Lịch sừ 12 - Bài 21: XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở MIỀN BẮC, ĐẤU TRANH CHỐNG ĐẾ QUỐC MĨ VÀ CHÍNH QUYỀN SÀI GÒN Ở MIỀN NAM (1954 - 1965)

Máy chém (Guillotine) thời Ngô Đình Diệm được sử dụng tại miền Nam để chặt đầunhân dân yêu nước, hiện được trưng bày tại Bảo tàng Chứng tích Tội ác Chiến tranh, Sài Gòn.. Làm lung la[r]

Bài 21

XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở

MIỀN BẮC, ĐẤU TRANH CHỐNG ĐẾ QUỐC MĨ VÀ CHÍNH QUYỀN SÀI GÒN

Ở MIỀN NAM (1954 -1965)

I.Tình hình và nhiệm vụ cách mạng nước ta sau Hiệp định Giơ-ne-vơ về Đơng Dương

II Phong trào “Đồng khởi” (1959 – 1960)

III Đại hội đại biểu tịan quốc lần thứ III của Đảng (9.1960)

I TÌNH HÌNH VÀ NHIỆM VỤ CÁCH MẠNG

NƯỚC TA SAU HIỆP ĐỊNH GIƠ-NE-VƠ

1 Tình hình

Nhân dân Hà Nội chào đón bộ đội tiếp quản Thủ đô (10/10/1954)

- Miền Bắc

Hoàn toàn giải

phóng

+ 10.10.1954, quân ta tiếp quản Hà Nội

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra mắt nhân dân Thủ đô + 16.5.1955, toán lính Pháp cuối cùng rời khỏi đảo Cát Bà (Hải Phòng)

Nhân dân Hà Nội chào đón bộ đội tiếp quản Thủ đô (10/10/1954)

- Miền nam

- Pháp : rút khỏi miền Nam Việt Nam khi chưa

thực hiện hiệp thương tổng tuyển cử thống nhất hai miền Nam – Bắc Việt Nam

- Mĩ: Thay Pháp, dựng lên

chính quyền Ngô Đình Diệm

Thực hiện âm mưu chia cắt

Việt Nam, biến miền Nam

Việt Nam thành thuộc địa kiểu

mới, căn cứ quân sự ở Đông

Nam Á

Ngô Đình Diệm

2 Nhiệm vụ

- Miền Bắc : hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục kinh tế, tiến lên CNXH

- Miền Nam : tiếp tục cuộc CMDTDCND

- Cả nước : Cùng kháng chiến chống Mĩ, thống nhất đất nước, tiến lên CNXH

Nhiệm vụ:

+Miền Bắc: hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục kinh tế, chi viện cho miền Nam, tiến lên CNXH

+Miền Nam: tiếp tục CM DTDCND, thực hiện hòa bình thống nhất đất nước

 Hai miền có quan hệ gắn bó với nhau, phối hợp nhau, tạo điều kiện cho nhau phát triển Đó là quan

hệ giữa hậu phương và tiền tuyến

III MIỀN NAM CHIẾN ĐẤU CHỐNG CHẾ ĐỘ MĨ – DIỆM, GIỮ GÌN VÀ PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG CÁCH MẠNG, TIẾN TỚI “ĐỒNG KHỞI” (1954 – 1960)

2.Phong trào “Đồng khởi”

(1959 – 1960)

a Nguyên nhân:

-Những năm 1957-1959, Mĩ -

Diệm tăng cường đàn áp,

khủng bố cách mạng: “Tố

cộng, diệt cộng”, ban hành

luật 10/59… khiến lực lượng

cách mạng bị tổn thất nặng

nề

Luật số 10-59 và hình ảnh chiếc máy chém được tuyên truyền rộng rãi trong dân chúng

để khủng bố tinh thần người yêu nước (Trích báo Buổi sáng, ngày 11 tháng 7 năm 1959)

Máy chém (Guillotine) thời Ngô Đình Diệm được

sử dụng tại miền Nam để chặt đầunhân dân yêu nước, hiện được trưng bày tại Bảo tàng Chứng tích Tội ác Chiến tranh, Sài Gòn

