Ứng dụng công nghệ GIS trong quản lý nhà trọ sinh viên khoa kỹ thuật công nghệ môi trường

Va khi duqc tich hop voi cong nghe thong tin va moi truong may tinh, mot khai niem "He thong thong tin dja ty - Geography Information System GIS" ra doi va dang phat huy tac dung cua no

KHOA LUAN TOT NGHIEP DAI HOC NGANH ClT NHAN TIN HOC

tfNG DUNG CONG NGHE GIS TRONG QUAN LY NHA TRO SINH VIEN

KHOA KY THUAT - CONG NGHE - MOI TRl/CfNG

GV huang dan:

ThS Doan Thanh Nghi

LTng dung h^ th6ng thdng tin dia ly (GIS) trong quitn ly la dd tai da va dang duac nhi4u

cong ty, doanh nghiep, ca quan chinh phii ap dung tren the gidi Va d nude ta, su tiep can dadan khdng con mang tinh manh nha nua ma dang tren da khdi sac bdi nhieu ting dung phtic

vu cho cac nliu cau quan ly, dac biet la linh vuc du lich, giao thong, ludi di^n, dudng dng, Sir phuc tap va chdng chit cua nhung ddi tuong quan ^^ ma khong th4 mo ta bang ca sd dulieu truyen thong hoac nhung ban do giay truyen thong vdi kha nang cap nh^t chm chap vathieu chinh xac

Cung tren da nghien cdu va tiep can vdi GIS vk ting dtmg vdi mot de tai mdi va khd

hinh dung, sir trg giup ciia moi ngudi da dong hanh ciing toi trong sudt thai gian xay dung vaphat trien de tai Toi xin gui ldi cam an sau sac den :

-ThS Doan Thanh Nghi - giang vien hudng dan va co van cho de tai trong suot thaigian thuc hien

-Anh Vo Van De, can bo Phong Cong tac sinh vien da cung cap du lieu nha tro, danh

thai gian cho qua trinh khao s^t hien trang d4 tai, thu nghiem va danh gia sa bo ling dung nhu

mot ngudi dung

-Chi Ly Thu Han^ - Trung tarn ca sd du lieu va he thdng thong tin, trung tam viln

tham (Ha Npi) da cung cap cho dd tai mot sd tai lieu tham khao.

-Lap truang va sinh vien cac lap : DH3THI, DH3TH2, DH4TH1, DH4TH2, DH5TH1, DH5TH2, DH6TH1, DH6TH2 da cong tac trong qua trinh thu thap thong tin nha tro.

-Ban Phan Thanh Tudn - cong tac vien trong qua trinh thu thap dti li^u

-Quy thdy co khoa Ky Thudl Cong Nghe Moi Truang da giup dS trong viec giai dap

thac mac.

-Con xin cam an Ba va Me da ludn dong vien, giup dd va tao dieu kien tot nhat chocon trong sudt thai gian di hoc, nhat la giai doan thuc hien khda luan

-Ciing tat ca moi nguai da quan tam va dong vien toi thuc hien khda luan nay

Mot Ian nfta xin chan thanh ghi on Quy vi!

LOT NOIBAU

Co so dft ligu ra doi da kSt hop vai nhiing ngon ngft lap trinh lam mot cuqc each mangngoan muc trong lTnh vuc lap trinh ftng dung noi rieng va trong lTnh vuc lap trinh quan ty ndi

chung Viec quan ly nhttng d6i ttrong "di dpng" trong mot pham vi nho nhu: nhan vien trong

mot cong ty; hang hoa trong mot cua hang; khach hang cua mot dich vp, ; tuy theo tamquan trong, tinh bdo mat va quy mo cua da ligu, ngubi ta co the chon nhftng He quftn tri co so

du lieu (MS Access, SQL Server, MySQL, Oracle, ) phu hop voi tftng mpc dich sir dpng.Nhang d6i tuong dupe quan ly noi tren khong doi hoi tinh hinh dung cao, nguoi ta co thg chican mot hinh anh cua doi tupng va nhung thuoc tinh cua no la c6 the quan ly dupe va du Motdieu khac biet la nguoi ta it hoac khong bao gib quan tam dgn "vi tri" cua d6i tupng, ma macnhien nguoi ta biet chung nam b cho nao Neu ngubi ta quan tam vi tri thi co chang la dua vaomot so do don gian cung nhung thong tin ve noi ton ttti cua doi tuo^g So do va thong tin aychi the hien "tinh" doi tuortg duoc quan tam ma thoi

D8i voi nhftng ddi tuo^g duqc phan b6 g^n nhu la co dinh ve vi tri nhung lai phan b6

phuc tap trong mpt khong gian rong Ion nhu mot khu vuc dia ly, mot dia ban hanh chinh, mot

quoc gia va toan cdu, nhieu khi chi bi&t nhung thong tin cua no thoi thi chua du dS hinh dung

duqc vi tri ton tai ciia no Mat khac nhimg d6i tuqng nay co su chong xep tuong tac ISn nhauvoi nhftng doi tuqng xung quanh no Ngubi ta khong the thuong xuyen thong ke tong hop

tinh hinh diin tien cua nhftng d6i tuqng luon co su bidn dqng nay bing cac dft lieu thdng ke

don gian Cung nhu, khong co cai nhin tong quan duqc vd tdt ca cac d6i tuqng n6u chi duavao nhftng dft ljeu luu tru duoi dang van ban va hinh anh thuong Mot yeu cau nfia cua viecquan ^^ tong the cac doi tuqng khong gian la xac dinh vi tri va do dac khoang each Thong tin

ve "ban do thuong" khong ho trq duqc hau nhu la chinh x&c nhftng thong tin vd ddi tuqng,quan he gifta cac doi tuqng va khong ho trq cho viec ra quyet dinh mot each nhanh chong Corat nhieu van de khac nhau con ton tai ma doi voi mot bai toan quan ty khong gian Lai giainao cho tftng cau hoi con dang tren da bo ngo ?

Nham giai quyet nhftng van de lien quan den vi tri dia ty ma muc dich cuoi cung la ho

trq cho viec ra quyet dinh Bai toan quan ty khong gian dan dan duqc hinh thanh voi khai

niem "Thong tin dia ty" Va khi duqc tich hop voi cong nghe thong tin va moi truong may

tinh, mot khai niem "He thong thong tin dja ty - Geography Information System (GIS)" ra doi

va dang phat huy tac dung cua no tren pham vi tftng quoc gia va toan cau Tin hoc da ganthem cho nhieu ten gqi, khai niem than thuqc co them chft "so" Trong do co "ban do so"duqc tao ra bai cac cong cp s6 hoa ban do dang duqc dung vai GIS

Vai muc dich tim hieu, nghien cftu va ftng dung GIS vao mot ung dung quan ty cp the :quan ty nha tro sinh vien, phan sau day se de e^p chi tigt hem vg khai niem, cong nghe va quy

trinh xay dung mot ftng dung GlS.

Do mai bubc dau tigp can vai mot khai niem hoan toan mai ya thbi gian nghien cftu co

hpn nen nhftng gi duqc de cap den van con mang tinh chat khiem ton Ngubi xay dung de tairat hoan nghenh va mong tigp thu nhung y kien ddng gop quy bau cua nhftng ai quan tam dgn

dg tai

Xin chan thanh cam an !

An Giang, thdng 04/2006

DO NGUYEN VU

TOM TAT BE TAI

Ten di tai: "UNG DUNG C6NG NGHE GIS TRONG QUAN UY NHA TRO SINH

VIEN KHOA KY THUAT - CONG NGHE - MOITRUC3NG".

Sinh vien thycc Men : Do Nguyen Vu - MSSV: DTH021723

Gidng vien hudng dan : ThS Doan Thanh Nghi

M6 td so luac:

Qua tim hieu thirc te, hien nay Khoa Ky Thuat - Cong Nghe - Moi Truong noi rieng vaTruong Dai hpc An Giang noi chung dang quan ly sinh vien ngoai tru tr6n dja ban thanh ph6Long Xuyen v6i ung dung co so du lieu FoxPro chu y^u vai the hien ca so du lif u dang chil.Trong kill dp, nha tro noi cac sinh vien ngoai tru a dirge phan tan rai rac tren toan dia b^^thanh pho va it nhieu nhung nha tro nay ciing co mot tac dong nhat dinh den tinh hinh xa hoidia phuong va den chinh sinh vien dang tip Vi vay, doi hoi mot tag dung co su the hien sinhdong hon : khong nhtag cho biet thong tin ma con phai cho biet vi tri cua nha tro mot eachtrue quan trong khong gian

Nham co sir ho trp cho Khoa Ky Thuat - Cong Nghe - Moi Tnrcrng trong viec quan ly

sinh vien ngoai trti dugc thuan tien, de tai phan tich thiet ke va xay dung mot fag dung quta

ly tag d^mg cong nghe GIS voi nhung chuc nang sau:

Phan mim chay tren giao dien WindowsForm cho phep: thS hien vi tri va e^e thong tinnha trp tren ban do so, nh|p lieu, tim Idem, bao cao thong ke, in an ket qua, va cac chfanang phii khac

Yen edit:

-Tim hieu thuc t6 va xac djnh cac yeu chu

-Tim hieu cac van Ah ly thuyet co lien quan

-Phan tich thiSt kS he thdng.

-Cai dat chuong trinh demo tag dung

Moi truong phdt trim img dung:

-Cong cu s6 hoa ban do Maplnfo Professional 6.0

-Ngon ngu lap trinh MapBasic, VisualBasic

MUC LUC

trang

PHAN I MO DAU7 Chuong I GlOl THIEU BE TAI7

I.GICSI THIEU-.•.7

1.Pham vi he thong7 2.Rang buoc he thong8 2.1.Qui djnh v6 nghiep vu8

2.2.Nhan lye thirc hien8

2.3.Cac han che'.9

II.PHUONG AN TONG QUAN VA BANH GIA KHA THI9

1.Phuong an tong quan9

1.1.Yeu cauphan chng91.2.Yeu c^u phan mSm9

2.Danh gia kha thi10

2.1.Kha thi v6 kinh tg10 2.2.Kha thi vg ky thuat:10

2.2.1.Do Ion cua du an102.2.2.Cau true cua de tai:102.2.3.Nguoi phat trign10

2.2.4.Can bo quan ly he thong (nguai diing)10

Chuong II CO SO LY THUYET VA PHAM VINGHIEN CUU11

I DOI TUONG NGHIEN CUU11

1 He th6ng thong tin-dia ly (GIS)f:'.11

1.1.Khai niem111.1.1.Thong tin dialy.111.1.2.He thdng thong tin dia ly - GIS:111.1.3.Mo hinh cong nghe GIS:12

1.2.LTng dung GIS:13 1.2.1.He thdng thong tin dja ly voi doi sgng:13

1.2.2.Nhung nganh co lien quan den GIS va nhung ung dung thuc te14

1.2.3 He th6ng thong tin dia ty hS tro cho viec ra quylt dinh ntn ?14 1.3 Khuynh huong phat triln cua GIS:15

1.3.1.Khuynh huong phat trien vely thuydt151.3.2.Khuynh huong phat trien ve phan cling151.3.3.Khuynh huong phat trien ve phan mem'151.3.4.Khuynh huong phat trien ting dung15

II PHAM VINGHIEN CUTJ21 PHAN II NQl DUNG22

Chucmg I PHAN TICH22

I.PHAN TICH HIEN TRANG22 II.PHAN TICH YEU CAU:.23 1.Cacyeu cau chtic nangvaphi chucnang:'.23

1.1.Cac yeu c^u chuc nang:231.2.Cac yeu cgu phi chuc nang:23

2.Mo hinh quan niem xu ly he thong:23 2.1.So d6 tuong tac thong tin23 2.2.So do hoat dpng cua he th6ng24 III.PHAN TICH DtT LIEU27

Mo hinh quan niem dft lieu: 27

Chuang II THIET KE' :'.28

I THl^^T Kfi Xtf LY28

1.So do kien true chuc nang28 2.Kien true tog dung29 3.Thi^t kS xu ly".:30 3.1.Bang nMp he thdng30 3.2.Chuc nang tim kilm31

3.3.Chuc nang thdng ke.'30

3.4.Chiic nang baobigu32

3.5.Chiic nang luu ban do353.6.Chiic nang nhap du lieu nha trp35

3.7.Chiic nang nhap d^ lieu sinh vien36

II.THIET KE Dtf LIEU37 1.Chi tietthiSt kg du lieu37

2.SohoabandovaxaydimgcosadulieutrongMapInfo Professional 6.0 J 42

2.1.ChuSn bi ban d642

2.2.• Tao cac lop doi tuorig va xay dung ca so du lieu44

2.3.Khai thac va van hanh45 III.THIET KE GIAO DIEN45 PHAN III KET LUAN46

I.DANH GIA CHUNG46

1.Banhgiacuasinhvien'.46

2.BanhgjacuangucddCing47 II.HUC5NG PHAT TRIEN47 1.Phat triin Uen Desktop PC47

2.Phat trien tren web47

PHAN IV PHU LUC48

IP CHU'ONG TRINH CAI DAT DEMO:56 1.Thi^t kg cai dat du lieu'.56

2.Thigt kl giao dien57

2.1.Giao dien t6ng thg ung dung khi van hanh57 2.2.Thuc don va cong cu b6 sung57 2.3.Cac hop thoai bo sung58

TAI LIEU THAM KHAO64

DANH SACH CAC HINH VE

trangHINHI-I Pham vi he thdng7

HINH 1-2 Md hinh cdng nghe G1S12

HiNHI-3 Cdc thdnhphdn cua mot he thdng thong tin diet ly13HINH I- 4 He thdng thong tin did ly hd trp ra quydt dinh15

HINH 1-5 Khuynh huangphdt trim ting dung GIS16

HINH 1-6 Minh hoa cdc lop thong tin trong he thong thong tin dia ly.17HlNHI-7 Anh xq the gioi thuc iheo mo hinh die lieu khong gian vector vd raster17

HINH 1-8 Kh&i tao du lieu GIS bhng each sd hoa ban dd17 HINH 1-9 Quy trinh sS hoa ban dd gidy18

HINHI-10 Quy trinh khdi tao du lieu khong gian.18

HINH Lien ket ddi tupng duong khong khep kin,19

dudng khep Mn, vitng tren 2 to ban dd khdc nhau19HINH II-1 Tuongtdc thong tin trong he thong23

HINH 11-2 SodS ludng die lieu he thdng (cdpl)24 H1NHII-3 So dd ludng die lieu tim kiim ddi tupng (cdp 2)25 H1NHII-.4 So dd ludng die lieu thdng ke nhct tro vd sinh vien (cdp 2)25 HINHII-5 So do ludng die lieu bdo cdo ket qua (cdp 2)26 H1NHII-6 So dd ludng die lieu tdng hop cdc cdp26

HINHII-7 He thong cdc lop ddi tupng;27HINHII-8 Cay cdu trite chtic nang28HINHII-9 He thdng cdc chiec nang giao tiip bd sung29

HINH 11-10 Cdc thdnhphdn cdu thdnh.ting dungEslm29

HINH 11-11.Lupc do tudn tu quan niem xu ly chiec nang dang nhgp he thdng30HINH11-13.Lupc dd tudntu quan niem xie ly chiec nang thdng ke30HINHII-12.Lupc dd tudn tu qttan niem xie ly chiec nang tim kiem;31HINH 11-13.Lupc do tudn tu quan niem xie ly chiec nang quan ly bdo bieu32HINH 11-14.Lupc dd tudn tu quan niem xie ly chiec nangxem bdo cdo file TXT.33HINH 11-15.Lupc do tudn tu quan niem xie ly chiec nangxem hinh ban do34HINH 11-16 Lupc dd tudn tu quan niem xie ly chiec nangxem bdo cdo file HTML34HINH 11-17.Lupc do tudn tu quan niem xie ly chiec nang lieu hinh ban do35HINH II-18.Lupc dd tudn tu quan niem xie ly chiec nang nhdp die lieu nhd tro35HINH 11-19.Lupc dd tudn tu quan niem xie ly chiec nang nhdp die lieu sinh vien36

HINH 11-20 Chi tiit cdc lap ddi tuang37

HINH 11-21 Lap ddi tuang duang tren ban dd„ 38HINH 11-22 L&p ddi tuang phudng tren ban dd38

