Báo cáo giải pháp giáo dục hiệu quả thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh cấp tiểu học năm học 2020- 2021. Báo cáo được soạn chi tiết cả môn tiếng Việt, Toán và chủ nhiệm. Tài liệu được đạt giả Nhì cuộc thi, dùng đểcác thày cô tham khảo rât hữu ích.
Trang 1Bài thuyết trình biện pháp giáo dục hiệu quả dùng thi
giáo viên dạy giỏi Tiểu học Tài liệu có 3 biện pháp:
1 Bài thuyết trình một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh ở Tiểu học
2 Bài thuyết trình một số biện pháp rèn phát âm chuẩn cho học sinh
3 Bài thuyết trình Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học
Cụ thể từng biện pháp:
1 Bài thuyết trình một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh ở Tiểu học
Kính thưa:
Ban tổ chức!
Thưa Ban giám khảo!
Hôm nay tôi rất vinh dự được tham gia thuyết trình trong hội thi “Giáo viêndạy giỏi” cấp Huyện năm học , với “Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh
ở tiểu học”
Kính thưa ban giám khảo!
Duy trì sĩ số học sinh có vai trò vô cùng quan trọng trong việc nângcao chất lượng giáo dục, hạn chế tối đa tình trạng học sinh bỏ học Học sinh
bỏ học giữa chừng là một trong những yếu tố tạo nên mối nguy hại lớn cho
xã hội Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”.Thật vậy, một dân tộc mà dân trí thấp kém thì khó có điều kiện để tiếp thu vàphát huy tinh hoa văn hóa, khoa học, công nghệ mới của nhân loại Do đóchúng ta cần làm tốt công tác duy trì sĩ số học sinh, giảm tỷ lệ học sinh lưu
Trang 2Mục tiêu của việc duy trì sĩ số sĩ số ở trường tiểu học góp phần vàoviệc nâng cao chất lượng học tập của học sinh cũng như giúp các em có cơhội phát triển toàn diện bản thân Đồng thời nó cũng là yếu tố quan trọnggiúp giáo viên thực hiện tốt kế hoạch giáo dục học sinh Để công tác giáo dụcđạt hiệu quả cần rất nhiều yếu tố chủ quan và khách quan, trong đó việc các
em đi học chuyên cần đóng một phần không nhỏ Học sinh có đi học đều, đầy
đủ thì việc tiếp thu bài mới tốt hơn Nắm vững kiến thức các môn học trongchương trình một cách liền mạch và có hệ thống, đây là yếu tố quan trọng thuhút các em ham thích đi đến trường
Nội dung và cách thực hiện giải pháp, biện pháp
Biện pháp 1: Nắm tình hình của lớp
Phải nói rằng, công tác duy trì sĩ số ở các trường tiểu học vùng nhiềuhọc sinh dân tộc thiểu số như Trường Tiểu học Y Ngông là công việc thườngxuyên, liên tục và có thành công hay không là nhờ công sức rất lớn của giáoviên chủ nhiệm Chính lòng yêu nghề, sự nhiệt tình là động lực giúp giáoviên quan tâm nhiều hơn đến hiệu quả công việc của mình, trong đó có côngtác duy trì sĩ số
Để thực hiện hiệu quả công tác duy trì sĩ số, giáo viên chủ nhiệm phảinắm được tình hình của lớp Vì vậy, sau khi nhận lớp, giáo viên chủ nhiệmcần trao đổi với giáo viên chủ nhiệm lớp dưới để nắm thông tin của lớp, vềnhững đối tượng học sinh cần lưu ý, trong đó đáng quan tâm hơn là những
em hay nghỉ học, có nguy cơ bỏ học Thông qua đó, giúp giáo viên chủnhiệm biết được một số nguyên nhân dẫn đến học sinh hay nghỉ học, có nguy
cơ bỏ học như: hoàn cảnh gia đình các em còn khó khăn, chưa lo đủ cái ăn,cái mặc nên các em phải nghỉ học; gia đình chưa thật sự quan tâm đến việchọc của các em; một số em lại không thích đến trường, Từ đó giáo viên sẽtìm ra những biện pháp để động viên học sinh ra lớp
Trang 3Biện pháp 2: Giáo viên chủ nhiệm là người “tiên phong’’ trong công tác vận động học sinh ra lớp
