Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại xí nghiệp bao bì an giang

- Phương pháp phân tích Dupont: Đây là phương pháp xác định ROE dựa vào mối quan hệ với ROA để thiết lập phương trình phân tích, tách một tỷ số thành tích của một vài tỷ số tài chính khá

ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH

TRẦN THỊ THÙY LINH

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM

NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TẠI XÍ NGHIỆP BAO BÌ AN GIANG

Chuyên ngành: Tài chính doanh nghiệp

Long Xuyên, năm 2010

ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TẠI XÍ NGHIỆP BAO BÌ AN GIANG

Chuyên ngành: Tài chính doanh nghiệp

Sinh viên thực hiện: Trần Thị Thùy Linh

Lớp: DH7TC MSSV: DTC062272

Long Xuyên, năm 2010

Bì An Giang, với mong muốn được đóng góp một phần nhỏ bé kiến thức của mình vào những giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Xí Nghiệp nên tôi đã chọn đề tài:

”Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Xí Nghiệp Bao Bì An Giang - Công ty Xây Lắp An Giang”

1.2 Mục tiêu nghiên cứu:

1.2.1 Mục tiêu chung:

Phân tích hiệu quả sử dụng vốn tại Xí Nghiệp Bao Bì An Giang từ năm 2007 đến năm 2009 Từ đó, đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

1.2.2 Mục tiêu cụ thể:

 Tìm hiểu nguồn vốn sử dụng cho tình hình sản xuất kinh doanh

 Phân tích tình hình biến động vốn của Xí Nghiệp Bao Bì An Giang

 Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn tại Xí Nghiệp

 Xác định các nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn tại Xí Nghiệp

 Đề ra một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Xí Nghiệp

1.3 Phạm vi nghiên cứu:

 Đề tài chỉ đi vào phân tích các chỉ số tài chính chung của toàn Xí Nghiệp chứ không phân tích kỹ từng bộ phận kinh doanh và tập trung nghiên cứu vào vấn đề vốn

của Xí Nghiệp như: tình hình vốn, vấn đề phân bổ, huy động vốn, khả năng thanh toán

và hiệu quả sử dụng vốn Số liệu được thu thập trong 3 năm 2007, 2008 và năm 2009

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp thu thập số liệu và dữ liệu:

- Phương pháp thu thập số liệu: thu thập số liệu tại Xí Nghiệp thông qua các báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán, bảng kết quả hoạt động kinh doanh, các sổ sách chứng từ khác tại Xí Nghiệp, phỏng vấn các nhân viên của Xí Nghiệp

- Phương pháp thu thập dữ liệu: Cập nhật thông tin từ bên ngoài trên các phương tiện thông tin như: sách, báo, internet, trang web của các nghành chức năng và các công trình nghiên cứu trước đã được tham khảo

- Các tài liệu giới thiệu chung về lịch sử, văn hóa…do Xí Nghiệp cung cấp

Phương pháp phân tích:

Chủ yếu bằng phương pháp so sánh (chiều ngang và chiều dọc), tổng hợp, thống

kê đơn giản, tính toán các tỷ số tài chính giữa các năm hoạt động từ đó đưa ra nhận xét

về chúng Sử dụng các chỉ tiêu về khả năng thanh toán, về hiệu quả hoạt động, về cơ cấu tài chính và về lợi nhuận để đánh giá khả năng thanh toán, khả năng hoạt động của TSDH và TSNH, cấu trúc vốn và khả năng sinh lợi Để đáp ứng các mục tiêu nghiên cứu người ta thường sử dụng các mục tiêu nghiên cứu sau:

- So sánh bằng số tuyệt đối: là kết quả của phép trừ giữa trị số phân tích so với kì gốc của các chỉ tiêu kinh tế, kết quả so sánh biểu hiện khối lượng qui mô của các hiện tượng kinh tế

- So sánh bằng số tương đối: Là kết quả của phép chia giữa trị số chênh lệch của

kì phân tích với kì gốc chia cho kì gốc của các chỉ tiêu kinh tế hoặc là phép chia giữa trị

số của kì phân tích so với kì gốc, kết quả so sánh thể hiện tốc độ tăng trưởng, kết cấu, mức độ phổ biến của các hiện tượng kinh tế

- Phương pháp số chênh lệch (biến dạng của phương pháp thay thế liên hoàn): xác định mức độ ảnh hưởng của tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu, số vòng quay TTS và tỷ lệ vốn CSH trên TTS đến chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận trên vốn CSH dựa trên số chênh lệch giữa chỉ tiêu của năm sau với năm trước

- Phương pháp phân tích Dupont: Đây là phương pháp xác định ROE dựa vào mối quan hệ với ROA để thiết lập phương trình phân tích, tách một tỷ số thành tích của một vài tỷ số tài chính khác để thấy được mối quan hệ và tác động của các nhân tố (các chỉ tiêu hiệu quả sử dụng tài sản và nguồn vốn), từ đó đề ra chính sách phù hợp và hiệu quả căn cứ trên tác động khác nhau của từng nhân tố khác nhau để làm tăng suất sinh lợi

1.5 Ý nghĩa nghiên cứu:

Qua việc tìm hiểu tình hình biến động vốn, tôi hi vọng rằng, với bài viết này tôi có thể chỉ ra được những điểm yếu và hạn chế trong Xí Nghiệp, trên cơ sở đó nhằm đưa ra những kiến nghị góp phần nâng cao hơn nữa về hiệu quả sử dụng vốn tại Xí Nghiệp, đồng thời phát huy những mặt mạnh, tích cực của việc sử dụng nguồn vốn Từ đó, giúp

Xí Nghiệp đạt được hiệu quả cao hơn trong việc sử dụng nguồn vốn của mình Bên cạnh

đó, đề tài cũng trang bị cho bạn đọc kiến thức chuyên ngành về quản trị kinh doanh nhất

là kiến thức về lĩnh vực quản trị tài chính

Một doanh nghiệp muốn hoạt động sản xuất kinh doanh được thì điều trước tiên là

họ phải có một lượng vốn tiền tệ nhất định để thực hiện những khoản đầu tư ban đầu như: xây dựng nhà xưởng, mua sắm thiết bị, nguyên vật liệu, trả công,…để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng của một doanh nghiệp Người ta gọi chung các loại vốn tiền tệ đó là vốn sản xuất kinh doanh

Vốn là lượng giá trị doanh nghiệp phải ứng ra để luân chuyển trong hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm đạt hiệu quả kinh tế xã hội cao nhất Bởi vậy ta có thể nói, vốn là tiền đề cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, vốn của doanh nghiệp luân chuyển vận động và không ngừng thay đổi hình thái tạo thành quá trình luân chuyển vốn

1.1.2 Đặc điểm

Trong nền kinh tế hàng hóa, vốn sản xuất kinh doanh được biểu hiện dưới hai hình thức: hiện vật và giá trị, nó có những đặc điểm sau:

 Thứ nhất: Vốn là hàng hóa đặc biệt vì các lí do sau:

- Vốn là hàng hóa vì nó có giá trị và giá trị sử dụng

+ Giá trị của vốn được thể hiện ở chi phí mà ta bỏ ra để có được nó

+ Giá trị sử dụng của vốn được thể hiện ở việc ta sử dụng nó để đầu tư vào quá trình sản xuất kinh doanh như mua máy móc, thiết bị vật tư, hàng hóa…

- Vốn là hàng hóa đặc biệt vì có sự tách biệt rõ ràng giữa quyền sử dụng và quyền

sở hữu nó Khi mua nó chúng ta chí có quyền sử dụng chứ không có quyền sở hữu và quyền sở hữu vẫn thuộc về chủ sở hữu của nó

- Tính đặc biệt của vốn còn thể hiện ở chỗ: nó không bị hao mòn hữu hình trong quá trình sử dụng mà còn có khả năng tạo ra giá trị lớn hơn bản thân nó Chính vì vậy, giá trị của nó phụ thuộc vào lợi ích cận biên của bất kì doanh nghiệp nào Điều này đặt

ra nhiệm vụ đối với các nhà quản trị tài chính là phải làm sao sử dụng tối đa hiệu quả của vốn để đem lại một giá trị thặng dư tối đa, đủ chi trả cho chi phí đã bỏ ra mua nó nhằm đạt hiệu quả lớn nhất

 Thứ hai: Vốn phải gắn liền với chủ sở hữu nhất định chứ không thể có đồng vốn

vô chủ

 Thứ ba: Vốn phải luôn vận động sinh lời

 Thứ tư: Vốn phải được tích tụ tập trung đến một lượng nhất định mới có thể phát huy tác dụng để đầu tư vào sản xuất kinh doanh

Tùy vào đặc điểm sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp mà có một lượng vốn nhất định, khác nhau giữa các doanh nghiệp Để góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại doanh nghiệp, ta cần phân loại vốn để có biện pháp quản lí tốt hơn

1.1.3 Phân loại:

Căn cứ vào nguồn hình thành vốn của doanh nghiệp, vốn có thể phân thành hai loại: nguồn vốn chủ sở hữu và các khoản nợ phải trả.Và chúng ta sẽ nghiên cứu về hai loại vốn này

- Nguồn vốn chủ sở hữu: Là nguồn vốn thuộc sở hữu của chủ doanh nghiệp Khi doanh nghiệp mới được thành lập thì nguồn vốn chủ sở hữu hình thành vốn điều lệ do chủ doanh nghiệp, các nhà đầu tư góp vốn được sử dụng để đầu tư, mua sắm các loại tài sản của doanh nghiệp Trong quá trình hoạt động, nguồn vốn chủ sở hữu được bổ sung

từ kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

+ Nguồn vốn chủ sở hữu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nó tạo điều kiện thuận lợi cho chủ doanh nghiệp chủ động hoàn toàn trong sản xuất Chủ doanh nghiệp có cơ sở để chủ động và kịp thời đưa

ra các chính sách, quyết định trong kinh doanh để đạt mục tiêu của mình mà không phải tìm kiếm và phụ thuộc vào nguồn tài trợ

Tuy nhiên nguồn vốn này thường bị hạn chế về quy mô nên không thể đáp ứng nhu cầu về vốn cho sản xuất kinh doanh, mặt khác việc sử dụng nguồn vốn này không phải chịu sức ép về chi phí sử dụng vốn và có thể thiếu sự kiểm tra, giám sát hoặc tư vấn của các chuyên gia, các tổ chức như trong sử dụng vốn đi vay, do đó có thể hiệu quả sử dụng vốn không cao hoặc có thể có những quyết định đầu tư không khôn ngoan

- Các khoản nợ phải trả: Là nguồn vốn mà doanh nghiệp khai thác, huy động từ các chủ thể khác qua vay nợ, thuê mua, ứng trước tiền hàng…Doanh nghiệp được quyền sử dụng tạm thời trong một thời gian sau đó phải hoàn trả cho chủ nợ

Theo tính chất và thời hạn thanh toán, các khoản nợ phải trả gồm:

 Nợ ngắn hạn: là các khoản nợ mà doanh nghiệp phải trả cho chủ nợ trong một thời gian ngắn dưới một năm, bao gồm các khoản mục như: vay ngắn hạn, phải trả cho người bán, người nhận thầu, người mua trả tiền trước, thuế và các khoản phải nộp cho nhà nước, các khoản phải trả, phải nộp khác

 Nợ dài hạn: là các khoản vốn mà doanh nghiệp nợ các chủ thể khác trên một năm mới phải hoàn trả, bao gồm vay dài hạn cho đầu tư phát triển, nợ thuê mua tài sản dài hạn, phát hành trái phiếu…

 Nợ khác: là các khoản phải trả như nhận ký quỹ, ký cược dài hạn, các khoản chi phí phải trả khác

Việc huy động vốn này rất quan trọng đối với doanh nghiệp để đảm bảo cung ứng đầy đủ, kịp thời cho sản xuất kinh doanh Sức ép về chi phí sử dụng vốn vay, thời hạn hoàn trả vốn sẽ thúc đẩy doanh nghiệp sử dụng vốn tiết kiệm và hiệu quả Tuy nhiên, việc sử dụng nguồn vốn này cũng có những mặt trái của nó Doanh nghiệp phụ thuộc vào nguồn vốn vay, tốn kém về chi phí, thời gian Mặt khác, nếu không tính toán chính xác và thận trọng thì hiệu quả kinh doanh và lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng bởi lãi suất tiền vay

- Vốn của doanh nghiệp xét từ mặt sử dụng:

Có thể chia ra làm vốn kinh doanh và vốn đầu tư

+ Vốn kinh doanh là số vốn doanh nghiệp đang trực tiếp sử dụng vào mục đích kinh doanh

+ Vốn đầu tư là số vốn doanh nghiệp đã hoặc đang ứng ra nhưng chưa đem lại hiệu quả Số vốn này nằm trong các hạng mục công trình còn dở dang và các chứng khoán có giá, chúng sẽ phát huy hiệu quả trong tương lai

- Căn cứ vào đối tượng đầu tư : vốn chia làm 2 loại:

+ Vốn đầu tư vào bên trong doanh nghiệp tạo nên các loại TSNH và TSDH + Vốn đầu tư ra bên ngoài doanh nghiệp gồm cả đầu tư ngắn hạn và đầu tư góp vốn liên doanh, mua cổ phiếu, trái phiếu của đơn vị khác hay của Nhà nước

2.2 Tài sản dài hạn

2.2.1 Khái niệm

TSDH là những tư liệu lao động chủ yếu, mà nó có đặc điểm cơ bản là tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất, hình thái vật chất không thay đổi từ chu kỳ sản xuất đầu tiên cho đến khi bị sa thải khỏi quá trình sản xuất

Những tư liệu được coi là TSDH khi đồng thời thỏa mãn các tiêu chuẩn sau:

- Thời gian sử dụng trên một năm

- Giá trị từ 10.000.000 đồng trở lên

- Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó

- Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy

Nếu thiếu một trong 4 điều kiện (hoặc thiếu tất cả) gọi là công cụ, dụng cụ Trong nền kinh tế hàng hóa mọi việc xây dựng, mua sắm TSDH phải chi trả bằng vốn tiền tệ Vốn dài hạn của doanh nghiệp là giá trị ứng trước về TSDH hiện có của doanh nghiệp Đặc điểm luân chuyển của vốn dài hạn là tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh và chỉ hoàn thành một vòng tuần hoàn khi TSDH hết thời hạn sử dụng (khấu hao đủ)

2.2.2 Phân loại:

TSDH gồm TSDH hữu hình, TSDH thuê tài chính, TSDH vô hình, giá trị hao mòn luỹ kế Ngoài ra các khoản đầu tư tài chính dài hạn, các khoản ký quỹ, ký cược dài hạn, chi phí xây dựng cơ bản dở dang cũng được xem như là TSDH

2.2.3 Tầm quan trọng của việc quản lý TSDH

Về nguyên tắc vốn dài hạn của doanh nghiệp được sử dụng cho các hoạt động đầu tư dài hạn, đầu tư chiều sâu (mua sắm, xây dựng, nâng cấp các TSDH hữu hình và

vô hình) và các hoạt động đầu tư tài chính khác như mua trái phiếu, cố phiếu, góp vốn

cổ phần Ngoài ra khi vốn nhàn rỗi, chưa có nhu cầu sử dụng thì DN có thể sử dụng vốn dài hạn như các loại vốn, quỹ tiền tệ khác của doanh nghiệp để phục vụ cho nhu cầu sản xuất kinh doanh có hiệu quả theo nguyên tắc hoàn trả Do đặc điểm của vốn dài hạn và TSDH là tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh và giá trị hao mòn của TSDH được chuyển dịch dần vào chi phí sản xuất Vì vậy, quản lý tốt TSDH có tầm quan trọng đặc biệt trong doanh nghiệp

Mặt khác, giá trị TSDH lại chiếm tỷ trọng rất lớn trong toàn bộ vốn dài hạn của doanh nghiệp, do vậy việc quản lý vốn dài hạn không chỉ là quản lý về giá trị mà thực chất là quản lý TSDH, nên để quản lý tốt vốn dài hạn doanh nghiệp phải thực hiện tốt việc quản lý và sử dụng TSDH theo quy định hiện hành từ việc huy động tối đa TSDH

vào sản xuất để đảm bảo sử dụng vốn có hiệu quả cao nhất

2.2.4 Nâng cao hiệu quả sử dụng TSDH

Một số biện pháp quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng TSDH của doanh nghiệp:

- Biện pháp bao trùm tổng quát là sử dụng TSDH để kinh doanh có lãi

- Huy động tối đa TSDH hiện có vào hoạt động kinh doanh

- Khi có biến động lớn về giá cả thị trường, cần xác định giá đánh lại của TSDH

để làm căn cứ cho việc tính khấu hao chính xác

- Thực hiện khấu hao TSDH một cách hợp lý để đảm bảo thu hồi đầy đủ, kịp thời vốn dài hạn

- Thực hiện tốt việc bảo dưỡng, sữa chữa thường xuyên và sửa chữa lớn định kỳ TSDH bị hư hỏng trước thời hạn và kéo dài tuổi thọ của TSDH

- DN nên chú trọng thực hiện đổi mới TSDH một cách kịp thời để tăng cường sức cạnh tranh, kết hợp tốt các hình thức tự mua sắm, đi thuê, cho thuê và dự trữ TSDH hợp lý

- Chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa rủi ro, bảo toàn vốn bằng cách mua bảo hiểm tài sản, trích lập quỹ dự phòng tài chính, đầu tư ra ngoài doanh nghiệp

2.3 Tài sản ngắn hạn

2.3.1 Khái niệm

Tài sản ngắn hạn (TSNH) là đối tượng lao động; đây là những tài sản thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp mà thời gian sử dụng, thu hồi, luân chuyển thường là dưới một năm hoặc một chu kỳ kinh doanh TSNH được thể hiện ở các bộ phận tiền mặt, các chứng khoán thanh khoản cao, khoản phải thu và dự trữ tồn kho

Đặc điểm cơ bản của TSNH:

- TSNH được sử dụng một lần trong quá trình sản xuất kinh doanh, muốn tổ chức chu kỳ kinh doanh mới thì phải mua sắm lại toàn bộ TSNH trừ một phần tư liệu lao động

- Sau mỗi lần sử dụng, TSNH bị thay đổi hình dạng ban đầu

- Trị giá TSNH hạch toán hết một lần vào giá trị sản phẩm hàng hóa, sau mỗi quá trình sản xuất kinh doanh

- Tốc độ luân chuyển của TSNH nhanh hơn nhiều so với TSDH

2.3.2 Phân loại TSNH

- Tiền: Bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gởi ngân hàng, tiền đang chuyển Loại này

có tính lưu động cao nhất nên được xếp vào mục đầu tiên

- Các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn: là các đầu tư chứng khoán, góp vốn liên doanh, cho vay vốn… có thời hạn thu hồi không quá một năm Khoản này có tính lưu động mạnh thứ hai sau tiền

- Các khoản phải thu: là những khoản tiền mà khách hàng và những bên liên quan đang nợ doanh nghiệp Các khoản này sẽ được trả trong thời hạn ngắn (dưới một năm)

- Hàng tồn kho: Bao gồm vật liệu, công cụ, dụng cụ, hàng hóa trong kho, hàng gởi bán, hàng đang đi đường, sản phẩm dở dang…Những tài sản này có thời gian luân chuyển ngắn, thường không quá một năm nên được xếp vào TSNH

- Tài sản ngắn hạn khác: bao gồm các khoản tạm ứng, chi phí trả trước, chi phí chờ kết chuyển, tài sản thiếu chờ xử lý, các khoản thế chấp, ký cược, ký quỹ ngắn hạn

- Chi sự nghiệp: là các khoản chi sự nghiệp chưa được phê duyệt, quyết toán

2.3.3 Tầm quan trọng của việc quản lý TSNH

Giá trị các TSNH của DN kinh doanh, sản xuất thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị tài sản của chúng Quản lý sử dụng hợp lý các loại TSNH có ảnh hưởng rất quan trọng đối với việc hoàn thành nhiệm vụ chung của doanh nghiệp Hầu hết các vụ phá sản trong kinh doanh là hệ quả của nhiều yếu tố, chứ không phải do quản trị vốn ngắn hạn tồi Nhưng cũng cần thấy rằng sự bất lực của một số công ty trong việc hoạch định và kiểm soát một cách chặt chẽ các loại TSNH và các khoản nợ ngắn hạn hầu như

là một nguyên nhân dẫn đến thất bại cuối cùng

Mặt khác mọi hoạt động kinh tế hàng ngày phát sinh ở DN đều có liên quan đến vốn ngắn hạn, đều trực tiếp làm cho TSNH thay đổi Vì vậy, quản lý tốt TSNH có ý nghĩa quyết định đến việc hoàn thành nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, nâng cao hiệu quả

sử dụng đồng vốn, tăng tích luỹ cho DN

2.3.4 Nâng cao hiệu quả sử dụng TSNH

Muốn quản lý tốt TSNH chặt chẽ, đúng đắn cần phải:

- Thỏa mãn nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh đồng thời phải sử dụng vốn tiết kiệm

- Đảm bảo chấp hành các chính sách, chế độ về tài chính, tín dụng của Nhà nước

và định mức vốn ngắn hạn của DN

- Kết hợp chặt chẽ giữa vận động của vật tư, hàng hóa với tiền vốn

- Thực hiện tốt việc phân công, phân cấp quản lý vốn kết hợp giữa quản lý chuyên môn với quản lý của quần chúng

TSNH trong DN có nhiều loại khác nhau, tính chất và đặc điểm vận động cũng khác nhau nên cần phải tiến hành quản lý theo từng loại: quản lý hàng tồn kho, quản lý vốn bằng tiền, quản lý các khoản phải thu

2.4 Hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường: 2.4.1 Hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp:

2.4.1.1 Hiệu quả sử dụng vốn là gì?

Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực, vật lực, tài lực của doanh nghiệp để đạt được kết quả cao nhất trong quá trình sản xuất kinh doanh với tổng chi phí thấp nhất Không ngừng nâng cao hiệu quả kinh tế là mối quan tâm hàng đầu của bất kì nền sản xuất nào nói chung và của doanh nghiệp nói riêng, đặc biệt nó đang là vấn đề cấp bách mang tính thời sự đối với các

doanh nghiệp nhà nước Việt Nam hiện nay Hiệu quả của bất kì hoạt động kinh doanh nào cũng đều thể hiện mối quan hệ giữa “kết quả sản xuất và chi phí bỏ ra”