HINH 11-23 Lap ddi tuang nhd tro tren ban dd39

HINH11-24 Lop ddi tuang sinh vien tren ban do40HINH 11-25 Lop ddi tuang vi tri dac b^^t tren ban do41

HINH 11-26 Lap ddi tupng ten cdc ddi tuang tren ban dd41

HINH 11-27 Tinh toa do ban dd trong he toa do Descartes vudng gdc43

HINH 11-28 Hop thoai tao diim diiu khiin43 HINHlII-1 Man hinh chinh:57

HlNHlll-2 Thanh cdng cu chuc nang'.57HINHIII-3 Cdc trinh dan bjd sung58 HTNH111-4 Man hinh chon hinh thuc thing ke58

HINHIII-6 Man hinh chon thdng tin Tim kiem59 HINH 111-7 Man hinh nhap.thdng tin Tim kiem59 HINHIII-8 Ldi: khdng hdtra Tim kiSm vai truang du lieu kiiu sd;;60 HINHIII-9 Man hinh bdo cdo chinh:60 HINH 111-10 Man hinh xem; in ban dd vd kit qua thdng ke tren khung nhin Ian61 H1NHIII-11 Man hinh kit qua thdng ke dang HTML61

DANH SACH CAC BANG BIEU

trangBane: 1 Mo Id ddi tuang37Bans: 2 Thudc tinh du lieu bane DUONG'.38Bane: 3 Thudc tinh du lieu bane PI1UONG38

Bane: 4 Thudc tinh du lieu bane NIIA TRO39 Bane: 5 Thudc tinh die lieu bane SINH VIEN,40

Bane: 6 Thudc tinh du lieu bdrte VI TRI'.'.41Bane: 7 Thudc tinh die lieu bane TEN41

Bane: 8 Thudc tinh du lieu bane LOP HOC42

Bane 9 Cdc thudc tinh die lieu cai ddi56

QUYirGcVETttNGlT

Nhung tur nhir "lop", "doi tuang", "lop dot tuong", "lap thong tin", dung trong Mocao nay la nhung ttr sir dung rieng trong linh vuc GIS va cac ban do so VI vay, chung khonghoan toan mang y nghia la lop hay d6i tuang trong lap trinh huang doi tuang

H1NH1-1 Pham vi he thong

ThSng tin tong quan:

Ten d tai: U"NG DUNG CONG NGHE GIS TRONG QUAN L^ NHA TRO SINH VIEN KHOA KY THUAT - CONG NGH^ - MOITRt/CJNG.

Sinh vien thicc Men : D Nguyen Vu - MSSV: DTH021723

Giang vien huang ddn : ThS Doan Thanh Nghj

Phat bieu van tie:

Nha trp n6i chung va nha tro sinh vien noi rieng la mot van de kho quan \j cua cacnganh chtic nang Hoat dong kinh doanh cho thue phong tro tarn tni nay it nhieu co anh huangden tinh hinh an ninh, chinh tri va trat tu xa hoi cua dja phuong NhOng nguoi trong mot nhatro thuang tir rat nhieu dia phuang khac nhau, hoat dong va hanh vi cua ho cung kho kiemsoat, nhat la khi co sir co xay ra Nham ho tro cho Khoa co duoc sir quan ly thuan Ion va chatche hon nhung sinh vien o tro mot each true quan, khi co v^n de can lien lac nhanh voi sinhvien tarn tni, vi tri cua mot nha tro con noi len nhieu dieu khac; nho do co s\r quan tam ho tro,can thiep kip thai de sinh vien co moi truong hoc hanli lanh manh Yeu cau quan ly nha trotren ban d6 s6 la thuc sir c^n thigt

Mue tieu:

-Bo sung dtr lieu moi trong quan ly

-Cho phep tim kiem nha tro sinh vien nhanh nhat

-Cho phep thong ke nha tro sinh vien

-Xem bao biSu thong ke

-Cac chuc nang ho tro phu

2 Rang buoc he thong

2.1.Qui dinh ve nghiep vti

-Lam viec tren he thdng vj tri hanh chinh la cong viec mang tinh kho khan va phirc

tap vi vay trong qua trinh thu thap du lieu va bo sung da lieu doi hoi nguiri quan ly phai duqc

cung cap cac ban d6 giay chi tiSt cua dja ban quan ly lam ca sa cho da lieu v^o

-Da lieu vao nhaf la vi tri cua cac nha tro (_mdi) vln can co su ho trq lop truimg caclap trong viec idy thong tin tu sinh vien lop minh de can bo quan ly bat di cong viec thu thaprat mat thai gian nay •

2.2.Nhan Iuc thuc hien

De tai duqc xay dung vdi su tham gia cua:

-Khao sat, thi^tkdva lap trinh : 01 nguai

-Thu thap da lieu : 01 nguai va cac cong tac vien.'

-Co van chuang trinh : 01 nguai

-Thu nghiem ung dung : 01 nguai

ly la kha ban biu trong viec cap nhat da lieu cho he thong.

-Tren nen ban do co sin, phai them doi tupng nha tro mSi khi phat sinh mot nha tro cosinh vien a mai va bo simg nhung thong tin vS d6i tuong nay vao ca so du lieu cua Maplnfo.-Them thong tin ve sinh vien vao ca sa du lieu, tuang tp nhu phat sinh mot nha tro.Khi ca sa du lieu ngay cang nhieu thi cong viec cua can bo quan ly cang bat di

-Vai nhting thong tin dja ly th.u thap tir ca sa du lieu, can bo quan ly co the tim ki^m vitri nha tro, vi tri a tro cua (cac) sinh vien ngoai tru va thong ke — xem bao cao ve tinh hinh(cac) nha tro theo mot s6 tieu chi nhu: phuang, duang, gia phong, sinh vien thuqc lap

Tinh kha thi (lai ich):

(Xem phdn tinh kha thi ve kinh te)

Cae bu'6'c thu'e hi^n:

-Khao sat hien trang

-(Huan luyen sir dung)

Thdi gian du kien hoan thanh

03 thang

2.3 Cac han che

-Thieu cong cu trong viec thtrc Men so hoa ban do nhu ban d6 hanh chinh TPLong Xuyen, ban do hanh chinh cac phuang, ban do chi tiSt cac khu qui hoach,vung dan cu tren dia ban thanh pho

Phai xay dung he thong ca so du lieu mai tren ccr sa tiep can nhung c6ng cu vaphuong phap moi

Thai gian xay dung kha ngan doi vai mot khai niem Ian va cong nghe mai

II PHlTONG AN TONG QUAN VA DANH GIA KHA THI

1 Phuwng an tong quan

Toan bp he thong la mot ling dung desktop van hanh tren mot may PC

1.1.Yeu cSu phSn ciing

May PC co cdu hinh t6i thieu:

-RAM 128MB

-' Dung luang dia ciing ckn t6i thieu 100MB (tuy theo dp Ion ciia ca sa dtt lieu) 1.2.Yeu cau phln mlm

-He thong co cai dat ph^n mem Maplnfo Professional 6.0 tra len

-Ngon ngu lap trinh Map Basic, Visual Basic

-He di^u hanli Windows 98se tra len

2 Danh gia kha thi

2.1.Kha thi vl kinh t

6 giai doan buac dau, khi chua co nhung chuang trinh ho tra cho sinh vien cung nhu

tir van, giai thieu cho sinh vien nai trp hop ly va an toan thi dg tai chua may y nghia, nhungneu khi quan tam den nhung van dg nay thi day la mpt c6ng cp true quan nhat cho viec quan

ly-2.2.Kha thi v ky thuat:

2.2.1.Bolancuadgtai

-So nguai tham gia de tai :

+ Khao sat, phan tich, thiSt kg, lap trinh, bien so^n tai lieu sir dung : 01 nguai(co co van)

+ Cac cong tac vien thu thap ca sa du ligu

+ Nguai th^ nghiem chuang trinh

Kich thuac lap trinh : tuang doi nho

-Pham vi quan ^^ khu virc dja ly: nha tro sinh vien ciia Khoa Ky Thuat - CongNghe - Moi Truang tren dja ban Thanh pho Long Xuyen - Tinh An Giang

2.2.2 Ciu true ciia dg tai:

-Xay dimg mai hoan toan

2.2.3.Ngucriphattrign

Cac cong cu phuc vu cho de tai:

