SINH 9 - BÀI 44. ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT

Hỗ trợ Đối địch Cộng sinh Cạnh tranh Hội sinh Kí sinh nửa kí sinh Sinh vật ăn sinh vật khác?. Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật.[r]

Trang 1

TRƯỜNG THCS VĨNH TÂN

GIÁO VIÊN: TRƯƠNG THỊ NGỌC THANH

SINH HỌC 9

Trang 2

Câu hỏi : Nhiệt độ môi trường có ảnh hưởng tới đặc điểm hình thái và sinh lí của sinh vật như thế nào?

Trang 3

Bài 44:

Trang 4

I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:

Đàn voi rừng Rừng thông

Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT

Nhóm

cá thể

4

Trang 5

• Khi nào các sinh vật hình thành nên

Trang 6

H44.1a: Các cây thông mọc

gần nhau trong rừng

H44.1b: Cây bạch đàn đứng riêng

lẻ bị gió thổi nghiêng về một bên

1/ Khi có gió bão, thực vật sống thành nhóm có lợi gì so với sống riêng lẻ?

 Thực vật sống thành nhóm cản bớt sức gió nên cây ít có khả năng bị ngã đổ.

I QUAN HỆ CÙNG LOÀI

6

Trang 7

 Trong tự nhiên, động vật sống thành bầy đàn có lợi trong việc tìm kiếm được nhiều thức ăn hơn, phát hiện

kẻ thù nhanh hơn và tự vệ tốt hơn.

Trong tự nhiên, động vật sống theo bầy đàn có lợi

gì?

Đàn trâu rừng

Đàn trâu rừng khi ngủ, các con non

nằm trong, các con trưởng thành

nằm ngoài Khi gặp kẻ thù tấn

công, đàn trâu rừng có khả năng tự

vệ rất tốt.

Trang 8

? Các sinh vật sống thành nhóm cá thể, thể

hiện mối quan hệ gì?

 Các sinh vật sống thành nhóm cá thể, thể hiện mối quan hệ hỗ trợ lẫn nhau.

Trang 9

Khi gặp điều kiện bất lợi (số lượng cá thể tăng cao, thiếu thức ăn, nơi ở chật chội… các cá thể trong nhóm đã xảy ra hiện tượng gì?

 Các cá thể cạnh tranh gay gắt, dẫn đến hiện tượng tách nhóm.

Trang 10

 Hãy tìm câu đúng trong số các câu sau:

1 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm tăng

khả năng cạnh tranh giữa các cá thể

2 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm cho

nguồn thức ăn cạn kiệt nhanh chóng

3 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn trong vùng.

Trang 11

Vậy trong một nhóm

cá thể có những mối

quan hệ nào?

Trang 12

- Trong một nhóm cá thể có hai mối quan hệ: hỗ trợ

và cạnh tranh

II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI

- Các sinh vật cùng loài sống gần nhau và liên hệ với nhau,

hình thành nên nhóm cá thể.

Ví dụ: Nhóm cây bạch đàn, đàn kiến, đàn trâu…



Trang 13

I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI

Dựa vào bảng 44 SGK phần II, trang 132 Cho biết sinh vật khác loài

có những mối quan hệ nào?

13

Trang 14

Kí sinh nửa kí sinh Sinh vật

ăn sinh vật khác

Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật

Các sinh vật khác nhau tranh giành thức ăn, nơi

ở và các điều kiện sống khác của môi trường Các loài kìm hãm sự phát triển của nhau.

Sự hợp tác giữa hai loài sinh vật, trong đó một bên có lợi còn bên kia không có lợi và cũng không có hại.

Sinh vật sống nhờ trên cơ thể sinh vật khác, lấy các chất dinh dưỡng, máu… từ sinh vật đó.

Gồm các trường hợp: động vật ăn thịt con mồi, động vật ăn thực vật, thực vật bắt sâu bọ.

Trang 15

Nội dung thảo luận:

10 ví dụ trong SGK phần II – trang 132, 133.

