Phân tích và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe của sở giao thông vận tải tỉnh hòa bình

Với cơ chế thị trường nhiều cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch đã đặt lợi nhuận trước mắt lên trên hết, bỏ qua những lợi ích lâu dài, gây rất nhiều bức xúc cho người học về chất lượng đ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

-

TRẦN TRUNG DŨNG

PHÂN TÍCH VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG

ĐÀO TẠO VÀ SÁT HẠCH LÁI XE CỦA

SỞ GIAO THÔNG VẬN TẢI TỈNH HÒA BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

-

TRẦN TRUNG DŨNG

PHÂN TÍCH VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG

ĐÀO TẠO VÀ SÁT HẠCH LÁI XE CỦA

SỞ GIAO THÔNG VẬN TẢI TỈNH HÒA BÌNH

Ngành: Quản trị kinh doanh

Mã số: CB150443

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS NGUYỄN ÁI ĐOÀN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa được tác giả, nhóm tác giả nào công bố ở bất kỳ công trình nào khác

Hà Nội, ngày 29 tháng 5 năm 2017

Tác giả

Trần Trung Dũng

LỜI CẢM ƠN

Luận văn: “Phân tích và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe của Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình” được hoàn thành với sự giúp đỡ hướng dẫn nhiệt tình của thầy giáo, cô giáo Viện Kinh tế và Quản lý - Quản trị Kinh doanh, Phòng Đào tạo sau đại học Trường Đại học Bách khoa hà Nội Sự quan tâm, tạo điều kiện trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu của Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình, Sở Lao động Thương binh và

Xã hội tỉnh Hòa Bình, lãnh đạo các Trường Trung cấp nghề Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp Hòa Bình; Trường Cao đẳng nghề Sông Đà; Trường Cao đẳng nghề Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội… và các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Hòa Bình

Em xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Nguyễn Ái Đoàn - Trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em thực hiện luận văn này

Em xin trân trọng cảm ơn các giảng viên đào tạo sau đại học trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã gợi ý và giúp đỡ em trong quá trình thực hiện luận văn này

Tôi xin cảm ơn Ban Giám đốc, lãnh đạo các phòng, ban của Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình, Sở Lao động Thương binh và Xã hội tỉnh Hòa Bình, Ban giám hiệu, Ban lãnh đạo các cơ sở đào tạo: Trường Trung cấp nghề Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp Hòa Bình; Trường Cao đẳng nghề Sông Đà; Trường Cao đẳng nghề Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội… và các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Hòa Bình đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong việc tìm hiểu thông tin, thu thập tài liệu, số liệu, góp ý cho tôi trong quá trình thực hiện luận văn này

Xin trân trọng cảm ơn!

Tác giả

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC HÌNH ẢNH vii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT viii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH VỀ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO VÀ SÁT HẠCH LÁI XE 4

1.1 Một số khái niệm cơ bản về chất lượng sản phẩm và dịch vụ 4

1.1.1 Khái niệm sản phẩm, dịch vụ 4

1.1.1.1 Khái niệm về quản lý 4

1.1.1.2 Quá trình quản lý 4

1.1.1.3 Những vấn đề cơ bản về quản lý chất lượng 6

1.1.2 Khái niệm chất lượng sản phẩm, dịch vụ 10

1.2 Đặc điểm của chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe và sự cần thiết của quản lý nhà nước 11

1.2.1 Đặc điểm của chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe 11

1.2.2 Sự cần thiết của quản lý nhà nước đối với chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe 11

1.3 Một số khái niệm chung về quản lý nhà nước đối với chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe 12

1.3.1 Khái niệm quản lý nhà nước 12

1.3.2 Khái niệm quản lý nhà nước đối với chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe 12

1.4 Nội dung công tác quản lý nhà nước cấp tỉnh về chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe 13

1.4.1 Phân cấp quản lý đào tạo và sát hạch lái xe 13

1.4.2 Quy hoạch, kế hoạch, cấp phép các cơ sở đào tạo, sát hạch 14

1.4.3 Quản lý các cơ sở đào tạo lái xe 14

1.4.4 Quản lý chất lượng sát hạch lái xe 21

1.4.5 Thanh tra, kiểm tra đào tạo, sát hạch lái xe 25

1.5 Các chỉ tiêu, phương pháp đánh giá quản lý nhà nước về chất lượng đào

tạo, sát hạch lái xe 26

1.5.1 Kết quả đào tạo, sát hạch lái xe 26

1.5.2 Đánh giá chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe thông qua điều tra, khảo sát 26

