Lời giải _Quy trình bấm máy.. Lời giải _Quy trình bấm máy... Lời giải _Quy trình bấm máy.. _Bài học kinh nghiệm - Nhập đúng số liệu.. _Bài học kinh nghiệm - Nhập đúng số liệu.. +
Trang 1_ Tóm tắt lý thuyết cơ bản:
Tọa độ của điểm
Điểm M x y z( ; ; ) OM =xi+y j+zk
Cho A x( A;y A;z A) (,B x B;y B;z B) (,C x C;y C;z C) (,D x D;y D;z D)
+ Nếu M là trung điểm của AB thì: ; ;
+ Nếu G là trọng tâm của tam giác ABC thì: ; ;
+ Nếu M chia đoạn AB theo tỉ số k MA( =k MB) thì:
1 1 1
M
M
M
x kx x
k
y ky y
k
z kz z
k
−
−
−
(k 1)
Tọa độ của vectơ: Cho a=( ;a a a1 2; 3), b=( ;b b b1 2; 3), k
Ề 1 KỸ THUẬT CASIO TÌM TỌA ĐỘ ĐIỂM,VECTƠ LIÊN QUAN ĐẾN HỆ TRỤC OXYZ
TÍCH PHÂN CHỐNG CASIO
Trang 2• a =b (a1b a1; 2b2;a3b3)
• ka = (ka ka1; 2; ka3)
•
1 1
2 2
3 3
a b
a b
=
=
• a cùng phương b b ( 0)
a=k b k
• a b =a b1 1+a b2 2+a b3 3
• a⊥b a b1 1+a b2 2+a b3 3 =0
• 2 2 2 2
1 2 3
a =a +a +a
1 2 2
a = a +a +a
• cos( , ) .
a b
a b
a b
.Tích có hướng của hai vectơ
Tính chất
• [ , ]a b ⊥ a; [ , ]a b ⊥b
• a b, = −b a,
• i j, = k; j k, =i; k i, = j
• [ , ]a b =a b .sin( )a b,
• a b, cùng phương [ , ]a b = 0
Ứng dụng của tích có hướng:
• Điều kiện đồng phẳng của ba vectơ: a b, và c đồng phẳng [ , ] a b c =0
• Diện tích hình bình hành ABCD : S ABCD = AB AD,
• Diện tích tam giác ABC : 1 ,
2
ABC
S = AB AC
• Thể tích khối hộp ABCD A B C D : V ABCD A B C D ' ' ' ' = [AB AD AA, ]
• Thể tích tứ diện ABCD : 1[ , ]
6
ABCD
_Phương pháp Casio:
Tính góc giữa hai véc tơ
w513
Nhập tọa độ véc tơ VctA
Nhập tọa đô véc tơ VctB: Jx
TR3T3q)T4)=
.Tính tích có hướng của hai véc tơ
.Tính độ dài của hai véc tơ a là
Trang 3
3._Bài tập minh họa trong các đề thi THPTQG của BGD.
