Vai trò của đội ngũ trí thức ngành giáo dục và đào tạo huyện châu thành tỉnh an giang trong sự nghiệp phát triển giáo dục từ năm 2006 đến năm 2010

VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CHÂU THÀNH, TỈNH AN GIANG TRONG SỰ NGHIỆP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Khóa h

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

-› -

NGUYỄN VĂN TƯ

DH9CT

VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC NGÀNH GIÁO DỤC

VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CHÂU THÀNH, TỈNH AN GIANG TRONG SỰ NGHIỆP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC TỪ NĂM

2006 ĐẾN NĂM 2010

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Khóa học: 2008-2012

VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC NGÀNH GIÁO DỤC

VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CHÂU THÀNH, TỈNH AN GIANG TRONG SỰ NGHIỆP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC TỪ NĂM

2006 ĐẾN NĂM 2010

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Khóa học: 2008-2012 Ngành học: Sư phạm Giáo dục chính trị Giảng viên hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Vân

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian học tập và thực hiện khoá luận tốt nghiệp, tôi đã nhận được sự hỗ trợ, giúp đỡ tận tình của các cơ quan và các cá nhân Tôi xin chân thành cảm ơn:

Ban Giám hiệu, quý thầy cô, cán bộ và công nhân viên trường Đại học An Giang đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp Đại học Sư phạm

Các thầy, cô trong khoa Lý luận chính trị đã trang bị kiến thức và hỗ trợ nhiệt tình cho tôi trong quá trình học tập tại trường Đại học An Giang

Đồng thời, tôi cũng xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của huyện Ủy, Ủy ban nhân dân huyện Châu Thành, phòng Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành đã cung cấp những số liệu và thông tin cần thiết giúp tôi thực hiện khoá luận tốt nghiệp

Đặc biệt tôi xin gởi lời cảm ơn chân thành tới cô Nguyễn Thị Vân đã tận tình hướng dẫn, động viên và giúp đỡ tôi rất nhiều trong thời gian thực hiện khoá luận

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên

Nguyễn Văn Tư

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2

2.1 Mục đích 2

2.2 Nhiệm vụ 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

3.1 Đối tượng 3

3.2 Phạm vi nghiên cứu 3

4 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Đóng góp của khóa luận 3

6 Kết cấu của khóa luận 4

PHẦN NỘI DUNG 7

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VAI TRÒ CỦA GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VÀ VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG SỰ NGHIỆP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC 7

1.1 Cơ sở lý luận chung về vai trò của Giáo dục và đào tạo 7

1.1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về vai trò của Giáo dục và đào tạo 7

1.1.2 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam và tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của Giáo dục và đào tạo 10

1.2 Vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo trong sự nghiệp phát triển giáo dục 14

1.2.1 Trí thức và đặc điểm của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo 14

1.2.1.1 Khái niệm trí thức ngành Giáo dục và đào tạo 14

1.2.1.2 Đặc điểm của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo 17

1.2.1.2.2 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo không chỉ có trí tuệ

mà phải có phẩm chất đạo đức tốt, có lòng yêu thương con người và lòng yêu

nước 18

1.2.2 Vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo trong sự nghiệp phát triển giáo dục 20

1.2.2.1 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là nguồn nhân lực quan trọng không thể thiếu trong sự nghiệp phát triển giáo dục 20

1.2.2.2 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo góp phần quyết định chất lượng giáo dục 21

1.2.2.3 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo góp phần đào tạo và bồi dưỡng nhiều thế hệ tương lai cho đất nước 23

CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CHÂU THÀNH, TỈNH AN GIANG TRONG SỰ NGHIỆP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010 26

2.1 Vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên, điều kiện kinh tế-xã hội huyện Châu Thành, tỉnh An Giang 26

2.1.1 Vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên 26

2.1.2 Điều kiện kinh tế-xã hội 27

2.1.2.1 Điều kiện kinh tế 27

2.1.2.2 Điều kiện xã hội 28

2.2 Vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong sự nghiệp phát triển giáo dục từ năm 2006 đến năm 2010 29

2.2.1 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành là lực lượng quan trọng trong cuộc vận động: “Nói không với tiêu cực và bệnh thành tích trong giáo dục” 29

2.2.2 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành góp phần giáo dục, nâng cao đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ 32

2.3 Những kết quả và những hạn chế từ vai trò của đội ngũ trí thức ngành

Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong sự nghiệp

phát triển giáo dục từ năm 2006 đến năm 2010 37

2.3.1 Những kết quả 37

2.3.2 Những hạn chế 40

2.3.3 Nguyên nhân của những kết quả và hạn chế 40

2.3.3.1 Nguyên nhân của những kết quả 40

2.3.3.2 Nguyên nhân của những hạn chế 41

2.4 Những tư tưởng chỉ đạo, mục tiêu về phát triển Giáo dục và đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong những năm tới 42

2.4.1 Những tư tưởng chỉ đạo về phát triển Giáo dục và đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hoá 42

2.4.2 Mục tiêu về phát triển Giáo dục và đào tạo trong thời công nghiệp hóa, hiện đại hóa 43

2.4.3 Một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong những năm tới 44

2.4.3.1 Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp Ủy Đảng và chính quyền huyện Châu Thành đối với công tác Giáo dục và đào tạo 44

2.4.3.2 Đối với phòng Giáo dục, các đơn vị trường học và đối với đội ngũ giáo viên huyện Châu Thành 45

2.4.3.3 Đối với nhân dân trong huyện Châu Thành, tỉnh An Giang 46

PHẦN KẾT LUẬN 48

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 50

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong xu thế phát triển của thời đại, các quốc gia trên thế giới đang phấn đấu để đưa nền kinh tế-xã hội của đất nước phát triển đạt trình độ cao nhất Để đáp ứng được tình hình đó, mỗi quốc gia cần phải trang bị cho mình một nguồn nhân lực dồi dào Nguồn nhân lực chịu tác động bởi nhiều nhân tố: Giáo dục và đào tạo, sức khỏe và chất lượng cuộc sống, môi trường Nhưng Giáo dục và đào tạo là nhân tố cốt lõi, là cơ sở của các nhân tố khác; đồng thời cũng là cơ sở quan trọng nhất cho sự phát triển nền kinh tế-xã hội bền vững

Ngày nay, với tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, đội ngũ trí thức ngày càng khẳng định rõ hơn vị trí, vai trò của mình; và có những đóng góp to lớn cho sự phát triển của đất nước, họ chính là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp phát triển các lý thuyết khoa học tự nhiên, khoa học công nghệ và khoa học xã hội Đặc biệt là trong sự nghiệp phát triển Giáo dục và đào tạo, đội ngũ trí thức đóng vai trò là lực lượng mũi nhọn, giữ vị trí hàng đầu trong sự nghiệp nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, nhằm góp phần vào công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Vì thế, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng ta đã khẳng định: Giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu trong sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội của đất nước Vì vậy, việc đầu tư cho giáo dục

là một chủ trương đúng đắn và phù hợp với xu thế phát triển chung của thời đại [40; tr.207]

An Giang là một tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu Long, có những thuận lợi trong việc phát triển kinh tế-xã hội Song, cũng gặp không ít khó khăn trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đặc biệt là công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn và nông dân Để tháo gỡ một phần khó khăn của tỉnh, thì trước tiên cần phải phát huy nguồn lực con người, nhất là nguồn nhân lực có trí tuệ cao Muốn phát huy nguồn nhân lực đó, trước hết, tỉnh cần đẩy mạnh phát triển Giáo dục và đào tạo, phát huy vai trò của đội ngũ trí thức ngành giáo dục, xem đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu

Châu Thành là một huyện thuộc tỉnh An Giang, gồm 13 xã, thị trấn Sự nghiệp Giáo dục và đào tạo của huyện đang trên đà phát triển cùng với quá trình phát triển chung của tỉnh Nhưng vẫn còn mặt hạn chế, trong đó phải kể