Hiệu quả kinh doanh = Kết quả đầu ra

Chi phí đầu vào

- Về mặt định lượng: Hiệu quả kinh tế của việc thực hiện mỗi nhiệm vụ kinh tế-xã hội biểu hiện ở mối tương quan giữa kết quả thu được và chi phí bỏ ra Người ta chỉ thu được kết quả khi kết quả đầu ra lớn hơn chi phí đầu vào Hiệu quả càng lớn chênh lệch này càng cao

- Về mặt định tính: Hiệu quả kinh tế cao biểu hiện sự cố gắng nỗ lực, trình độ quản lý của mỗi khâu, mỗi cấp trong hệ thống công nghiệp, sự gắn bó của việc giải quyết những yêu cầu và mục tiêu kinh tế với những yêu cầu và mục tiêu chính trị - xã hội

Có rất nhiều cách phân loại hiệu quả kinh tế khác nhau nhưng ở đây tôi chỉ đề cập vấn đề nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại doanh nghiệp Như vậy, ta có thể hiểu hiệu quả sử dụng vốn như sau:

Hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp là một phạm trù kinh tế phản ánh trình

độ khai thác, sử dụng nguồn vốn của doanh nghiệp vào hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm mục đích sinh lời tối đa với chi phí thấp nhất

Hiệu quả sử dụng vốn là một vấn đề phức tạp có liên quan tới tất cả các yếu tố của quá trình sản xuất kinh doanh cho nên doanh nghiệp chỉ có thể nâng cao hiệu quả trên

cơ sở sử dụng các yếu tố cơ bản của quá trình kinh doanh có hiệu quả Để đạt hiệu quả cao trong quá trình kinh doanh thì doanh nghiệp phải giải quyết được các vấn đề như: đảm bảo tiết kiệm, huy động thêm để mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh của mình

và doanh nghiệp phải đạt được các mục tiêu đề ra trong quá trình sử dụng vốn của mình

2.4.1.2 Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại DN

Trước đây trong cơ chế bao cấp, vốn sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp Nhà Nước hầu hết được Nhà Nước tài trợ thông qua cấp phát vốn chi phí và doanh thu

do nhà nước ấn định là chủ yếu Quan hệ giữa Nhà Nước và doanh nghiệp dựa trên nguyên tắc lãi Nhà Nước thu – lỗ Nhà Nước bù Nhà Nước giao kế hoạch mang tính pháp định về mặt hàng trong kinh doanh, nguồn hàng, nơi tiêu thụ và doanh thu Vì vậy, doanh nghiệp không thể phát huy tính sáng tạo, chủ động của mình trong sản xuất kinh doanh, việc hạch toán kinh doanh mang tính chất hình thức, đa số các doanh nghiệp lãi giả lỗ thật, nguy cơ ảnh hưởng đến nền kinh tế ngày càng tăng, nhiều doanh nghiệp làm

ăn kém hiệu quả vẫn được Nhà Nước bù lỗ để duy trì

Bước sang nền kinh tế thị trường có sự quản lí và điều tiết vĩ mô của Nhà nước, nhiều thành phần kinh tế song song tồn tại, cạnh tranh lẫn nhau gay gắt Bên cạnh những doanh nghiệp làm ăn hiệu quả, đứng vững trong cơ chế mới là những doanh nghiệp làm ăn kém hiệu quả dẫn đến phá sản hàng loạt Trước tình hình đó, Nghị quyết đại hội lần thứ VI BCH Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam đã nhấn mạnh " Các xí nghiệp quốc doanh không còn được bao cấp về giá và vốn, phải chủ động kinh doanh, phải bảo đảm tự bù đắp chi phí, nộp đủ thuế và có lãi " Các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phải gắn với thị trường, bám sát thị trường, tự chủ về vốn và tự chủ trong sản xuất

kinh doanh Với sự cạnh tranh gay gắt giữa các thành phần kinh tế, giữa các doanh nghiệp thì việc nâng cao hiệu quả kinh doanh là điều kiện cơ bản để một doanh nghiệp tồn tại và phát triển Hơn thế nữa, điều đó sẽ giúp cho doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh với các doanh nghiệp khác, với các doanh nghiệp nước ngoài, tạo uy tín trên thị trường

2.4.1.3 Đánh giá tình hình sử dụng vốn kinh doanh

Để đánh giá được tình hình sử dụng vốn kinh doanh, ta căn cứ vào số liệu phản ánh trên bảng cân đối kế toán Tuy nhiên số liệu trên bảng kế toán chỉ mang tính thời điểm, để hiểu rõ hơn về tình hình hoạt động của doanh nghiệp chúng ta cần phải nắm được thực tế những biến động về tài sản và nguồn vốn trong năm thể hiện qua từng bảng phân tích cụ thể

* Khái niệm về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh

Hiệu quả sử dụng nguồn vốn kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ

sử dụng các nguồn nhân lực, vật lực của doanh nghiệp sao cho lợi nhuận đạt được là cao nhất với tổng chi phí thấp nhất Đồng thời có khả năng tạo nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh của mình, đảm bảo đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới trang thiết bị và có

hướng phát triển lâu dài, bền vững trong tương lai (Nguồn: Lê Thị Hương Lan 2005

Luận văn tốt nghiệp Trường Đại học An Giang Khoa Kinh tế - QTKD)

Để đánh giá chính xác, có cơ sở khoa học về hiệu quả sử dụng nguồn vốn kinh doanh của doanh nghiệp, cần phải xây dựng hệ thống chỉ tiêu phù hợp, bao gồm các chỉ tiêu tổng quát và các chỉ tiêu chi tiết Các chỉ tiêu đó phải phản ánh được sức sản xuất, sức hao phí cũng như suất sinh lợi của từng yếu tố, từng loại vốn (kể cả tổng số và phần gia tăng) Dựa vào các chỉ tiêu đó, đề ra một số giải pháp nhằm khắc phục mặt hạn chế cũng như phát huy tính tích cực của việc sử dụng nguồn vốn, từ đó khai thác và sử dụng

có hiệu quả các nguồn vốn kinh doanh

* Đầu tƣ tài sản

Có thể đánh giá quy mô về vốn của doanh nghiệp tăng hay giảm, cơ sở vật chất

kỹ thuật của doanh nghiệp có được tăng cường, bổ sung hay không thể hiện qua tình hình tăng thêm hay giảm xuống của tài sản dài hạn

Khoản đầu tư dài hạn tăng sẽ tạo nguồn lợi tức lâu dài cho doanh nghiệp Đầu tư mua sắm trang thiết bị, đầu tư chiều sâu được đánh giá thông qua chỉ tiêu tỷ suất đầu tư

Tỷ suất này phản ánh tình hình trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật, thể hiện năng lực sản

xuất và xu hướng phát triển lâu dài của doanh nghiệp (Nguồn: Nguyễn Thị Ngọc 2005

Luận văn tốt nghiệp Trường Đại học An Giang Khoa Kinh tế - QTKD)

Tỷ suất đầu tƣ đƣợc tính bằng công thức sau:

Ngoài việc xem xét tình hình phân bổ vốn, các chủ doanh nghiệp, các nhà đầu tư

và các đối tượng quan tâm khác cần phải xem xét, phân tích kết cấu nguồn vốn nhằm đánh giá được khả năng tự tài trợ về mặt tài chính của doanh nghiệp cũng như sự tự chủ, chủ động trong kinh doanh đồng thời nắm được những trở ngại mà doanh nghiệp phải đương đầu Điều này được thể hiện thông qua việc xác định tỷ suất tự tài trợ, tỷ suất này

Tổng tài sản

Tỷ suất đầu tư = Tài sản dài hạn và dầu tư dài hạn * 100 %

càng cao chứng tỏ khả năng độc lập của doanh nghiệp cao, hay doanh nghiệp có khả năng tự tài trợ tốt, điều đó chứng minh rằng tình hình tài chính của doanh nghiệp là ổn định

Công thức xác định tỷ suất tự tài trợ như sau:

2.4.2 Các chỉ tiêu đo lường hiệu quả sử dụng vốn tại các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay:

2.4.2.1 Hiệu quả sử dụng vốn và tài sản của Xí Nghiệp

* Chỉ tiêu về khả năng thanh toán

 Tỷ số thanh toán hiện hành

Tỷ số thanh toán hiện hành = TSNH

Nợ ngắn hạn

TSNH bao gồm các khoản vốn bằng tiền, đầu tư tài chính ngắn hạn, khoản phải

thu và TSNH khác Nợ ngắn hạn bao gồm khoản phải trả người bán, nợ ngắn hạn ngân hàng, nợ dài hạn đến hạn trả, phải trả thuế và các khoản chi phí phải trả ngắn hạn khác

Tỷ số thanh toán hiện hành cho biết công ty có bao nhiêu tài sản có thể chuyển đổi thành tiền mặt để đảm bảo thanh toán các khoản nợ ngắn hạn Tỷ số này đo lường khả năng trả nợ của doanh nghiệp Tỷ số này được chấp nhận hay không tuỳ thuộc vào

sự so sánh với tỷ số thanh toán của các công ty cạnh tranh hoặc so sánh với năm trước

để thấy sự tiến bộ hoặc giảm sút

Nếu tỷ số thanh toán hiện hành giảm cho thấy khả năng thanh toán giảm và cũng

là dấu hiệu báo trước những khó khăn về tài chính sẽ xảy ra Nếu tỷ số thanh toán hiện hành cao điều đó có nghĩa là công ty sẵn sàng thanh toán các khoản nợ Tuy nhiên nếu

tỷ số thanh toán hiện hành quá cao sẽ làm giảm hiệu quả vì công ty đã đầu tư quá nhiều vào TSNH hay nói cách khác việc quản lý TSNH không hiệu quả (có quá nhiều tiền mặt nhàn rỗi, nợ phải đòi, hàng tồn kho ứ đọng) Một công ty nếu dự trữ nhiều hàng tồn kho thì sẽ có tỷ số thanh toán hiện hành cao, tuy nhiên, trên thực tế hàng tồn kho có tính thanh khoản kém vì phải mất thời gian và chi phí tiêu thụ mới có thể chuyển đổi thành tiền

 Tỷ số thanh toán nhanh

Tỷ số thanh toán nhanh = TSNH – HTK

Nợ ngắn hạn

Tỷ số thanh toán nhanh được xác định dựa trên những TSNH có thể nhanh chóng chuyển đổi thành tiền đôi khi chúng được gọi là “Tài sản có tính thanh khoản”,

“Tài sản có tính thanh khoản” này bao gồm tất cả TSNH trừ HTK

Tỷ suất tự tài trợ = Vốn chủ sở hữu

Tổng nguồn vốn * 100 %

Hệ số này đo lường mức độ đáp ứng nhanh của tài sản ngắn hạn trước các khoản

nợ ngắn hạn Khoản có thể dùng để trả ngay các khoản nợ đến hạn là tiền và chứng khoán ngắn hạn

Hệ số này càng lớn thể hiện khả năng thanh toán càng cao Tuy nhiên hệ số quá lớn lại gây tình trạng mất cân đối của tài sản ngắn hạn, tập trung quá nhiều vào vốn bằng tiền và chứng khoán ngắn hạn, có thể không hiệu quả

 Chỉ tiêu thể hiện hiệu quả hoạt động

 Số vòng quay khoản phải thu (KPT)