Câu 1: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho 3 điểm A(1; 0; 2 ,− ) (B 2;1; 1 ,− ) (C 1; 3;3− ) và điểm
M thỏa mãn hệ thức AM =2AB+3BC Tìm tọa độ điểm M
A. (0; 5; 6− − ) B. (0; 5; 2− ) C. (0; 10;12− ) D. (0; 5; 4− )
Lời giải
_Quy trình bấm máy
+ Tư duy:
Tính AM và
2AB+3BC.M x y z( ; ; ) AM =(x−1; ;y z+2)
(1;1;1 ,) ( 1; 4; 4)
+ Quy trình bấm Casio
Nhập AB BC, lần lượt vào vectơ A, vectơ B
w5131=1=1=C
T123p1=p4=4=C
2OT3+3T4=
= − = −
→ Chọn C
_Bài học kinh nghiệm
Tính toán vectơ chính xác, thao tác nhập
dữ liệu nhanh
Câu 2: Trong hệ trục tọa độ Oxyz , cho hai điểm là A(1;3; 1− ), B(3; 1;5− ) Tìm tọa độ của điểm M
thỏa mãn hệ thức MA=3MB
A. 5 13; ;1
3 3
7 1
; ;3
3 3
7 1
; ;3
3 3
D. M(4; 3;8− )
Lời giải
_Quy trình bấm máy
+ Công thức tính:
3
3
3
A B A B M
M
A B A B M
x
k
k
z
k
+ Quy trình bấm Casio
aQ(p3Q)R1p3
_Bài học kinh nghiệm
Công thức tỉ số vectơ
1 1 1
A B M
A B M
A B M
x kx x
k
y ky
k
z kz z
k
−
−
−
−
Trang 4r1=3==
r3=p1==
rp1=5==
(4; 3;8)
Câu 3: Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz, cho hai điểm A(3;3; 2) và B(5;1; 4) Tọa độ trung
điểm I của đoạn thẳng AB là
A 7; 3; 5
I −
B I(4 ; 2 ;3) C 2 ; ; 13
2
I −
1 5 1; ;
2 2
I− −
Lời giải _Quy trình bấm máy
+ Công thức tính:
Tọa độ trung điểm I của đoạn AB là:
2 2 2
I
I
I
x x x
y y y
z z z
+
+
+
=
=
=
+ Quy trình bấm Casio
aQ(+Q)R2
r3=5==
r3=p1==
r2=4==
_Bài học kinh nghiệm Tọa độ trung điểm I của đoạn AB là:
2 2 2
I
I
I
x x x
y y y
z z z
+
+
+
=
=
=
Trang 5(4; 2;3)
Câu 4: (THPT Thuận Thành - Bắc Ninh - Lần 2 - 2017 - 2018 - BTN) Trong không gian Oxyz,
cho a =(1; 2; 3− ); b = −( 2; 2; 0) Tọa độ véc-tơ c =2a−3b là
A c =(4; 1; 3 − − ) B c =(8; 2; 6 − − ) C c =(2;1; 3) D c =(4; 2; 6 − − )
Lời giải
_Quy trình bấm máy
+ Tư duy: Áp dụng công thức tính trực tiếp
+ Công thức tính: c=2a−3b
+ Tính toán Casio
Nhập vào màn hình:
w5131=2=p3=
Jxp2=2=0=
C2T3p3T4=
Chọn phương án B
_Bài học kinh nghiệm
- Nhập đúng số liệu
Câu 5: (SGD Bình Dương - HK 2 - 2017 - 2018 - BTN) Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz,
cho các véc-tơ a =(3; 2;1− ), b = −( 1;1; 2− ), c =(2;1; 3− ), u =(11; 6;5− ) Mệnh đề nào sau
đây đúng?