đến vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo chưa được chú trọng và chưa có giải pháp tốt nhất để phát huy hết vai trò của đội ngũ này

Có thể nói, vấn đề về vai trò của đội ngũ trí thức thời gian qua cũng có nhiều bài viết và một số công trình nghiên cứu xung quanh vấn đề này, như:

“Trí thức Việt Nam thực tiễn và triển vọng” của Giáo sư Phạm Tất Dong, NXB Chính trị, Quốc gia, Hà Nội, 1995; “Nâng cao vai trò trí thức An Giang trong công cuộc đổi mới ở tỉnh hiện nay” của Phạm Thị Thu Hồng; đề tài Thạc

sĩ khoa học triết học, 1998; “Nâng cao vai trò của trí thức quân đội trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc” của Nguyễn Đình Minh; đề tài Thạc sĩ triết học, 1995;

“Trí thức ngành y tế trong quá trình cách mạng nước ta” của Nguyễn Thị Hòa Minh; đề tài Thạc sĩ triết học, 1996; “Nâng cao vai trò của đội ngũ trí thức huyện An Phú, tỉnh An Giang” của Lê Thanh Tuyền, khoá luận tốt nghiệp Đại học Sư phạm, 2005 Ngoài ra, còn có nhiều bài nói chuyện, bài viết của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các nhà khoa học được đăng trên các tạp chí trong cả nước

Nhìn chung, các bài viết trên đều nghiên cứu ở những góc độ khác nhau

về vai trò của đội ngũ trí thức Tuy nhiên, chưa có bài viết nào đi sâu nghiên cứu về vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong sự nghiệp phát triển giáo dục từ năm 2006 đến năm 2010 Nhưng những bài viết, những công trình nghiên cứu là những tài liệu tham khảo bổ ích để tôi triển khai làm khoá luận này

Là một sinh viên chuyên ngành Giáo dục chính trị, cũng là người giáo viên tương lai của Châu Thành, nên vấn đề này tôi rất quan tâm Chính vì vậy,

tôi quyết định chọn đề tài: “Vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và

đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong sự nghiệp phát triển giáo dục từ năm 2006 đến năm 2010” làm khoá luận tốt nghiệp

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích

Khóa luận nhằm làm rõ vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong sự nghiệp phát triển giáo dục

từ năm 2006 đến năm 2010

2.2 Nhiệm vụ

- Tìm hiểu quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

và Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò của Giáo dục và đào tạo và vai trò của đội ngũ trí thức trong sự nghiệp phát triển giáo dục

- Tìm hiểu vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong sự nghiệp phát triển giáo dục từ năm 2006 đến năm 2010

- Đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy hơn nữa vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong sự nghiệp phát triển giáo dục trong những năm tiếp theo

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng

Vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong sự nghiệp phát triển giáo dục từ năm 2006 đến năm 2010

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong sự nghiệp phát triển giáo dục từ năm 2006 đến năm 2010

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu tôi sử dụng một số phương pháp sau: Phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội khoa học, kết hợp với phương pháp phân tích, tổng hợp, khảo sát

thực tiễn, thống kê, so sánh

5 Đóng góp của khóa luận

- Kết quả nghiên cứu của khóa luận là cơ sở lý luận và thực tiễn để các cấp Ủy Đảng, chính quyền huyện Châu Thành tham khảo trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và đề ra những quyết sách phù hợp nhằm sử dụng có hiệu quả đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo trong những năm tới

- Khóa luận còn là cơ sở để Ban lãnh đạo ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang tham khảo trong quá trình sử dụng đội ngũ trí thức ngày càng tốt hơn

6 Kết cấu của khóa luận

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và mục lục, khóa luận gồm 2 chương, 5 tiết

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VAI TRÒ CỦA GIÁO DỤC

VÀ ĐÀO TẠO VÀ VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG SỰ NGHIỆP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC

1.1 Cơ sở lý luận chung về vai trò của Giáo dục và đào tạo

1.1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về vai trò của Giáo dục và đào

1.2.1.1 Khái niệm trí thức ngành Giáo dục và đào tạo

1.2.1.2 Đặc điểm của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo

1.2.1.2.1 Hoạt động của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là hoạt động đòi hỏi phải có trí tuệ và sự sáng tạo cao

1.2.1.2.2 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo không chỉ có trí tuệ

mà phải có phẩm chất đạo đức tốt, có lòng yêu thương con người và lòng yêu nước

1.2.2 Vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo trong sự nghiệp phát triển giáo dục

1.2.2.1 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là nguồn nhân lực quan trọng không thể thiếu trong sự nghiệp phát triển giáo dục

1.2.2.2 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo góp phần quyết định chất lượng giáo dục

1.2.2.3 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo góp phần đào tạo và bồi dưỡng nhiều thế hệ tương lai cho đất nước

CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CHÂU THÀNH, TỈNH AN GIANG TRONG SỰ NGHIỆP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010

2.1 Vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên, điều kiện kinh tế-xã hội huyện Châu Thành, tỉnh An Giang

2.1.1 Vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên

2.1.2 Điều kiện kinh tế-xã hội

2.1.2.1 Điều kiện kinh tế

2.1.2.2 Điều kiện xã hội

2.2 Vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong sự nghiệp phát triển giáo dục từ năm 2006 đến năm 2010

2.2.1 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành là lực lượng quan trọng trong cuộc vận động: “Nói không với tiêu cực và bệnh thành

2.3 Những kết quả và những hạn chế từ vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong sự nghiệp phát triển giáo dục từ năm 2006 đến năm 2010

2.3.1 Những kết quả

2.3.2 Những hạn chế

2.3.3 Nguyên nhân của những kết quả và hạn chế

2.3.3.1 Nguyên nhân của những kết quả

2.3.3.2 Nguyên nhân của những hạn chế

2.4 Những tư tưởng chỉ đạo, mục tiêu về phát triển Giáo dục và đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hoá và một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong những năm tới

2.4.1 Những tư tưởng chỉ đạo về phát triển Giáo dục và đào tạo trong thời kỳ

công nghiệp hóa, hiện đại hoá

2.4.2 Mục tiêu về phát triển Giáo dục và đào tạo trong thời kỳ công nghiệp

hóa, hiện đại hoá

2.4.3 Một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của đội ngũ trí thức ngành

Giáo dục và đào tạo huyện Châu Thành, tỉnh An Giang trong những năm tới

2.4.3.1.Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp Ủy Đảng và chính quyền huyện Châu Thành đối với công tác Giáo dục và đào tạo

2.4.3.2 Đối với phòng Giáo dục, các đơn vị trường học và đối với đội ngũ giáo viên huyện Châu Thành

2.4.3.3 Đối với nhân dân trong huyện Châu Thành, tỉnh An Giang

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VAI TRÒ CỦA GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VÀ VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG SỰ NGHIỆP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC

1.1 Cơ sở lý luận chung về vai trò của Giáo dục và đào tạo

1.1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về vai trò của Giáo dục và đào tạo

Có thể nói Giáo dục và đào tạo là một ngành, một lĩnh vực vô cùng quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội của mỗi quốc gia Vai trò quan trọng của Giáo dục và đào tạo đã được khẳng định ở rất nhiều quan điểm khác nhau của các nhà nghiên cứu về lĩnh vực này

Kể từ khi Các Mác-vị lãnh tụ thiên tài và kiệt xuất của giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới qua đời, “con người khổng lồ” như ngôn từ được dùng trong bài diễn văn mà Phridrich Ăngghen đã đọc trước mộ Các Mác-với bộ óc thiên tài của mình đã chỉ cho nhân loại biết bao kì diệu Và trong những cống hiến tuyệt vời của Các Mác, đó là tư tưởng về sự phấn đấu

để giải phóng con người ra khỏi những ràng buộc của chủ nghĩa tư bản, nhằm tiến tới xây dựng trong tương lai những con người phát triển hài hòa, toàn diện