1.6 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước cấp tỉnh về chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe 26

1.6.1 Các nhân tố bên ngoài 27

1.6.2 Các nhân tố bên trong 28

1.7 Bài học kinh nghiệm cho Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình 29

Kết luận chương 1 30

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO, SÁT HẠCH LÁI XE TẠI SỞ GIAO THÔNG VẬN TẢI TỈNH HÒA BÌNH 31

2.1 Giới thiệu khái quát về Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình 31

2.1.1 Quá trình hình thành phát triển 31

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ 32

2.1.2.1 Chức năng chung 32

2.1.2.2 Chức năng quản lý đào tạo lái xe của Sở Giao thông vận tải Hòa Bình 32

2.1.2.3 Nhiệm vụ và quyền hạn của Sở Giao thông vận tải Hòa Bình 32

2.1.3 Cơ cấu tổ chức quản lý 35

2.1.3.1 Tổ chức bộ máy của Sở Giao thông vận tải Hòa Bình 35

2.1.3.2 Chức năng nhiệm vụ của Phòng Quản lý Phương tiện và Người lái 36

2.2 Phân tích công tác quản lý chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe tại Sở Giao thông vận tải Hòa Bình 38

2.2.1 Các chỉ tiêu đánh giá quản lý nhà nước về chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe 38

2.2.1.1 Kết quả đào tạo, sát hạch lái xe giai đoạn 2012-2016 38

2.2.1.2 Kết quả điều tra, khảo sát 42

2.2.2 Phân tích các nội dung quản lý chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe tại Sở Giao thông vận tải Hòa Bình 45

2.2.2.1 Phân tích công tác quy hoạch, kế hoạch, cấp phép các cơ sở đào tạo, sát

hạch 45

2.2.2.2 Phân tích công tác quản lý các cơ sở đào tạo lái xe 46

2.2.2.3 Phân tích công tác quản lý chất lượng sát hạch lái xe 54

2.2.2.4 Phân tích công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát 58

2.2.3 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe 59

2.2.3.1 Các yếu tố bên ngoài 59

2.2.3.2 Các yếu tố bên trong 68

2.3 Kết luận chung về công tác quản lý chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe tại Sở Giao thông vận tải Hòa Bình 68

2.3.1 Những kết quả đạt được 68

2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân 70

Kết luận chương 2 70

CHƯƠNG 3 : MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC 72 VỀ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO VÀ SÁT HẠCH LÁI XE CỦA SỞ GIAO THÔNG VẬN TẢI TỈNH HÒA BÌNH 72

3.1 Phương hướng, nhiệm vụ công tác đào tạo, sát hạch lái xe tại tỉnh Hòa Bình 72

3.2 Các giải pháp hoàn thiện quản lý chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe cho Sở Giao thông vận tải Hòa Bình 74

3.2.1 Quản lý chặt chẽ đảm bảo tổ chức giảng dạy đúng nội dung, chương trình đào tạo lái xe quy định 75

3.2.2.1 Quản lý chặt chẽ mục tiêu đào tạo bằng cách tổ chức đánh giá kết quả đào tạo theo mục tiêu đề ra 75

3.2.2.2 Quản lý chặt chẽ, yêu cầu các đơn vị tổ chức giảng dạy đúng nội dung, chương trình đào tạo lái xe quy định 75

3.3.2.3 Bồi dưỡng nâng cao nhận thức, trình độ năng lực đảm bảo cho đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ 76

3.2.2.4 Tăng cường quản lý tình hình trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật đảm bảo các yêu cầu dạy và học 77

3.2.2.5 Quản lý người học và thời gian, chương trình học tập 77

3.2.2.6 Thiết lập sơ đồ khảo sát, đánh giá các nhân tố gây ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo lái xe, sử dụng các phiếu điều tra, khảo sát thường xuyên đối với người học, các doanh nghiệp, chuyên gia để bổ sung thông tin khách quan về chất lượng 78

3.2.2.7 Các giải pháp khác 79

3.2.2 Quản lý chặt chẽ đảm bảo thực thực hiện đúng quy trình sát hạch lái xe theo quy định 80

3.2.3 Nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị các kỳ sát hạch lái xe 80

3.2.4 Nâng cao chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm tra, giám sát công tác đào tạo, sát hạch lái xe 81

