Khảo sát tác động của môi trường vĩ mô đối với ngành chế biến xuất khẩu cá tra cá ba sa ở an giang

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài này là dự báo và phân tích môi trường vĩ mô từ đó nhận dạng ra những cơ hôi hay nguy cơ chính của ngành chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở An Giang.. Khô

KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH

KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH

CHUYÊN ĐỀ NĂM THỨ BA

KHẢO SÁT TÁC ĐỘNG CỦA MÔI TRƯỜNG VĨ MÔ ĐỐI VỚI NGÀNH CHẾ BIẾN XUẤT KHẨU CÁ TRA,

CÁ BA SA Ở AN GIANG

Chuyên ngành : QUẢN TRỊ KINH DOANH

Sinh viên thực hiện: TRẦN THỊ THÚY ANH Lớp: DH9QT – MSSV: DQT083350

Giáo viên hướng dẫn: Thạc sĩ HUỲNH PHÚ THỊNH

Long Xuyên, tháng 07 năm 2011

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh i

LỜI CẢM ƠN

Sau ba năm ở giảng đường đại học đã giúp em trưởng thành rất nhiều về mọi mặt như kiến thức chuyên ngành, kinh nghiệm sống, kỹ năng giao tiếp…từ những bài giảng quý báu của Thầy Cô Do đó, nhân nhịp hoàn thành chuyên đề cho em gửi lời cảm ơn đến tất cả Thầy

Cô đã từng giảng dạy em trong suốt ba năm qua

Trước tiên, cho em gửi lời cảm ơn đến tất cả quý thầy cô của trường Đại học An Giang, đặc biệt là các thầy cô Khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh - những người đã truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm cho em trong suốt những năm học vừa qua

Đồng thời em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Thầy Huỳnh Phú Thịnh dù rất bận rộn nhưng vẫn tận tình giúp đỡ em trong suốt quá trình hoàn thành chuyên đề năm thứ ba này

Do thời gian hạn hẹp và do vốn kiến thức của bản thân em còn hạn hẹp nên không tránh khỏi những sơ xuất cũng như những lổi khác Rất mong Thầy Cô có thể thông cảm và cho em những ý kiến để em có thể hoàn chỉnh hơn chuyên đề này

Xin chân thành cảm ơn!

Người viết

Trần Thị Thúy Anh

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh ii

TÓM TẮT

Trong nền kinh tế thị trường không ngừng phát triển và ngày càng cạnh tranh gây gắt như ngày nay, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển trong môi trường này thì họ cần phải có chiến lược kinh doanh lâu dài Trước khi xây dựng chiến lược kinh doanh thì doanh nghiệp cần phải phân tích môi trường kinh doanh, vì môi trường có tác động và ảnh hưởng đến toàn bộ các quyết định của quá trình quản trị chiến lược sau này

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài này là dự báo và phân tích môi trường vĩ mô từ đó nhận dạng ra những cơ hôi hay nguy cơ chính của ngành chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở An Giang

Không gian và đối tượng nghiên cứu: đề tài chỉ tập chung vào những yếu tố môi trường

vĩ mô tác động trực tiếp đối với ngành chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở An Giang

Nguồn dữ liệu cho đề tài là nguồn dữ liệu thứ cấp Nguồn dữ liệu thứ cấp có được thông qua việc thu thập từ: các tạp chí, báo chí hay trang web về kinh tế - đầu tư, tài chính, thương mại…

Kết quả nghiên cứu chính của đề tài là: phân tích và dự báo môi trường vĩ mô và tìm ra

những cơ hội hay nguy cơ đối với ngành chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở tỉnh An Giang

và kết quả cho thấy môi trường vĩ mô có tác động rất lớn đến ngành Nó đã tạo ra nhiều cơ

hội và nguy cơ quan trọng đối với ngành:

 Kinh tế Việt nam đang phát triển tốt giúp các doanh nghiệp trong nước yên tâm đầu tư, mở rộng hoạt động kinh doanh trong và ngoài nước

 Tỷ giá đang tăng nhẹ tạo điều kiện thuận lợi cho các công ty chế biến cá tra,

cá basa ở An Giang đẩy mạnh hơn nữa hoạt động xuất khẩu của mình

 Cách giết mổ cá tra để xuất khẩu được thay đổi, khi ấy cá tra có thể trở

thành một trong các loài cá thịt trắng có khả năng được bán rộng rãi tại Anh

 Giá cá xuất khẩu tăng tạo sự khả quan cho ngành chế biến và xuất khẩu cá tra, cá basa