“Tuyên Ngôn của Đảng Cộng sản” là một tác phẩm bất hủ trong di sản văn hóa nhân loại, giữ một vị trí quan trọng trong tủ sách “Tinh hoa nhân loại” của nhiều quốc gia như Đức, Ý, Nga Trong tác phẩm này, Các Mác và Phridrich Ăngghen đã nêu lên tư tưởng về “Phát triển toàn diện con người”, tức là làm cho con người được phát triển tự do, làm cho mỗi cá nhân lao động

có tính độc lập và cá tính, làm cho mỗi người thành một đơn vị chủ thể của đội ngũ nhân lực Nhưng để có được những điều đó phải có Giáo dục và đào tạo Các ông chỉ ra rằng: Chỉ có trí tuệ và thể lực, đạo đức và tay ngề, tính độc lập

cá nhân, cá tính và tính cộng đồng, trách nhiệm và quyền hạn, lợi ích và đóng góp, dân chủ và kỉ cương mới là điều kiện cho sự phát triển của tất cả mọi người Tuyên Ngôn khẳng định: “Thay cho xã hội tư sản cũ, với những giai cấp và đối kháng giai cấp của nó, xuất hiện một liên hợp, trong đó sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mỗi người” [21; tr.628]

Trong “Những chỉ thị cho các đại biểu của Hội đồng Trung ương lâm thời về một số vấn đề”, Các Mác và Phridrich Ăngghen đã nêu lên sự hiểu biết của mình về Giáo dục và đào tạo Các ông cho rằng giáo dục gồm 3 điều:

“Thứ nhất: Giáo dục trí lực, thứ hai: Giáo dục thể lực, thứ ba: Huấn luyện bách khoa” và “Việc kết hợp giữa lao động sản xuất được trả công, giáo dục trí lực, giáo dục thể lực, huấn luyện bách khoa sẽ nâng giai cấp công nhân lên cao rất nhiều so với trình độ của giai cấp quí tộc và tư sản” [19; tr.183-186]

Trong bộ “Tư bản”, Các Mác đã nêu lên sự cần thiết và bắt buộc đối với giáo dục trẻ em: “Những điều khoản của đạo luật công xưởng, nói chung trong toàn bộ, đối với việc giáo dục tuy có vẻ ít ỏi thật nhưng cũng đã tuyên

bố được rằng trẻ em bắt buộc phải có trình độ sơ học mới được đi làm” [18; tr.229]

Trong lĩnh vực Giáo dục và đào tạo, theo Các Mác và Phridrich Ăngghen thì đây là vấn đề rất quan trọng và rất cần thiết, đòi hỏi cần có sự quan tâm của người lãnh đạo và mỗi cá nhân trong xã hội cũng phải có trách nhiệm đối với vấn đề này Trong bài phát biểu của mình về “Giáo dục và đào tạo trong xã hội hiện nay” năm 1869, Các Mác nói: “Giáo dục phải là giáo dục quốc lập hay giáo dục tư thục”, những thành phố có trên 5.000 dân phải mở các trường Trung cấp kỹ thuật” và “các Ủy ban quản lí các trường học là các

tổ chức địa phương, các Ủy ban này bổ nhiệm các giáo viên của nhà trường và lựa chọn sách giáo khoa” [20; tr.595-597]

Kế thừa và phát triển quan điểm của Các Mác và Phridrich Ăngghen về Giáo dục và đào tạo, Vladimia Ilich Lênin-vị lãnh tụ của cách mạng Tháng Mười Nga đã nêu ra những quan điểm quí báu của mình về Giáo dục và đào tạo Tại diễn đàn Đại hội giáo dục toàn Nga lần thứ nhất, ngày 28 tháng 08 năm 1918, Vladimia Ilich Lênin đã khẳng định vai trò to lớn của công tác giáo dục, coi đó là một điều kiện đảm bảo thắng lợi trong sự nghiệp xây dựng xã hội Vladimia Ilich Lênin nói: “Nền giáo dục quốc dân là một bộ phận của cuộc đấu tranh ngày nay của chúng ta Chúng ta có thể đem sự thật đầy đủ và minh bạch mà đập lại luận điệu giả nhân, giả nghĩa và dối trá” [23; tr.89-93]

Trong tác phẩm “Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô Viết”, Vladimia Ilich Lênin đã nói lên vai trò quan trọng của Giáo dục và đào tạo trong việc nâng cao năng suất lao động: “Một điều kiện khác để nâng cao năng suất lao động, trước hết là việc nâng cao trình độ học vấn và văn hóa của quần chúng nhân dân”; do đó, “để đẩy mạnh phát triển kinh tế, chúng ta còn phải nâng cao tinh thần kỷ luật của những người lao động, kĩ năng lao động

của họ, tính khéo léo của họ, phải tăng thêm cường độ lao động và tổ chức lao động cho tốt hơn” Trong cuốn “Những nhiệm vụ cơ bản của chuyên chính vô sản ở Nga”, Vladimia Ilich Lênin khẳng định: “Trong lĩnh vực giáo dục quốc dân, Đảng Cộng sản Nga tự đặt cho mình nhiệm vụ phải hoàn thành sự nghiệp cách mạng Tháng Mười 1917 đã bắt đầu nhằm biến nhà trường từ một công cụ thống trị giai cấp tư sản thành một công cụ để đập tan nền thống trị giai cấp tư sản thành một công cụ để đập tan nền thống trị đó” [24; tr.118-119]

Như vậy, theo Vladimia Ilich Lênin, Giáo dục và đào tạo là một lĩnh vực vô cùng quan trọng, đó là sức mạnh để giai cấp công nhân đập tan mọi âm mưu của giai cấp tư sản, là điều kiện để người lao động nâng cao năng suất và

là cơ sở để Cách mạng Tháng Mười hoàn thành được nhiệm vụ của mình

Khi đặt vấn đề Giáo dục và đào tạo, Vladimia Ilich Lênin lại rất coi trọng vai trò của đội ngũ trí thức ngành giáo dục, bởi đây chính là lực lượng không thể thiếu để có thể hoàn thành tốt công tác giáo dục; đồng thời đây cũng

là lực lượng chủ yếu trong Giáo dục và đào tạo Ông cho rằng: “Đội quân trí thức ngành giáo dục phải đề ra cho mình những nhiệm vụ giáo dục to lớn và trước hết họ phải trở thành đội quân chủ yếu trong sự nghiệp giáo dục xã hội chủ nghĩa, phải giải thoát cuộc sống và tri thức khỏi sự phục tùng vào tư bản”

Và trí thức ngành giáo dục: “Không thể tự hạn chế mình trong khuôn khổ sự hoạt động nhỏ hẹp của các giáo viên Giới trí thức ngành giáo dục phải tự hòa mình với quần chúng lao động đang đấu tranh Nhiệm vụ của nền Sư phạm mới là gắn hoạt động của nhà giáo với nhiệm vụ tổ chức xã hội theo chủ nghĩa

xã hội”

Những quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về vai trò của Giáo dục và đào tạo hết sức quý báu mà cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị, nó đã trở thành tư tưởng của thời đại ngày nay, trở thành sức mạnh vật chất tạo nên những tiến bộ cực kì to lớn trên thế giới và từng nước Vladimia Ilich Lênin là người đã phát triển tư tưởng của Các Mác và Phridrich Ăngghen lên mức cao hơn và được các thế hệ sau thực hiện một cách hợp lý Con người càng ngày phải càng tiến bộ hơn, văn minh hơn, nhưng muốn tiến bộ hơn, văn minh hơn thì phải không ngừng phát triển lĩnh vực Giáo dục và đào tạo Con người cần phải được học tập suốt đời để có thể phát triển toàn diện, cũng như Vladimia Ilich Lênin: “Học, học nữa, học mãi” câu nói này của Vladimia Ilich Lênin đã trở thành châm ngôn của hàng triệu các thế hệ Từ 1970, tổ chức giáo dục, khoa học, văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) đã nêu phương hướng phát triển giáo dục: “Giáo dục suốt đời, giáo dục thường xuyên” mà ở nước ta gọi

là giáo dục Bổ túc Ủy ban quốc tế về giáo dục thế XXI đã đưa giáo dục suốt đời thành một nguyên lý giáo dục mở đầu thiên niên kỷ mới