Chất lượng giáo dục học sinh ở vùng có điều kiện khó khăn phụ thuộcnhiều vào việc bảo đảm duy trì được sĩ số Nếu học sinh nghỉ học hoặc đi họckhông chuyên cần sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng học tập của các em,các kiến thức không liền mạch, các em lại gặp khó khăn nhiều hơn trong họctập và lao động,
Giáo viên chủ nhiệm là người sát sao và gần gũi học sinh hơn ai hết.Khi biết học sinh đi học không chuyên cần và có nguy cơ bỏ học thì bằngmọi cách phải vận động ngay các em đi học lại Tuyệt đối không để tìnhtrạng học sinh bỏ học lâu ngày rồi mới tìm hiểu nguyên nhân và vận động.Khi có được thông tin về học sinh nghỉ học, trước hết, giáo viên chủ nhiệmcần trực tiếp đến nhà em học sinh đó để tìm hiểu nguyên nhân, thuyết phụcgia đình để vận động học sinh ra lớp Đối với những học sinh đi học khôngchuyên cần, có nguy cơ bỏ học do do khả năng tiếp thu bài chậm, lớn tuổihơn các bạn trong lớp nên ngại đi học Giáo viên chủ nhiệm phải làm tốt vaitrò là “người mẹ’’, “người bạn’’ của các em, luôn gần gũi, động viên, khích
lệ học sinh Từ đó, giáo viên lựa chọn biện pháp phù hợp để giúp đỡ học sinhtiếp thu bài tốt hơn, vượt qua mặc cảm, tự tin đến lớp Giáo viên có thể sửdụng một số biện pháp như phát động phong trào: “Đôi bạn cùng tiến’’, “Bạngiúp bạn’’, để học sinh trong lớp giúp những bạn học còn chưa tốt vươn lêntrong học tập Thông qua đó, giúp các em xóa bỏ mặc cảm để tự tin đến lớp.Đối với những học sinh đi học không chuyên cần, có nguy cơ bỏ học do cácnguyên nhân khác, giáo viên chủ nhiệm cần trao đổi với lãnh đạo nhà trường
để tìm biện pháp hữu hiệu Giáo viên chủ nhiệm cần tích cực phối hợp vớigia đình, nhà trường, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể trong
Trang 4trực tiếp trong công tác vận động học sinh ra lớp, là nhân tố tạo nên sự thànhcông trong công tác duy trì sĩ.
Biện pháp 3: Làm tốt công tác phối hợp với gia đình học sinh, nhà trường, các tổ chức xã hội
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Giáo dục các em là việc chung của gia đình,nhà trường và xã hội Bố mẹ, thầy giáo và người lớn phải cùng nhau phụtrách, trước hết là phải làm gương cho các em hết mọi việc’’ Điều đó chothấy tầm quan trọng của việc phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hộitrong công tác giáo dục học sinh Đối với gia đình học sinh, việc thườngxuyên được nghe giáo viên chủ nhiệm trao đổi kết quả học tập và rèn luyệncủa con mình là cầu nối cần thiết để làm tốt công tác tuyên truyền, vận độnghọc sinh đi học, đảm bảo sĩ số lớp Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa BanĐại diện cha mẹ học sinh, nhà trường, chính quyền thôn buôn, đặc biệt lànhững những người có uy tín ở địa phương có vai trò rất quan trọng trongviệc tuyên truyền vận động học sinh ra lớp
Biện pháp 4: Nâng cao chất lượng giáo dục học sinh
Thực tế cho thấy rằng, học yếu là một trong những nguyên nhân dẫn đến họcsinh hay mặc cảm, dễ chán học và bỏ học Vì vậy cần phải nâng cao chấtlượng học tập ở học sinh Để làm được điều này, giáo giáo viên không chỉcần có chuyên môn tốt mà còn phải có sự kiên trì, hiểu tâm lý học sinh.Người giáo viên cần phải có cái tâm, có phương pháp dạy học phù hợp, cácbài tập dành cho học sinh phải vừa sức, chú ý động viên là chính để các em
dễ tiếp thu bài và không nảy sinh tâm lý "sợ học" dẫn đến chán học và bỏhọc
Muốn nâng cao chất lượng học tập của học sinh, trước hết giáo viên cần thựchiện tốt việc phân hóa đối tượng học sinh trong lớp, từ đó xây dựng kế hoạch,
Trang 5điều chỉnh phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp Phát độngcác phong trào thi đua học tập.