Cho biết ví dụ nào là quan hệ hỗ trợ( cộng sinh, hội sinh), ví dụ nào là quan hệ đối địch(cạnh tranh, kí sinh và nửa kí sinh, sinh vật ăn sinh vật khác)?

THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI (3 phút)

Trang 16

1 Ở địa y, các sợi nấm hút nước và muối

khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo,

tảo hấp thu nước, muối khoáng và năng

lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên

các chất hữu cơ, nấm và tảo đều sử dụng

các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp

(H.44.2)

2 Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại

phát triển, năng suất lúa giảm

3 Hươu, nai và hổ cùng sống trong một

cánh rừng Số lượng hươu, nai bị khống

chế bởi số lượng hổ

4 Rận và bét sống bám trên da trâu, bò

Chúng sống được nhờ hút máu của trâu,

bò.

5 Địa y sống bám trên cành cây.

6 Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa đi xa.

7 Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng.

8 Giun đũa sống trong ruột người.

9 Vi khuẩn sống trong nốt sần ở rễ cây họ

Trang 17

1/ Ở địa y, các sợi nấm hút nước và muối khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo, tảo hấp thụ nước và muối khoáng và năng lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên các chất hữu cơ, nấm và tảo đều sử dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp (H 42.2).

H4 2.2 ĐỊA Y HỖ TRỢ (Cộng sinh)

Tảo đơn bào

Sợi nấm

17

Trang 18

2/ Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại phát triển năng suất lúa giảm.

Trang 19

3/ Hươu, nai và hổ cùng sống trong một cánh rừng

Trang 20

4/ Rận và ve bét sống bám trên da trâu, bò Chúng

sống được nhờ hút máu của trâu, bò.

ĐỐI ĐỊCH (Kí sinh)

Trang 21

5/ Địa y sống bám trên cành cây.

HỖ TRỢ

(Hội sinh)

Trang 22

6/ Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa

đi xa.

HỖ TRỢ (Hội sinh)

Trang 23

7/ Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng.

Trang 24

8/ Giun đũa sống trong ruột người.

ĐỐI ĐỊCH (Kí sinh)

Trang 25

HỖ TRỢ

(Cộng

sinh)

Trang 26

10/ Cây nắp ấm bắt cơn trùng.

I/QUAN HỆ CÙNG LỒI

ĐỐI ĐỊCH (sinh vật ăn sinh vật khác)

II/ QUAN HỆ KHÁC LỒI

26

Trang 27

Hãy lấy thêm một vài ví dụ khác về quan hệ khác loài?

Trang 28

Sinh vật ăn sinh vật khác (5)

Kí sinh, nửa kí sinh (4)

+ + + 0

+

Sự khác nhau chủ yếu giữa quan hệ hỗ trợ và quan

hệ đối địch của các sinh vật khác loài là gì?

- Quan hệ hỗ trợ là mối quan hệ có lợi (hoặc ít nhất không

hại) cho tất cả các sinh vật.

- Quan hệ đối địch, một bên sinh vật được lợi còn bên kia

bị hại họăc hai bên cùng bị hại. 28

Trang 29

- Quan hệ hỗ trợ (Cộng sinh và hội sinh): Là mối quan hệ có lợi hoặc ít nhất không có hại cho tất cả các sinh vật.

- Quan hệ đối địch (Cạnh tranh, kí sinh, nửa kí sinh và sinh vật ăn sinh vật khác): Là mối quan

hệ một bên sinh vật có lợi còn bên kia có hại hoặc hai bên cùng bị hại.

Trang 30

Vận dụng nội dung của bài 44 hãy hoàn thành sơ đồ sau:

Trang 31

Hướng dẫn về nhà

- Học bài Xem trước bài 47.

- Thực hành: Tìm hiểu mơi

trường và ảnh hưởng của một

số nhân tố sinh thái lên đời

sống sinh vật (HS tự thực

hiện)

Định dạng
Số trang	32
Dung lượng	4,62 MB