Số vòng quay KPT =

Doanh thu thuần KPT

Các khoản phải thu là những hoá đơn bán hàng chưa thu tiền về do công ty thực

hiện chính sách bán chịu và các khoản tạm ứng chưa thanh toán, khoản trả trước cho người bán Số vòng quay KPT được sử dụng để xem xét việc thanh toán các KPT Khi khách hàng thanh toán tất cả các hóa đơn của họ, lúc đó các KPT quay được một vòng Nếu số vòng quay thấp thì hiệu quả sử dụng vốn kém do vốn bị chiếm dụng nhiều Nếu

số vòng quay các KPT cao quá sẽ làm giảm sức cạnh tranh dẫn đến giảm doanh thu Doanh nghiệp cần xem xét kỹ lưỡng từng KPT để phát hiện những khoản nợ đã quá hạn trả và có biện pháp xử lý

 Kỳ thu tiền bình quân

Kỳ thu tiền bình quân =

360 (ngày)

Số vòng quay KPT

Kỳ thu tiền bình quân là số ngày của một vòng quay của các KPT, nhằm đánh giá việc quản lý của công ty đối với các KPT do bán chịu Nếu số ngày của vòng quay càng nhỏ thì tốc độ quay càng nhanh Tỷ số cuối năm thấp hơn đầu năm là hiện tượng tốt

 Số vòng quay HTK

Số vòng quay HTK =

Doanh thu thuần HTK  Số ngày tồn kho (của 1 vòng)

Số ngày tồn kho = 360 (ngày)

Số vòng quay HTK

Chỉ tiêu này phản ánh nếu DN rút ngắn được chu kỳ sản xuất kinh doanh, sản

xuất hoặc thu mua sản phẩm hàng hóa đến đâu, bán hết đến đó, HTK giảm Do đó, sẽ làm cho hệ số vòng quay HTK tăng và như vậy sẽ làm cho rủi ro về tài chính của doanh nghiệp sẽ giảm và ngược lại Đồng thời, khi hệ số vòng quay HTK tăng lên, thời gian

sản phẩm hàng hóa nằm trong kho ngắn lại sẽ làm giảm chi phí bảo quản, giảm được hao hụt Do đó làm tăng hiệu quả sử dụng vốn ngắn hạn của DN

Nếu liên hệ tỷ số này với tỷ số thanh toán hiện thời và tỷ số thanh toán nhanh chúng ta có thể nhận thấy liệu doanh nghiệp có giữ kho nhiều dưới dạng tài sản ứ đọng không tiêu thụ được không Việc giữ nhiều HTK sẽ dẫn đến số ngày tồn kho của doanh nghiệp sẽ cao

 Hiệu suất sử dụng tổng tài sản

Hiệu suất sử dụng tổng tài sản =

Doanh thu thuần Tổng tài sản

Hệ số sử dụng tổng tài sản (Số vòng quay tổng tài sản) đo lường hiệu quả sử dụng tài sản nói chung mà không có phân biệt đó là TSNH hay TSDH Chỉ tiêu này cho biết

cứ một đồng tài sản tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh sẽ tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ hiệu quả sử dụng tài sản doanh nghiệp càng lớn Tuy nhiên nếu chỉ số này quá cao cho thấy doanh nghiệp đang hoạt động gần hết công suất và rất khó để mở rộng hoạt động nếu không đầu tư thêm vốn

 Hiệu suất sử dụng TSDH

Hiệu suất sử dụng TSDH = Doanh thu thuần

Nguyên giá TSDH

Tỷ số này đo lường hiệu quả sử dụng TSDH như máy móc, thiết bị và nhà xưởng

Nó phản ánh một đồng TSDH được đầu tư vào sản xuất kinh doanh đem lại bao nhiêu đơn vị doanh thu Chỉ tiêu này càng lớn chứng tỏ hiệu suất sử dụng TSDH càng cao Tuy nhiên, khi phân tích chỉ tiêu này cần lưu ý là ở mẫu số nên sử dụng nguyên giá TSDH Nếu sử dụng giá trị tài sản ròng, nghĩa là giá trị tài sản sau khi đã trừ đi khấu hao thì phải xem xét đến phương pháp tính khấu hao Bởi vì, phương pháp tính khấu hao có ảnh hưởng quan trọng đến mức độ chính xác của việc tính toán tỷ số này

 Hiệu suất sử dụng TSNH

Hiệu suất sử dụng TSNH = Doanh thu thuần

TSNH Chỉ tiêu này cho biết hiệu quả sử dụng và kiểm soát TSNH Nó cho biết trong kỳ sản xuất, kinh doanh TSNH của doanh nghiệp quay được bao nhiêu vòng Số vòng luân chuyển TSNH càng lớn chứng tỏ tốc độ luân chuyển vốn ngắn hạn càng nhanh và ngược lại TSNH của doanh nghiệp quay vòng nhanh có ý nghĩa quan trọng bởi nó thể hiện với một đồng vốn ít hơn doanh nghiệp có thể tạo ra một kết quả như cũ hay cùng với đồng vốn như vậy, nếu quay vòng nhanh sẽ tạo ra kết quả nhiều hơn

 Tỷ số đòn bẩy tài chính

Nếu tỷ số này quá cao thì phản ánh tình hình tài chính của doanh nghiệp thiếu lành mạnh, mức độ rủi ro tài chính cao và khi có những cơ hội đầu tư hấp dẫn, doanh nghiệp khó có thể huy động được vốn bên ngoài Thông thường tỷ lệ kết cấu nợ được xem là chấp nhận khoảng từ 20% - 50% Tỷ số này sử dụng giá sổ sách nên khi tính phải loại trừ các giá trị TSDH vô hình

 Tỷ số nợ dài hạn trên vốn

Tỷ số nợ dài hạn trên vốn CSH = Nợ dài hạn

Vốn CSH Chỉ tiêu này phản ánh toàn bộ số tiền vay nợ của doanh nghiệp chiếm trong tổng

số nguồn vốn Chỉ tiêu này càng lớn chứng tỏ rằng: Trong tổng số vốn mà doanh nghiệp đang quản lý và sử dụng, chủ yếu là do vốn vay nợ mà có Nếu thực tế là như vậy thì doanh nghiệp sẽ gặp rất nhiều khó khăn về tình hình tài chính và rủi ro về tài chính của doanh nghiệp tăng lên

 Tỷ số nợ trên vốn

Tỷ lệ nợ trên vốn = Tổng nợ

Vốn CSH

Tuy nhiên để thấy được mức độ tài trợ bằng vốn vay một cách thường xuyên

(qua đó thấy được rủi ro thật sự về tài chính mà công ty phải chịu), người ta sử dụng tỷ

số nợ dài hạn trên vốn CSH hơn

Hiệu quả sử dụng vốn luân lưu

Vốn luân lưu = TSLĐ - Nợ ngắn hạn Hay: Vốn luân lưu = Nguồn vốn dài hạn – TSCĐ

Vốn luân lưu (VLL) là một chỉ tiêu tổng hợp rất quan trọng để đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp, chỉ tiêu này cho biết 2 điều cốt yếu:

- Một: Doanh nghiệp có đủ khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn không?

- Hai: TSDH của DN có được tài trợ một cách vững chắc bằng nguồn vốn dài hạn không?

Khi Nguồn vốn dài hạn < TSDH hay TSNH < Nợ ngắn hạn, tức là VLL < 0, doanh nghiệp phải đầu tư vào TSDH một phần nguồn vốn ngắn hạn, TSNH không đủ

nhu cầu thanh toán nợ ngắn hạn, cán cân thanh toán của doanh nghiệp mất thăng bằng, doanh nghiệp phải dùng một phần TSDH để thanh toán nợ ngắn hạn đến hạn trả

Khi Nguồn vốn dài hạn >TSDH hay TSNH > Nợ ngắn hạn, tức là VLL > 0, nguồn vốn dài hạn dư thừa sau khi đầu tư vài TSDH, phần thừa đó đầu tư vào TSNH Đồng thời, TSNH > Nợ ngắn hạn, do vậy khả năng thanh toán của doanh nghiệp tốt

Khi VLL = 0 nghĩa là nguồn vốn dài hạn tài trợ đủ cho TSDH và TSNH đủ để doanh nghiệp trả các khoản nợ ngắn hạn, tình hình tài chính như vậy là lành mạnh

* Nhóm tỷ số hiệu quả sử dụng vốn:

- Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS): Tỷ số này nói lên một đồng doanh thu

tạo ra được bao nhiêu đồng lợi nhuận Tỷ số này càng lớn chứng tỏ khả năng sinh lợi của vốn càng cao và hiệu quả kinh doanh càng lớn

- Tỷ suất sinh lợi trên vốn cổ phần (ROE): Đây là chỉ số mà các nhà đầu tư rất

quan tâm vì nó cho thấy khả năng tạo lãi của một đồng vốn mà họ bỏ ra để đầu tư vào doanh nghiệp

- Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA): Đo lường khả năng sinh lợi trên một

đồng vốn đầu tư vào doanh nghiệp

- Khả năng sinh lợi căn bản

Tỷ suất sinh lợi căn bản = EBIT

Tổng tài sản

Tỷ số này phản ánh khả năng sinh lợi căn bản của doanh nghiệp, nghĩa là chưa kể đến ảnh hưởng của thuế và đòn bẩy tài chính Tỷ số này phản ánh khả năng sinh lợi trước thuế và lãi vay của doanh nghiệp, nên được sử dụng để so sánh khả năng sinh lợi trong trường hợp các doanh nghiệp có thuế suất thuế thu nhập và mức độ sử dụng nợ rất khác nhau hoặc muốn loại trừ đi ảnh hưởng của các khoản thu nhập bất thường

2.4.2.2 Phân tích Dupont

Phân tích Dupont là kỹ thuật phân tích bằng cách chia tỷ số ROA và ROE thành những bộ phận có liên hệ với nhau để đánh giá tác động của từng bộ phận liên kết sau cùng Các nhà quản lý nội bộ công ty thường sử dụng kỹ thuật phân tích này để có cái

Doanh thu thuần

Tỷ suất LN/DT = Lợi nhuận ròng * 100 %

nhìn cụ thể và ra quyết định xem nên cải thiện tình hình tài chính công ty bằng cách nào Qua phân tích Dupont cho thấy tỷ suất lợi nhuận trên vốn CSH (ROE) của một doanh nghiệp có thế phát triển lên bằng 3 cách:

- Sử dụng hiệu quả tài sản hiện có (tăng vòng quay vốn)

- Gia tăng đòn cân nợ

- Tăng tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu

*Lưu ý: Khi doanh thu tăng lên và doanh nghiệp đang có lãi, một sự tăng nợ vay

sẽ làm cho ROE tăng cao Và ngược lại, khi khối lượng hoạt động giảm và thua lỗ, tăng

nợ vay sẽ làm cho ROE giảm đi nghiêm trọng; nghĩa là khi ấy, ROE sẽ phụ thuộc vào đòn bẩy tài chính

Đòn bẩy tài chính (đòn cân nợ) càng lớn càng có sức mạnh làm cho suất sinh lời của vốn CSH tăng cao khi hoạt động hiệu quả; ngược lại, chính đòn bẩy tài chính lớn sẽ

là động lực làm giảm mạnh suất sinh lời của vốn CSH khi khối lượng hoạt động giảm

và chính nó - với chính sức mạnh đó, sẽ đẩy nhanh tình trạng tài chính của doanh nghiệp vào kết cục bi thảm