So hoa ban do bang cong cu Maplnfo Professional 6.0

-Ngon ngu lap trinh MapBasic 4.1, Visual Basic 6.0

-Cong cu soan thao source code : MapBasic, Notepad++

-Cong cu bien soan Help : Help Maker

-Cong cu.thigt kg va viSl bao cao : Microsoft Visio 2003, MS Word 2003

Nguai thuc hien du an da tirng thiet ke, xay dung nhung ring dung tren desktop trongpham vi chuang trinh hoc; cac do an mon hoc

2.2.4 Can bo quan ly'he thgng (nguai dung)

Ygu clu can bo quan ly dg h| thing van hanh phai it nhat co chung chi A tin hoc quoc gia V3n bang kien thirc dg nghi: chiing chi B Phai biet doi chut vg phan mgm quan 1^

Maplnfo Professional dg co thg khai thac tot han ing dung

Chmmg II CO SCf LY THUYET VA PHAM VINGHIEN CUU

I DOI Tl/ONG NGHIEN CUU

1 He thong thong tin dia ly (GIS - Geography Information System):

1.1 Khainiem

1.1.1.Thong tin dia ly

Thong tin dia ly la thong tin ve cac thirc the, hien tupng, sir kien, xay ra trong

the gidi thuc (real world) gin lidn vdi vj tri va thai gian cua no Thong tin dia ly dugc moi ngudi sir dung hlng ngay Khi mot ngudi mu6n truydn thong diep di cho mt ngudi khac ye

mot thuc the, mot sir hien hay hien tupng nao do thi trong tat ca cac thong diep truyen di deuphai co it nhit hai noi dung la dja didm va thai gian Thieu mot trong hai noi dung nay, thongdiep dugc xem la khdng hoan chinh Vay la, thong diep da xir dung thong tin dia ly

Thong tin dja ly da gift mdt vai trd cue ky quan trgng ndu khdng noi la co tinh quyet djnh Bdi vai hoat ddng cua moi nguai, de quyet djnh bat ky dieu gi du ldn hay nhd

ngudi ta cung can den thong tin dia ly Ngudi ta kliong the mua mot san pham, mot dich vu dnhung nai cung ling khong tdt, chi phi cao Hay la mOt khach du lich se khong chon dSnnhung nai nao ma ho chua biet ro thong tin ve nai ay co dap ling dugc nhu cau thoa man thihieu cua ho VS du lich hay khong ? V^^n de lai cang quan trong han doi vai nhung nha dau tu,

ho se khong the quy^t dinh khi chua co day du thong tin ve khu vgc hay vi tri dau tu Cac yeu

to ve dia hinh, dja the, thai tiet, lai cang can phai nSm vilng doi vdi nha quan sir d6 quyetdjnh cac tran danh

Chung ta.thu hinh dung xem hau qua se nhu the nao nSu nhung quyet djnh trongcac linh vuc cua ddi song thieu mil thong tin dja ly Thong tin dja ly tdn tai moi luc, moi naixung quanh chung ta va con ngudi dang sir dung no vdi nliirng muc do quan trong khac nhau

va vdi nhung hieu qua khac nhau Moi con ngudi chung ta la mot he thong thong tin dja ly vicon ngudi cd kha nang thu thSp, lira trO, phan tich da lieu theo khong gian va thai gian cuacac thuc the, cac hien tuong, cac sir kien (tat nhien la cd gidi han nhdt djnh) Trong cudc song,quyet djnli nao cung deu can cd thong tin dja ly

1.1.2.He thdng thong tin dja ly - GIS:

Vdi sir phat trien cua khoa hoc may tinh, he thdng thdng tin dja ly dugc hieu la mot he thdng thdng tin dja ly su dung may tinh khi dugc de cap den GIS tit khi ra ddi da cd

rat nhieu quan diem va djnh nglua khac nhau' tren the gidi 6 day xin neii ra hai djnh nghTa

dugc tdng hgp:

He thong thong tin dia ly Id mot he thong co khct nang thu thqp, luu tru, phan tichtheo khong gian va thai gian thuc (real-time) nhung du lieu ve cac doi tuqng (thuc thi), hientuang, su kien xay ra trong thi gi&i thuc (real-world), (theo PGS.TS Tran Vinh Phudc)

He thing thong tin dia ly Id he thing quan ly thong tin khong gian duqc phat

trien dua tren cong nghe may tinh vai muc dich luu tru, hap nhdt, mo hinh hoa, phan tich va

mieu ta dupe nhiiu loqi du lieu, (theo PTS Nguyln Thd Than)

May tinh la mot phuang tien khong the thieu va hieu qua nhat cho thdng tin dja

ly Trong he thdng may tinh, thdng tin dja ly dugc luu trii nhu nhung da lieu nhj phan He

+ So lieu vao: gom cac nguon: so hoa, qudt, vien tham, anh, GPS,

+ Quan ly s6 lieu: gom cac khia canh bao mat, tich hgp, loc va danh gia, khanang duy tri

+ Xir ly so lieu: giup con nguoi cd thong tin de quydt dinh cong vide tiep theo.

Ket qua xir ly tao ra anh, bao cao va ban do

+ Phan tich va mo hinh hoa: giai ma va phan tich dinh tinh va djnh lugng thongtin da thu thap

+ So lieu ra: cac ket qua true quan trdn man hinh may tinh

Cac lhanhphan trong GIS:

Mot he thong thong tin dia ly hoat dong bao gom 5 thanh phan:

Moi truCng GISHINH 1-2 Mo hinh cong nghe GIS

, \ Phan(o

o \

So lieu \ ^ i Quah ly '•$ Xulyso % tich va va0' 1 ^ ; s6 lieu •] ,- lieu i mo hinh

'.,"'.'.,'hoa

thong may tinh da giup cho kho da lieu thong tin dia ly cua loai ngudi ngay cang phong phu

hem Hd thong mang may tinh ngay cang mo rong vdi t6c do ngay cang nhanh, cong nghd lientuc dirge cai tidn sang tao, co so ha tSng khong ngirng dugc cai thidn, nhd do, dO lieu dia ly

co the dugc chuydn di vdi tdc do nhanh hon va dugc nhidu nguoi sir dung hon

He thong thong tin dia ly giiip con nguoi thuc hidn cac bai toan phan tich du lieu dia ly dd giai quydt mot van dd nao do Trong he thong nay, du lieu dja l^ dugc xir ly bang

cac phan mdm thidt kd theo mot giai thuat nao do nhSn giai quydt mdt van dd dd do nguoidung dirt ra So vdi bo nao nguoi, khi thuc hien cac bai toan phan tich dO lieu dia ly, he thongthong tin dia ly co khS nang sir dung dugc nhidu du lieu dia \</ va dac bidt la tinh dinh lugngtrong cac bao toan ph^n tich d^ lieu dia ly rat cao

Trong he thong thong tin dja ly, cac thao tac thu thap, luu tru va phan tich ddudugc thuc hien bdi m&y tinh dd cung cdp ket qua cho con nguoi Nhu vay, con nguoi va maytinh da giao tiep qua cac thiet bj phan cung va ph^n mem nhu man hinh may tinh, may in

Them ntta, he thong thong tin dia ly con h5 trg vide chuyen tai d8 lieu hoac ket qu^ phan tich

den cho nguoi kliac, dia phuong khac qua he thong mang may tinh

He thong thongtin dia ly tirng budc giam tai dan cho bo nao nguoi trong vide luutru du lieu dia ly von di co dung lugng rat Ion va dong t^oi giup con nguoi thuc hien nhungbai toan phan tich khong gian voi dung lugng du lieu dau vao Ion, yeu cau dinh lugng cao

Vdi kha nang phan tich da lieu dia ly til kho du lieu ddi dao cua he thong thong tin dia ly va

cho ra nhung ket qua dinh lugng nhu nhung phuong an de con nguoi lua chon, con nguoingay c^ng cd nhidu phuong an de chon lua Nhu vay, con ngudi thgc su dugc nang len tam

cua mot thuc the quyet dinh va he thdng thong tin dia ly la mot he thong trg giup quydt dinh.