Mặt khác, giáo viên cần có ý thức thường xuyên trau dồi kiến thức,trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục.Tăng cường sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy học, tích cực đổi mới phươngpháp giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh theo hướng phát huy tính tíchcực, chủ động, sáng tạo Tổ chức các tiết học vui tươi, nhẹ nhàng, hiệu quả,kích thích được sự khám phá, tìm tòi, tạo hứng thú cho các em trong học tập.Cần tránh sự căng thẳng, khô cứng trong các tiết học làm cho các em chánhọc dẫn tới bỏ học
Chú trọng và quan tâm nhiều hơn đối tượng học sinh khó khăn về học,học sinh có hoàn cảnh khó khăn, tạo được mối quan hệ tốt giữa thầy và trò đểcác em xem thầy cô giáo thực sự là chỗ dựa tinh thần, từ đó các em sẽ thíchđược đến trường để học tập cùng "người mẹ thứ hai" của mình
Sự phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn có tác độngkhông nhỏ trong công tác duy trì sĩ số học sinh, đặc biệt là tỉ lệ chuyên cầntrong các buổi học thứ hai Thực tế cho thấy học sinh thường vắng học vàobuổi học thứ hai (không phải buổi giáo viên chủ nhiệm dạy) Có thể vì dohoàn cảnh gia đình khó khăn nên các em ở nhà phụ giúp gia đình tăng thêmthu nhập hay có thể do các em không thích môn học do giáo viên bộ môndạy, Vì vậy giáo viên chủ nhiệm tìm hiểu nguyên nhân, phối hợp cùng giáoviên bộ môn đề ra các biện pháp thích hợp nhằm giúp các em có kết quả họctập tốt hơn ở các môn học, từ đó các em sẽ hứng thú học tập và đi học đềuđặn
Biện pháp 5: Xây dựng môi trường học tập thân thiện
Trang 6Môi trường học tập thân thiện là môi trường học tập mà ở đó trẻ đượctạo điều kiện để học tập có kết quả, được an toàn trong sự bảo vệ, được côngbằng và dân chủ, được phát triển sức khỏe thể chất và tinh thần Trường học,lớp học được coi như ngôi nhà chung, ngôi nhà thứ hai của các em, giúp các
em thêm yêu trường, yêu lớp, hứng thú trong học tập và đem lại hiệu quả caotrong giáo dục
Môi trường học tập thân thiện phải đảm bảo một số điều kiện như: lớphọc phải đẹp, sạch sẽ, thoáng đãng, ánh sáng đầy đủ, bàn ghế luôn được lauchùi và sắp xếp gọn gàng, xây dựng được một tập thể lớp đoàn kết, các thànhviên trong lớp giúp đỡ lẫn nhau, cùng nhau tiến bộ
Để xây dựng được môi trường học tập thân thiện, giáo viên cần hướngdẫn học sinh tham gia tích cực các hoạt động ở trường, lớp phù hợp với lứatuổi của mình như: tham gia lao động, vệ sinh trường lớp; trang trí lớp họcthân thiện; chăm sóc cây xanh trong khuôn viên trường;
Thông qua các hoạt động đó, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh cũngnhư các em thấy được trách nhiệm, nghĩa vụ của bản thân, tạo dựng đượckhối đoàn kết, giúp đỡ nhau trong mọi hoạt động giữa các học sinh trong lớp,trong trường Đó cũng chính là một trong những yếu tố quan trọng nhằm thuhút học sinh yêu thích đến trường
Kính thưa Ban tổ chức, ban giám khảo!
Tôi vừa trình bày xong bài thuyết trình: “Một số biện pháp duy trì sĩ sốhọc sinh ở tiểu học”
Cuối cùng xin kính chúc Ban tổ chức, ban giám khảo luôn mạnh khỏe,hạnh phúc và thành đạt
Chúc Hội thi thành công tốt đẹp!
Trang 7Trân trọng cảm ơn!
Trang 8Bài thuyết trình một số biện pháp rèn phát âm chuẩn cho học sinh
Kính thưa:
Ban tổ chức!
Thưa Ban giám khảo!
Hôm nay tôi rất vinh dự được tham gia thuyết trình trong hội thi “Giáoviên dạy giỏi” cấp Huyện năm học , với “Một số biện pháp rèn phát âmchuẩn cho học sinh”
Kính thưa ban giám khảo!
Muốn học sinh phát âm đúng thì mỗi giáo viên khi luyện phát âm phải
có sự vận dụng mềm, trong phần luyện tập có chia ra nội dung bắt buộc vànội dung lựa 5 chọn Chấp nhận nhiều chuẩn chính âm Giáo viên sẽ lựa chọnchuẩn phát âm nào gần nhất với giọng địa phương của mình đối chiếu vớicách phát âm tự nhiên theo phương ngữ của mình còn những điểm nào sailạc
Trước hết giáo viên phải tự chữa lỗi cho mình rồi xây dựng kế hoạchchữa lỗi phát âm cho học sinh trong giờ tập đọc và cả giờ học khác
Thái độ sư phạm đúng đắn của người giáo viên là sự hướng dẫn tậntình, đặc biệt là động viên tinh thần thương yêu giúp đỡ học sinh để các em
có hứng thú rèn phát âm đúng Mặt khác, vốn sống, vốn hiểu biết sâu rộng
và khả năng ứng đối nhanh nhạy, thông minh của giáo viên và chọn phươngpháp sửa phát âm sai cho học sinh sao cho mới mẻ phù hợp với đặc điểm tâmsinh lý của học sinh tiểu học cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến sự thànhbại của việc rèn kỹ năng nói sao cho chuẩn
Trang 9Mục tiêu của việc rèn phát âm chuẩn cho học sinh là các em phải đọc trơn,đọc thành thạo, đọc đúng rõ ràng, rành mạch, diễn cảm Học sinh luôn có ýthức đọc đúng đọc hay Đồng thời giáo viên cũng cần tìm hiểu nguyên nhândẫn đến học sinh phát âm sai ở chỗ nào để từ đó có biện pháp sửa sai rènđúng cho thích hợp.
Thực trạng:
Tôi trực tiếp công tác giảng dạy tại Trường Tiểu học đã nhiều năm,trong quá trình giảng dạy cũng như tiếp xúc với các em học sinh ở đây, tôinhận thấy:
Các em còn phát âm sai, nói ngọng rất nhiều, rồi đọc chưa diễn cảm,chưa đúng ngữ điệu đọc chưa lưu loát, trôi chảy Các em thường phát âm saicác phụ âm đầu như đọc lẫn lộn giữa n/ l, phát âm p (pờ) thành b (bờ), sthành x, tr -> ch Các lỗi phần vần, âm cuối các em hay mắc như: huệ phát
âm thành hệ, hoa -> ha, xanh -> xăn, ngạt mũi -> ngạc mũi, toàn -> toàng ,máy bay -> mái bai, thỉnh thoảng -> thỉnh thoản, hươu -> hiêu, mưu trí ->miu chí các em còn nói ngọng như rỡ thành rớ, quyển vở -> quyện vợ, đã ->đá
Sở dĩ, do các em phát âm sai như vậy, tôi thiết nghĩ là do: Địa phươngnằm trong vùng có điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn Đa phần các em làcon nhà lao động nên việc học tập của các em có phần bị hạn chế, các emchưa được trang bị đầy đủ sách vở, đồ dùng khi đến lớp Việc học ở nhà lạichưa có sự kèm cặp quan tâm của gia đình Điều đó làm cho thời gian học vàhiệu quả học tập của các em bị hạn chế ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả họctập của các em
Trang 10Với thực trạng như vậy, tôi đã tìm hiểu, nghiên cứu để tìm ra biện phápchữa lỗi phát âm cho học sinh nhằm khắc phục tình trạng phát âm sai trongtrường nâng cao chất lượng phát âm chuẩn.
