+ Thanh niên là một lực lượng quan trọng, giữ vị trí và vai trò hàng đầu của đất nước trong mọi thời kì, đặc biệt là trong thời đại CNH, HĐH, lý tưởng của thanh niên hôm nay sẽ là tươ[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS ĐÔ THỊ VIỆT HƯNG
Trang 3Sự việc,
hiện
tượng
đời sống
Sự việc,
hiện
tượng
đời sống
Tư
tưởng
đạo lí
Tư
tưởng
đạo lí
Tích cực Tiêu cực Vừa có mặt tích cực vừa có mặt tiêu cực
Về nhận thức: lí tưởng, mục đích sống, mục đích học
tập
Về nhận thức: lí tưởng, mục đích sống, mục đích học tập
Về tâm hồn, tính cách: lòng yêu nước, nhân ái, vị tha,
lòng bao dung, dũng cảm…; tính trung thực, ý chí và nghị lực, tinh thần vượt khó, tính khiêm tốn; sự vô cảm, thói ích kỉ…
Về tâm hồn, tính cách : lòng yêu nước, nhân ái, vị tha, lòng bao dung, dũng cảm…; tính trung thực, ý chí và nghị lực, tinh thần vượt khó, tính khiêm tốn; sự vô cảm, thói ích kỉ…
Về quan hệ gia đình: tình mẫu tử, tình anh em
Về quan hệ gia đình : tình mẫu tử, tình anh em
Về quan hệ xã hội: tình đồng bào, tình thầy trò, tình
bạn
Về quan hệ xã hội : tình đồng bào, tình thầy trò, tình bạn
Trang 5TÌM Ý VÀ LẬP DÀN Ý
SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ
1 Mở đoạn:
- Giới thiệu tư tưởng đạo lí cần nghị luận
- Trích dẫn (nếu vấn đề cần nghị luận là một câu nói, câu danh ngôn, câu văn, câu thơ…)
2 Thân đoạn:
LĐ 1 : Giải thích vấn đề nghị luận:
-Thế nào là ? hoặc là gì?
LĐ 2 : Nêu biểu hiện của vấn đề
LĐ 3: Bàn luận: Trả lời câu hỏi tại sao?
Vì sao lại có vấn đề đó? Ý nghĩa của vđề?
LĐ 4: Trái ngược với vấn đề mình đang
nghị luận là gì? (phản đề)
LĐ 5: Bài học nhận thức và hành động
( nhận thức ntn?, cần phải làm thế nào để…?)
3 Kết đoạn: khẳng định lại vấn đề
1 Mở đoạn:
- Khái quát sự việc, hiện tượng
- Trích dẫn (nếu có)
2 Thân đoạn:
LĐ 1 : Nêu và phân tích hiện tượng :
- khái niệm hoặc mô tả sự việc, hiện
tượng
LĐ 2 : Nêu biểu hiện của vấn đề
LĐ 3: Nguyên nhân của hiện tượng
này là gì? Phân tích mặt lợi, hại, tích
cực, tiêu cực, đúng, sai của hiện tượng
LĐ 4: Trái ngược với vấn đề mình đang
nghị luận là gì? (phản đề)
LĐ 5: Bài học nhận thức và hành
động ( nhận thức ntn?, cần phải làm thế
nào để…?)
3 Kết đoạn: khẳng định hoặc phê phán
vấn đề; rút ra bài học đạo lí
Trang 6TÌM Ý VÀ LẬP DÀN Ý
Suy nghĩ về một vấn đề Suy nghĩ về một ý kiến
1 Mở đoạn:
- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận -Trích dẫn ý kiến
- Quan điểm của bản thân
2 Thân đoạn:
LĐ 1 : Giải thích vấn đề nghị luận:
-Giải thích các từ, cụm từ trong ý kiến để khái quát vấn đề trong cả câu
LĐ 2 : Nêu biểu hiện của vấn đề (tùy thuộc đề
bài)
LĐ 3: Bàn luận: Trả lời câu hỏi tại sao lại
nói ? Vì sao lại có vấn đề đó?( Ý nghĩa của vđề?)