1.1.2 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam và tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của Giáo dục và đào tạo

Hồ Chí Minh-vị lãnh tụ cao cả của cách mạng Việt Nam; Người đã đưa

ra nhiều quan điểm, tư tưởng khác nhau về các lĩnh vực trong đời sống xã hội như: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Trong đó, tư tưởng của Hồ Chí Minh

về Giáo dục và đào tạo được xem là một tư tưởng lớn và đáng trân trọng

Nói về Giáo dục và đào tạo, Hồ Chí Minh rất coi trọng sự nghiệp

“Trồng người”, đây được coi là một chiến lược cơ bản, cách mạng lâu dài, một quốc sách hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta Tư tưởng này hình thành ở Hồ Chí Minh từ rất sớm Chính vì thế, khi nói chuyện với trí thức ngành giáo dục toàn miền Bắc (tháng 9 năm 1958), Người nói: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người Chúng ta phải tạo ra những công dân tốt, cán bộ tốt cho nước nhà” [31; tr.222]

Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của Giáo dục và đào tạo được hình thành từ khi đất nước còn trong chiến tranh và đến khi vừa giành được độc lập, trong sáu nhiệm vụ cấp bách Người đề ra cho Hội đồng Chính phủ lâm thời, thì đã có hai nhiệm vụ về Giáo dục và đào tạo: Một là, cần “Mở một chiến dịch để chống nạn mù chữ”; Hai là, cần “mở một chiến dịch giáo dục lại tinh thần nhân dân ta bằng cách thực hiện: Cần, kiệm, liêm chính Người không nói những điều to tát, nhưng lại nói rất thấm thía rằng: “Một dân tộc dốt

là một dân tộc yếu”, “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu” [28; tr.33]

Ngày nay, nhân loại đang bước vào nền văn minh mới-văn minh trí tuệ, một nền kinh tế mới-kinh tế tri thức, một trình độ xã hội mới-xã hội thông tin Thế giới đang chạy đua về tốc độ với quy luật người nào nhanh người ấy thắng Vì vậy, Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Muốn biết tương lai dân tộc ra sao phải nhìn hiện tại xem dân tộc đó đang làm giáo dục như thế nào Bởi vì, trong nền kinh tế tri thức nhân tố có ý nghĩa quyết định chính là trí tuệ con người, là chất xám của các nhà chuyên môn có trình độ cao Việt Nam sẽ phải đi lên bằng tài nguyên con người, đó là chiến lược giáo dục, chiến lược “Trồng

người” mà theo Hồ Chí Minh đó phải là vấn đề then chốt nhất trong chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến vấn đề xây dựng một nền giáo dục theo hướng dân tộc, hiện đại, nhân văn, lấy phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân làm nền tảng Chính vì thế, tư tưởng dạy và học để phục vụ Tổ quốc, phục

vụ nhân dân đã được Hồ Chí Minh quán triệt vào mọi chủ trương, chính sách

về giáo dục Người đã phát động phong trào chống nạn mù chữ, thất học; yêu cầu phải sửa đổi triệt để nội dung chương trình, sách giáo khoa; chủ trương xây dựng một nền giáo dục toàn diện, xây dựng một nền giáo dục hướng về các giá trị dân tộc, hiện đại, nhân văn, lấy phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân làm nền tảng phải được quán triệt sâu sắc vào quá trình đổi mới nền giáo dục của ta ở bối cảnh mở cửa, hội nhập về kinh tế, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc hiện nay

Trong phạm vi tìm tòi, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đổi mới nền giáo dục hiện nay hướng về phát huy các giá trị dân tộc, đáp ứng các nhu cầu hiện đại, chúng ta phải làm sao tiếp tục phát huy được những giá trị trong truyền thống dân tộc, biến nó thành sức mạnh đẩy lùi cái xấu, cái yếu kém Khơi dậy truyền thống yêu nước, ý chí quật cường, tự hào, tự tôn dân tộc; phát triển tinh thần tương thân, tương ái, gắn kết cộng đồng; nuôi dưỡng tinh thần ham học, khiêm tốn học hỏi, cầu tiến, tiếp thu cái hay, cái mới của nhân loại, nhưng không đánh mất bản sắc của dân tộc, chạy theo, học đòi, chuộng lạ của nước ngoài; dũng cảm đấu tranh chống tiêu cực, phải chống lại căn bệnh bàng quan, vô cảm trước các hiện tượng tiêu cực của xã hội; đi đối với phát huy những giá trị mới, truyền thống mới phù hợp với đòi hỏi của thời đại mới

Ngày nay, đi vào kinh tế thị trường, mở cửa, giao lưu, hội nhập về kinh

tế với bên ngoài, con người Việt Nam cũng đang bộc lộ những thiếu hụt-thiếu một đội ngũ doanh nhân giỏi, có kiến thức, có kinh nghiệm nắm bắt thị trường trong nước và thế giới Kinh tế thị trường rất cần bản lĩnh cá nhân, tài năng cá nhân, giáo dục của ta cần giúp thế hệ trẻ dám khẳng định bản thân mình, dũng cảm, quyết đoán, nhưng không cá nhân chủ nghĩa mà vẫn giữ được phong cách đồng đội Cách mạng cần người tài và cũng chỉ cách mạng mới thật sự trọng dụng người tài Bác Hồ nói: “Mục đích lựa chọn cán bộ là dùng nhân tài” [30; tr.520] Vì vậy, phải làm cho xã hội ý thức được vai trò quan trọng

và trọng dụng người tài Do đó, Giáo dục và đào tạo phải hình thành được cho học sinh nhu cầu và khả năng tự học để học suốt đời Theo quan niệm của Hồ Chí Minh, học là để hành, “học để làm việc”, muốn hành tốt, phải hiểu kĩ, từ

đó mới có thể tiến lên sáng tạo cái mới Ngày xưa, học kiếm lấy mảnh bằng để làm quan Ngày nay, học để làm việc, và việc thì mỗi ngày mỗi nhiều, mỗi mới Từ đó, Người đề ra yêu cầu: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời” [26; tr.215]

Xuất phát từ quan điểm “Học để làm việc” Do đó về nội dung học, Người đòi hỏi phải thiết thực, gắn với yêu cầu của công việc bản thân, với yêu cầu của đất nước, không được viển vong, chạy theo sở thích nhất thời của cá nhân Về phương pháp, Người rất chú trọng về cách học Người chỉ rõ: “Phải lấy tự học làm cốt, do thảo luận và chỉ đạo giúp vào” [29; tr.273]

Kế thừa và phát triển những tư tưởng quí báu của Hồ Chí Minh về vai trò của Giáo dục và đào tạo Đảng ta rất quan tâm đến vấn đề vai trò của Giáo dục và đào tạo, được thể hiện qua các kỳ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VII, VIII, IX và X của Đảng Cộng sản Việt Nam

Cách mạng luôn là sự nghiệp của con người Tiến hành cách mạng trong điều kiện nền kinh tế tri thức lại càng phải do con người Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa VII (ngày 14 tháng 1 năm 1993 ) và Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương khóa VIII (ngày 16 tháng 12 năm 1996) của Đảng đã đề ra chiến lược con người với ba nội dung: “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; lấy Giáo dục và đào tạo, phát triển khoa học và công nghệ làm quốc sách hàng đầu” Đó là phương hướng chiến lược đúng Nhưng từ phương hướng đến việc thể hiện thành một chiến lược với mục tiêu, bước đi, nội dung và biện pháp cụ thể cho mỗi thời đại, còn phải đòi hỏi rất nhiều công phu, trí tuệ và tâm quyết của toàn Đảng, toàn dân ta