Từ đó, nâng cao chất lượng giảng dạy Hơn nữa, tôi nhận thấy ngườigiáo viên tiểu học là người thầy đầu tiên đặt nền móng trang bị cho các em ýthức về chuẩn ngôn ngữ và chuẩn văn hoá đồng thời ở trường Tiểu học cóđiều kiện rèn cho học sinh phát âm chuẩn, bởi trong chương trình học cóphân môn học vần, Tập đọc
Những biện pháp:
● Đối với thầy giáo:
Trước hết cần đọc đúng đọc diễn cảm Tiếp đó, cần bồi dưỡng cho họcsinh có mong muốn, có ý thức đọc đúng chính âm càng sớm càng tốt Giáoviên tập cho học sinh biết quan sát mặt âm thanh lời nói của người khác vàcủa bản thân mình để điều chỉnh đọc, nói cho tốt Đồng thời, chúng ta cầnnắm chắc các biện pháp chữa lỗi phát âm bao gồm biện pháp luyện theo mẫu,biện pháp cấu âm và biện pháp luyện âm đúng qua âm trung gian Tuỳ thuộc
âm thanh sai lạc, tùy thuộc vào học sinh mà giáo viên lựa chọn biện phápthích hợp
1 Chữa lỗi phát âm bằng biện pháp luyện theo mẫu: Bằng phát âm mẫucủa mình giáo viên đưa ra trước học sinh cách phát âm chuẩn, các từ cầnluyện, yêu cầu học sinh phát âm theo
2 Chữa lỗi phát âm bằng biện pháp cấu âm: Giáo viên mô tả cấu âm củamột âm nào đó rồi hướng dẫn học sinh phát âm theo
Với phụ âm cần mô tả vị trí của lưỡi, phương thức cấu âm Tôi đã tiếnhành sửa từng âm:
Trang 11Sai phát âm /p/ pờ thành /b/ bờ, (p và b) đều là hai phụ âm đồng vị về mặtcấu âm môi - môi nhưng khác nhau về mặt thanh tính, /p/ là phụ âm vôthanh, /b/ là phụ âm hữu thanh Để luyện đọc đúng /p/, tôi đã hướng dẫn HS
tự đặt lòng bàn tay trước miệng, một tay đặt lên thanh quản Khi phát âm /b/
là âm vốn có sẽ cảm nhận được độ rung nhẹ của thanh quản và không thấyluồng hơi phát ra
Cho trẻ bậm hai môi lại và bật hơi qua môi mạnh hơn, tạo âm /p/ câm.Cho trẻ làm lại như trên nhưng phát thành tiếng /p/ hay ''đèn pin ", pí pa -pípô'' Cho trẻ đặt một tay lên thanh hầu và lòng bàn tay trước miệng, trẻ sẽ
dễ dàng nhận biết được sự khác biệt giữa hai âm Khi phát âm /p/ dây thanhrung mạnh và có luồng hơi từ miệng phát ra đập vào lòng bàn tay
Sai phát âm /n/ nờ - /l/ lờ lẫn lộn: Học sinh hay phát âm lẫn giữa l/n, ch/tr,d/gi và phần lớn các em không ý thức được mình đang phát âm âm nào Đểchữa lỗi phát âm cho học sinh tôi phải trực quan hóa sự mô tả âm vị vàhướng dẫn học sinh quan sát, tự kiểm tra xem mình đang phát âm âm nào: /n/
là một âm mũi, khi phát âm, sờ tay vào mũi sẽ thấy mũi rung, còn khi phát
âm âm /l /mũi không rung Sau đó, ta cho học sinh luyện phát âm /l/ bằngcách bịt chặt mũi đọc la, lo, lô, lu, lư, Khi bịt chặt mũi học sinh không thểphát âm các tiếng na, no, nô, nu, nư Cho học sinh luyện nói câu ''con lươn nólượn trong lọ, ''cái lọ lộc bình nó lăn lông lốc '' Hoặc hướng dẫn học sinhkhi phát âm âm /l/ thì đưa lưỡi lên phía bên trên lợi của hàm trên ngạc cứng,còn khi phát âm /n/ thì đưa đầu lưỡi vào mặt trong của hàm răng
3 Biện pháp chữa lỗi bằng âm trung gian: Là biện pháp chuyển từ âm sai
về âm đúng qua âm trung gian Biện pháp này thường được dùng để chữa từthanh nặng về thanh hỏi, thanh sắc về thanh ngã Để chữa lỗi này cho học