LĐ 4: Trái ngược với vấn đề mình đang nghị
luận là gì? (phản đề)
LĐ 5: Bài học nhận thức và hành động ( nhận
thức ntn? cần phải làm thế nào để…?)
3 Kết đoạn: khẳng định lại tầm quan trọng của vấn đề
-Đưa ra thông điệp hoặc lời khuyên cho mọi người
1 Mở đoạn:
-Dẫn dắt, khái quát vấn đề nghị luận
-Nêu lên tính cấp thiết của vấn đề
2 Thân đoạn:
LĐ 1 : Giải thích vấn đề nghị luận:
-Thế nào là ? hoặc là gì?
LĐ 2 : Nêu biểu hiện của vấn đề
LĐ 3: Bàn luận: Trả lời câu hỏi tại sao?
Vì sao lại có vấn đề đó? Ý nghĩa của
vđề?
LĐ 4: Trái ngược với vấn đề mình đang
nghị luận là gì? (phản đề)
LĐ 5: Bài học nhận thức và hành động
( nhận thức ntn? cần phải làm thế nào
để…?)
3 Kết đoạn:
- khẳng định lại tầm quan trọng của vấn
đề.
-Đưa ra thông điệp hoặc lời khuyên cho
mọi người.
Trang 71 Giải thích
- Chỉ giải thích những từ ngữ, hình ảnh chứa hàm ý hoặc chưa rõ
nghĩa.
- Đi từ yếu tố nhỏ đến yếu tố lớn: giải thích từ ngữ, hình ảnh trước
rồi mới khái quát ý nghĩa của toàn bộ vấn đề
2 Bàn bạc ( chứng minh)
- Dẫn chứng cần chân thực, hợp lí, tiêu biểu
- Nên kết hợp dẫn chứng lịch sử - hiện tại, trong nước- nước
ngoài, người nổi tiếng- người bình thường, hiện thực – văn chương… cho phong phú
- Cách lấy dẫn chứng: bằng số liệu cụ thể; các hiện tượng có
thật, hiển nhiên; ví dụ tiêu biểu, nổi tiếng, điển hình; lời nói của một người nổi tiếng.
Trang 9BÀI TẬP 1:
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“ Nước sông Jordan chảy vào biển Chết Biển Chết đón nhận và giữ lại riêng
cho mình mà không chia sẻ nên nước trong biển Chết mặn chát Biển hồ Galilê cũng đón nhận nguồn nước từ sông Jordan rồi từ đó tràn qua các hồ nhỏ và sông lạch, nhờ vậy mà nước trong biển hồ này luôn sạch, mang lại sự sống cho cây cối, muông thú, con người.
Một định lý trong cuộc sống mà ai cũng đồng tình: một ánh lửa sẻ chia là một ánh lửa lan tỏa…”
(Quà tặng cuộc sống – Nhà xuất bản Tuổi trẻ)
Câu 1: Tìm chủ ngữ, vị ngữ và xác định kiểu câu sau theo cấu tạo:
Biển Chết đón nhận và giữ lại riêng cho mình mà không chia sẻ nên nước trong biển Chết mặn chát.
Câu 2: Em hiểu như thế nào về định lý mà tác giả đưa ra?
Câu 3: Qua đoạn trích trên và sự hiểu biết của em về xã hội, em hãy nêu suy nghĩ
của mình về vai trò của tình yêu thương, sự sẻ chia trong cuộc sống bằng một
đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi
Trang 10Câu 1: 1,0 điểm
- HS xác định được CN,VN:
Biển Chết / đón nhận và giữ lại riêng cho mình mà không chia sẻ nên
nước trong biển Chết / mặn chát.
- Kiểu câu theo cấu tạo: câu ghép
Câu 2: 0,5 điểm
- Định lý “một ánh lửa sẻ chia là một ánh lửa lan tỏa”: ca ngợi ý nghĩa của
tình yêu thương, sự giúp đỡ, chia sẻ với mọi người trong cuộc sống
Qua đó tác giả gửi gắm thông điệp hãy biết cho đi yêu thương để nhận lại yêu thương.