1.1.3 Mo hinh cong nghe GIS:

HlNH1-3 Cac thimh phan cua mot lie thing thong tin dia ly

1.2 fng diing GIS:

1.2.1 He thdng thong tin dja ly vcti dcri s6ng:

He thong thong tin dia ly d5 va dang thuc day viec xay dung e^e co so du lieu dia

ly toan cau lam cho kho du lieu dja ly cua nhan loai ngay cang phong phii, du lieu dia ly ngaycang duqc quang ba rong rai va kip thoi No la mot cong cu huu ich h tra nhanh chong chocon nguai trong viec ra quyet djnh bang klia nang phan tich diJ lieu dia ly cua no

D6i vdi mSi ca nhan, tren nhung he thong thong tin dia ly duqc lien ket vcti nhau

toan ciiu, moi nguai co the truy cap den nhi6u ca sa dft lieu dia ly phong phti di tim cho minh

nhung thong tin can thiet"ve the giai thuc theo nhieu linh vuc khac' nhau khi phai quyet dinhnhung van de nao do Ngay nay, GIS la cua moi nguai, khong nguai nao, khong mot linh vucnao khong dung thong-tin dia ly GIS la phuang tien cung cap thong tin dia ly va thuc hiencac bai toan phan tich khong gian, ho trq ra quyet djnh cho tat ca moi nguai trong moi linh

vuc.

Trong cong tac quan ly xa hoi, GIS giup cac nganh khac nhau co the cung cSpcho nhau nhung du: lieu khong gian vS thS giai thuc Vai su chia se nay, nhCrng bai toan phuctap trong cong tac quan ly xa hoi lien quan den nhi^u nganh duqc thuc hien tot hem Den nay,nhieu quoc gia tren the giai da xay dung GIS phuc vu he thong quan ly hanh chinh nha nuacqui mo toan quoc (^ nuac ta, nhieu dja phuang da va dang trien khai xay dung cac he thongthong tin dja ly cap tinh thanh pho GIS d nuac ta da bat dau manli nha phat trien tir nhungnam dau cua thap hien 90 vai mot each thuc am tham, den nay, cac ca sd dtt lieu dja ly tren

GIS

+ Phan cung: he thong may tinh cho GIS hoat dong.

+ Phan mem : cac cong cu can thiet de lmi tru, phan tich va hien thj GIS

+ DO- lieu: day la thanh phn quan trong nhdt cua GIS, cac du- lieu dja ly va cacthuoc tinh cua chung duqc thu thap tur nhiSu ngudn khac nhau

+ Con ngudi: tham gia quan ly he thong va phat trien ling dung GIS.

+ Phuang phap: quySt dinh tinh hieu qua cua GIS Mot he GIS thanh cong theokhia canh thiet ke va luat thuong mai la duqc mo phong va thuc thi duy nhat cho moi to chute

toan quoc da vupt qua con so 160 Trong khi nhan ra tam quan trong cua GIS, thi toe dp phattrien cua no ngay cang ram rp Su phat trien nay da va dang dat ra mot bai toan Ion khac venhan lire GIS Trong do co nhu cau ve nhung chuyen gia kien tao ra cac he thing thong tin dja

ly va dac biet la nhu cau chuyen vien van hanh cac he thong GIS cdp tinh, thanh pho Bin naytai Viet Nam, hau nhu chua co co so dao tao nao dao tao chuyen vien GIS va cung chua codja phuong riao chuan bj nhan lire cho linli vuc nay

1.2.2.NhOng nganh co lien quan den GIS va nhung fag dung thuc te+ Nhirng nganh co lien quan den GIS:

GIS la diem hoi tu cac llnh vuc cong nghe va cac nganh truyen thong, la chat xiictac lien kit cac nganh lai b^ng tong hop, mo hinh hoa va phan tich GIS hoi tu : Bja ly hoc,Ban do hoc, Vien tham hoc, Hang trac, Bo dac, Trac dia, Thong ke hoc, Cong tac nghiencfa, Khoa hoc may tinh, He quan tri co so dft lieu (BataBase Management System - BBMS),Tri tue nhan tao (AI), Toan hoc va Xay dung

+ Cac Hnnh vuc ung dung GIS:

Quan ly he th6ng dubng ph6

Quan ly tai nguyen thien nhien

Quan ly quy hoach

Quan ly thiSt bi.

+ Cac buoc thuc hien (nhiem vu) cua mot du an GIS:

Xac dinh muc tieu cua toan du an

Tao co so dO lieu

Phan tich dO lieu dja ly.

Hien thi k^t qua

1.2.3.He thong thong tin dia ly ho tro cho viec ra quyet dinh nhu the

nhung thong tin c^n thi^t-cho nhflng nguoi lam quySt djnh Trong thuc te, nhung quyet dinh

nay tac dpng true tiep d^n the gloi thuc

Mot he th6ng h trp cho viec ra quyet dinh co the dupe minh hori nhu hinh 1-4

GIS da thiet lap mot chu trinh du lieu tir the giai thuc qua luu tru, xir ly va tac dpng tra lai thS

giai thuc BO lipu ve the giai thuc dupe thu thap de luu trO va sir dung cho cac bai toan phantich, cac kSt qua phan tich dupe nhOng nha lam quySt djnh sO dpng de co nhOng tac dpng lai

tM giai thuc Th^ giai thuc t6t han hay xau di la do chpn lira cua nhOng nha lam quyit dinli.

Trong mot pham vi rpng Ian, mot quyet djnh dung dan se lam cho the giai tot han; nguac lai,the giai se xau di Con trong pham vi ca nhan, nhung quyet djnh dung se cho ket qua tot vangupc l^i

Trong chu trinh cua hinh 1-4 da cho thay r5 sir quan trong cua cac chiic nangtrong GIS Kit qua sau phu thupc vao kit qua truac va rang buoc chat che vcri nhau: Khong

HINH I- 4 H^ titong Ihting tin ttja ly Iiti irt^ ra quyet itinU.

1.3 Khuynh hu^^ng phat trien cua GIS:

1.3.1.Khuynh hirong phat trien ve ly thuyet

Hien nay nhieu nha khoa hoc dang theo duoi nghien ctiu phuang phap bieudien du lieu khong gian trong cac he thdng thong tin dia ly, sit lien quan cac loai da lieu baogom du lieu khong gian, du lieu thuqc tinh, du lieu thcti gian Moi quan he gi^a nhung bai

toan phan tich khong gian theo thai gian thuc Phan tich thong ke du li|u khong gian ThiSt ke

mo hinh du lieu va ciu true da lieu thich hop Nghien cun phucmg phap va ky thuat thiet kS

ca sa da lieu khong gian Gido due va huan luyen ky thuat, sir dung GIS Nghien cum d^y duhan ve cong nghe ban do, truyen thong ban do (Cartographic Communication)

1.3.2.Khuynh huang phat trien ve phan ciing

Cac nha san xuat phan cumg may tinh gan hai thap nien qua khong ngung cho

ra dai nhieu the he may tinh v6i nhung tinh nang vuqt bac va tinh x^ hoi cua may PC ngaycang cao Trong linh vuc GIS, nhung thanh turn sau day cua may tinh da co tac dqng Ion doivai sir phat triSn khoa hoc va cong nghe thong tin dia ly : Xit ly nhanh, Xit ly song song, Xit

ly phan tan tren mang, Luu tru dung luqng Ion, Thiet bi phhti ciing dac bit, Thiet bi ngoai

vi.

1.3.3.Khuynh huang phat triln ve phn mlm

He thong cac phan mSm GIS cung ngdy cang phat trien vai cac xu huang taptrung vao: He quan tri ca sa du lieu, GIS vai ky thuat da moi truong (multimedia), GIS thongminh, Mo phong va trq gitip quyet dinh, Khung cong viec (framework)

1.3.4.Khuynh huang phat trien ting dung

the co duqc mot quyet dinh tot neu kt qua phan tich dua ra nhttng phucmg an khong dung;

ket qua phan tich khong tot n^u dfi lieu dau vao khong dung hoac giai thuat phan tich khongphu hop; va dtt lieu d3u vao cua giai thuat phan tich se khong dung dan neu cong tac thu thapdtt lieu khong duqc bao dam, chat hrqng du lieu khong cao

Viec tiep can vcti GIS doi hoi phai co str d3u tu lau dai ve vat chat cting nhu nhanlire Tuy theo mite do, qui mo cua mot du an ma GIS duqc xay dung tit vai thang cho d6n vainam va phai lien tuc cap nhat du lieu dg dam bao sir hoat d6ng dung dSn cua he thong

dp va du lieu rieng biet Viec tao cac ddi tupng dd hpa tren may tinh dupe trp giup bdi nhung

cong cu ve \k hieu chinh rat tien lpi

GIS hoat ddng tren ndn ban dd sd, chinh vi vriy, ban dd sd la mpt the hien cho eachlam viec cua GIS

Viec dua ban do truyen thong thdng thudng ve dang sd la tao ra ca sd du1 lieu memdupe tin hoc hda nham dam bao dupC 3 muc tieu sau:

+ Giu dupe ndi dung do hpa gdm cac chtic nSng va ddi tupng the hien, cac quan he

giua chung va cac thdng tin tdng hpp dudi dang ky hieu.

+ Kha nang phan tich khdng gian

+ Kha nang tich hpp cac thdng tin ca sd de xac dinh cac thdng tin tdng hpp

xa hoi

Thong tindia chmh

Ta co the phan chia hat nhdm dich vu thdng tin dia ly la dich vti nha nude va

dich vu cong cpng Dich vu thong tin dja ly nha nude nhSm cung cap nhung thong tin tichhop theo khdng gian phuc vu cho tien trinh ra quyet dinh trong cong tac qu^n ly hanh chdnhnha nude tren mot dia ban lanh thd nhat dinh Dich vu thong tin cong cong nhSm cung dpnhiing thong tin phuc vu yeu cau dan biet va phuc vu nhu cau thiet ke, qui hoach, ke hoachcua ede thanh phan kinh te, cua cac nh^ dau tu, nha kinh doanh, nha thucrng mai trong nhieullnh vuc khac nliau.Vdi nhu cau ngay cang tang cua yiec ap dung GIS vao cac Hnh vuc cuaddi song, ta hSy quan sat tiSn trinh phat triin cac he thdng thong tin dia ly dudi day:

^ ^

HINH IS Kiwi tun da lieu GIS bdng each sti hda bin do

2.2 Qui trinh so hoa ban d6 giiiy

Cac yeu cau vg so hoa : Cac tieu chuan trinh bay ban do rat chat che, do do yeucau ve chat luong cua ban do s6 rSt cao, do la: Yeu cdu khong ducrc mat thong tin; Y6u cauday du doi voi e^e thuoc tinh nhu mau sac, gia tri, ; Trinh bay dung tieu chuan cua ban do

Ddu vao la ban d6 gidy, dau ra la dQ lieu bieu dien doi tuong trong khong gian

HINH 1-7 Anh xg thtigi&i time theo mi hinh da lifli

khong gian vector vd raster

rc |

HINH 1-6 Mink him ede Idp tliSng tin trong he

til^ing thong tin dia ly

^^**rr'•" ^•< a ".•••^ ,y,.

Nhcr vao cac dac dim dia ly, GIS liru tnt thong tin duoi dang cac lop chuyen d co

the lien ket voi nhau nhcr cac dac diem dia ly Dieu nay don gian nhung tarn quan trong cua

no dem lai cue ky 16n trong viec giai quyet nhieu van de th\rc tl dua vao tirng ldrp thong tin

GIS liru tru thong tin theo mo hinh da lieu khong gian, co hai mo hinh thuong duoosir dung voi nhung uu nhuoc diem rieng:

+ M6 hinh Vector: Thong tin vg digm, dudng va vung duoc duoc ma hoa va luu duoidang tap hop cac toa do x,y Chi thich hop cho viec mo ta cac doi tuong rieng biet

+ Mo hinh Raster: mot anh raster la mot tap hop cac 6 luoi, hay con goi la mot matran cac 6 ludi Thich hop hon cho viec mo ta cac doi tuong co sir chuyen d6i lien tuc ,

HINH 1-10 Quy Irinli khori lew (lit ll^u khong gian

Si> dung cAc

XTdg9 '' s6

~ ~ ~ i _

Anh

Vector

^^51iffF!^

^ector ? Nhiin ^

Raster

xir

Co nMSu tiSp c^n cong nghe va ky thuat d bi^u diln cac d6i tugng khong gian

trong cac he ca sa du lieu nen hoac chuyen Met

-Xay dung ca sa dtt lieu khong gian bang ngu^n di5 liSu s6 h6a ban d6 giay Cohai phuong phap so hoa ban do giay : So hoa bang ban so hoa (digitizer) va so hoa bang mayquet anh (scanner)

-Xay dung ca sa dir liSu khong gian vai nguon dir lieu thu thap true tiep tir cacdoi tugng trong the giai thuc bang cac thiet bi dinh vi, may thu GPS, hoac dnh vien tham RS(Remote Sensing) bao g6m anlt may bay va anh ve tinh

Hien nay nhieu ca quan dia phuang da bat dau trien khai nghien cuu, su dungcong nghe thong tin trong cong tac quan ly, quy hoach phat trien kinh te ben viSng Ban dogiay dang su dung van con gift mot thong tin nhlt dinh, I^ mot trong nhung nguon tu lieu quy

de thiet lap ca sa dir lieu cho cac he thong GIS Do do, so hoa ban do giay trong giai doanhi?n nay la viec lam hQu ich va kha thi Tuy nhien, co the dir doan rang nhu cau so hoa ban dogiay se bi giam di nhanh chong trong tuong lai gan

Sfl hoa ban do gidy b^ng ban s6 hoa la each tiep can truy&t thong Dft lieu xuat ratir ban s6 hoa co cau true vector, phii hap vai nhieu he thong thong tin dia ly Men hanh Tuynhien, so hoa bang ban so hoa phu thuoc nhieu vao ky nang, tinh trang sue khoe, trang thaitarn sinh ly cua ky thu|t vien thao tac Toe do xir ly tren ban so hoa cham chap khong phophep trien khai cong tac so hoa ban do vai s6 luang Ian Sir dung scanner de so hoa ban do sedat dugc ket qua nhanh han rat nhieu nhung scanner lai tao ra nhung tap tin dft lieu co cautrue raster, dung lucmg Ion, khong phii hap vai cau true dir lieu cua nhieu he thong thong tindia ly Do do de trien khai so hoa ban do giay can co mot quy trinlr tich hap

H1NH LiSn kit 3oi tuang ^^inbi^ khong khep kin, tluvng khep kin, vung tren 2 lit ban 38 khac nhau

Trong giai doan nay, da lieu cung thupc tinh tren cac tap tin da lipu cua cac toban do dupe lien ket voi nhau tai cac bien to ban do nham muc dich thong nhat cac dubng,vung bieu dien chng mot doi tuong tren cac tap tin du lieu cua cac to ban do ke nhau

Btv&c 3 : Td cht'tc div lieu khong gian theo dan vi hanh chinh : Mot trongnhang dac diem quan trong cua he tliong thong tin dia ly phuc vu quan ly la phai dap ung yeucau quan ly theo don vi hanh chinh He thong dupe xay dtmg de phuc vu quan ly theo dia bantimg tinh / thanh phb, quan / huyen, phubng / xa co so du lieu nen cung cap du lieu nen theotung don vi hanh chinh cap duoi tinh Tren co so do, co quan quan ly dia phuong hoac cac coquan chuyen ng^nh khac co the truy cap hoac xvr ly cac du1 lieu / thong tin theo timg don \\hanh chinh

Bh^c 4 : Thiit ki mo hlnh lieu trie va xte ly : Yeu c^u la phai dap ting tinh lien

tuc khong gian cua du lieu va su quan ly / xii ly du lieu roi rac theo timg vung lanh tho Do

do, co so du lieu nen dupe thiet ke sao cho du lieu nen va d5 lieu chuyen biet dupe lien tuckhong gian trong pham vi toan tinh gifra cac quan huyen va giua cac phubng xa co so du lieunen dap ung yeu cau quan ly, xvr ly da lieu rbi rac theo timg qu^n huyen ho^c phubng xa

3 Moi tru'6'ng c'ai dat iifng dung

3.1 Maplnfo-Professional

He thong cac phan mem GIS dang dupe pho bien tren the giai bao gom:

ARC/INFO, INTERGRAP, GS-MAP, MAPINFO, ARC, SYNERCOM ERDAS, MAP,

IDRISI, ENTEC, Trong do Maplnfo la m6t trong nhung cong cu dupe su dung nhieu nhStvoi ty le tren 50% cac co quan, to chirc, vien nghi^n ciiu su ditng voi nhung uu diem va tinhnang sau:

Maplnfo la cong cu kha him hieu de t^o ra va quan ly mot co so dft lieu dia lyvua va nhb tren may tinh ca nhan Maplnfo co thi xay dpng mot he thong thbng tin dia lyphuc vu cho muc dich nghien ciiu khoa hoc va san xuat cua cac to chtic kinh t6 - xa hoi cacnganh vadiaphuong

Buatc 1 : Sd hoa ban dd gidy : Ti^n trinh s6 hoa ban do gi^y da phan tich thong

tin tren ban do thanh nhung lop du: lieu don tinh, tao dieu kien cho viec xay dung co sb dtt

lieu.

Btrarc 2 : Lien bien, ghep indnh ban do : Trong hau het cac th6ng tin dia ly, dulieu khong gian co cau true vector, cac d6i tupng trong khong gian dupe bieu dien duoi dangdiem, dubng, vung San pham cua giai doan so hoa la nhftng tSp tin du lipu do hpa roi ractheo tirng lop da lieu, tung to ban d6, cac dubng hoac vhng bieu dien cung mpt d6i tupngtrong nhung tap tin cua cac to ban d6 khac nhau, khong dupe quan ly thdng nh5t

Maplnfo la phln mSm tuang d6i gpn nhe va dl sir dung nen dang duac ph6 bien

6 nhieu nude tren the giai No dac biet hieu qua cho muc dich giang day

Maplnfo la phln mlm he thong tin dia ly GIS cho giai phap mtty tinh d6 ban

(Desktop Solution) Cac thong tin trong Maplnfo dupe to chttc theo tirng bang (Table) Moi

table bao gom mot tap hop cac file thong tin ve do hoa hoac phi do hoa chiia cac ban ghi dtt

lieu ma he thing tao ra

Cac thong tin ban do trong phan mem GIS thuang dupe to chiic quan ly theotimg lop d6i tupng Sir chong xlp ctta cac lap thong tin (lap doi tuang) len nhau se cho ta mot

ban d6 may tinh M6i lap thong tin chi thi hien mot khia canh cua manh ban do ting thS Mot lop thong tin la mot tap hap cac doi tupng ban d6 thuan nhat (noi each khac la cua ciirig mot

lo^i doi tupng) The hien va quan ly cac doi tupng dia ly trong khong gian theo mpt chu de cuthe, phuc vu m6t muc dich nhat dinh trong he thong Trong Maplnfo ta co the coi moi table lamot lap doi tupng Maplnfo se trim tupng hoa cac doi tupng dia ly trong the giai thuc va thehien chung thanh cac loai ban do may tinh khac nhau He thong doi tupng cua Maplnfo baogom : Doi tupng viing (Region), D6i tupng duang (Line), Doi tupng diem (Point), Doi tupngchu (Text)

Ca cdu to chirc va quan ly cua co so dtt lieu Maplnfo dupe chia thanh 2 phan caban : Cac doi tupng ban do va ca sa dtt lieu thudc tinh dupe lien ket v6i nhau thong qua mptchi so ID, dupe luu trtt va quan ly ben trong cua cac doi tupng ban do va c6 the truy cap, timkiem thong tin can thiet thong qua ca hai loai dtt lieu va cac doi tupng ban do

Maplnfo co the lam vic vai 2 loai bang: Mpt la, cac bang so lieu vai cac ban ghi

vh cac truang Hai la, cac anh (hien thi len cua so ban do)

Maplnfo thuc hien dupe nhieu chttc nang phan tich dia ly vcti nhttng thao tac

dan gian ma hieu qua

3.2 MapBasic

MapBasic la m6t chuang trinh thong dich kem theo Maplnfo Cong cu nay chophep di^u khien Maplnfo mpt each linh hoat hon nha cac lenh xu ly theo loat Chi vai eachltip trinh 'cac lenh xtt ly sin cho Maplnfo mai co the giai quyet cac bai toan phuc tap, co tinhchit chu ky

MapBasic la mpt ngon ngtt Basic cap cao quen thupc Mac dtt MapBasic do tap

doan Maplnfo phat trien nhung no co tinh chit gan gittng vai ngon ngtt VisualBasic ctta

Microsoft MapBasic co "mot diem yeu khong the sanh vai cac ngon ngtt hp Visual cttaMicrosoft la khong ho trp viec tao giao dieh nguai dttng bang each kdo tha, tat ca deu phaithao tac thong qua dong lenh." Tuy khong manh lam nhung MapBasic cung cap cho chung tampt tap lenh tuang d6i diy dtt de co the quanT^ va tinh toan dan gian tren cac ca sa dtt lieu

do Maplnfo tao ra va quan ^^

Nhung chttc nang ctta MapBasic co the duac torn tit nhu sau:

- Khd nang thicong mai hoa MaplnfoMapBasic la ngon ngtt lap trinh dan gian nhung manh No la mpt phan mint hethong tin ban do cho phep chttng ta thuang mai hoa va tu dong hoa Maplnfo

Mpt ttng dung ctta MapBasic co the thay doi hoac thay the cac menu chuan cttaMaplnfo, them mai hoan toan thanh menu va t^o cho nguai dttng nhttng hop thoai dieu khientheo y thich Nhu vay, mot he thong giao dien thuan loi va nhanh chong han cho nguai dttng

la dieu ma MapBasic h tro cho chttng ta

-Khd ndng tu tfong hoa Maplnfo

Nhung ling dung cua MapBasic thucrng dugc dung de giup cho nguai diing tietkiem thai gian va tien lai Vi du, mot ngirdi dung Maplnfo de xay dtrng mcit he thong luai toti

do theo (kinh do va vT do) khi tao ra ban di> NSu ve b^ng tay thi rlt mSt thai gian ma laikhong chinh xac Tuy nhien mot ivng dung cua MapBasic lai lam viec do rat hieu qua

-Cong cu ctdnh gid die lieu

Chung ta co thS hiSn thi cac nhu cau vS du lieu vai m$t cau true MapBasic dangian Vi du, bang each diing lenh Select trong ngon ngft kich ban truy van SQL, ngucri dung

co the truy van, ung dung mot phep loc de dua ra man hinh bat ky nhung ban ghi nao mongmuon, s5p x6p va tong hop cac kSt qua theo yeu ciiu Chung ta co the thuc hi?n tat ca vai cautrue lenh cua MapBasic

Sir dung cau true manh cita MapBasic nhu chon va cap nhat (Select & Update)code nhfrng gi co the nhom hoac ngay ca hang tram dbng cua ma sir dung cac ngon ngit laptrinh khac

-Tinh gon nhe cua MapBasic

MapBasic gpn nhe a cho no giam nhe cong viec cho nguai lap trinh Chung ta cothe phat trien ngay cac ting dung cua minli va sau do ap dung no cho tat ca cac khdeh hang sirdung Maplnfo tren Windows hay Macintosh Sau do, ta phan phoi ring dung cho nguai dungmot each rong rai ma khong can phai thay d6i chuang trinh de lam cho no hoat dpng tr6n cac

phan ciing khdc

-Khd ndng lien ket cac ring dung khdc

MapBasic cho phep cdu true ma, chuang trinh MapBasic cho phep goi cac thutuc trong cac thu vien Nu ngucri diing can sir dung nhQug chiic nang ma MapBasic khong cothi nha cau true ma nay ma thuc hien dugc

Chuang trinh MapBasic co thS goi dtt lieu chuyen doi dong DDE (Dynamic Data

Exchange) d6 lien kt vai cac img dung khac hoac co thd goi thu vien DLL

II PHAM VINGHIEN ClTU

De tai tap trung vao nhung khia canh sau:

-GIS la mot cong nghe co tam bao quat Ian va phirc tap, tren ca sir cua luan van totnghiep tiep can buac d^u, d^ tai chi tap trung vao mot khia canh nho cua cong nghe Vi v|y,

d6 tai chi sir dung du HSu GIS nhu mot ca sirdu lieu dg kliai thac va phat huy g6c do ling ciia

no, so vai toan bo nhiem vu cua GIS, co the thieu hoac kliong quan tam den mot hoacmot so

nhiem vu.