Trong văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX (ngày 22 tháng 4 năm 2001) của Đảng đã xác định mục tiêu của Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm (2001-2010): “Đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao rõ rệt đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng để đến năm

2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại Nguồn lực con người, năng lực khoa học và công nghệ, kết cấu hạ tầng, tiềm lực kinh tế, quốc phòng, an ninh được tăng cường; thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được hình thành về cơ bản; vị thế nước ta trên trường quốc tế được nâng cao” [39; tr.89-90]

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Đảng ta cũng đã chỉ ra định hướng phát triển Giáo dục và đào tạo đến năm 2005: “Tiếp tục quán triệt quan

điểm giáo dục là quốc sách hàng đầu và tạo sự chuyển biến cơ bản, toàn diện trong phát triển Giáo dục và đào tạo Triển khai thực hiện hiểu quả Luật giáo dục Định hình quy mô Giáo dục và đào tạo, điều chỉnh cơ cấu đào tạo, nhất là

cơ cấu cấp học, ngành nghề và cơ cấu theo lãnh thổ phù hợp với nhu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế-xã hội Nâng cao trình độ đội ngũ trí thức ngành giáo dục các cấp” [39; tr.292]

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu đó, chúng ta sẽ tiến theo còn đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, trên cơ sở kết hợp linh hoạt và hợp lí những bước đi tuần tự với những bước nhảy vọt, nhanh chóng đạt tới trình độ tiên tiến về khoa học và công nghệ; đặc biệt chú trọng những ngành mũi nhọn, bao gồm các ngành công nghệ cao như: Công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, công nghệ năng lượng Song, nếu không có nguồn nhân lực tương xứng thì ngay cả những kỹ thuật hoàn thiện nhất cũng trở nên

vô dụng Do vậy, để bảo đảm cho đất nước ta phát triển nhanh và bền vững theo định hướng xã hội chủ nghĩa, cần phải coi trọng hai lĩnh vực trọng yếu là Giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, như Văn kiện của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX và một số Văn kiện khác của Đảng đã khẳng định:

“Phát triển Giáo dục và đào tạo được coi là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người-yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh

tế nhanh và bền vững” và “phát triển khoa học và công nghệ cùng với phát triển Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực đẩy mạnh cộng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [39; tr.108-109]

Phát triển quan điểm của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò của Giáo dục và đào tạo, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X (ngày 25 tháng 4 năm 2006) của Đảng ta cũng đã khẳng định: “Đổi mới tư duy giáo dục một cách nhất quán, từ mục tiêu, nội dung phương pháp đến cơ cấu và hệ thống tổ chức và cơ chế quản lí để được chuyển biến cơ bản và toàn diện của nền giáo dục nước nhà, tiếp cận với trình độ giáo dục của khu vực và toàn thế giới; khắc phục cách đổi mới chấp vá, thiếu tầm nhìn tổng thể, thiếu kế hoạch đồng bộ Phấn đấu xây dựng nền giáo dục hiện đại, của dân, do dân và vì dân, bảo đảm công bằng về cơ hội học tập cho mọi người, tạo điều kiện để toàn xã hội học tập và học tập suốt đời, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” Và “phát triển mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa hoạt động khoa học và công nghệ với Giáo dục và đào tạo để thực hiện phát huy vai trò quốc sách hàng đầu, tạo động lực đẩy nhanh công

nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển kinh tế tri thức Thống nhất định hướng giữa phát triển khoa học và công nghệ với chấn hưng Giáo dục và đào tạo, phát huy quan hệ tương tác thúc đẩy lẫn nhau giữa hai lĩnh vực quốc sách hàng đầu này” [40; tr.206-207]

Chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh và Đảng ta đều có sự quan tâm đặc biệt đến vai trò của Giáo dục và đào tạo Coi Giáo dục và đào tạo là một lĩnh vực then chốt, giữ vai trò quyết định trong quá trình xây dựng một xã hội mới, một xã hội mà ở đó mọi người đều có trí tuệ cao, có phẩm chất tốt đẹp Những con người đó sẽ trở thành nguồn nhân lực quan trọng góp phần thúc đẩy sự nghiệp phát triển của một quốc gia, hướng tới một xã hội văn minh và ngày càng giàu mạnh hơn

1.2 Vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo trong sự nghiệp phát triển giáo dục

1.2.1 Trí thức và đặc điểm của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo

1.2.1.1 Khái niệm trí thức ngành Giáo dục và đào tạo

Có thể khẳng định một điều rằng đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là một bộ phận thuộc tầng lớp trí thức Do đó, để hiểu được một cách chính xác về khái niệm trí thức ngành Giáo dục và đào tạo, thì trước hết cần phải hiểu biết về khái niệm “trí thức” Thật ra, khái niệm “trí thức” bắt nguồn

từ tiếng La tinh “Interlligentina” có nghĩa là sự hiểu biết, sự thông minh Ngay

từ những năm nửa sau thế kỷ XIX, khái niệm này trở nên thông dụng để chỉ những người có học thức, học vấn cao, làm nghề lao động trí óc và có lương tri

Trong từng giai đoạn lịch sử, ở mỗi quốc gia, dưới những góc độ nghiên cứu khác nhau của các nhà khoa học mà đưa ra những định nghĩa “trí thức” khác nhau Nhưng nói chung, trong nhiều định nghĩa “trí thức” đều cho thấy “trí thức” có một số đặc trưng cơ bản: là một tầng lớp xã hội, có lao động trí óc phức tạp, có trình độ học vấn chuyên môn cao, sáng tạo trí thức mới, truyền đạt và vận dụng tri thức vào đời sống để đẩy mạnh sự phát triển xã hội

Xét theo quan điểm của Đảng ta đã nêu trong Nghị quyết 27-Nghị quyết Hội nghị Trung ương Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 7 khóa X:

“Trí thức là những người lao động trí óc, có trình độ học vấn cao về lĩnh vực chuyên môn nhất định, có năng lực tư duy độc lập, sáng tạo, truyền

bá và làm giàu tri thức, tạo ra những sản phẩm tinh thần và vật chất có giá trị đối với xã hội”

“Xây dựng đội ngũ trí thức vững mạnh là trực tiếp nâng tầm trí tuệ của dân tộc, sức mạnh của đất nước, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và chất lượng hoạt động của cả hệ thống chính trị”

“Bộ phận tinh hoa trong đội ngũ trí thức tiêu biểu cho trí tuệ của dân tộc, được xã hội suy tôn là hiền tài của đất nước, là nguyên khí của quốc gia”

Khái niệm “đội ngũ trí thức”, cho đến nay chưa có cách giải thích thống nhất thế nào là “đội ngũ trí thức”, nhưng thông qua những nội dung thể hiện

về đội ngũ trí thức trong Nghị quyết 27/Nghị quyết-Trung ương, có thể xác định khái niệm đội ngũ trí thức như sau:

Đội ngũ trí thức là lực lượng những người lao động, chủ yếu là lao động trí óc, có trình độ học vấn, trình độ chuyên môn nhất định, đang hoạt động nghề nghiệp trên các lĩnh vực kinh tế-xã hội bao gồm: khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo, văn hoá nghệ thuật, quản lý nhà nước, an ninh quốc phòng, hệ thống các tổ chức chính trị, chính trị xã hội, xã hội nghề nghiệp và các hội trí thức

Xét đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là một bộ phận thuộc

tầng lớp “trí thức”, tức là khẳng định đội ngũ trí thức ngành giáo dục phải có những đặc trưng cơ bản của tầng lớp “trí thức” Có nghĩa là đội ngũ trí thức ngành giáo và đào tạo cũng là một tầng lớp xã hội, có lao động trí óc phức tạp,

có trình độ học vấn chuyên môn cao, sáng tạo trí thức mới, truyền đạt và vận dụng tri thức vào đời sống để đẩy mạnh sự phát triển của xã hội