A u=3a−2b c+ B u=2a+3b c+ C u=2a−3b c+ D u=3a−2b−2c
Lời giải
Trang 6_Quy trình bấm máy
+ Tư duy: Thử các đáp án
+ Công thức tính: Tùy mỗi đáp án
+ Tính toán Casio
Nhập vào màn hình:
w5133=p2=1=
Jxp1=1=p2=
Ju2=1=p3=
Thử đáp án A:
C3T3p2T4+T5=
(sai) Thử đáp án B:
C2T3+3T4+T5=
(sai) Thử đáp án C:
C2T3p3T4+T5=
(đúng)
_Bài học kinh nghiệm
- Nhập đúng số liệu
Trang 7Chọn phương án C
Câu 6: (THPT Chuyên Vĩnh Phúc- Lần 3-2018) Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz, cho
véc-tơ a =(1; 2;3− ) Tìm tọa độ của véc-tơ b biết rằng véc-tơ b ngược hướng với véc-tơ a và
2
b = a
A b =(2; 2; 3− ) B b =(2; 4; 6− ) C b = −( 2; 4; 6− ) D b = −( 2; 2; 3− )
Lời giải
_Quy trình bấm máy
+ Tư duy: Hai véc-tơ ngược hướng
+ Công thức tính: b= −2a
+ Tính toán Casio
Nhập vào màn hình:
w5131=p2=3=
Cp2T3=
Chọn phương án C
_Bài học kinh nghiệm
- Nhập đúng số liệu
- Nhớ kiến thức hai véc-tơ ngược hướng
_ Bài tập rèn luyện
Câu 1: Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz, cho điểm A(1; 3; 2 ,− ) (B 0;1; 1− ) và C(5; 1; 2− )
Tọa độ là trọng tâm Gcủa tam giác ABC là
A G(2; 1;1− ) B G(2;1;1) C G(2;1; 1− ) D G −( 2;1; 1− )
Lời giải
_Quy trình bấm máy
+ Công thức tính:
G là trọng tâm tam giác ABC nên
_Bài học kinh nghiệm
G là trọng tâm tam giác ABC nên
Trang 83 3 3
G
G
G
x
z
y
+
+
+ Quy trình bấm Casio
aQ(+Q)+QnR3
r1=0=5==
rp3=1=p1==
r2=p1=2==
(2; 1;1)
3 3 3
G
G
G
x
z y
+
+
Câu 2: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho bốn điểm A(1;0; 2), B −( 2;1;3), C(3; 2; 4),
(6;9; 5)
D − Hãy tìm tọa độ trọng tâm của tứ diện ABCD
A. (2;3; 1− ) B. (2; 3;1− ) C. (2;3;1) D. (−2;3;1)
Lời giải Chọn C
Gọi G x y z( ; ; ) là tọa độ trọng tâm của tứ diện ABCD ta có:
4 4 4
x
y
z
=
=
=
1 2 3 6 4
0 1 2 9 4
2 3 4 5 4
x y z
− + +
=
+ + +
=
+ + −
=
2 3 1
x y z
=
=
=
Lời giải
_Quy trình bấm máy
+ Công thức tính:
Công thức trọng tâm tứ diện:
_Bài học kinh nghiệm
Công thức trọng tâm tứ diện :
Trang 94 4 4
x
y
z
=
=
=
+ Quy trình bấm Casio
aQ(+Q)+Qn+Qm
R4r1=p2=3=6==
r0=1=2=9==
r2=3=4=p5==
(2;3;1)→ Chọn C
4 4 4
x
y
z
=
=
=
Câu 3: Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz, cho ba điểm A(1; 2; 1 ,− ) (B 2; 1;3 ,− ) (C −3;5;1)
Tọa độ điểm D sao cho tứ giác ABCD là hình bình hành là
A D −( 4;8; 5− ) B D −( 2; 2;5) C D −( 4;8; 3− ) D D −( 2;8; 3− )
Lời giải
_Quy trình bấm máy
+ Công thức tính:
:
1 2
1 2
1 2
x kx
y ky
z kz
=
=
=
+ Tư duy:
1 1 1
2 2 2