-Hội nghị TW Đảng thứ 15 (1959) đã xác định con đường của cách mạng miền Nam là: khởi nghĩa giành chính quyền bằng lực lượng quân sự kết hợp với lực lượng chính trị của quần chúng

b Diễn biến, kết quả:

-Ban đầu: Vĩnh Thạnh (Bình Định), Bác Ái (Ninh Thuận),

Trà Bồng (Quảng Ngãi)

-Ngày 17/1/1960, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Bến Tre, nhân dân các xã Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh (huyện Mỏ Cày) đồng lọat nổi dậy đánh đồn bót, diệt ác ôn

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói:

“Phó Tư lệnh giải phóng miền Nam là cô Nguyễn Thị Định Cả thế giới chỉ nước ta

có vị tướng quân gái như vậy Thật là vẻ vang cho miền Nam, cho dân tộc ta”

Nguyễn Thị Định (15 tháng

3 năm 1920 – 26 tháng 8

năm 1992) nữ Thiếu

tướng Quân đội nhân

dân Việt Nam đầu tiên và

nữ chính trị gia Việt Nam

- Từ Bến Tre, phong trào “Đồng

khởi” lan khắp Nam bộ, Tây

Nguyên và một số nơi ở Trung Trung bộ

- Đến năm 1960, ta đã làm chủ

nhiều thôn, xã ở Nam Bộ, ven biển Trung Bộ và Tây Nguyên

- Thắng lợi của “Đồng Khởi” đã dẫn đến sự ra đời của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ngày 20/12/1960

Nguyễn Hữu Thọ (1910 – 1996)

là luật sư, chính khách Việt Nam Ông là Phó Chủ tịch nước Việt Nam (1976-1980), Quyền Chủ tịch nước Việt Nam (từ ngày 30 tháng 3 năm 1980 đến ngày 4 tháng 7 năm 1981), Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Việt Nam (1980–1992), Chủ tịch Quốc hội Việt Nam khóa VII và Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (1988–1994) Trong Chiến tranh Việt Nam, ông là Chủ tịch đầu tiên của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam

c Ý nghĩa

-Giáng một đòn nặng nề vào chính sách thực dân mới của Mĩ Làm lung lay tận gốc chính quyền tay

sai Ngô Đình Diệm

-Đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng

miền Nam: từ thế giữ gìn lực lượng chuyển sang tiến công

Đồng bào tỉnh Bến Tre mít-tinh hoan nghênh Đại hội lần thứ nhất Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam năm 1960 Ảnh tư liệu TTXVN

IV.MIỀN BẮC XÂY DỰNG BUỚC ĐẦU CƠ SỞ VẬT CHẤT CỦA CNXH (1961 -1965)

1.Đại hội đại biểu tòan quốc lần thứ III của

Đảng (9.1960)

a Hòan cảnh:

- Miền Bắc được

giải phóng và

bước vào thời kì

xây dựng CNXH;

bước chuyển mới

Đồng Khởi

Đoàn chủ tịch ĐHĐB toàn quốc lần thứ 3 của Đảng (9/1960)

b Nội dung:

- CMXH chủ nghĩa ở

miền Bắc có vai trò

quyết định nhất đối với

sự phát triển của cách

mạng cả nước

- CM dân tộc dân chủ

nhân dân ở miền Nam

có vai trò quyết định

trực tiếp đối với sự

nghiệp giải phóng miền

Nam

Đoàn chủ tịch ĐHĐB toàn quốc lần thứ 3 của Đảng (9/1960)

- CM 2 miền có quan hệ

mật thiết, gắn bó và tác

hiện hòa bình thống nhất

nước nhà

cáo chính trị, Báo cáo sửa

năm lần thứ nhất

Trung Ƣơng mới

Đồng chí Lê Duẩn

Đảng Lao động Việt Nam tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III, 9-1960

Ý nghĩa

- Nghị quyết của Đại Hội là nguồn sáng mới cho toàn Đảng, toàn dân xây dựng thắng lợi CNXH ở miền Bắc và đấu tranh thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà