Gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.e.. Biện pháp tu từ
Trang 1ĐẾN VỚI TIẾT NGỮ VĂN
CỦA CHÚNG EM !
Trang 2Từ vựng
Cấu tạo
Tính chất
Nguồn gốc Nghĩa
Trang 4Bài tập 1: Nghe âm thanh đoán tên loài vật:
Trang 5Bài tập 2: Đọc và xác định t ừ tượng hình trong đoạn văn sau:
Bài tập 2: Đọc và xác định từ tượng hình trong đoạn văn sau:
Đám mây lốm đốm, xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây lê thê đi mãi, bây giờ cứ loáng thoáng nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đằng xa một bức vách trắng toát
Đám mây lốm đốm, xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây lê thê đi mãi, bây giờ cứ loáng thoáng nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đằng xa một bức vách trắng toát
Trang 6So sánh hai đoạn văn sau và chỉ ra tác dụng của từ tượng hình trong việc miêu tả hình ảnh đám mây ?
1 Đám mây lốm đốm , xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây, lê thê đi mãi, bây giờ cứ
loáng thoáng nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ
lộ đằng xa một bức vách trắng toát.
2 Đám mây chấm, chỗ đen chỗ trắng , xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây, kéo dài đi mãi, bây giờ cứ thưa , lúc có lúc không nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã hiện rõ đằng xa một bức vách trắng toát.
Trang 7* Tác dụng : qua các từ tượng hình : lốm đốm”,
“lê thê”, “loáng thoáng”, “lồ lồ”, hình ảnh đám
mây hiện ra rất sống động với những đường nét, dáng vẻ, màu sắc khác nhau, giúp người đọc, người nghe dễ hình dung và cảm nhận.
* Tác dụng : qua các từ tượng hình : lốm đốm”,
“lê thê”, “loáng thoáng”, “lồ lồ”, hình ảnh đám
mây hiện ra rất sống động với những đường nét, dáng vẻ, màu sắc khác nhau, giúp người đọc, người nghe dễ hình dung và cảm nhận.
Trang 8d Gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
e Biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
g Biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển nhằm tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; hoặc thô tục, thiếu lịch sự.
h Dùng biện pháp lặp lại từ ngữ hoặc câu văn nhằm làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.
k Lợi dụng đặc sắc về âm thanh, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm, hài hước …làm cho câu văn thêm hấp dẫn và thú vị.
Trang 9d Gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
e Biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
g Biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển nhằm tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; hoặc thô tục, thiếu lịch sự.
h Dùng biện pháp lặp lại từ ngữ hoặc câu văn nhằm làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.
k Lợi dụng đặc sắc về âm thanh, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm, hài hước …làm cho câu văn thêm hấp dẫn và thú vị.
Trang 10Phân tích nét nghệ thuật độc đáo của những câu thơ sau:
Trích từ Truyện Kiều – Nguyễn Du
Bài tập 2 a:
Thà rằng liều một thân con
Hoa dù rã cánh lá con xanh cây Hoa, rã cánh: Chỉ Thúy Kiều và cuộc đời của nàng.
Lá, xanh cây: Chỉ cha mẹ Thúy Kiều và cuộc sống của họ.
Làm nổi bật tấm lòng hiếu thuận, giàu đức hi sinh của Kiều khi nàng tự nguyện bán mình chuộc cha Đồng thời khắc sâu nỗi bất hạnh của Thúy Kiều.
Ẩn dụ
Trang 11Bài tập 2 b
So sánh
Tiếng đàn của Thúy Kiều được miêu tả có lúc trong trẻo,
vút bay, lúc thảng thốt, trầm lắng, suy tư, có lúc nhẹ nhàng
đến mơ màng, lúc hối thúc, giục giã, dồn dập.
Làm nổi bật tài đàn của Thúy Kiều.