_Bài học kinh nghiệm
Nên vẽ hình bình hành ABCD để thấy hướng các vectơ cùng phương cùng hướng
Trang 10Gọi tọa độ điểm D là D x y z( ; ; )
= − − − − , AB =(1; 3; 4− )
Calc
AB DC
−
nào bằng 0 thì nhận
+ Quy trình bấm Casio
2Oa1Rp3pQ($p
ap3R5pQ)$pa4
R1pQn
Calc đáp án C
rp4=8=p3==
→ Chọn C
Câu 4: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho tứ diện ABCD có đỉnh là A(1; 2; 1− − ), B −( 5;10; 1− ),
(4;1; 1)
C − , D −( 8; 2; 2− ) Tâm I của mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD là
A. (−2; 4;5) B. (2; 4;3− ) C. (−2;3; 5− ) D. (1; 3; 4− )
Lời giải
_Quy trình bấm máy
+ Công thức tính:
Gọi (x y z; ; ) là tâm của tứ diện ABCD Khi đó
2 2
0 0 0
IA IB
IA IB
IA IB IC ID IB IC IA IC
IA ID IA ID
=
2
2
2
2
( ) ( )
2 2
1 2 Calc
IA −IB = − ⎯⎯⎯→
( ) ( )
2 2
1 3 Calc
IA −IC = − ⎯⎯⎯→
( ) ( )
2 2
1 4 Calc
IA −ID = − ⎯⎯⎯→
Đáp án nào đều ra kết quả 0 thì nhận
+ Quy trình bấm Casio
(Q(p1)d+(Q)+2
)d+(Qn+1)dp(Q
(+5)dp(Q)p10)
_Bài học kinh nghiệm
Với 2 2 ( ) ( )
1 2 Calc
IA −IB = − ⎯⎯⎯→chúng ta nên Calc 4 đáp án Kết quả nào bằng 0 thì nhận
Trang 11dp(Qn+1)d
Calc đáp án A
rp2=4=5==
Calc đáp án B
r2=p4=3==
Calc đáp án C
rp2=3=p5==
Calc đáp án D
rp2=3=p5==
→Chọn A
Với 2 kết quả bằng 0 thì mới bấm tiếp
( ) ( )
2 2
1 3 Calc
IA −IC = − ⎯⎯⎯→
Câu 5: (THPT QG 2017 Mã đề 105) Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz , cho hai vectơ
( )
= 2;1; 0
a và b= −( 1; 0; 2− ) Tính cos( )a b,
A cos( ), = − 2
25
a b B cos( ), = − 2
5
a b C cos( ), = 2
25
a b D cos( ), = 2
5
a b
Lời giải
_Quy trình bấm máy
w5132=1=0=
Jxp1=0=p2=C
TR3T3q)T4)=
kM)=
Nhận B
_Bài học kinh nghiệm
Sử dụng MTCT -Tính góc giữa hai véc tơ ( )a b; thì kết quả được lưu trong M
- Tính cos( )a b; : bấm kM)=
Trang 12Câu 6: Trong không gian Oxyz , cho a , b tạo với nhau 1 góc 120 và a =3; b =5 Tìm T = −a b
A T =5 B T =6 C T =7 D T =4
Lời giải
_Quy trình bấm máy
3d+5dp2O3O5
Ok120)=CsM=
Nhận C
_Bài học kinh nghiệm
Tích vô hướng a b = a b cos( )a b,
2
T = −a b = a−b
( )
2
2 cos ,
Câu 7:Trong không gian Oxyz, cho ba điểmA(1 ; 0 ; 0), B(0 ; 2 ; 0), C(0 ; 0 ; 4) Tính chiều cao OH
của tứ diện OABC
A.4 21
21
Lời giải
_Quy trình bấm máy
( 1; 2; 0)
AB = − , AB = −( 1; 0; 4), A = −0 ( 1; 0; 0 )
w513p1=2=0=
Jxp1=0=4=
Jup1=0=0=C
q((T3OT4)
TR2T5)a
q(T3OT4)=
Nhận A
_Bài học kinh nghiệm
Hướng 1:
- Diện tích đáy ABC :
1 , 2
ABC
S = AB AC
- Thể tích tứ diện ABCD :
1 [ , ]
6
ABCO