Nếu đi sâu vào đặc điểm nghề nghiệp của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo thì khái niệm về đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo sẽ

có những nét riêng nhất định Theo từ điển Tiếng Việt, trí thức ngành giáo dục

là người giáo viên

Trong luật Giáo dục năm 2005 lại khẳng định trí thức ngành Giáo dục

và đào tạo là nhà giáo dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp (nhà giáo giảng dạy ở giáo dục đại học và sau đại học gọi là giảng viên); Nhà giáo (trong đó có trí thức ngành giáo dục) phải có những tiêu chuẩn: Phẩm chất, tư tưởng tốt; đạt trình độ chuẩn; được đào tạo

chuyên môn, nghiệp vụ; đủ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp; lý lịch bản thân rõ ràng [36; tr.52-53]

Như vậy, nói đến trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là nói đến nghề dạy học Vậy “dạy học” là nghề như thế nào? “Dạy học” theo quan niệm dân gian thường gọi là nghề “gõ đầu trẻ” Tuy nhiên, “dạy học” không chỉ đơn giản là “gõ đầu trẻ” mà nó là cả một quá trình vận động hết sức phức tạp của người dạy, đòi hỏi phải có trí tuệ cao, có lòng yêu nghề, quý trẻ, có lý tưởng phấn đấu vì tương lai của đất nước

“Dạy học” là một bộ phận của quá trình giáo dục, là quá trình tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh nhằm truyền thụ và lĩnh hội những kinh nghiệm lịch sử xã hội loài người (kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo) để phát triển những năng lực và phẩm chất của người học theo mục đích giáo dục [32; tr.11] Để thực hiện được quá trình dạy học thì người trí thức ngành Giáo dục

và đào tạo nói chung và người giáo viên nói riêng phải có sự chuẩn bị rất công phu, làm sao để có được một tiết dạy hiệu quả nhất, giúp học sinh không những nắm vững được kiến thức của bài học mà phải biết liên hệ thực tế bên ngoài xã hội

Như vậy, có thể khẳng định trí thức ngành Giáo dục và đào tạo có một

số đặc trưng cơ bản: Là một bộ phận của tầng lớp trí thức; thực hiện nhiệm vụ quản lý và điều hành ngành giáo dục nói chung và nhiệm vụ giảng dạy ở các

cơ sở giáo dục nói riêng; có mục tiêu nghề nghiệp là phát triển những năng lực

và phẩm chất của người học; thực hiện mục đích giáo dục

Từ những đặc trưng đó, có thể nêu lên khái niệm trí thức ngành Giáo dục và đào tạo như sau: Trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là một bộ phận của tầng lớp “Trí thức”, thực hiện nhiệm vụ quản lý và điều hành ngành giáo dục nói chung và thực hiện nhiệm vụ giảng dạy ở các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp nói riêng; nhằm phát triển những năng lực và phẩm chất của người học theo mục đích giáo dục

Tuy vậy, Đội ngũ trí thức nói chung và trí thức ngành Giáo dục và đào tạo nói riêng đều là những tầng lớp xã hội, có trí tuệ cao và sử dụng những trí tuệ đó vào sự nghiệp phát triển chung của đất nước Trong đó, đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo, đặc biệt là các thầy giáo cô giáo có nhiệm vụ rất thiêng liêng và cao cả, trực tiếp truyền đạt và hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ-thế hệ tương lai của đất nước

1.2.1.2 Đặc điểm của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo

Đặc điểm cơ bản của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là lao

động trí óc và có tính sáng tạo Đó cũng chính là đặc trưng nổi bật nhất của

khái niệm trí thức Kiểu lao động trí óc và sáng tạo ấy đặt ra đòi hỏi cao về tính độc lập của người trí thức trong tư duy, vận dụng kiến thức và kinh nghiệm đã được tích lũy cũng như năng lực chuyên môn nghề nghiệp, để tìm

ra biện pháp tối ưu giải quyết công việc

Có thể nói, trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là những người không chỉ có trình độ học vấn, chuyên môn cao, mà còn là những người quan tâm và

có chính kiến trước những vấn đề chính trị-xã hội nóng bỏng của thời cuộc

1.2.1.2.1 Hoạt động của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là hoạt động đòi hỏi phải có trí tuệ và sự sáng tạo cao

Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo không chỉ hoạt động trong các lĩnh vực liên quan đến giáo dục, mà còn phải trực tiếp gắn bó với nghề dạy học Vì nghề dạy học là lao động trí óc, có đối tượng là con người, là sự phát triển nhân cách học sinh Mỗi học sinh đều có mức xuất phát, có sự phát triển

về mặt tâm lí, thể chất và xã hội khác nhau Do đặc điểm đó, hoạt động của trí thức ngành Giáo dục và đào tạo không những đòi hỏi sự vận dụng trí tuệ nhiều mặt mà phải có tính sáng tạo cao, phải sử dụng nhiều giác quan, có tính tự chủ

và phản ứng rất nhanh nhạy Khi làm công tác quản lý giáo dục hoặc khi soạn bài, nội dung và phương pháp giảng dạy phải thích hợp với một đối tượng hết sức đa dạng Đó chính là đặc thù của nghề dạy học, nó đòi hỏi trí thức ngành Giáo dục và đào tạo phải có tri thức nhiều mặt

Trong công tác quản lý, giảng dạy và giáo dục người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo không những ứng xử nhanh nhạy, khoa học, mà còn phải không máy móc, không có một quy trình có sẵn, người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo phải hết sức sáng tạo cho phù hợp với từng đối tượng cụ thể Trong hoạt động quản lý, soạn bài, người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo phải tập trung thần kinh nhiều nhất, phải vận dụng tri thức nhiều nhất trong việc lựa chọn nội dung giảng dạy, phương pháp giảng dạy, hướng dẫn và ra bài tập cho học sinh học tập ở nhà Hoạt động giảng bài, đòi hỏi sự tập trung trí tuệ, sự lao động trí óc căng thẳng không kém Tạo ra nhiều tình huống sinh động để lôi cuốn sự tích cực học tập của học sinh, đưa ra hệ thống câu hỏi hay,

dễ hiểu, phù hợp với nội dung bài giảng và phải có phương pháp tác động tích cực để học sinh hăng say tham gia phát biểu xây dựng bài

Trong quá trình giảng dạy, người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo không chỉ truyền đạt cho học sinh những kiến thức trong sách giáo khoa mà còn phải biết liên hệ thực tế ngoài cuộc sống Điều đó đòi hỏi người trí thức ngành giáo dục phải có vốn kiến thức sâu, rộng và nắm bắt được các hiện tượng ngoài xã hội để liên hệ vào bài giảng, thông qua đó giáo dục ý thức cho học sinh Người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo phải có đầu óc sáng tạo, khi đó họ sẽ không có cảm giác “cháy giáo án” Biết rằng dự tính trước là việc làm cần thiết trong mọi hình thức lao động Nhưng đối với công tác dạy học,

do đối tượng là những con người có thế giới tâm lý muôn hình muôn vẻ và luôn luôn thay đổi, nên bất cứ lúc nào trước mắt người trí thức ngành Giáo dục

và đào tạo cũng có thể xuất hiện những vấn đề mới Trong các điều kiện mới đòi hỏi người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo phải quyết định kịp thời các biện pháp giải quyết Có người nói: “Muốn sáng tạo thì phải có cảm hứng của nhà giáo” Điều đó là hoàn toàn đúng, cảm hứng là sản phẩm của sự lao động chuẩn bị kỹ càng của người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo Khi đó cảm hứng sẽ giúp cho người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo luôn luôn thành công hơn và đi đến sự sáng tạo cái mới

1.2.1.2.2 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo không chỉ có trí

tuệ mà phải có phẩm chất đạo đức tốt, có lòng yêu thương con người và lòng yêu nước