BÀI TẬP 1:
Trang 11Câu 3: 2 điểm
*Hình thức (0,5 điểm) : một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy,
có trình tự lập luận mạch lạc, chặt chẽ, diễn đạt rõ ý,…
*Nội dung (1,5 điểm)
Trang 12B1: Tìm hiểu đề:
-Xác định kiểu bài: NL về tư tư tưởng đạo lí
-Suy nghĩ về một vấn đề: vai trò của tình yêu thương, sự sẻ chia trong cuộc sống
-Phạm vi: hiểu biết của bản thân, xã hội
B2: Tìm ý và lập dàn ý:
LĐ 1 : Giải thích vấn đề nghị luận:
-Thế nào là tình yêu thương?
-Thế nào là sự sẻ chia?
LĐ 2 : Nêu biểu hiện của vấn đề
LĐ 3 : Bàn luận
+ Vì sao cần phải có tình yêu thương? Cần có sự sẻ chia? ( ý nghĩa trong cuộc sống?)
LĐ 4 : Trái ngược với vấn đề mình đang nghị luận là gì? (phản đề)
- Lối sống ích kỉ, vụ lợi, cá nhân hẹp hòi
LĐ 5 : Bài học nhận thức và hành động ( nhận thức ntn? cần phải làm thế nào để…?)
Trang 131 Nội dung:
- Đúng kiểu bài
- Trình tự lập luận hợp lý
- Đủ nội dung (các luận điểm theo dàn bài)
2 Hình thức
- Đúng thể thức đoạn văn
- Diễn đạt ngắn gọn, linh hoạt, thuyết phục
- Đúng quy định về độ dài
Trang 14Câu 4: Từ vẻ đẹp của nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn ta hiểu được lý tưởng sống là yếu tố cần thiết với mỗi con người, đặc biệt là
những người trẻ tuổi Hãy viết đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về lý tưởng sống của thanh niên hiện nay.
*Tìm hiểu đề:
- Xác định vấn đề nghị luận:
Lý tưởng sống
Xác định phạm vi nghị luận:
Thanh niên hiện nay
Xác định hình thức: đoạn văn, độ dài 2/3 trang giấy thi
*Tìm ý và lập dàn ý:
Trang 15MĐ : giới thiệu vấn đề
TĐ :
-LĐ 1: Giải thích: Thế nào là lí tưởng sống? Lý tưởng sống là quan điểm, mục đích sống cao đẹp,
- LĐ 2 : nêu những biểu hiện của người có lí tưởng sống
-LĐ 3: Vì sao thanh niên cần xác định lý tưởng sống cho mình?
+ Lý tưởng sống quyết định sự thành công của con người trong cuộc sống, nó như ngọn đèn soi đường dẫn dắt sự nghiệp, làm tăng thêm sức mạnh vượt qua mọi khó khăn, thử thách.
+ Thanh niên là một lực lượng quan trọng, giữ vị trí và vai trò hàng đầu của đất nước trong mọi thời kì, đặc biệt là trong thời đại CNH, HĐH, lý tưởng của thanh niên hôm nay sẽ là tương lai của đất nước ngày mai.
Lý tưởng sống của thanh niên qua các thời kì: Trong thời kì kháng chiến,
nhiều lớp thanh niên đã ra trận, dũng cảm chiến đấu, thậm chí hi sinh cho đất nước; trong thời kì xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, nhiều thanh
niên đã ra sức học tập và làm việc, đem sức trẻ cống hiến cho đất nước.
Trang 16-LĐ 4: Phản đề:
Một bộ phận nhỏ thanh niên hiện nay sống ỉ lại, dựa dẫm, thiếu trách nhiệm với gia đình, thậm chí với chính bản thân mình, họ đang biến mình thành những kẻ sống vô nghĩa, lạc lõng với thời cuộc.
-LĐ 5: Liên hệ bản thân: Cần phải làm gì để trở thành người có lí tưởng sống đúng đắn?
-Bản thân phải chăm chỉ học tập và rèn luyện, luôn đặt ra những
cái đích để vươn tới…