Đường cao hạ từ O là d O ABC( ,( ) )
3 ABCO
ABC
V
S
AB AC AO
AB AC
=
Hướng 2:
x+ + =y z -Tính khoảng cách từ O đến (ABC)
Trang 13Câu 8: (THTT - Số 484 - Tháng 10 - 2017 - BTN) Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz, cho
OA= +i j+ k, B −( 2; 2; 0) và C(4;1; 1− ) Trên mặt phẳng (Oxz), điểm nào dưới đây
cách đều ba điểm A, B, C
; 0;
N− −
; 0;
P −
; 0;
Q−
Lời giải
_Quy trình bấm máy
s(2p[)d+(2pQ))
d+(2pQn)d$ps(p
2p[)d+(2pQ))d+
(0pQn)d
r3a4=0=1a2==
0
(Loại A)
rp3a4=0=p1a2==
Loại B
rp3a4=0=1a2==
Loại D
r3a4=0=p1a2==
Nhận C
_Bài học kinh nghiệm
OA= +i j+ k A(2; 2; 2)
Khoảng cách giữa hai điểm
AB= x −x + y −y + z −z ;
MA=MB
x −x + y −y + z −z =
x −x + y −y + z −z
Câu 9: (THPT Lương Thế Vinh - HN - Lần 1- 2017 - 2018 - BTN) Trong không gian Oxyz, cho
ba điểm A(0; 0; 1− ), B −( 1;1; 0), C(1; 0;1) Tìm điểm M sao cho 2 2 2
3MA +2MB −MC đạt giá trị nhỏ nhất
A 3 1; ; 1
4 2
M −
3 1
; ; 2
4 2
3 3
; ; 1
4 2
M− −
3 1
; ; 1
4 2
M− −
Trang 14Lời giải
_Quy trình bấm máy
3([d+Q)d+(Qn
+1)d)+2([o([+
1)d+(Q)p1)d+Q
nd)p(([p1)d+Q)
d+(Qnp1)d)
r3a4=1a2=1op1==
rp3a4=1a2=2==
rp3a4=3a2=p1==
rp3a4=1a2=p1==
Nhận D
_Bài học kinh nghiệm
- Giả sử, M x y z ( ; ; )
2
MA = x−x + y−y + z−z
Nhập biểu thức 2 2 2
3MA +2MB −MC
theo tọa độ điểm M x y z( ; ; )
Sau đó thay tọa độ điểm M trong các đáp án vào biểu thức rồi so sánh các giá trị tìm được, chọn đáp án cho giá trị nhỏ nhất
Câu 10: (THPT Chuyên Thái Nguyên - Lần 2 - 2017 - 2018 - BTN) Trong không gian với hệ
trục tọa độ Oxyz, cho bốn véc tơ a =(2;3;1), b =(5; 7; 0), c =(3; 2; 4− ) và d =(4;12; 3− )
Mệnh đề nào sau đây sai?
A a b c, , là ba véc tơ không đồng phẳng B 2a+3b= −d 2c
C a+ = +b d c D d = + −a b c
Lời giải
_Quy trình bấm máy
+ Tư duy: Thử các đáp án
+ Công thức tính: Tùy mỗi đáp án
+ Tính toán Casio
Nhập vào màn hình:
w5132=3=1=
_Bài học kinh nghiệm
- Nhập đúng số liệu
[ , ] 0
a b c
Trang 15Ju3=p2=4=
Jj4=12=p3=
Thử đáp án A:
CT3TR2(T4OT5
)=
(đúng)
C2T3+3T4pT6+2
T5=
(sai)
Chọn phương án B
Câu 11: (SỞ GD VÀ ĐT HƯNG YÊN NĂM 2018) Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho hai
A (−4; 2;−7) B (−4; 2; 3) C (−4; 12;−7) D (−4; 12;−3)
Trang 16Lời giải
_Quy trình bấm máy
+ Tư duy: Biến đổi biểu thức cần tính
+ Công thức tính: x= −b 2a
+ Tính toán Casio
Nhập vào màn hình:
w5132=p5=3=
Jx0=2=p1=
CT4p2T3=
Chọn phương án C
_Bài học kinh nghiệm
- Nhập đúng số liệu
- Ta cũng có thể thử các đáp án (chậm hơn)