-Tim hieu va sir dung phan mem Maplnfo trong viec so hoa b^n do, tao va quan ly

ca sa dil HSu cho he thong img dung quan ly nha tro

-Su dung ngon ngu MapBasic d6 khai thac ca sir du lieu Maplnfo, tich hap themnhung ch^c nang vao phan mem Maplnfo nham thuiin tien han cho ngubi dung qu^n ly vakliai thac thong tin

Nhu vay, GIS la mot he thbng thong tin h trg t6t cho viec ra quyet dinh, trong de tainay GIS la he h trg ra quySt djnh dugc su dung mang mau s^c cua he thong thong tin quanly

PHAN II NOI DUNG

Chuo-ng I PHAN TICH

I PHAN TICH HIEN TRANG

M6 ta ket qua khao sat:

Trong nghiep vu quan ly sinh vien, hien nay trudng Dai hoc An Giang dang co 02phari mem qu^n \^ dupe tach bidt dira vao dac diem cua tung nghiep vu: Mt phln mSm quan

ly diem do phong dao tao dam nhiem va phSm mdm quan ly ly lich trich ngang cua sinh vien

a phong cong tac sinh vien Ca hai dang dung co so du: lieu FoxPro va giao dien phan memdang DOS Tai phong cong tac sinh vien, thong tin ve ly ljch va thong tin tam tni cua sinltvien duoc quan ly nho vao danh sdch khai thong tin dau mSi nam hoc phat cho tung 16p, sau

do can bo qu^n ly se nhap vao may tinh de khai thac va luu trii cho cong viec cua minh

Tai cdc khoa noi chung va Khoa Ky Thuat - C6ng NghS - Moi Trucmg noi rieng,khoa lai quan ly viec giang day goni: quan ly chuong trinh dao tao cua cac nganh hoc, to chticcac ke hoach giang day theo chuong trinh dao t^o co sin va theo doi tin do thtrc hien cac kehoach nay Nhu vay, van de quan tam sau sat den noi an ch6n d cua sinh vien d^c biet la cacsinh vien d tro ngoai tni xa nha chua dupe may d cap den

Hien nay Khoa Khoa Ky Thuat - Cong Nghe - Moi Trudng gom co 03 bo mon: Bomon Tin hoc, Bo mon Ky thuat va Bo mon Moi trudng Hai chuyen nganh hien tai dang dupedao tao la Tin hoc va Ky thuat moi trudng vdi tren 400 sinh vien dang theo hoc va nghiencuu Trong tuong lai khoa se quan ly them nhieu chuydn nganh dao tao khac cita trudng.Diing trude nhu cau thuc te la trudng Dtii hoc An Giang noi chung va Khoa Khoa Ky Thuat -Cong Nghe - Moi Trudng noi rieng ngay cang co nhidu sinh vien theo hoc yi qui mo dao taocua trudng ngay cang md rpng Viec quan ly cac nha tro sinh vien cd le la can thiet de co mptcai nhin toan canh ve cac van de se' dupe dat ra va co su quan tam hop ly, quan ly chat che

hon.

cua he thdhg quan ly nha

tro sinh vien'

Kt qua tra ciiu,thong ke, thong

tin ra quy^t djnh

HINH H-J Ticang Hie thong tin trong US thing

CAN BO QUAN Li"

NHA TRO

2 Mo hinh quan niem xti' Iy he thong:

Boi tuqng true tiep tham gia vao he thong qu^n ly nha tro sinh vien la can bo quan ly

he thong Can bo quan ly duqc toan quyen tuong tac voi he thong va dam bao cho hS thong

van hanh.

Be tai xay drmg hoan toan tren he thong moi nen mo hinh quan niem xir ly h thong

se trinh bay la mo hinh cua he thong moi

2.1 Sff a6 tinmg tac thong tin

Dtr li?u dja iy

nha trq,.thong tinsinh vien

II PHAN TICH YEU CAU

1 Cac yeu cau chiic nang va phi chiic nang:

1.1.Cac yeu cau chiic dang:

Quan ly ho so cho tro sinh vien va thong tin nha tro

Tra ciiu cho tro cua sinh vien tren ban do.

-Ho trq thong ke ve thong tin nha tro cung voi thong tin sinh vien

-Bao cao kSt qua thbng ke-In an cac ket qua thong ke-Cac chiic nang phu trq

1.2.Cac yeu cSu phi chiic nang:

-Giao dien than thien

-Co ch^ bao mat

-Huong din sir dung

Cac yeu cau chiic nang va phi chiic nang co su ho trq cua phan mem Maplnfo

H1NH11-2 Sir ad luting arc lieu h( thong (dpi)2.2 So- do hoat clong cua he thdng

So a6 lu^ng dir lieu (Data Flow Diagram - DFD):

H1NHU-4 Set dd tiling die lieu thing he tilth trp vh sink vien (cup 2)

HINHII-6 Sff di ludng (Iff lifu idng lifp cdc dpHlNH IIS Sff do luSng da lieu bao cdo kit qua (dp 2)Phan ra 6 xu ly so 9.

HINH 11-7 He thong die l&p doi lirffng

Cac lop d6i tuong nay se duoc phan tich chi tit va the hien o phan II chuong II duoi

111 PHAN TICH DC LIEU

Mo hinh quan niem clfi- lieu

Cac lop d6i tirgng g6m 7 thanh pMn dirge the hif n tren ban do va thong tin thuoc tinh

hinh dung gom:

He thong bao gom 9 nhom chiic nang chinh (trtr ohiic nang so 0 la sir dung nhungchiic nang cua phan mem Maplnfo) Do do, can bo quan ly he thing ngoai viec su dungnhung chiic nang co sin ciia Maplnfo phai giao tiep voi nhung hop thoai chiic nang duqc tichhop sau:

HINH 11-8 Cay du tnic clu'rc nang

Thong tin trg giup Bang nhiptrng dung Xem thing tin tren ban do Them sinh vien mot

Th&m nha tro moi

Luu hinh ban do tren khung nhin Bao cao kit qua thing ke Thong k^ sinh vien va nha tro

Phan mem Maplnfo Professional (0)

^ng dung quan ly nha tro sinh vidn khoa KTCNMT (eSLM)

Chirong II THIET KE

I THIET KEXlTLY

1 So' do kien true eh lie nang

ting dung dupe xay dung dua tren co sd tich hop b6 sung tien ich trong viec khai thac

du lieu tit phan mem Maplnfo trong quan ly Toan bo ling dung duqc the hien tren cay cautnic chiic nang sau:

•: Ban do nha tro

Maplnfo®

-—^ ^—

HINH 11-10 Cac thanh pliin can thanh I'rng thing Estm

Thong Ke Nha Tro va Sinh VIen Xoa Sinh Vien Ra Truong Bao Loi Dang Nhap Nhap Thong Tin Can Tim

HINH H-9 H^ tiling cac chitc nang giao tiep bi sung

2 Kien true ling dung

Phln mSm Quan ly nha tro sinh vien Khoa Ky Thuat - Cong Nghe - Moi Truong

(eFOST Lodging Student Map - eSLM) dirge xay dung tich hgp thong qua sir ket hop cua

cac thanh phan :•

^

on Ban^ Va T^uoc Tinh Tim Dang Nhap

'IS

Xem Hinh Da Luu //

^Nhap Du Lieu Sinh Vien Nhap Du Lieu Nha Tro

Giao Tlep Voi Maplnfo

HINH H-13.Lu<fc tSo liiin tie quan nifnl xie ly chiec nSng thong kS

5: Du lieu ket qua

6: Xuat file

>•', 4: Truy van du lieu

I 3: Chon dang tile xpati

I ^.1 ' 1: Yeu cau thong ke I

t i".

2: Chon hinh thuc va nhap thong tin thong ke

Dialog: Thong Ke (

HINH I1-ll.Lit(fc ah In tin lie quan niem xfr ly chiec niing tiling nhap he tiling

Dana I

,, T Dialoa

3 Thietkex^^ly

Nhttng lucre do tuan tu duai clay chi mang linh chat quan niem va the hien quan niem

ve qui trinh cai dat Vi vay, kh6ng phai la mot sir anh xa tucmg ling gifta moi thong diep

(message) trong so d6 la mot hsim (function) trong cai da.t va cung khong phai dung UMLtrong thiet ke cai dat ling dung nay

3.1 Dang nhap he th6ng