
vụ tín dụng
Phòng Hành chính
Tổ chức
Phòng Kiểm tra và Kiểm soát nội
bộ
Phòng Tin học
Các Phòng giao dịch ở huyện, thị xã
Trang 18Phòng Kế toán và Ngân quỹ
Có trách nhiệm thực hiện các hoạch toán cho vay, thu chi tiền mặt, thực hiện các quá trình thanh toán trong ngày, cuối ngày kiểm tra đối chiếu với sổ sách; trực tiếp chỉ đạo cán bộ kế toán, thủ quỹ thực hiện đầy đủ các chế độ kế toán - tài chính và kho quỹ theo quy định; quản lý chặt chẽ mọi tài sản và tiền bạc, giấy tờ có giá, hồ sơ kế toán tài chính; thực hiện chế độ ra vào kho và quản lý, xuất nhập tiền, giấy tờ có giá theo quy định; kiểm tra sắp xếp cập nhật
hồ sơ kế toán - tài chính đảm bảo tính hợp lệ, hợp pháp và gọn gàng ngăn nắp, đúng thời gian quy định; hàng tháng giao việc cụ thể cho cán bộ trong phòng, quyết toán công việc trong tháng
Phòng Hành chính- Tổ chức
Có nhiệm vụ điều hành, quản lý nhân sự, bố trí việc làm cho nhân viên, quan tâm đến đời sống sức khỏe cũng nhƣ đời sống của nhân viên và hỗ trợ
các phòng ban khác
Phòng Kiểm tra và kiểm soát nội bộ
Có chức năng kiểm tra mọi hoạt động của NH gồm các hoạt động tín dụng và điều hành NH; giám sát việc chấp hành chế độ hạch toán, chính sách pháp luật, thẩm định các bảng báo cáo tổng quát từ đó đƣa ra kiến nghị và các biện pháp bổ sung sửa đổi nhằm nâng cao, cải tiến hoạt động của NH theo
quyết định của pháp luật
Trang 193 BÁO CÁO KẾT QUẢ TÌM HIỂU VỀ QUY TRÌNH CHO VAY
HỘ NGHÈO VÀ MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI - CHI NHÁNH AN GIANG
3.1 Chương trình cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội - Chi nhánh An Giang
3.1.1 Quy trình cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội - Chi nhánh An Giang
1
6
8 2
3 5
Sơ đồ 2: Sơ đồ quy trình cho vay hộ nghèo ( Nguồn: Phòng Kế hoạch nghiệp vụ tín dụng Ngân hàng Chính sách xã hội - Chi nhánh An Giang) Bước 1: Khi có nhu cầu vay vốn, người vay viết Giấy đề nghị vay vốn kiêm phương án sử dụng vốn, gửi cho Tổ tiết kiệm và vay vốn Trên giấy đề nghị vay vốn người vay phải ghi đúng, đầy đủ, rõ ràng các nội dung theo yêu cầu và có chữ ký của người vay Bước 2: Sau khi Tổ trưởng nhận giấy đề nghị vay vốn của người vay, Tổ tiết kiệm và vay vốn tổ chức họp để bình xét những hộ đủ điều kiện vay vốn, có sự tham gia chỉ đạo của Hội Đoàn thể và sự giám sát của Trưởng UBND phường, xã; lập danh sách các hộ đó theo mẫu 03/TD trình cho UBND phường, xã xác nhận Đây là bước hết sức quan trọng, vì vậy Hội Đoàn thể phải chỉ đạo sát sao các Tổ khi bình xét để đảm bảo tính minh bạch, công khai, công bằng, dân chủ, khách quan và đúng đối tượng Để làm tốt nội dung này, trước khi họp bình xét, Trưởng UBND phường, xã và các Hội Đoàn thể phải quán triệt các Tổ với các nội dung như sau: Hộ vay vốn Tổ tiết kiệm và vay vốn Ngân hàng
Chính sách xã
hội
Ủy ban nhân dân cấp phường, xã
Tổ chức Hội cấp phường,
xã
7
4
Trang 20- Các hộ được vay vốn phải đúng đối tượng theo quy định ở mỗi chương trình cho vay
- Không được chia đều về số tiền cho hộ vay cũng như thời hạn cho vay
- Mục đích cho vay của mỗi hộ vay phải cụ thể, đúng với nhu cầu cần thiết về mức vốn, thời hạn vay phù hợp và phải được các thành viên trong Tổ nhất trí
- Việc bình xét tránh tình trạng nể nang, dẫn đến cho vay sai đối tượng, vốn vay không phát huy được hiệu quả làm mất uy tín của Hội Đoàn thể, NHCSXH và ảnh hưởng đến kết quả sử dụng vốn
- Các thành viên trrong Tổ phải có trách nhiệm phân tích điều kiện cụ thể với từng hộ vay để các đối tượng được vay cũng như chưa được vay nhận thức đúng về đồng vốn tín dụng chính sách ưu đãi
Bước 3: Tổ tiết kiệm và vay vốn gửi bộ hồ sơ đề nghị vay vốn cho
CBTD theo dõi địa bàn thông qua Ủy ban phường, xã, gồm: Mẫu 01/TD, 03/TD, 10C/TD và mẫu 10A/TD (nếu Tổ thành lập lần đầu) đã được UBND phường, xã xác nhận
Lưu ý: Trước khi gửi hồ sơ vay vốn của Tổ cho CBTD theo dõi địa bàn,
Tổ trưởng phải kiểm soát cẩn thận (đủ các giấy tờ liên quan, không được tẩy, xóa, đủ chữ ký hộ vay, phần xác nhận của UBND phường, xã phải cụ thể, có