Sinh 9- Phương pháp nghiên cứu di truyền

Trường hợp hai anh em trai sinh đôi Phú và Cường là một ví dụ về ảnh hưởng khác nhau của môi trường đối với tính trạng số lượng và tính trạng chất lượng.. Sau ngày miền Nam hoàn to[r]

Thường biến là gì? Phân biệt đột biến với thường biến

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Thường biến là những biến đổi kiểu hình phát sinh trong đời

cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường

VIỆC NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN Ở NGƯỜI GẶP NHỮNG KHÓ KHĂN GÌ ?

Sinh sản muộn và đẻ ít con Không thể áp dụng các phương pháp lai và đột biến

1 Nghiên

cứu phả

hệ

3 Nghiên cứu tế bào

4 Di truyền phân tử

2 Nghiên cứu trẻ đồng sinh

Chương V DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

VD1: Khi theo dõi sự di truyền tính trạng màu mắt ( Nâu

và đen ) qua 3 đời của 2 gia đình khác nhau, người ta lập được 2 sơ đồ phả hệ như sau

, ,

Sự di truyền tính trạng màu mắt có liên quan tới

giới tính hay không? Tại sao

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

VD2: Bệnh máu khó đông do một gen quy định Người

vợ không mắc bệnh lấy chồng không mắc bệnh sinh ra con mắc bệnh chỉ là con trai

I Nghiên cứu phả hệ

Bệnh máu khó đông do gen lặn hay gen trội quy định?

Sự di truyền bệnh máu khó đông có liên quan với giới

tính không? Tại sao?

Hãy vẽ sơ đồ phả hệ của trường hợp trên và trả lời các câu hỏi sau

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

- Bố mẹ không mắc bệnh nhưng sinh ra con bị mắc

bệnh nên bệnh máu khó đông do gen lặn quy định

- Sự di truyền bệnh máu khó đông có liên quan với giới tính vì con mắc bệnh chỉ là con trai

Phương pháp nghiên

cứu phả hệ là gì?

-Là phương pháp theo dõi sự di truyền của một tính trạng nhất định trên những người thuộc cùng 1 dòng họ qua

nhằm mục đích gì?

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

- Các tính trạng trội: da đen, tóc quăn, môi dày, lông

mi dài, mũi cong…

- Các tính trạng lặn: da trắng, tóc thẳng, môi mỏng, lông mi ngắn, mũi thẳng…

- Các tật xương chi ngắn, 6 ngón tay, ngón tay ngắn…được di truyền theo gen đột biến trội; Bạch tạng, điếc

di truyền, câm điếc bẩm sinh được di truyền theo gen đột biến lặn

- Bệnh mù màu đỏ và lục, máu khó đông di truyền liên kết với giới tính…

EM CÓ BIẾT?

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh

Thế nào là trẻ đồng sinh?

Trẻ đồng sinh thường gặp những trường

hợp nào

Sinh đôiSinh baSinh tưSinh năm

…………

I Nghiên cứu phả hệ

- Là những đứa trẻ được sinh ra ở một lần sinh

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

II – Nghiên cứu trẻ đồng sinh

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

Các trẻ sinh 7

và chị gái

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

Sinh đôi cùng trứng Sinh đôi khác trứng

1- Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

Sinh đôi cùng trứng Sinh đôi khác trứng

Phôi bào tách nhau

Khác nhau Số trứng và tinh trùng

tham gia

Kiểu gen Giới tính

Sinh đôi khác trứng

Đều trải qua các giai đoạn trứng được thụ tinh tạo thành hợp tử, hợp tử phân bào phát triển thành phôi

1 trứng và 1 tinh trùng

2 hay nhiều trứng thụ tinh cùng 1 thời điểm

Cùng KG Khác KG Cùng GT Cùng hoặc khác

Có bộ NST giống nhau Có bộ NST khác nhau

Cùng giới và giống hệt nhau Cùng giới hoặc khác giới và giống nhau như anh em ruột

ở các lần sinh khác nhau

Giống: Đều trải qua các giai đoạn trứng được thụ tinh tạo

thành hợp tử, hợp tử phân bào phát triển thành phôi

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh

1 Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng

Đồng sinh cùng trứng Đồng sinh khác trứng

- Phát triển từ 1 trứng thụ tinh - Phát triển từ 2 hay nhiều

trứng thụ tinh cùng 1 thời điểm

- Có kiểu gen khác nhau

- Có cùng kiểu gen

- Có cùng giới tính hoặc khác giới tính

Trường hợp hai anh em trai sinh đôi Phú và Cường là một ví dụ về ảnh hưởng khác nhau của môi trường đối với tính trạng số lượng và tính trạng chất lượng Bố và mẹ của hai em đều là bộ đội, hi sinh năm 1975, lúc hai em mới được 2 tháng tuổi Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, một người bạn chiến đấu của bố đã đón em Phú về nuôi dạy tại thành phố Hồ Chí Minh Phú đã tốt nghiệp trường Đại học Thể dục thể thao, hiện là huấn luyện viên điền kinh Cường được người bạn chiến đấu của mẹ đón về nuôi dạy ở Hà Nội Cường đã tốt nghiệp trường đại học Tài chính, nay là kế toán trưởng ở một công ti Hai anh em giống nhau như hai giọt nước, đều có mái

ba điểm rất rõ rệt: Phú có nước da rám nắng, cao hơn

khoảng 10cm và nói giọng miền Nam, còn Cường có da trắng, nói giọng miền Bắc.