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ phân tích Dupont

2.4.2.3 Mô hình nghiên cứu

Để làm rõ đề tài nghiên cứu trên, mô hình nghiên cứu được đề nghị như sau:

ROE

TTS/Vốn CSH ROA

Sơ đồ 2.2: Mô hình nghiên cứu

Hiệu quả sử dụng vốn của Xí Nghiệp sẽ được tập trung vào tình hình sử dụng vốn trong 3 năm và tập trung vào phân tích liên hoàn nhóm tỷ số hiệu quả sử dụng vốn Các chỉ số khác cũng được phân tích với mức ý nghĩa minh chứng cho nhóm tỷ số trên Cuối cùng là phân tích tổng hợp chỉ tiêu tỷ suất sinh lợi trên vốn cổ phần qua sơ đồ Dupont để tìm mối liên kết giữa các chỉ số tài chính Để từ đó đưa ra được giải pháp đúng đắn nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn của Xí Nghiệp

Hiệu quả sử

dụng vốn

Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu

Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản

Tỷ suất sinh lợi trên doanh thu

Tỷ số đòn bẩy tài chính

Hiệu quả sử dụng Tổng tài sản Hiệu quả sử dụng Tài sản dài hạn Hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn

Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

Chương 3 GIỚI THIỆU VỀ XÍ NGHIỆP BAO BÌ AN GIANG

  

3.1 Giới thiệu tổng quát về Xí Nghiệp Bao Bì An Giang

Xí Nghiệp bao bì An Giang được thành lập theo Quyết định 5560/QĐ.UB ngày

26 tháng 06 năm 1997 của Ủy Ban Nhân Dân tỉnh An Giang, đơn vị là một đoàn thể trực thuộc Bộ Tài Chính Ủy Ban tỉnh An Giang

Trụ sở chính của đơn vị đặt tại số: 297 đường Trần Hưng Đạo, phường Bình Khánh, Thành Phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

Đến năm 1999 theo chủ trương của Ủy Ban Nhân Dân tỉnh An Giang phải sắp xếp lại các doanh nghiệp thành đơn vị lớn mạnh, không riêng lẻ, tập trung vào đầu mối chính để cạnh tranh ngoài tỉnh và Thành Phố Hồ Chí Minh, đơn vị là một trong những doanh nghiệp được sắp xếp lại và được quyết định số 1647/QĐ.UB ngày 31 tháng 07 năm 1999 của Ủy Ban Nhân Dân tỉnh An Giang về việc sáp nhập Xí Nghiệp Bao Bì An Giang vào công ty Thoại Hà An Giang Ban Tài Chính Ủy Ban tỉnh An Giang

Sau đó theo chủ trương của Đảng và Nhà Nước thì Hệ Đảng không được làm kinh tế mà trọng tâm chính là hoạt động chính trị, do Ủy Ban Nhân Dân tỉnh An Giang

ra quyết định số 1051/ QĐ.UB ngày 10 tháng 05 năm 2000 về việc chuyển doanh nghiệp đoàn thể thành doanh nghiệp Nhà Nước Như vậy đến thời điểm này Xí Nghiệp được sự quản lí trực tiếp của Ủy Ban Nhân Dân tỉnh An Giang

Sau một thời gian hoạt động, do công ty Thoại Hà An Giang làm ăn không có hiệu quả, Ủy Ban Nhân Dân tỉnh An Giang quyết định sáp nhập Công Ty Thoại Hà cùng các Xí Nghiệp trực thuộc vào các đơn vị khác làm ăn có hiệu quả và cùng nghành nghề để hỗ trợ nhau thành mạng lưới liên hoàn thuộc tỉnh Trong đó, Xí Nghiệp Bao Bì

An Giang được Ủy Ban Nhân Dân tỉnh An Giang ra quyết định số 2575/QĐ.UB TC ngày 22 tháng 12 năm 2000 về việc chuyển Xí Nghiệp Bao Bì An Giang thuộc công ty Thoại Hà An Giang về trực thuộc làm thành viên của Công Ty Xây Lắp An Giang cho đến nay

3.2 Chức năng và nhiệm vụ của Xí Nghiệp Bao Bì An Giang

Chức năng

Xí Nghiệp chuyên sản xuất các loại bao bì nhựa đựng Gạo, Xi Măng trong đó bao đựng Xi Măng chiếm khoảng 70% tổng công suất của Xí Nghiệp (theo số liệu của phòng kế toán), sản phẩm được cung cấp chủ yếu cho Nhà Máy Xi Măng An Giang, Công Ty Liên Doanh KITOUKO, Công Ty Du Lịch và Phát Triển Miền Núi An Giang, Nhà Máy Thức Ăn Gia Súc An Giang…

Nhiệm vụ

- Kinh doanh đúng nghành nghề đăng ký Hàng năm Xí Nghiệp đã góp phần rất

lớn trong việc cung cấp các loại bao bì như: bao Gạo, bao Xi Măng, bao bì đựng thức ăn Gia Súc…

- Phục vụ nhu cầu cần thiết cho đời sống xã hội Đơn vị đã giải quyết khoảng trên 150 lao động trong tỉnh và nộp ngân sách hàng năm cho Nhà Nước về nghĩa vụ Thuế

- Bảo toàn và phát triển vốn Được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng Ủy, Ban Giám Đốc Công Ty Xây Lắp An Giang và các cơ quan ban ngành của tỉnh trong việc cho vay vốn mua vật liệu phục vụ sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, Xí Nghiệp đã bảo toàn và phát triển vốn được giao tạo ra hiệu quả kinh tế - xã hội Đáp ứng kịp thời nguồn bao bì cả về

số lượng và chất lượng cho các Công Ty, Xí Nghiệp trong tỉnh

- Tăng cường điều kiện vật chất cho doanh nghiệp xây dựng nền tảng để ngày càng phát triển vững chắc Điều kiện vật chất được đảm bảo đã thúc đẩy sự nhiệt tình tham gia tích cực của đoàn thể công nhân Xí Nghiệp trong lao động sản xuất, thực hành tiết kiệm, thi đua trong công tác quản lý đã trở thành nguồn nội lực quan trọng để Xí Nghiệp phát triển vững chắc

- Xây dựng và tổ chức hoạt động sản xuất Xí Nghiệp theo hướng ngày càng nâng cao về nguồn nhân lực cũng như công nghệ Xí Nghiệp hiện có đội ngũ cán bộ có trình độ quản lý hệ thống bảo đảm chất lượng sản phẩm Bao Bì theo tiêu chuẩn quốc gia

và dây chuyền công nghệ hiện đại

3.3 Cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý của Xí Nghiệp Bao Bì An Giang

Xí Nghiệp Bao Bì là đơn vị hạch toán kinh tế độc lập, cơ cấu bộ máy quản lý gọn nhẹ, nhưng vẫn đảm bảo được nguồn lực, năng lực quản lý Trong đó chức năng nhiệm

vụ của từng phòng ban, bộ phận được quy định như sau:

TỔ CHỈ

TỔ DỆT

TỔ CMX

TỔ

IN

GIÁM ĐỐC

P NGHIỆP

VỤ

P KẾ TOÁN

BỘ PHẬN

TC HCQT

BỘ PHẬN

KẾ HOẠCH

TỔ BẢO

VỆ

BAN QLPX

TOÁN

KT VẬT

TƯ THÀH PHẨM HÀNG HÓA

THỦ QUỶ

KẾ TOÁN TRƯỞNG

PHÓ GIÁM ĐỐC

Sơ đồ 3.1: Sơ đồ tổ chức Xí Nghiệp Bao Bì An Giang

- Giám đốc: Có nhiệm vụ điều hành và chịu trách nhiệm chung trong toàn công

ty về hoạt động sản xuất kinh doanh, về quản lý, về đời sống nhân viên, quản lý điều hành về đối nội cũng như đối ngoại

- Phó Giám Đốc: Có nhiệm vụ giúp việc cho giám đốc và phụ giúp công tác

chuyên môn do Giám Đốc giao Phó Giám Đốc được sự ủy quyền thay mặt Giám Đốc giải quyết các công việc khi Giám Đốc vắng mặt, ra các chỉ thị hướng dẫn các bộ phận chức năng về công tác chuyên môn trong phạm vi trách nhiệm được giao

- Phòng kế toán: Có chức năng tổ chức sắp xếp phân công công việc kế toán cho

từng bộ phận có liên quan, xây dựng mô hình hạch toán và các bước kiểm tra các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, phản ánh toàn bộ hoạt động của công ty một cách chính xác, trung thực, kịp thời và đầy đủ, có hệ thống thọng qua các số liệu kế toán, hướng dẫn các bộ phận lập chứng từ hàng tháng, hàng quý, hàng năm nộp cho công ty Xây Lắp

An Giang duyệt

- Phòng nghiệp vụ:

+ Bộ phận tổ chức - hành chính quản trị: Có nhiệm vụ tham mưu về nhân sự, có nhiệm vụ quản lý công văn đi, đến, hồ sơ lưu trữ, bảo vệ và quản lý tài sản, lịch công tác, lịch trực, quản lý nhà ăn, y tế, theo dõi chấm công,…

+ Bộ phận kế hoạch: Nhiệm vụ là lập ra kế hoạch kinh doanh cho những thương

vụ kinh tế trong tương lai và tiếp cận thị trường để nắm bắt giá cả tình hình thực tế, xác định giá cả đạt được trong lương lai có độ chính xác, từ đó có kế hoạch sản xuất kinh doanh phù hợp

- Phân xưởng gồm có: tổ in lụa, tổ dệt, tổ tráng, tổ xi măng, tổ in máy,… tất cả

mỗi tổ điều tham gia hoạt động từng công đoạn cho đến thành phẩm Do đó, mỗi tổ này phải có trách nhiệm kiểm tra từng chi tiết sản phẩm dựa trên hàng mẫu, tiến hành kiểm tra từng công đoạn nhằm hạn chế những sai sót tối thiểu các sản phẩm hỏng, đảm bảo sản phẩm giao cho khách hàng đúng theo hợp đồng

- Tổ kỹ thuật: Chịu trách nhiệm về công tác kỹ thuật trong sản xuất, về máy móc

thiết bị, các phương tiện trong sản xuất kinh doanh của DN, cung cấp cho toàn bộ quá trình hoạt động của DN

- Phòng KCS: Có nhiệm vụ kiểm tra chất lượng sản phẩm sản xuất từng khâu

theo yêu cầu từng loại sản phẩm

- Tổ bảo vệ: Đảm bảo an ninh trật tự cho Xí Nghiệp

3.4 Quy trình sản xuất của Xí Nghiệp

3.5 Thuận lợi và khó khăn của Xí Nghiệp

 Thuận lợi

Được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng Ủy, Ban Giám Đốc công ty Xây Lắp An

Giang và các cơ quan ban ngành của tỉnh trong việc vay vốn mua vật liệu phục vụ sản xuất và tiêu thụ các loại, để các đơn vị xuất khẩu gạo có bao bì đạt chất lượng trong việc xuất khẩu, bao bì đạt chất lượng không bị ẩm mốc, độ chịu lực tốt được sự tín nhiệm của các đối tác

Sự nhiệt tình tham gia tích cực của toàn thể nhân viên Xí Nghiệp trong lao động sản xuất, thực hành tiết kiệm, quản lý sản xuất kinh doanh có hiệu quả đã góp phần cho