Đây là đặc trưng cơ bản mang tính nghề nghiệp, đòi hỏi cần phải có trong mỗi con người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo nói chung và người thầy giáo nói riêng Bởi “Nghề dạy học là một nghề lao động nghiêm túc, không được phép có phế phẩm” [33; tr.32] Trong các nghề sản xuất vật chất,

kế hoạch hàng năm có thể dự kiến số “Phế phẩm” nhưng trong lao động của trí thức ngành Giáo và đào tạo, điều đó không được phép Một nhà tư tưởng lớn

đã nói: “Nếu người thợ kim làm hỏng một đồ vàng bạc thì anh ta có thể đem ra nấu lại; nếu một viên ngọc quý bị hư thì có thể phá bỏ; nhưng một hạt kim cương lớn nhất cũng không thể quý hơn một con người sẽ ra đời; làm hư một con người là một tội lớn, một lỗi lầm lớn không thể nào chuộc được” [33; tr.32] Điều đó chứng tỏ rằng để tạo ra những thế hệ không hư hỏng, những thế hệ có phẩm chất tốt đẹp thì bản thân người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo cần phải có nhân cách đạo đức tốt Người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo dạy người chủ yếu bằng bản thân con người của mình Đó là tính biện chứng của lao động Sư phạm Tất nhiên là dạy học, người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo cần bảng, cần phấn, cần sách Nhưng nhân cách của trí thức

ngành Giáo dục và đào tạo (phẩm chất và năng lực) rất quan trọng Nhân cách toàn diện của trí thức ngành Giáo dục và đào tạo gồm ba yếu tố: Nắm vững kiến thức khoa học về bộ môn; có các phẩm chất đạo đức tốt làm gương cho học sinh; có phương pháp giảng dạy, giáo dục tốt [33; tr.32]

Bàn về ý nghĩa nhân cách của trí thức ngành Giáo dục và đào tạo, Platôn-triết gia cổ Hy Lạp đã nói: “Nếu như người thợ giầy là một người thợ tồi thì quốc gia sẽ không quá lo lắng về điều đó, dân chúng sẽ phải xỏ những đôi giầy kém một chút Nhưng nếu thầy giáo là người dốt nát, vô luân, thì trên đất nước sẽ xuất hiện cả một thế hệ kém cỏi và những con người xấu xa” Một người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo không phải chỉ dạy con người nói chung mà dạy từng người cụ thể Một lớp học có hàng chục em học sinh, tất nhiên sẽ có những em học giỏi, những em học kém Đối với những em học kém sẽ rất chậm hiểu, tiếp thu kiến thức rất kém cỏi Trong trường hợp này nếu như một người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo không có lương tâm chắc hẳn sẽ bỏ qua không màng đến Nhưng một người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo đòi hỏi phải có lương tâm, phải dạy bảo tận tình, giúp đỡ những

em học kém làm sao để hiểu được bài Về mặt giáo dục đạo đức, người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo nói chung và người thầy giáo nói riêng phải thường xuyên giúp đỡ, chăm sóc để mỗi em đều tiến bộ về nhận thức, về tình cảm, về hành vi Yêu cầu này tương ứng với nguyên tắc “Chăm sóc từng học sinh” trong xã hội giáo dục

Một người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo ngoài việc giúp đỡ những

em học kém học tốt hơn còn phải có nhiệm vụ khác không kém phần quan trọng, đó là việc giáo dục đạo đức cho học sinh, đây là một công việc khó khăn và phức tạp Bởi trong lớp học đâu phải học sinh nào cũng ngoan, cũng

dễ bảo cả, ít nhiều cũng phải có vài em bướng bỉnh, hư hỏng về đạo đức Để giáo dục cho những trường hợp đó đòi hỏi người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo phải có lòng yêu thương con người sâu sắc, tìm hiểu những hiện tượng

hư hỏng về đạo đức, các nguyên nhân của chúng và áp dụng các biện pháp cảm hóa con người Trong y học, nếu không tìm ra các biện pháp cảm hóa con người thì người thầy thuốc đành bó tay Trong Giáo dục và đào tạo, tìm ra được nguyên nhân gây ra sự hư hỏng của học sinh là một việc rất công phu đòi hỏi phải có sự nỗ lực cao độ của người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo Động cơ nào giúp người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo có sự nỗ lực cao

độ đó Tất cả là ở lương tâm của người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo

Như vậy, để có thể giảng dạy tốt, giáo dục và đào tạo tốt những thế hệ trẻ có ích cho đất nước, kể cả những thế hệ chưa ngoan thì điều cần thiết là ở người thực hiện vai trò giáo dục phải có trí tuệ cao, có đầu óc sáng tạo, không ngại khó khăn gian khổ Dù biết rằng trước mắt là nhiệm vụ rất phức tạp đòi hỏi phải tốn nhiều thời gian, công sức và đặc biệt cần thiết nhất là ở người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là phải có lương tâm trong sáng, biết yêu thương con người (nhất là thế hệ trẻ), biết phấn đấu vì mục tiêu cao đẹp của đất nước, đào tạo ra những thế hệ vững vàng về trí tuệ, trong sáng về đạo đức góp phần làm cho sự nghiệp giáo dục của nước nhà luôn được chấn hưng ngày càng mạnh mẽ Khi đó đất nước sẽ có thêm một điều kiện rất quan trọng để

ngày càng phát triển giàu mạnh hơn, cao đẹp hơn

1.2.2 Vai trò của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo trong sự nghiệp phát triển giáo dục

Cùng với sự phát triển của khoa học và công nghệ, lao động trí óc sẽ chiếm vị trí chủ đạo trong quá trình sản xuất, những người lao động trí óc sẽ là chủ thể lao động xã hội Vậy, lao động trí óc hình thành từ đâu ? Chỉ có trong môi trường Giáo dục và đào tạo mới hình thành nên những con người có trí

óc, những con người được xem là nguồn nhân lực, nhân tài của đất nước Nhận thức được tầm quan trọng của Giáo dục và đào tạo, Đảng ta khẳng định:

“Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu” [22; tr.95] Và đề ra nhiều phương hướng cơ bản để phát triển Giáo dục và đào tạo Mặt khác, Hồ Chí Minh khẳng định: “Nếu không có thầy giáo thì không có giáo dục” Câu nói của Người đã khẳng định được vị trí, vai trò rất quan trọng của đội ngũ trí thức, trong đó, phải kể đến đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo

1.2.2.1 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là nguồn nhân lực quan trọng không thể thiếu trong sự nghiệp phát triển giáo dục

Nguồn lực con người là rất quan trọng trong sự nghiệp phát triển của đất nước Cũng tương tự như vậy, đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo được xem là nguồn lực quan trọng trong sự nghiệp phát triển Giáo dục Mục tiêu của Giáo dục và đào tạo là hình thành và phát triển nhân cách con người

Do đó, trong Giáo dục và đào tạo trước hết cần phải có đội ngũ trí thức là những con người có nhân cách (có năng lực và phẩm chất đạo đức) để giáo dục rèn luyện hình thành những mầm mống nhân cách mới Trên cơ sở đó, phát triển giáo dục nhằm thực hiện nhiệm vụ nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài hay nói cách khác là nhằm phát triển con người bền vững để phát triển kinh tế-xã hội Như vậy, toàn bộ sự nghiệp Giáo dục và đào

tạo là nhằm phát triển con người, trong đó, tri thức phải thành kĩ năng-thái độ; còn trí tuệ phải thành trí lực Nói gọn lại, là thành lực lượng vật chất và lực lượng tinh thần [35; tr.30]

Nói đến nguồn nhân lực là nói đến số lượng, chất lượng và quản lí nguồn nhân lực Theo thống kê của Vụ Kế hoạch-Tài vụ từ năm 2006 đến năm