Tính trạng nào của hai anh

em hầu như không thay đổi

Tính trạng nào dễ thay đổi

do điều kiện môi trường?

Miền BắcCường

Phú

Các tính trạng màu da, hình dạng tĩc, nhĩm máu,…

rất giống nhau chứng tỏ điều gì?

Các tính trạng màu da, hình dạng tĩc, nhĩm máu phụ

thuộc chủ yếu vào kiểu gen ít phụ thuộc vào mơi trường

Các tính trạng tâm lí, tuổi thọ, thể trạng, giọng nĩi … thay đổi Những tính trạng này phụ thuộc vào yếu tố nào?

Các tính trạng tâm lí, tuổi thọ, thể trạng, giọng nĩi … phụ thuộc chủ yếu vào mơi trường sống

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh

1- Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng

2- Ý nghĩa của việc nghiên cứu trẻ đồng sinh

- Giúp hiểu rõ vai trò của kiểu gen và vai trò của môi

trường đối với sự hình thành tính trạng



I Nghiên cứu phả hệ

-Hiểu rõ sự ảnh hưởng khác nhau của môi trường đối

với tính trạng số lượng và tính trạng chất lượng

TIẾT 30- BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DI TRUYỀN NGƯỜI

BÀI TẬP TÌNH HUỐNG

Mai và Lan là hai trẻ đồng sinh cùng trứng, có cùng nhóm máu và nhiều sở thích giống nhau Đến tuổi đi học, cả hai đều ®ược cô giáo nhận xét là thông minh và có năng khiếu to¸n học

Càng lên lớp trên Lan càng chăm học; còn Mai mãi chơi không

nghe lời ba mẹ, thầy cô

Lan thi đậu vào một trường chuyên cấp III và được chọn vào đội tuyển học sinh giỏi toán Mai thi không dậu cấp III nên phải học ở một trường dân lập

? Tính trạng năng khiếu Toán học ở Mai và Lan do kiểu gen

quyết định hay chịu ảnh hưởng của môi trường là chủ yếu?

? Qua tình huống trên em rút ra bài học gì cho bản thân?

HƯỚNG NGHIỆP

Trẻ sinh đôi cùng trứng dính nhau

Phôi bào tách nhau

Hiện tượng thai trong thai

Các bác sĩ Trung Quốc vừa phát hiện

ra một bào thai trong bụng bé Kang Mengru, mà họ tin là cái thai song sinh với

em, nhưng không phát triển.

Cha mẹ nuôi của bé đã lo lắng trước tình trạng bụng của con ngày một to ra Đến bệnh viện, bác sĩ đã sốc khi ảnh chụp CT cho thấy đó là một bào thai, được cho là một phần của thai song sinh không tách ra hoàn hoàn.

EM CÓ BIẾT

Các cặp sinh đôi đặc biệt nhất thế giới

Cặp sinh đôi 2 màu da: Khác nhau về màu da và màu tóc

EM CÓ BIẾT

Cặp sinh đôi ngoại cảm: có khả năng ngoại cảm

và dự đoán được tương lai

Các cặp sinh đôi đặc biệt nhất thế giới

Cặp sinh đôi có khả năng thần giao cách cảm

Các cặp sinh đôi đặc biệt nhất thế giới

Làm thí nghiệm trên người này người kia bị ảnh hưởng

Cặp song sinh ra đời cách nhau 2 tháng

Các cặp sinh đôi đặc biệt nhất thế giới

do một dị tật bẩm sinh trên tử cung của người mẹ,

khiến người mẹ có tử cung đôi

Anh em song sinh… cùng mẹ khác cha

Các cặp sinh đôi đặc biệt nhất thế giới

ống hút trong phòng thí nghiệm đã được sử dụng 2 lần,

khiến cho tinh trùng bị trộn lẫn

Cặp song sinh được dùng để thí nghiệm

Các cặp sinh đôi đặc biệt nhất thế giới

Bị chia cắt từ khi mới sinh và nhận nuôi bởi những gia

đình riêng lẻ Cứ mỗi tháng trong 12 năm, các gia đình

này sẽ mang những người con nuôi đến trung tâm để

kiểm tra IQ và phân tích ngôn ngữ

TỔNG KẾT

Câu 1: Phương pháp nào dưới đây không được

sử dụng để nghiên cứu di truyên người

A Phương pháp nghiên cứu phả hệ.

B Phương pháp lai phân tích.

C Phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh.

D Phương pháp nghiên cứu tế bào.

Sai!

Đúng!

Sai! Sai!

Câu 2: Đặc điểm di truyền của trẻ đồng sinh cùng trứng là:

Câu 3: Trong nghiên cứu di truyền người, để xác định vai trò của kiểu gen và môi trường, người ta thường dùng phương pháp nào?

A Nghiên cứu trẻ đồng sinh cùng trứng

B Nghiên cứu trẻ đồng sinh khác trứng

C Phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh

D Phương pháp nghiên cứu tế bào

Sai!

Đúng!

Sai!

Sai!

* Đối với bài học ở tiết này:

-Học thuộc bài, trả lời câu hỏi 1,2 /81 SGK

- Đọc mục “ Em có biết” / 81 SGK

* Đối với bài học tiết tiếp theo :

Đọc trước nội dung bài và nghiên cứu hình cho biết:

+Đặc điểm hình thái của người bệnh Đao và người bệnh