Tiết 17 - bài 17 Tim và mạch máu - Sinh Học 8

Dự đoán xem giữa các ngăn tim và giữa tim với mạch máu phải có cấu tạo như thế nào để máu chỉ bơm theo một chiều.. Van động mạch..[r]

I Cấu tạo của tim:

1 Vị trí, hình dạng:

- Tim nằm giữa 2 lá phổi, hơi lệch sang

bên trái

- Tim hình chóp, đỉnh quay xuống dưới, đáy hướng lên trên

- Màng tim: Bao bọc bên ngoài tim bằng mô liên kết (mặt trong tiết dịch nhầy để giảm ma sát)

11

Tâm nhĩ trái Động mạch vành trái Tâm thất trái

Tĩnh mạch phổi

Động mạch phổi Tĩnh mạch chủ trên

bên ngoài tim.

- Các mạch máu quanh tim

- Lớp dịch

- Tâm thất lớn phần

đỉnh tim.



Quan sát hình, cho biết tim được cấu tạo bởi

những loại mô nào?

Bảng 17- 1 : Nơi máu được bơm tới

từ các ngăn tim.

Các ngăn tim co Nơi máu được

bơm tới Tâm nhĩ trái co

Tâm nhĩ phải co

Tâm thất trái co

Tâm thất phải co

Tâm thất trái Tâm thất phải Động mạch chủ

( Vòng TH lớn) Động mạch phổi

( Vòng TH nhỏ)

-Căn cứ vào chiều dài quãng đường mà máu được bơm qua,

dự đoán xem ngăn tim nào có thành cơ tim dày nhất và ngăn tim nào có thành cơ tim mỏng nhất?

Tâm nhĩ phải

Tâm nhĩ trái

Tâm thất trái

-Thành cơ tâm thất trái dày nhất vì phải co bóp mạnh để

tạo lực lớn nhất để đẩy máu đến toàn bộ cơ thể Thành cơ tâm nhĩ phải có thành cơ tim mỏng nhất vì chỉ co bóp đẩy máu xuống tâm thất phải.

Tâm thất phải

Van nhĩ thất ( Van 2 lá)

Van nhĩ thất (Van 3 lá)

Dự đoán xem giữa các ngăn tim và giữa tim với mạch máu phải có cấu tạo như thế nào để máu chỉ bơm theo một chiều?

Van động mạch

Van nhĩ thất ( Van 2 lá)

Van nhĩ thất (Van 3 lá)

Van động mạch

- Giữa các ngăn tim và giữa tim đi ra các động mạch (Động mạch chủ, động mạch phổi) đều có van (van nhĩ thất giữa tâm nhĩ và tâm thất, van động mạch giữa tâm thất và động mạch ) và Tất cả các tĩnh mạch mà máu phải chuyển về tim ngược chiều với trọng lực đều có van (hình 17.2) Chỉ có các tĩnh mạch cổ là không có van Tim có van tim nên máu bơm theo một chiều.

I Cấu tạo của tim:

1 Vị trí, hình dạng:

2 Cấu tạo ngoài

3 Cấu tạo trong

- Tim được cấu tạo bởi mô cơ tim và mô liên kết tạo thành các ngăn tim (TNP, TNT, TTP, TTT) và các van tim (van NT giữa TT và TN, van ĐM giữa

ĐM và TT) Máu lưu thông theo 1 chiều







- Chức năng co bóp: đẩy máu đi và nhận máu về

(co bóp thường xuyên liên tục)

II- CẤU TẠO MẠCH MÁU

Động mạch Tĩnh mạch

Mao mạch

1 2 3

a

Mô liên kết

Cơ trơn Biểu bì

Biểu bì

Quan sát hình kết hợp nghiên cứu SGK, chú thích

cấu tạo của mạch máu?

4

Van

Nội dung Động mạch Tĩnh mạch Mao mạch

- 3 lớp: Biểu bì, cơ trơn,

mô liên kết -> Dày hơn TM

-3 lớp: Biểu bì, cơ trơn, mô liên kết -> mỏng hơn ĐM

-1 lớp biểu bì

- ĐM chủ lớn, có nhiều ĐM nhỏ.Có sợi đàn hồi

Có van

1 chiều

Nhỏ, phân nhánh nhiều

Dẫn máu từ tim đến các cơ quan với vận tốc và áp lực lớn

Dẫn máu từ khắp các tế bào về tim, vận tốc và áp lực nhỏ.

Toả rộng đến từng tế bào của các mô tạo điều kiện cho sự TĐC với các tế bào.

Nội dung Động mạch Tĩnh mạch Mao mạch

1 Cấu tạo

- Thành mạch

- Lòng trong

Đặc điểm khác

2 Chức năng Dẫn máu từ tim đến

các cơ quan với vận tốc và áp lực lớn

Dẫn máu từ khắp

tế bào về tim với vận tốc và áp lực nhỏ

Trao đổi chất với tế bào

- 3 lớp: (mô liên kết, mô cơ trơn, biểu bì) dày

- Hẹp

- Động mạch chủ lớn, nhiều động mạch nhỏ

- 3 lớp: (mô liên kết, mô cơ trơn, biểu bì) mỏng

- Rộng

- Có van 1 chiều

- Chỉ gồm một lớp biểu

bì mỏng

- Hẹp nhất

- Nhỏ phân nhánh nhiều

II- CẤU TẠO MẠCH MÁU

- Mạch máu trong mỗi vòng tuần hoàn đều gồm: Động mạch, tĩnh mạch, mao mạch

III- CHU KỲ CO DÃN CỦA TIM

Một chu kỳ tim thường kéo dài bao

nhiêu giây? gồm mấy

pha?

Trong 1 chu kỳ tim:

- Tâm nhĩ làm việc giây,

0,3 0,5

0,4

75

Hình 17-3 Sơ đồ chu kỳ co dãn của tim.

- Tim co dãn theo chu kì Mỗi chu kì gồm 3 pha:

Dựa vào chu kì hoạt động của tim, hãy giải thích tại sao tim

hoạt động suốt đời mà không bị mệt?

Do thời gian hoạt động của tim là 0.4s, thời gian nghỉ ngơi là 0.4s giúp cơ tim được phục hồi và không bị mệt.

5

2 3

2 Lo¹i van nµo gióp m¸u ch¶y theo mét chiÒu tõ t©m nhÜ xuèng t©m thÊt?

3 Lo¹i c¬ nµo cÊu t¹o nªn thµnh cña tim?

3 M

4 i 7

3 P

4 I

T

Câu 3 SGK Tr 57: i n v o b ng 17.2: Hoạt động của các van trong sự vận chuyển Đ ề à ả

Mỏu TN vàoTT

Mỏu TT vào ĐM

Mỏu từ TM,TN vào TT

- Học kĩ cấu tạo tim, tìm đặc điểm phù hợp chức năng

- Phân biệt sự khác nhau của các loại mạch?

- Trả lời câu hỏi SGK trang 57.

- Chuẩn bị bài mới: “Vận chuyển máu qua hệ mạch

- Vệ sinh hệ tuần hoàn”.

+ Tìm hiểu các bệnh liên quan đến tim mạch: nguyên nhân, cách phòng ngừa

28