Xí Nghiệp để mở rộng thị phần ở nhiều nơi

Xí Nghiệp hiện có đội ngũ cán bộ có trình độ quản lý hệ thống bảo đảm chất lượng sản phẩm bao bì theo tiêu chuẩn quốc gia và dây chuyền công nghệ hiện đại

 Khó khăn

Thị trường còn hạn chế chủ yếu tiêu thụ trong tỉnh, sản phẩm bao bì chưa tiêu thụ được ra ngoài tỉnh và thành phố Hồ Chí Minh Do thị trường cạnh tranh nhất là các đơn vị tư nhân tại thành phố Hồ Chí Minh

Công tác tiếp thị tiêu thụ sản phẩm đôi lúc chưa được thực hiện tốt khắp khu vực đồng bằng sông Cửu Long và thành phố Hồ Chí Minh

Thiếu vốn để nâng cấp thiết bị, cơ sở vật chất, đầu tư xây dựng dây chuyền sản xuất mới

3.6 Tình hình hoạt động kinh doanh của Xí Nghiệp qua 3 năm 2007, 2008 và

2009

Từ khi thành lập cho đến nay cũng như các đơn vị kinh doanh khác, hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí Nghiệp cũng trải qua những bước thăng trầm Những năm trước đây mặt hàng này được sản xuất độc quyền nhưng đến nay ngành nghề này đã có rất nhiều doanh nghiệp tham gia thực hiện, cả doanh nghiệp Nhà Nước và doanh nghiệp

Nguyên

liệu

Kéo sợi

Dệt nhanh

Cắt may

Thành phẩm

In bao

Tráng

màng

In cuốn

Cắt, xếp hông

Xếp phiểu

May miệng

Bao in mark

Bao xi măng Bao không in mark

Sơ đồ 3.2: Quy trình sản xuất

tư nhân Tuy nhiên, trong những năm gần đây Xí Nghiệp đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm và đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại nên Xí Nghiệp đã sản xuất ra những mặt hàng có chất lượng tốt và sản phẩm của Xí Nghiệp ngày càng chiếm thị phần trong khu vực, góp phần đóng góp nguồn thu ngân sách tỉnh, phát triển kinh tế Hiện nay, hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí Nghiệp là sản xuất các loại bao đựng gạo để xuất khẩu, bao đựng xi măng, bao đựng thức ăn gia súc Ngoài ra, Xí Nghiệp cũng đang nghiên cứu nhu cầu thị trường để đưa ra các sản phẩm mới có chất lượng tốt và thân thiện với môi trường, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng

Theo báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh của 3 năm gần đây cho thấy tình hình hoạt động kinh doanh của Xí Nghiệp như sau:

Bảng 3.1: Bảng kết quả hoạt động kinh doanh của XN qua 3 năm (2007-2009)

ĐVT:Đồng

Chỉ tiêu Năm 2007 Năm 2008 Năm 2009

Chênh lệch Chênh lệch Năm 2008 / 2007 Năm 2009 / 2008 Giá trị % Giá trị %

Nguồn: P Kế toán của Xí Nghiệp Bao Bì An Giang

Năm 2007, do giá nguyên vật liệu đầu vào tăng nhanh đến chóng mặt, có loại tăng tới 50% trong vòng 3 tháng đã khiến cho ngành sản xuất bao bì Việt Nam lâm vào thế

bí Rất nhiều doanh nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề và chấp nhận thua lỗ mong sớm vượt qua thời điểm khó khăn này Xí Nghiệp bao bì An Giang phải cắt giảm tối đa các chi phí để cầm cự nhằm giữ quan hệ với khách hàng lâu năm và duy trì mức giá bán tương đối ổn định, phù hợp với khách hàng Do đó, đã làm ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh

của Xí Nghiệp không được như mong muốn mà còn bị lỗ, cụ thể lợi nhuận của Xí Nghiệp năm 2007 là - 29.486.112 đồng

Năm 2008, đối mặt với nhiều khó khăn khi giá nguyên liệu tiếp tục tăng cao và đụng trần vào tháng 8 sau đó mới giảm dần vào những tháng cuối năm, nhiều doanh nghiệp bao bì gặp khó khăn Trước tình hình đó, Xí Nghiệp bao bì An Giang đã áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật, quản lí sản xuất, tăng năng suất lao động, tiết kiệm vật tư để

có mức giá phù hợp cho khách hàng nhằm giữ khả năng cạnh tranh và tiếp tục mở rộng thị trường Kết quả, Xí Nghiệp bao bì An Giang đã đạt được tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận trên 30% so với năm 2007, dù tăng không nhiều nhưng đây cũng là dấu hiệu khả quan cho Xí Nghiệp

Năm 2009, do giá nguyên liệu giảm, nhận được chính sách hỗ trợ lãi suất của Nhà Nước và Xí Nghiệp đã có nhiều kinh nghiệm trong việc quản lí nên hoạt động sản xuất kinh doanh bao bì của Xí Nghiệp ổn định và có hiệu quả hơn Doanh thu năm 2009 tăng gấp 1,5 lần so với năm 2007 (từ con số 22.591.223.084 đồng ở năm 2007 tăng lên 33.814.501.598 đồng ở năm 2009) Điều này chứng tỏ sản lượng tiêu thụ của Xí Nghiệp tăng, sự tín nhiệm của khách hàng về sản phẩm của Xí Nghiệp ngày càng cao

Từ bảng kết quả kinh doanh ta thấy, doanh thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí Nghiệp tăng liên tục trong 3 năm và chi phí cũng tăng tương ứng với doanh thu làm cho giá vốn hàng bán tăng cao nhưng nhìn chung tốc độ tăng của giá vốn hàng bán thấp hơn tốc độ tăng doanh thu (năm 2008 doanh thu tăng 31%, GVHB tăng 29%; năm

2009 doanh thu tăng 14%, GVHB tăng 14%) nên việc sản xuất kinh doanh vẫn có lãi Ngoài ra năm 2008 và năm 2009 Xí Nghiệp có nguồn thu nhập khác nên cũng góp phần làm gia tăng lợi nhuận của Xí Nghiệp

Về chi phí tài chính: do những năm trước Xí Nghiệp thiếu hụt vốn nhưng phải đầu

tư vào việc mua sắm máy móc thiết bị nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và để vượt qua tình hình khó khăn nên Xí Nghiệp phải vay vốn từ ngân hàng và công ty mẹ do đó làm cho chi phí tài chính gia tăng liên tục, năm 2007 là 811.781.325 đồng đến năm 2008 chi phí này tăng 82% so với năm 2007, tương đương tăng 669.579.062đồng Năm 2009, Xí Nghiệp đã trả hết nợ vay dài hạn nên chi phí này giảm 67% so với năm 2008 chỉ còn 481.486.563 đồng và trong năm 2009 Nhà Nước có chính sách hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp sản xuất nên cũng làm giảm chi phí tài chính cho Xí Nghiệp Tuy nhiên, doanh thu từ hoạt động tài chính lại bất thường trong khi chi phí tài chính lại tăng cao nên không đủ bù đắp chi phí lãi vay Bên cạnh đó, các khoản thu bất thường của đơn vị cũng giảm do đó ảnh hưởng nhiều đến lợi nhuận của Xí Nghiệp

Về thuế thu nhập doanh nghiệp: XNBBAG là chi nhánh nhỏ trực thuộc Công ty Xây Lắp An Giang nên Xí Nghiệp chỉ báo cáo tình hình hoạt động về Công ty Xây Lắp

An Giang, việc nộp thuế thu nhập doanh nghiệp là do công ty Xây Lắp sau khi tổng hợp tất cả các lợi nhuận từ các chi nhánh khác rồi mới quyết toán nộp thuế Do đó, trên bảng kết quả hoạt động kinh doanh của Xí Nghiệp không có khoản mục thuế

Tình hình chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp của Xí Nghiệp trong

3 năm biến động mạnh, tốc độ tăng của hai khoản chi phí này cao hơn so với mức độ tăng của doanh thu Sự gia tăng này sẽ phần nào làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp

Do đó Xí Nghiệp cần quản lý chặt chẽ hai khoản chi phí này, tránh việc chi cho những khoản không cần thiết trong kinh doanh

Bảng 3.2: Tình hình biến động doanh thu – chi phí – lợi nhuận của Xí Nghiệp

ĐVT:Đồng

Nguồn: P Kế toán của Xí Nghiệp Bao Bì An Giang

Biểu đồ 1: Doanh thu - Chi phí - Lợi nhuận qua ba năm (2007-2009)

Tóm lại, từ bảng số liệu và biểu đồ ta thấy, tổng doanh thu – chi phí – lợi nhuận

của Xí Nghiệp qua 3 năm đều tăng, năm 2008 doanh thu tăng 32% so với năm 2007,

tương đương tăng 7.121.035.143 đồng; năm 2009 doanh thu tăng 14% so với năm 2008

tương đương tăng 4.102.243.371 đồng Bên cạnh đó, chi phí cũng tăng gần bằng doanh

thu, năm 2008 chi phí tăng 31% so với năm 2007, tăng 7.070.449.731 đồng; năm 2009

chi phí tăng 11% so với năm 2008, tăng 3.225.693.870 đồng Tuy nhiên, do năm 2007

giá nguyên vật liệu đầu vào tăng cao nên làm cho lợi nhuận của công ty giảm đến

-29.486.112 đồng nhưng sau đó nhờ áp dụng nhiều biện pháp cải tiến kỹ thuật, quản lí

tốt từ khâu sản xuất đến khâu bán hàng, hạn chế tối đa sự phát sinh về mặt chi phí nên

lợi nhuận của Xí Nghiệp đã tăng trở lại, năm 2008 lợi nhuận tăng gần 4 lần so với năm

2007 (từ -29.486.112 đồng năm 2007 tăng lên 87.239.300 đồng năm 2008) Năm 2009,

không dừng lại ở đó mà lợi nhuận tiếp tục tăng gần 9 lần so với năm 2008 (từ

Triệu đồng

87.239.300 đồng năm 2008 tăng lên 898.683.801đồng năm 2009) Đây là tín hiệu đáng mừng vì Xí Nghiệp đã thoát khỏi tình trạng lỗ và ngày càng có lợi nhuận cao hơn Do sản phẩm của Xí Nghiệp có chất lượng tốt, giá cả hợp lí, chất lượng luôn đúng với hợp đồng quy định nên luôn tạo được sự hài lòng và tin tưởng của khách hàng trong việc sử dụng sản phẩm của Xí Nghiệp Với chiều hướng này chúng ta có thể hy vọng Xí Nghiệp

làm ăn có hiệu quả tốt hơn nữa trong những năm tới

3.7 Định hướng phát triển của Xí Nghiệp

Tình hình thị trường: Năm 2010, dự báo kinh tế thế giới chuyển sang giai đoạn suy thoái toàn cầu các doanh nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn hơn nữa do phải cạnh tranh gay gắt trong điều kiện mọi cư dân thắt chặt chi tiêu khiến nhu cầu tiêu dùng nội địa và xuất khẩu giảm mạnh Chấp nhận đối đầu với thách thức đặt ra, Xí Nghiệp sản xuất bao

bì An Giang đang chuẩn bị tốt hành trang bước vào năm mới với những quyết tâm mới, phấn đấu tiếp tục giữ vững thị trường và khách hàng bằng nội lực của chính mình Phong cách phục vụ chuyên nghiệp, tận tâm luôn đồng hành cùng khách hàng vượt qua khó khăn thách thức để Xí Nghiệp tiếp tục đi tới và phát triển