Trong như tiếng hạc bay qua Đục như tiếng suối mới sa nửa vời
Tiếng khoan như gió thoảng ngoài, Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa
Trang 12Ẩn dụ Nhân hóa Nói quá
Chân dung Thúy Kiều hiện lên thật ấn tượng qua miêu tả vẻ đẹp đôi mắt Đó là vẻ đẹp của một trang tuyệt thế giai nhân, tài sắc vẹn toàn, với một trí tuệ tinh anh, một tâm hồn đầy sức sống
Bài tập 2 c
Truyện Kiều – Nguyễn Du
Làn thu thủy, nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.
Một hai nghiêng nước nghiêng thành
Sắc đành đòi một, tài đành họa hai.
Làn thu thủy, nét xuân sơn
Một hai nghiêng nước nghiêng thành
Sắc đành đòi một, tài đành họa hai.
Trang 13Bài tập 2 d:
Gác kinh viện sách đôi nơi,
Trong gang tấc lại gấp mười quan san
(Truyện Kiều – Nguyễn Du)
Nguyễn Du cực tả sự xa cách giữa thân phận, cảnh ngộ của Thúy Kiều và Thúc Sinh
Nói quá
Trang 14Bài tập 3 a
Còn trời còn nước còn non
Còn cô bán rượu anh còn say sưa (Ca dao)
Biện pháp nghệ thuật: Điệp ngữ kết hợp với từ đa nghĩa
“say sưa” đã thể hiện được tình cảm chân thành, mãnh liệt nhưng kín đáo của chàng trai đối với cô gái bán rượu.
Trang 15Bài tập 3 d:
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ
( Ngắm trăng – Hồ Chí Minh)
Biện pháp nghệ thuật nhân hóa khiến cho vầng trăng vô tri, vô giác trở nên có hồn Trăng trở thành một người bạn tri âm, tri kỉ của Người Thể hiện sự giao hòa giữa Bác và trăng.
Trang 16Bài tập 3 e:
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
(Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ - Nguyễn Khoa Điềm)
Biện pháp ẩn dụ qua hình ảnh “mặt trời” đã thể hiện được
tình yêu con sâu sắc của người mẹ dân tộc Tà-ôi Với mẹ, A-kay chính là mặt trời, là ánh sáng, là sự sống, là hạnh phúc của cuộc đời mẹ.
Trang 17 Đem lại cho lời nói hàng ngày cũng như trong
văn chương những hình ảnh giàu cảm xúc, tạo
ấn tượng mạnh cho người đọc, người nghe
Qua phân tích các ví dụ ở bài tập, em hãy cho biết tác dụng của các biện pháp tu từ từ vựng?
Trang 19Tr i đang n ng, b ng t i s m l i S m ời đang nắng, bỗng tối sầm lại Sấm ắng, bỗng tối sầm lại Sấm ỗng tối sầm lại Sấm ối sầm lại Sấm ầm lại Sấm ại Sấm ấm đùng đoàng,
ch p loang loáng, nh ng đám mây n ng n tr nớp loang loáng, những đám mây nặng nề trở nước từ ững đám mây nặng nề trở nước từ ặng nề trở nước từ ề trở nước từ ở nước từ ướp loang loáng, những đám mây nặng nề trở nước từ ừ c t đâu h i h bay v Mối sầm lại Sấm ả bay về M ề trở nước từ ưa xu ng Lúc đ u còn tí tách, tí ối sầm lại Sấm ầm lại Sấm tách, sau n ng h t d n M a rặng nề trở nước từ ại Sấm ầm lại Sấm ư ào rào trên sàn, gõ l p đ p ộp độp ộp độp trên mái tôn
Tr i đang n ng, b ng t i s m l i S m ời đang nắng, bỗng tối sầm lại Sấm ắng, bỗng tối sầm lại Sấm ỗng tối sầm lại Sấm ối sầm lại Sấm ầm lại Sấm ại Sấm ấm đùng đoàng,