2010, thì số lượng và chất lượng của đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo trong cả nước là tương đối ổn định so với số lượng học sinh phổ thông Với tổng số học sinh Tiểu học là 6.922.624 em, thì có 348.000 giáo viên (trong đó, đạt trình độ chuẩn là 293.642 giáo viện, chiếm tỉ lệ 84,38%); với 5.214.042 học sinh Trung học cơ sở, thì có 314.000 giáo viên (trong đó, đạt trình độ chuẩn là 279.429 giáo viên, chiếm tỉ lệ 88,99%); với 2.879.490 học sinh Trung học phổ thông thì có 142.000 giáo viên (trong đó, đạt trình độ chuẩn là 133.736 giáo viên, chiếm tỉ lệ 94,18%) Như vậy, ở bất kỳ cấp học, bậc học nào cũng cần đến một nguồn nhân lực là đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo để có thể tổ chức và điều khiển quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh, giúp học sinh lĩnh hội tri thức mới, vận dụng kiến thức vào thực tế cuộc sống bản thân, đồng thời, giáo dục những phẩm chất tốt đẹp cho học sinh [32; tr.41]

Đất nước cần người tài thì giáo dục cũng cần có những người trí thức Giáo dục và đào tạo giỏi, những người có năng lực thật sự, có phẩm chất đạo đức tốt để có thể phục vụ cho đất nước Đó là nguồn nhân lực quan trọng trong bất cứ cấp học, bậc học nào Nguồn lực đó đã đóng góp rất lớn cho sự nghiệp phát triển giáo dục của nước ta trong quá khứ, ở hiện tại và còn đóng góp

nhiều hơn trong sự nghiệp giáo dục của đất nước trong tương lai Do đó, Đảng

và Nhà nước ta cần phải có những chủ trương, chính sách phù hợp đề nâng

cao về số lượng và chất lượng đội ngũ trí thức Nhằm phát huy tối đa nguồn

nhân lực này, làm sao cho sự nghiệp giáo dục nước nhà càng phát triển, đất nước càng giàu mạnh “Sánh vai với các cường quốc năm châu” như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khuyên dạy dân tộc ta

1.2.2.2 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo góp phần quyết định đến chất lượng giáo dục

Xưa nay, đâu đâu người ta cũng thừa nhận vai trò của người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo có ý nghĩa chủ chốt, quyết định chất lượng quá trình giáo dục Người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là người thay mặt cho xã hội điều khiển quá trình dạy học, họ là nguồn thông tin, là nguồn tri thức cơ bản, dễ hiểu và lí thú, họ là những tấm gương về đạo lí, về tác phong

cho các em học sinh noi theo Như vậy, chất lượng Giáo dục và đào tạo có được nâng lên hay không, phải kể đến một phần lớn ở vai trò của người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo

Ngày 28 tháng 12 năm 2001, Thủ tướng Chính phủ đã Ban hành Quyết định số 201/2001/QĐ-TTg về Chiến lược phát triển Giáo dục và đào tạo 2001-

2010, trong phần mục tiêu chung có nội dung: “Tạo bước chuyển biến cơ bản

về chất lượng giáo dục theo hướng tiếp cận với trình độ, tiến trình của thế giới phù hợp với thực tiễn của Việt Nam, phục vụ thiết thực cho sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, của từng vùng, từng địa phương, hướng tới một xã hội học tập Phấn đấu đưa nền giáo dục nước ta thoát khỏi tình trạng tụt hậu trên một số lĩnh vực so với các nước phát triển trong khu vực” Để tôn vinh sự đóng góp của đội ngũ thầy, cô giáo cho sự nghiệp phát triển giáo dục nước nhà; Chủ tịch nước đã ký tặng cho đội ngũ thầy, cô giáo các danh hiệu cao quý như: “Nhà giáo ưu tú” và “Nhà giáo nhân dân”; Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo đã ký tặng cho đội ngũ thầy, cô giáo danh hiệu Huy chương “Vì sự nghiệp Giáo dục và đào tạo”

Không phải hiển nhiên mà các trí thức ngành Giáo dục và đào tạo lại được nhận nhiều danh hiệu cao quý như vậy Để nhận được những sự khen tặng đó, họ đã đóng góp không ít sức lực và trí tuệ cho sự nghiệp giáo dục của đất nước Chính vì thế, mà trong Văn kiện Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương khóa VIII của Đảng đã khẳng định: “Trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh” [42; tr.38] Nhờ vậy mà chất lượng học tập của học sinh đã được nâng lên rõ rệt Theo số liệu của Vụ Giáo dục Trung học, thì từ năm 2006 đến năm

2010 nước ta có tổng số 145 học sinh dự thi Olympic quốc tế ở các môn: Toán, Vật lý, Hoá, Sinh, Tin học, thì có 128 em đạt giải, chiếm tỉ lệ 88,28% Trong đó, 39 em đạt huy chương Vàng, 55 em đạt huy chương Bạc, 34 em đạt huy chương Đồng [35; tr.116]

Do xác định đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là lực lượng nòng cốt, quan trọng để giải quyết vấn đề chất lượng giáo dục nên Đảng và Nhà nước ta đã đề ra nhiều mục tiêu phấn đấu đến năm 2010: “Tăng tỉ lệ huy động học sinh trong độ tuổi đến trường từ 95% năm 2000 lên 97% năm 2005

và 99% năm 2010 Đạt Chuẩn phổ cập quốc gia ở các thành phố, đô thị, vùng kinh tế phát triển vào năm 2005 và trong cả nước vào năm 2010 Tăng tỉ lệ học sinh Trung học cơ sở trong độ tuổi từ 74% năm 2000 lên 80% năm 2005 và 90% năm 2010 Đối với Trung học phổ thông, thực hiện Chương trình phân

ban hợp lí, đảm bảo cho học sinh có học vấn phổ thông cơ bản theo chuẩn thống nhất, đồng thời tạo điều kiện cho sự phát huy năng lực của mỗi học sinh giúp cho các em có những hiểu biết kỹ thuật, chú trọng hướng nghiệp để tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân luồng học sinh sau Trung học phổ thông để học sinh vào đời hoặc chọn nghề tiếp sau khi tốt nghiệp Tăng tỉ lệ học sinh trong độ tuổi vào trường Trung học phổ thông từ 38% lên 45% năm 2005 và 50% năm 2010” [32; tr.235-236]

1.2.2.3 Đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo góp phần đào tạo

và bồi dưỡng nhiều thế hệ tương lai cho đất nước

Bất kì một nhà thiên tài nào đều phải trải qua thời kì giáo dục tại các trường phổ thông, được sự dạy dỗ, giáo dục của người trí thức ngành Giáo dục

và đào tạo Chính vì thế, vị trí của người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là rất quan trọng Theo Hồ Chí Minh : “Nghề thầy giáo là rất quan trọng, là rất

vẻ vang, ai có ý kiến không đúng về nghề thầy giáo thì phải sửa chữa” [27; tr.509] Nhiệm vụ của người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo là đào tạo ra nhiều thế hệ tích cực góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản, nhiệm vụ của người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo chung quy lại là phải hoàn thành mục đích của giáo dục, đó là phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc

Và trong Luật Giáo dục năm 2005 ở nước ta quy định: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, phẩm chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [36; tr.32]

Người trí thức ngành Giáo dục và đào tạo không chỉ hình thành cho học sinh những kĩ năng về mặt trí tuệ mà phải giáo dục, hình thành cho các em những phẩm chất đạo đức cần thiết Để đội ngũ trí thức ngành Giáo dục và đào tạo hoàn thành nhiệm vụ và xứng đáng với vị trí của mình, Hồ Chí Minh đã nhắc nhở: Các thầy cô giáo phải trở thành tấm gương trong sáng, thành kiểu mẫu cho các em noi theo “phải là kiểu mẫu về mọi mặt, tư tưởng, đạo đức, lối làm việc” Muốn vậy, người thầy giáo ngoài tài năng, học vấn phải có đạo đức cách mạng “Trong giáo dục không những phải có tri thức phổ thông mà phải

có đạo đức cách mạng, có tài phải có đức; Có tài không có đức, tham ô hủ hóa

có hại cho nước; có đức không có tài như ông bụt ngồi trong chùa không giúp ích gì được cho ai” Như vậy, để giáo dục được nhiều thế hệ cần phải có đủ hai