 Các chỉ tiêu kinh doanh năm 2010: Xí Nghiệp phấn đấu đạt các chỉ tiêu sau:

Trong điều kiện cạnh tranh, thị trường tiêu thụ có ý nghĩa quyết định đối với sản xuất kinh doanh Đa dạng hoá mặt hàng, khai thác mọi tiềm năng sẵn có sao cho hiệu quả nhất nhằm đáp ứng tối đa nhu cầu khách hàng, xây dựng các khách hàng truyền thống, tăng cường năng lực sản xuất để chủ động ký hợp đồng với số lượng lớn, lâu dài

để tăng doanh thu và lợi nhuận Xí Nghiệp Trong năm Xí Nghiệp sẽ tập trung hơn nữa

sự chuyển động của thị trường, các chính sách của Nhà Nước để có những chiến lược phù hợp Xí Nghiệp cũng tổ chức sắp xếp lại bộ máy quản lí

Dồn sức tập trung nghiên cứu để cải tiến thiết bị sản xuất, giảm bớt chi phí đầu vào nhằm hướng tới mục tiêu cao nhất của Xí Nghiệp là: giảm giá vốn hàng bán, tối đa hoá lợi nhuận, góp phần tăng thu nhập cho công nhân viên

Hỗ trợ và khuyến khích CB-CNV tự học tập và nâng cao trình độ chuyên môn Tập trung mở rộng mạng lưới tiêu thụ, trước mắt Xí Nghiệp sẽ mở rộng thêm các đại lí phân phối ở các tỉnh ĐBSCL (Cần Thơ, Kiên Giang, Vĩnh Long…)

Chương 4 TÌNH HÌNH VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TẠI XÍ

NGHIỆP BAO BÌ AN GIANG

  

4.1 Khái quát chung về nguồn vốn của Xí Nghiệp

4.1.1 Tình hình nguồn vốn tài trợ trong 3 năm

Nền kinh tế càng phát triển thì quy luật đào thải của nó càng gay gắt, không ngoại trừ một thành phần kinh tế nào Để thích nghi và tồn tại trong quy luật này đòi hỏi các doanh nghiệp luôn phải phấn đấu không ngừng, vừa tìm hiểu các yếu tố tác động của ngoại lực bên ngoài, vừa xem xét đánh giá nội lực bên trong, nhằm sử dụng và khai thác tốt mọi nguồn lực của mình Trong số các doanh nghiệp đó, Xí Nghiệp Bao Bì An Giang cũng đang phải hòa mình vào xu thế chung của cả nước, phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế, cố gắng khắc phục mọi khó khăn tồn tại, ngày càng nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh cũng như hiệu quả sử dụng vốn của chính mình

Nhìn chung, nguồn vốn của Xí Nghiệp được hình thành từ hai nguồn là: nợ phải trả và nguồn vốn chủ sỡ hữu Trong giai đoạn từ 2007-2009 nợ vay ngân hàng chiếm tỷ trọng cao trong nợ phải trả, chủ yếu vốn vay của Xí Nghiệp là vay từ ngân hàng đầu tư

và phát triển (BIDV Bank), với lãi suất vay ngắn hạn dao động trong 3 năm từ 10% đến 12% và vay dài hạn là 14,6% Bên cạnh việc vay vốn từ ngân hàng Xí Nghiệp còn vay vốn từ công ty Xây Lắp An Giang do Xí Nghiệp không thể huy động vốn chủ sỡ hữu từ bên ngoài được, dù vay vốn từ công ty mẹ nhưng Xí Nghiệp vẫn phải chịu lãi suất là 9,5%/năm đối với vay ngắn hạn và 14% đối với vay dài hạn Sự tồn tại của Xí Nghiệp

có ý nghĩa về mặt xã hội là nhằm giải quyết việc làm cho lao động trong tỉnh và đóng góp cho nguồn thu ngân sách Nhà Nước, hơn nữa do Xí Nghiệp Bao Bì An Giang là đơn vị kinh tế Nhà Nước được sự ưu đãi của UBND tỉnh nên đây là điều kiện quan trọng để BIDV Bank cho Xí Nghiệp vay vốn Ngoài ra, dưới sự lãnh đạo của Ban Giám Đốc Công ty Xây lắp An Giang, đặc biệt là Ban Giám Đốc Xí Nghiệp Bao Bì An Giang

đã kịp thời nắm bắt tình hình thị trường và nhu cầu thực tế của khách hàng nên Xí Nghiệp đã đề ra những kế hoạch nhằm gia tăng hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh bằng cách mạnh dạng đầu tư dây chuyền sản xuất mới, phục vụ gia tăng khối lượng sản xuất ra trong năm để đáp ứng kịp thời các đơn đặt hàng với số lượng lớn nên làm cho doanh thu và lợi nhuận gia tăng liên tục qua các năm Điều này cũng góp phần quan trọng trong việc đảm bảo nguồn nợ vay và thỏa mãn nguyên tắc cho vay của ngân hàng

Mặt khác, khoản phải trả người bán cũng chiếm tỷ trọng cao trong nợ phải trả,

sỡ dĩ khoản mục này tăng qua các năm là do Xí Nghiệp sản xuất kinh doanh có hiệu quả

và với uy tín làm ăn lâu dài, có trách nhiệm nên Xí Nghiệp chiếm được lòng tin từ các chủ nợ do đó chủ nợ cho Xí Nghiệp nợ nhiều hơn Tuy nhiên, khoản mục này cũng có giới hạn, người bán không cho Xí Nghiệp nợ quá nhiều mà chỉ trong hạn mức từ 3,5 tỷ đồng trở xuống nếu doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả đem lại lợi nhuận như thế mới tạo được lòng tin cho chủ nợ, thể hiện khả năng thanh toán tốt của Xí Nghiệp Ta sẽ hiểu rõ hơn tình hình nguồn vốn của Xí Nghiệp trong phần phân tích biến động nguồn vốn

4.1.2 Phân tích biến động nguồn vốn

Trong cơ chế thị trường, mục đích kinh doanh của doanh nghiệp sản xuất là sản xuất, trao đổi hàng hóa, dịch vụ nhằm tối đa hóa lợi nhuận Để thực hiện các hoạt động

này đòi hỏi doanh nghiệp phải có một lượng vốn kinh doanh lớn Vốn sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thường được biểu hiện dưới hình thức hiện vật và giá trị Ở doanh nghiệp thì vốn được biểu hiện bằng giá trị của toàn bộ tài sản thuộc quyền sử dụng và quản lí của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định Trong mỗi giai đoạn hay chu kì sản xuất kinh doanh nguồn vốn được luân chuyển không ngừng Chính vì sự luân chuyển này làm ảnh hưởng đến mức độ nợ phải trả và vốn chủ sở hữu của Xí Nghiệp, tác động đến hiệu quả sản xuất kinh doanh

Phân tích tình hình biến động về nguồn vốn là đánh giá sự biến động của các loại nguồn vốn của doanh nghiệp nhằm thấy được tình hình huy động, tình hình sử dụng các loại nguồn vốn đáp ứng yêu cầu của việc kinh doanh Sự biến động nguồn vốn trong

3 năm của Xí Nghiệp được thể hiện qua các bảng dưới đây:

- Phân tích theo chiều ngang:

Bảng 4.1: Biến động nguồn vốn trong 3 năm 2007-2009

Nợ phải trả

Vốn chủ sở hữu

3.636 5.221

7.567 8.056

8.354 10.231

3.931 2.835

108%

54,3%

787 2.175

10,4% 27%

Tổng nguồn vốn 8.857 15.623 18.585 6.766 76,4% 2.962 19%

Nguồn: P Kế toán của Xí Nghiệp Bao Bì An Giang

Biểu đồ 4.1: Biến động nguồn vốn trong 3 năm 2007 - 2009

8.354

3.636

7.567 5.221

8.056

10.231 8.857

Trong kinh doanh, nguồn vốn một doanh nghiệp bất kỳ luôn được bổ sung và tăng trưởng theo thời gian, qua bảng số liệu và biểu đồ ta thấy nguồn vốn của Xí Nghiệp bao bì cũng thế luôn được bổ sung theo từng năm Nguồn vốn được bổ sung từ nguồn

nợ vay ngắn hạn và tự bổ sung bằng nguồn vốn chủ sở hữu Đặc biệt, trong năm 2008, nguồn vốn bổ sung tăng thêm 76,4% so với năm 2007 và đạt 15.623 triệu đồng, trong khi năm 2007 tổng nguồn vốn chỉ đạt 8.857 triệu đồng; năm 2009 nguồn vốn này tăng thêm 19% so với năm 2008, tương đương tăng 2.175 triệu đồng và đạt 18.585 triệu đồng Nguồn vốn năm 2008 tăng lên là do nợ phải trả tăng cao hơn vốn chủ sở hữu (nợ phải trả tăng 108% so với năm 2007, vốn chủ sở hữu chỉ tăng 54,3%); năm 2009 nguồn vốn này vẫn tiếp tục tăng, chủ yếu là do tăng phần vốn chủ sở hữu lên 27% so với năm

2008, vốn chủ sở hữu đạt 10.231 triệu đồng Năm 2009, Xí Nghiệp đã khắc phục được tình trạng nợ phải trả tăng cao nên nợ phải trả chỉ tăng 10,4%

Nợ phải trả của Xí Nghiệp trong vòng 3 năm tăng tuyệt đối về tỷ lệ lẫn tỷ trọng

Cụ thể nợ phải trả năm 2007 là 3.636 triệu đồng nhưng đến năm 2008 nợ phải trả tăng 108% so với năm 2007, tương đương tăng 3.931 triệu đồng và đạt 7.567 triệu đồng Năm 2009 nợ phải trả tăng 10,4% so với năm 2008, tương đương tăng 787 triệu đồng Nguyên nhân là do năm 2008-2009 Xí Nghiệp đã đầu tư máy móc thiết bị mới phục vụ cho việc sản xuất kinh doanh nên đã vay thêm tiền từ phía ngân hàng và công ty mẹ (công ty Xây Lắp An Giang), đồng thời còn phải chi trả các khoản chi phí tài chính nên

nợ vay đã tăng lên Mặc dù nợ tăng nhưng vẫn không thể đánh giá là Xí Nghiệp hoạt động không tích cực được, mà ngược lại Xí Nghiệp đang có sự phát triển không ngừng

về hiệu quả hoạt động kinh doanh

- Phân tích theo chiều dọc:

Bảng 4.2: Tỷ trọng nguồn vốn trong 3 năm 2007-2009

Đơn vị tính: Triệu đồng

Nguồn: P Kế toán của Xí Nghiệp Bao Bì An Giang

Nợ phải trả 3.636 7.567 8.354 Vốn chủ sở hữu 5.221 8.056 10.231 Tổng nguồn vốn 8.857 15.623 18.585