 Mức lạm phát khá cao ảnh hưởng rất lớn đến đầu tư của các doanh nghiệp

 Giá nhiên liệu biến động gây không ít khó khăn đến hoạt động của các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở tỉnh An Giang

 Những sửa đổi đối với hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) gây khó khăn cho các ngành hàng xuất khẩu ở Việt Nam

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh iii

 Sự thiếu hụt nguyên liệu gây khó khăn cho các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở trong nước nói chung và ở An Giang nói riêng

 Ô nhiễm môi trường ảnh hưởng gián tiếp đến ngành chế biến

Đó là điều cần thiết phải nhận dạng ra trước khi xây dựng chiến lược kinh doanh sau này

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh iv

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

TÓM TẮT ii

MỤC LỤC iv

DANH MỤC BẢNG vi

DANH MỤC HÌNH vii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT viii

Chương 1: GIỚI THIỆU 1

1.1 Cơ sở hình thành đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 1

1.3 Phạm vi nghiên cứu 1

1.4 Phương pháp nghiên cứu 1

1.5 Ý nghĩa nghiên cứu 1

1.6 Kết cấu nghiên cứu 2

Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 3

2.1 Giới thiệu chương 3

2.2 Cơ sở lý thuyết 3

2.2.1 Đặc điểm của môi trường vĩ mô 3

2.2.2 Mục tiêu phân tích môi trưỡng vĩ mô 3

2.2.3 Các yếu tố của môi trường vĩ mô 3

2.3 Mô hình nghiên cứu 4

2.4 Tóm tắt 5

Chương 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 6

3.1 Giới thiệu 6

3.2 Thiết kế nghiên cứu 6

3.3 Phương pháp thu thập dữ liệu 6

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh v

3.4 Phương pháp phân tích dữ liệu 7

3.5 Biến và thang đo 8

3.6 Tóm tắt 9

Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 10

4.1 Giới thiệu 10

4.2 Dự báo và phân tích môi trường vĩ mô 10

4.2.1 Ảnh hưởng kinh tế 10

4.2.2 Ảnh hưởng chính trị - pháp luật 13

4.2.3 Ảnh hưởng tự nhiên 14

4.2.4 Ảnh hưởng văn hóa – xã hội 15

4.2.5 Ảnh hưởng khoa học – công nghệ 16

4.2.6 Ảnh hưởng nhân khẩu học 16

4.3 Danh mục cơ hội và nguy cơ 17

4.4 Tóm tắt 17

Chương 5: KẾT LUẬN 18

5.1 Giới thiệu 18

5.2 Kết luận 18

5.3 Hạn chế 18

Phụ lục 1 20

Tài liệu tham khảo 21

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh vi

DANH MỤC BẢNGBảng 4.1: Dự báo tỷ giá hối đoái 13 Bảng 6.1: Sản lƣợng cá nuôi từ năm 2003-2010 20 Bảng 6.2: Dự báo sản lƣợng cá nuôi năm 2011 20

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh vii

DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Mô hình nghiên cứu khảo sát tác động của môi trường vĩ mô đối với ngành chế biến xuât khẩu cá tra cá basa ở tỉnh An Giang 5 Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu 6 Hình 4.1: Dự báo sản lượng cá nuôi năm 2011 14

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh viii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

GDP Tổng sản phẩm quốc nội

GNP Tổng sản phẩm quốc dân

SQF Thực phẩm chất lượng

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh 1

Chương 1: GIỚI THIỆU 1.1 Cơ sở hình thành đề tài

Ngànhthủy sản là một trong những ngành kinh tế đem lại kim ngạch xuất khẩu cao cho Việt

Nam, với tốc độ tăng trưởng bình quân 18%/năm (nguồn: báo điện tử Đảng Cộng Sản Việt

Nam) Tuy nhiên, ngành thủy sản cũng gặp phải không ít thách thức từ việc áp dụng các quy

định của quốc tế như phải đối mặt với những rào cản kỷ thuật từ phía nhà nhập khẩu (luật IUU…), các quy định về chất lượng an toàn sản phẩm…

Khi đất nước đang hội nhập với kinh tế quốc tế, tham gia các tổ chức thế giới như là ASEAN, WTO… để cạnh tranh các doanh nghiệp cần phải xây dựng chiến lược kinh doanh lâu dài của mình trong thời gian tới Trước khi xây dựng chiến lược kinh doanh thì doanh nghiệp cần phải phân tích môi trường kinh doanh, vì môi trường có tác động và ảnh hưởng đến toàn bộ các quyết định của quá trình quản trị chiến lược sau này Vậy môi trường kinh doanh là gì?