ch p loang loáng, nh ng đám mây n ng n tr nớp loang loáng, những đám mây nặng nề trở nước từ ững đám mây nặng nề trở nước từ ặng nề trở nước từ ề trở nước từ ở nước từ ướp loang loáng, những đám mây nặng nề trở nước từ ừ c t đâu h i h bay v Mối sầm lại Sấm ả bay về M ề trở nước từ ưa xu ng Lúc đ u còn tí tách, tí ối sầm lại Sấm ầm lại Sấm tách, sau n ng h t d n M a rặng nề trở nước từ ại Sấm ầm lại Sấm ư ào rào trên sàn, gõ l p đ p ộp độp ộp độp trên mái tôn
Tr i đang n ng, b ng t i s m l i S m ời đang nắng, bỗng tối sầm lại Sấm ắng, bỗng tối sầm lại Sấm ỗng tối sầm lại Sấm ối sầm lại Sấm ầm lại Sấm ại Sấm ấm đùng đoàng,
ch p loang loáng, nh ng đám mây n ng n ớp loang loáng, những đám mây nặng nề trở nước từ ững đám mây nặng nề trở nước từ ặng nề trở nước từ ề trở nước từ chở nước từ nướp loang loáng, những đám mây nặng nề trở nước từ ừ c t đâu h i h bay v Mối sầm lại Sấm ả bay về M ề trở nước từ ưa xu ng Lúc đ u còn tí tách, tí ối sầm lại Sấm ầm lại Sấm tách, sau n ng h t d n M a rặng nề trở nước từ ại Sấm ầm lại Sấm ư ào rào trên sàn, gõ l p đ p ộp độp ộp độp trên mái tôn
Tr i đang n ng, b ng t i s m l i S m ời đang nắng, bỗng tối sầm lại Sấm ắng, bỗng tối sầm lại Sấm ỗng tối sầm lại Sấm ối sầm lại Sấm ầm lại Sấm ại Sấm ấm đùng đoàng,
ch p loang loáng, nh ng đám mây n ng n ớp loang loáng, những đám mây nặng nề trở nước từ ững đám mây nặng nề trở nước từ ặng nề trở nước từ ề trở nước từ chở nước từ nướp loang loáng, những đám mây nặng nề trở nước từ ừ c t đâu h i h bay v Mối sầm lại Sấm ả bay về M ề trở nước từ ưa xu ng Lúc đ u còn tí tách, tí ối sầm lại Sấm ầm lại Sấm tách, sau n ng h t d n M a rặng nề trở nước từ ại Sấm ầm lại Sấm ư ào rào trên sàn, gõ l p đ p ộp độp ộp độp trên mái tôn rào rào
loang loáng
tí tách, tí tách
h i hối sầm lại Sấm ả bay về M
l p đ pộp độp ộp độp đùng đoàng
Trang 21Đ I
P N G Ư Ê
C
K?
Trang 22Hàng ngang số 1(gồm 4 ô chữ):
Biện pháp tu từ
Gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên
sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình gợi cảm
0
12 987654321
Trang 24Hàng ngang số 3 (gồm 7 ô chữ):
Biện pháp tu từ
Gọi, tả con vật, đồ vật,cây cối…bằng những
từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả
con người, làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối…trở nên gần gũi với con người,
biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
0
12 987654321
Trang 25Hàng ngang số 4(gồm 6 ô chữ):
Biện pháp tu từ
Gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm…
bằng tên của sự vật, hiện tượng, khái niệm… khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
0
12 987654321
Trang 27Hàng ngang số 6(gồm 15 ô chữ):
Biện pháp tu từ
Dùng cách diễn đạt tế nhị,uyển chuyển,
tránh gây cảm giác đau buồn, ghê sợ,
nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.
0
12 987654321
Trang 29Hàng ngang số 8(gồm 7 ô chữ):
Biện pháp tu từ
Lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ
để tạo sắc thái dí dỏm, hài hước… làm câu văn hấp dẫn, thú vị.
0
12 987654321
Trang 31HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
* Đối với bài học ở tiết này :
đã học.
* Đối với bài học ở tiết tiếp theo:
tám chữ, tập làm bài thơ tám chữ đơn giản)