Vốn chủ sở hữu/ Tổng nguồn vốn 58,95% 51,57% 55,05%

Biểu đồ 4.2: Tỷ trọng nguồn vốn trong 3 năm 2007 – 2009

58,9

5%

41,0 5%

48.4 3%

51.5 7%

44.95%

55.05%

Nợ phải trả/ Tổng nguồn vốn

Vốn chủ sở hữu/ Tổng nguồn vốn

Nguồn vốn chủ sở hữu là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ nguồn vốn thuộc sở hữu của doanh nghiệp Qua số liệu tính toán nguồn vốn chủ sở hữu của Xí Nghiệp tăng liên tục,

cụ thể trong giai đoạn năm 2007-2008 nguồn vốn chủ sở hữu tăng tuyệt đối là 2.835 triệu đồng, đạt 8.056 triệu đồng chiếm tỷ trọng 51,57% trong tổng nguồn vốn; sang giai đoạn 2008-2009 nguồn vốn chủ sở hữu tăng tuyệt đối là 2.175 triệu đồng, đạt 10.231 triệu đồng chiếm tỷ trọng 55,05% trong tổng nguồn vốn Nguyên nhân là do trong quá trình kinh doanh Xí Nghiệp đã đầu tư thiết bị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường, theo số liệu ta thấy

nợ phải trả không thể tài trợ hết tài sản do đó theo quan điểm của nhà quản trị Xí Nghiệp thì sự tăng lên của vốn chủ sỡ hữu sẽ làm cân đối nguồn vốn và nguồn vốn chủ

sở hữu tăng như vậy là tương đối hợp lí

Từ bảng số liệu ta thấy, nợ phải trả cũng gia tăng qua các năm, nhưng tốc độ tăng của nợ phải trả vẫn nhỏ hơn tốc độ tăng của nguồn vốn chủ sở hữu Cụ thể trong giai đoạn năm 2007-2008 nợ phải trả tăng tuyệt đối là 3.931 triệu đồng, chiếm tỷ trọng 48,43% trong tổng nguồn vốn; sang giai đoạn 2008-2009 nợ phải trả tăng tuyệt đối là

787 triệu đồng, chiếm tỷ trọng 49,95% trong tổng nguồn vốn

Nhìn chung, tỷ trọng vốn chủ sở hữu chiếm tỷ lệ cao hơn nợ phải trả trong tổng nguồn vốn Điều này phản ánh khả năng tận dụng nguồn vốn từ bên ngoài để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí Nghiệp chưa tốt Trong điều kiện nền kinh tế thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt, Xí Nghiệp cần phải ngày càng mở rộng và phát triển để nâng cao vị thế của mình trên thị trường và việc tận dụng nguồn vốn từ bên ngoài đối với Xí Nghiệp ngày càng có ý nghĩa hơn nữa Để hiểu rõ từng phần cấu thành nguồn vốn của Xí Nghiệp ta xét cụ thể từng phần đó, trước hết là nợ phải trả và sau đó

Chênh lệch 2009/2008 Tuyệt đối % Tuyệt đối %

Nợ ngắn hạn 1.890 6.409 8.354 4.519 239% 1.945 30%

Nợ dài hạn 1.746 1.158 0 -588 -34% -1.158 -100%

Nguồn: P Kế toán của Xí Nghiệp Bao Bì An Giang

Ta thấy nợ phải trả gia tăng qua các năm, trong đó nợ ngắn hạn tăng nhiều nhất

Cụ thể, trong năm 2008, nợ ngắn hạn tăng 239%, tương đương tăng 4.519 triệu đồng so với năm 2007 (năm 2007 là 1.890 triệu đồng, năm 2008 là 6.409 triệu đồng); năm 2009

nợ ngắn hạn tăng 30% so với năm 2008, tương đương tăng 1.945 triệu đồng và đạt 8.354 triệu đồng Nợ phải trả của Xí Nghiệp chủ yếu là nợ ngắn hạn, nợ dài hạn chỉ có 1.746 triệu đồng năm 2007, năm 2008 nợ dài hạn đã giảm xuống 34% so với năm 2007 chỉ còn 1.158 triệu đồng; và đến năm 2009 thì Xí Nghiệp đã trả hết nợ dài hạn Ta sẽ hiểu rõ hơn về các khoản nợ ngắn hạn này khi xem xét bảng chi tiết các khoản nợ ngắn hạn sau:

1 Nợ phải trả ngân hàng 890 4.185 5.323 3.295 1.138

4 Thuế và các khoản phải nộp NN 431 155,8 182 -275 26

Nợ phải trả ngân hàng chiếm phần lớn nhất trong các khoản nợ ngắn hạn của

Xí Nghiệp và tăng cao trong ba năm Năm 2008, do giá nguyên liệu tăng cao và đầu tư máy móc phục vụ cho việc sản xuất nên nhu cầu về vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh cũng gia tăng, trong năm Xí Nghiệp đã vay 7.567 triệu đồng, đồng thời cũng phải thanh toán 4.185 triệu đồng cho ngân hàng nên vay nợ tăng thêm đến 3.931 triệu đồng

so với năm 2007 Tương tự năm 2008, năm 2009 Xí Nghiệp vẫn cần vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh nên Xí Nghiệp đã vay vốn thêm và làm tăng khoản nợ ngắn hạn (tăng 1.945 triệu đồng so với năm 2008)

Phải trả người bán là khoản chiếm tỷ trọng lớn thứ hai trong các khoản nợ

ngắn hạn của Xí Nghiệp, cũng giống như các khoản nợ vay ngắn hạn, phải trả người bán tăng trong ba năm Đặc biệt trong năm 2008 phải trả người bán tăng 1.593 triệu đồng và tăng gấp 5 lần so với khoản phải trả người bán trong năm 2007 (chỉ có 28 triệu đồng) và đạt 1.621 triệu đồng; năm 2009 khoản phải trả người bán tăng 440 triệu đồng so với năm 2008 và đạt 2.061 triệu đồng Sở dĩ khoản phải trả người bán tăng nhanh là do trong năm Xí Nghiệp hoạt động tốt, có chính sách tín dụng đối với khách hàng nên sản phẩm của Xí Nghiệp bán ra với số lượng lớn và Xí Nghiệpcó uy tín trên thị trường nên

có thể mua hàng chịu của nhà cung cấp cũng với số lượng lớn

Người mua trả tiền trước: Trong năm 2007 Xí Nghiệp không có khoản mục

này nhưng đến năm 2008, khoản mục này tăng lên đáng kể do trong năm khan hiếm nguyên liệu để sản xuất, số lượng sản phẩm của Xí Nghiệp ít nên người mua đồng ý trả tiền trước để nhận được hàng Vì hoạt động có uy tín nên đơn vị có khoản trả trước của người mua, chủ yếu ở đây là các khoản trả trước do đơn vị nhận hợp đồng sản xuất theo yêu cầu của khách hàng

Chi phí phải trả và các khoản phải trả, phải nộp khác cũng khá cao song ít

có sự biến động trong cả ba năm chủ yếu chỉ là các khoản thuế và các khoản phải nộp nhà nước

Nhìn chung thì các khoản nợ của Xí Nghiệp khá lớn, nợ vay và phải trả người bán chiếm tỷ trọng lớn, điều này có thể nói rằng đơn vị có uy tín trên thị trường kinh doanh, Xí Nghiệp có kinh nghiệm nghệ thuật trong kinh doanh, biết tận dụng cơ hội để phát triển sản xuất kinh doanh của mình nên đem lại lợi nhuận trong việc kinh doanh làm khách hàng và ngân hàng tin tưởng cho Xí Nghiệp vay với số lượng lớn Về nợ dài hạn, nhìn vào bảng cân đối kế toán ta thấy, nợ dài hạn giảm qua các năm và đến năm

2009 thì Xí Nghiệp đã trả hết nợ vay dài hạn, điều này chứng tỏ khả năng tự lập về tài chính của Xí Nghiệp rất tốt Tuy nhiên, đây cũng là hạn chế đối với Xí Nghiệp vì Xí Nghiệp không tận dụng triệt để những nguồn vốn cho vay để đầu tư cho sản xuất

4.1.1.2 Vốn chủ sở hữu:

Nguồn vốn chủ sở hữu là chỉ tiêu đánh giá khả năng tự chủ về tài chính của doanh nghiệp Một doanh nghiệp có mức vốn chủ sở hữu cao sẽ chủ động về năng lực hoạt động của mình, không bị phụ thuộc vào các đối tác bên ngoài Vốn chủ sở hữu của Xí Nghiệp bao gồm các khoản vốn đầu tư của chủ sở hữu, quỹ quản lí của cấp trên, quỹ khen thưởng phúc lợi và lợi nhuận chưa phân phối nhưng trong đó vốn đầu tư của chủ

sở hữu chiếm tỷ trọng lớn và không ngừng tăng trưởng trong cả ba năm

Vốn đầu tư của chủ sở hữu 4.595 7.442 8.756 2.847 1.314

Lợi nhuận chưa phân phối 562 81 898,6 -481 818 Quỹ khen thưởng, phúc lợi 11,5 31 42,3 20 11 Quỹ đầu quản lí của cấp

Nguồn: P Kế toán của Xí Nghiệp Bao Bì An Giang

Vốn chủ sở hữu của Xí Nghiệp nhìn chung là tăng qua các năm, chủ yếu là do nguồn tự bổ sung tăng liên tục trong năm 2008 với số vốn là 7.442 triệu đồng tăng 2.847 triệu đồng so với 2007(năm 2007 là 4.595 triệu đồng) Đến năm 2009 nguồn vốn này lại tiếp tục được bổ sung thêm 1.314 triệu đồng nữa và đạt 8.756 triệu đồng Bên cạnh đó các quỹ cũng được bổ sung qua các năm Tuy nhiên lợi nhuận chưa phân phối trong giai đoạn 2007-2009 có sự dao động, cụ thể lợi nhuận chưa phân phối năm 2008 giảm 481 triệu đồng so với năm 2007 nguyên nhân là do năm 2008 giá nguyên vật liệu đầu vào tăng cao Xí Nghiệp gặp khó khăn trong quá trình sản xuất kinh doanh nên lợi nhuận năm 2008 giảm mạnh Đến năm 2009, nhờ có những biện pháp quản lí tốt, biết cắt giảm các chi phí nên lợi nhuận năm 2009 đã tăng lên đáng kể, tăng 818 triệu đồng so với năm 2008 và tăng 336,6 triệu đồng so với năm 2007

Tóm lại, vốn đầu tư của chủ sỡ hữu chiếm phần lớn trong tổng nguồn vốn chủ sở hữu và liên tục gia tăng về tỷ trọng qua các năm Năm 2009, vốn đầu tư của chủ sở hữu chiếm 55,05% trong tổng nguồn vốn Các quỹ gia tăng liên tục nhưng không nhiều chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng nguồn vốn, phần thay đổi chủ yếu trong 3 năm là do chủ sở hữu tăng cường vốn đầu tư

4.1.2 Phân tích khả năng đảm bảo nguồn vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh

Nguồn vốn của doanh nghiệp trước hết được hình thành từ nguồn vốn chủ sở hữu, sau đó được hình thành từ nguồn vốn vay và nợ, cuối cùng là được hình thành từ các nguồn khác như đi chiếm dụng vốn của các đơn vị khác Để đánh giá khả năng bảo đảm nguồn vốn kinh doanh của Xí Nghiệp ta xem xét tỷ suất tự tài trợ nguồn vốn của đơn vị Tỷ suất này càng cao thì khả năng đảm bảo nguồn vốn kinh doanh càng cao, thể hiện tính độc lập về mặt tài chính cũng như mức độ tự tài trợ của Xí Nghiệp là rất tốt