Môi trường kinh doanh (môi trường hoạt động) của một công ty có thể chia thành ba cấp độ: môi trường vĩ mô, môi trường tác nghiệp, hoàn cảnh nội bộ Trong đó, môi trường vĩ mô tạo

ra những cơ hội lẫn những nguy cơ cho doanh nghiệp, đòi hỏi một doanh nghiệp cần phải phân tích thật tốt môi trường kinh doanh để có thể nắm bắt những cơ hội mang lại lợi ích cho doanh nghiệp đồng thời có thể né tránh những nguy cơ làm cho doanh nghiệp thất bại

Những lý do nêu trên chứng tỏ rằng đề tài “ khảo sát tác động của môi trường vĩ mô đối

với ngành chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở An Giang” cần được thực hiện

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Việc khảo sát tác động của môi trường vĩ mô của đề tài nhằm đạt được các mục tiêu sau:

 Phân tích và dự báo xu hướng tác động của các yếu tố vĩ mô đến ngành chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở An Giang trong tương lai

 Nhận dạng những cơ hội và nguy cơ quan trọng đối với ngành chế biến xuất khẩu

cá tra, cá basa ở An Giang

1.3 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài chỉ nghiên cứu một số yếu tố môi trường vĩ mô tác động đến ngành chế biến xuất khẩu

cá tra, cá basa ở tỉnh An Giang trong giai đoạn 2003 – 30/06/ 2011

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu áp dụng là nghiên cứu lịch sử bằng cách thu thập các dữ liệu thứ cấp sẵn có trong các nguồn thông tin như sách, bài báo, tạp chí, trang web về tài chính…

Phương pháp phân tích dữ liệu sẽ áp dụng là các phương pháp phân tích trong nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng Trong đó phân tích trong nghiên cứu định tính gồm: mô

tả hiện tượng, phân loại hiện tượng, kết nối các khái niệm với nhau, và phân tích trong nghiên cứu định lượng bằng phương pháp chuỗi thời gian cụ thể là bằng xu hướng tuyến tính

1.5 Ý nghĩa nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ cung cấp thông tin cho biết doanh nghiệp các ngành chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở An Giang đang trực diện với những cơ hội hay nguy cơ gì Từ đó, doanh nghiệp có thể xây dựng một chiến lược kinh doanh có hiệu quả Ngoài ra, các doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản, các nhà đầu tư … quan tâm đến ngành thủy sản có thể lấy làm tài liệu tham khảo, đề tài sẽ cung cấp thông tin các doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản biết là có

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh 2

nên mở rộng hay thu hẹp diện tích nuôi trồng, các nhà đầu tư thì có nên tăng đầu tư thêm vào cho ngành thủy sản không…

1.6 Kết cấu nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu gồm 5 chương:

Chương 1: Giới thiệu: giới thiệu tổng quát về cơ sở hình thành đề tài, mục tiêu

nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa nghiên cứu và kết cấu nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu: Giới thiệu về môi trường vĩ mô,

các yếu tố của môi trường vĩ mô, và mô hình nghiên cứu về khảo sát tác động của môi trường

vĩ mô đối với ngành chế biến xuất nhập khẩu cá tra, cá basa ở tỉnh An Giang

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu: chương này gồm thiết kế nghiên cứu và nội

dung các bước nghiên cứu

Chương 4: Kết quả nghiên cứu: Nội dung của chương này gồm các kết quả nghiên

cứu

Chương 5: Kết luận: Trình bày tổng quát kết quả nghiên cứu, ý nghĩa, hạn chế của

đề tài

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh 3

Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

2.1 Giới thiệu chương

Chương 1 đã giới thiệu tổng quát về đề tài nghiên cứu Chương 2 muốn giới thiệu vềcác lý thuyết có liên quan, và mô hình nghiên cứu về khảo sát tác động của môi trường vĩ mô đối với ngành chế biến xuất nhập khẩu cá tra, cá basa ở tỉnh An Giang

2.2 Cơ sở lý thuyết 1

2.2.1 Đặc điểm của môi trường vĩ mô

 Có ảnh hưởng lâu dài đến doanh nghiệp

 Doanh nghiệp hầu như không thể kiểm soát được mà phải phụ thuộc vào nó

 Mức độ, tính chất tác động của từng yếu tố khác nhau tùy theo ngành và doanh nghiệp, thậm chí khác nhau đối với các bộ phận của một doanh nghiệp

 Sự thay đổi của nó có thể làm thay đổi cục diện môi trường cạnh tranh và môi trường nội bộ

 Mỗi yếu tố của môi trường vĩ mô có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp một cách độc lập hoặc liên kết với các yếu tố khác

2.2.2 Mục tiêu phân tích môi trưỡng vĩ mô

Phân tích ảnh hưởng của môi trường vĩ mô tập trung vào việc nhận diện và đánh giá tác động của các yếu tố của môi trường có thể mang lại lợi ích cho doanh nghiệp (các cơ hội) và các yếu tố có thể gây bất lợi cho doanh nghiệp (các nguy cơ)

2.2.3 Các yếu tố của môi trường vĩ mô

Một số yếu tố quan trọng của môi trường vĩ mô: yếu tố kinh tế, yếu tố văn hóa –

xã hội, yếu tố chính trị - pháp luật, yếu tố công nghệ, yếu tố nhân khẩu học, yếu tố tự nhiên

 Ảnh hưởng của kinh tế vĩ mô

Môi trường kinh tế vĩ mô có tác động trực tiếp và năng động đến doanh nghiệp, đồng thời có ảnh hưởng trực tiếp đến sức thu hút của các chiến lược khác nhau

Môi trường kinh tế bao gồm rất nhiều yếu tố: Xu hướng tổng sản phẩm quốc dân (GNP) và tổng sản phẩm quốc nội (GDP); Tỷ lệ lạm phát; Lãi suất ngân hàng; Chính sách tài chính; tỷ giá hối đoái

 Ảnh hưởng văn hóa – xã hội

Có rất nhiều yếu tố xã hội có ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm: Phong tục, tập quán, truyền thống; Nghề nghiệp; Những quan tâm và ưu tiên của xã hội; Lao động nữ Sự thay đổi của các yếu tố văn hóa – xã hội thường là hệ quả của sự tác động lâu dài của các yếu tố vĩ mô khác Do

đó, nó thường xảy ra chậm hơn và phạm vi tác động rộng, lâu dài, tinh tế và khó nhận biết

1 Huỳnh Phú Thịnh 2009

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh 4

 Ảnh hưởng nhân khẩu học

Những khía cạnh chủ yếu cần quan tâm của môi trường dân số bao gồm: Tổng số dân và tỷ lệ tăng dân số; Kết cấu và xu hướng thay đổi của dân số về: tuổi, giới tính, dân tộc, nghề nghiệp, phân phối thu nhập; Tuổi thọ và tỷ lệ sinh tự nhiên; Các xu hướng dịch chuyển dân số giữa các vùng;

 Ảnh hưởng chính trị - pháp luật

Các yếu tố chính trị và pháp luật có ảnh hưởng ngày càng lớn đến hoạt động của các doanh nghiệp Doanh nghiệp phải tuân theo các qui định về thuê mướn, cho vay, an toàn, giá, quảng cáo, nơi đặt nhà máy và bảo vệ môi trường Nhìn chung, các doanh nghiệp hoạt động được là vì điều kiện xã hội cho phép Chừng nào xã hội không còn chấp nhận các điều kiện và bối cảnh thực tế nhất định thì xã hội sẽ rút lại sự cho phép đó bằng cách đòi hỏi chính phủ can thiệp bằng chế độ, chính sách hoặc thông qua hệ thống pháp luật

Các ảnh hưởng của chính trị và luật pháp bao gồm: luật pháp, chính phủ, các

xu hướng chính trị và đối ngoại

mỏ, than đá, vàng…), du lịch, vận tải Trong nhiều trường hợp, chính điều kiện tự nhiên góp phần hình thành nên lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp

2.3 Mô hình nghiên cứu

Phần trên đã trình bày các cơ sở lý thuyết về môi trường vĩ mô và các yếu tố của môi trường

vĩ mô Các tác động của môi trường vĩ mô tạo ra những cơ hội lẫn những nguy cơ cho doanh

nghiệp cụ thể là tác động của môi trường vĩ mô đối với ngành chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở tỉnh An Giang

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh 5

Với lý do trên mô hình nghiên cứu trong đề tài này như sau:

Hình 2.1: Mô hình nghiên cứu khảo sát tác động của môi trường vĩ mô đối với ngành

chế biến xuât khẩu cá tra cá basa ở tỉnh An Giang

Theo mô hình, tác động của các yếu tố của môi trường vĩ mô: yếu tố kinh tế, yếu tố văn hóa –

xã hội, yếu tố nhân khẩu học, yếu tố chính trị - pháp luật, yếu tố tự nhiên, yếu tố công nghệ tạo ra những cơ hội lẫn những nguy cơ đối với ngành chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở tỉnh

An Giang

2.4 Tóm tắt

Chương 2 này trình bày về đặc điểm của môi trương vĩ mô, mục tiêu phân tích môi trường vĩ

mô, các yếu tố của môi trường vĩ mô: yếu tố kinh tế, yếu tố văn hóa – xã hội, yếu tố nhân khẩu học, yếu tố chính trị - pháp luật, yếu tố tự nhiên, yếu tố công nghệ Từ đó, tác giả đưa ra

mô hình nghiên cứu cho đề tài này

cá tra, cá basa

Tác động của yếu tố Văn hóa – Xã hội

Tác động của yếu tố kinh tế

Tác động của yếu tố Chính trị - Pháp luật Tác động của yếu tố

công nghệ

SVTH: Trần Thị Thúy Anh GVHD: Ths Huỳnh Phú Thịnh 6

Chương 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3.1 Giới thiệu

Chương này sẽ trình bày phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong đề tài, gồm quá trình thu thập dữ liệu phục vụ cho đề tài nghiên cứu và các phương pháp được sử dụng để xữ lý dữ liệu

3.2 Thiết kế nghiên cứu

Quá trình nghiên cứu được thực hiện qua 4 bước:

Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu

Trong đó:

Bước 1: Cơ sở lý thuyết trình bày về đặc điểm của môi trương vĩ mô, mục tiêu phân

tích môi trường vĩ mô, các yếu tố của môi trường vĩ mô: yếu tố kinh tế, yếu tố văn hóa – xã hội, yếu tố nhân khẩu học, yếu tố chính trị - pháp luật, yếu tố tự nhiên, yếu tố công nghệ

Bước 2: Phương pháp thu thập dữ liệu được thực hiện bằng kỹ thuật thu thập dữ liệu

thứ cấp từ: các tạp chí, báo chí hay trang web về kinh tế - đầu tư, tài chính, thương mại…nhằm thu thập những dữ liệu có liên quan đến các biến của môi trường vĩ mô có thể tạo

ra các tác động đối với ngành chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở tỉnh An Giang

Bước 3: Phương pháp phân tích dữ liệu là phương pháp hồi quy tuyến tính và các ý

kiến của các chuyên gia về kinh tế nhằm dự báo và phân tích môi trường vĩ mô từ đó đưa ra các cơ hội và nguy cơ đối với ngành chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa ở tỉnh An Giang

Bước 4: Viết báo cáo là trình bày lại cơ sở lý thuyết, phương pháp thu thập dữ liệu,

phương pháp phân tích dữ liệu và kết quả đạt được trong quá trình nghiên cứu

3.3 Phương pháp thu thập dữ liệu

Đây là bước nghiên cứu được thực hiện bằng kỹ thuật thu thập dữ liệu thứ cấp từ:

 Tạp chí: tạp chí Nhà Đầu Tư

 Báo chí: báo Tuổi Trẻ, báo An Giang, báo Lao Động

 Trang web về kinh tế - đầu tư, tài chính, thương mại… cụ thể qua một số trang

www.thesaigontimes.vn, baodautu.vn, stox.vn, vasep.com.vn, www.tin247.com

Cơ sở lý thuyết: lý thuyết môi trường vĩ mô Thu thập dữ liệu

Phân tích dữ liệu

Viết báo cáo