3.3 Kiến nghị 84

Kết luận chương 3 84

KẾT LUẬN 86

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 88

PHỤ LỤC 89

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Kết quả đào tạo cấp GPLX mô tô hạng A1 39

trên địa bàn tỉnh Hòa Bình (2012 - 2016) 39

Bảng 2.2 Kết quả đào tạo cấp GPLX ô tô các hạng 39

trên địa bàn tỉnh Hòa Bình (2012-2016) 39

Bảng 2.3 Kết quả sát hạch cấp GPLX mô tô hạng A1 40

trên địa bàn tỉnh Hòa Bình (2012-2016) 40

Bảng 2.4 Kết quả sát hạch cấp GPLX ô tô các hạng 41

trên địa bàn tỉnh Hòa Bình (2012-2016) 41

Bảng 2.5 Tổng hợp phân tích kết quả điều tra của 3 cơ sở đào tạo lái xe 42

tại Hòa Bình (địa bàn thành phố Hòa Bình) 42

Bảng 2.6 Đội ngũ giáo viên dạy lái xe của các cơ sở đào tạo lái xe trên địa bàn tỉnh (2012-2016) 48

Bảng 2.7 Kết quả sát hạch lái xe các hạng (2012-2016) 51

DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 2.1 Cơ cấu bộ máy quản lý Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình 36

Hình 3.1 Biểu đồ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo 79

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cùng với sự phát triển vượt bậc của nền kinh tế Việt Nam thời kỳ hội nhập

và đổi mới, nhu cầu sở hữu ô tô cá nhân của người dân đã tăng rất mạnh trong những năm gần đây Ô tô được sử dụng là phương tiện dùng để di chuyển như đi làm, về quê, đi du lịch, vừa an toàn lại không bị ảnh hưởng bởi những điều kiện thời tiết như nắng gió, mưa , bụi… Chính vì vậy nhu cầu học lái xe của người liên tục tăng nhanh trong thời gian gần đây khiến các trung tâm đào tạo bị rơi vào tình trạng quá tải, nắm được nhu cầu tất yếu này, các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái

xe liên tục được ra đời nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu của người dân

Các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe thuộc Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình quản lý đã đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường, hàng năm tổ chức đào tạo, sát hạch và cấp Giấy phép lái xe các hạng cho hàng vạn người Tuy nhiên cùng với sự ra đời

ồ ạt của nhiều cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe đã xuất hiện tình trạng cung vượt quá cầu, giữa các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe có sự cạnh tranh gay gắt Với cơ chế thị trường nhiều cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch đã đặt lợi nhuận trước mắt lên trên hết, bỏ qua những lợi ích lâu dài, gây rất nhiều bức xúc cho người học

về chất lượng đào tạo cũng như là nguyên nhân tiềm ẩn gây ra các vụ tai nạn giao thông… Thực trạng giảm giò học lý thuyết, giảm giờ học thực hành đã xuất hiện ở một

số đơn vị, địa phương, trong đó các cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe của tỉnh Hòa Bình cũng

bị ảnh hưởng không nhỏ bởi thực trạng đó Chính vì vậy, cần có những khảo sát chi tiết, đánh giá tỉ mỉ thực trạng về quản lý chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe tại các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe của tỉnh Hòa Bình, nhằm khắc phục các bất cập trong chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe trong những năm qua, đồng thời tạo cơ sở phát triển bền vững cho các cơ sở đào tạo lái xe trong những năm tới

Bên cạnh đó, cơ sở lý luận của quản lý chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe chưa có quy chuẩn thống nhất để áp dụng tại các đơn vị trên toàn quốc, do đó tồn tại nhiều quan điểm khác nhau trong cơ sở phương pháp luận của quản lý chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe Xuất phát từ lý do đó nên cần có công trình nghiên cứu nhằm bổ sung, hoàn thiện cơ sở lý luận về quản lý đào tạo và sát hạch lái xe Chính

vì thế, đề tài luận văn “Phân tích và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý

nhà nước về chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe của Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình” là rất cần thiết, đáp ứng cả về mặt khoa học lẫn thực tiễn

2 Mục đích của luận văn

Phân tích và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe của Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động này

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu là công tác quản lý chất lượng đào tạo và sát hạch lái

xe trong các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe bao gồm nội dung, các yếu tố ảnh hưởng và giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe

- Phạm vi nghiên cứu là các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe thuộc

Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình quản lý, với khoảng thời gian thu thập số liệu

từ 2012-2016 và giải pháp áp dụng trong thời gian tới

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Luận văn tiến hành nghiên cứu lý luận và thực tiễn về quản lý chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe trong các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe, chỉ ra khung lý luận cho việc phân tích đánh giá thực tế công tác quản lý chất lượng trong đào tạo và sát hạch lái xe trong các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe tỉnh Hòa Bình

- Phân tích hoạt động quản lý chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe trong các

cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe do Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình quản lý, chỉ ra những ưu, nhược điểm, những lỗi cần điều chỉnh trong quản lý, điều hành hoạt động đào tạo, sát hạch lái xe của Sở

- Xây dựng các giải pháp khắc phục điểm yếu, phát huy điểm mạnh trong công tác quản lý chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe cho các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe thuộc quyền quản lý của Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình

5 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài được thực hiện bởi sự kết hợp của nhiều phương pháp khác nhau: Với nội dung tổng quan nghiên cứu về quản lý chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe, luận văn sử dụng phương pháp thu thập, thống kê, kinh nghiệm; Để đánh giá phân tích tình hình quản lý chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe tại Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình, luận văn sử dụng phương pháp điều tra khảo sát, phân tích, so sánh, chỉ số… và để xây dựng giải pháp tăng cường quản lý chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe, trong chương chuyên đề, luận văn sử dụng phương pháp đối thoại, kế

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn

a Ý nghĩa khoa học: Đề tài luận văn hệ thống hóa, hoàn thiện, bổ sung cơ sở

lý luận về quản lý chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe tại các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe của các Sở Giao thông vận tải

b Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài luận văn sử dụng số liệu thực tiễn của các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe trên địa bàn tỉnh Hòa Bình nên có thể áp dụng trực tiếp cho Sở Giao thông vận tải của tỉnh, đồng thời là tài liệu tham khảo cho các địa phương và các đơn vị khác trong lĩnh vực cùng ngành

7 Kết cấu của đề tài luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục luận văn được kết cấu trong 3 chương Gồm:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước cấp tỉnh về chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe tại

Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe của Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH VỀ

CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO VÀ SÁT HẠCH LÁI XE 1.1 Một số khái niệm cơ bản về chất lượng sản phẩm và dịch vụ

1.1.1 Khái niệm sản phẩm, dịch vụ

1.1.1.1 Khái niệm về quản lý

Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý, cho đến nay, vẫn chưa

có một định nghĩa thống nhất về quản lý Nếu tìm hiểu về quản lý thì sẽ thấy nhiều định nghĩa hơn nữa như:

- Tailor: “Làm quản lý là bạn phải biết rõ: muốn người khác làm việc gì và hãy chú ý đến cách tốt nhất, kinh tế nhất mà họ làm ”

- Fayel: “Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh

và kiểm soát ấy”

- Hard Koont: “Quản lý là xây dựng và duy trì một môi trường tốt giúp con người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định”

- Peter F Druker: “Suy cho cùng, quản lý là thực tiễn Bản chất của nó không nằm ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng nó không nằm ở sự logic mà ở thành quả; quyền uy duy nhất của nó là thành tích”

- Peter F Dalark: “Định nghĩa quản lý phải được giới hạn bởi môi trường bên ngoài nó Theo đó, quản lý bao gồm 3 chức năng chính là: Quản lý doanh nghiệp, quản lý giám đốc, quản lý công việc và nhân công”

Quản lý bao giờ cũng được xem: "Là một hệ thống bao gồm hai phân hệ: Chủ thể quản lý và đối tượng quản lý Đó là một hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hiệp tác để làm một công việc nhằm đạt một mục tiêu chung"

1.1.1.2 Quá trình quản lý

a Hoạch định (lập kế hoạch) gồm việc định rõ những mục tiêu của tổ chức, thiết lập một chiến lược toàn bộ để thực hiện những mục tiêu và phát triển một hệ

b Tổ chức gồm việc xác định những nhiệm vụ phải làm, ai sẽ thực hiện những nhiệm vụ đó, những nhiệm vụ đó được tập hợp như thế nào, ai báo cáo cho ai

và những quyết định được làm ra ở đâu

c Lãnh đạo bao gồm việc động viên những người dưới quyền, điều khiển những hoạt động của những người khác, chọn lọc một kênh thông tin hiệu nghiệm nhất giải quyết các xung đột, mâu thuẫn, thay đổi,

d Kiểm tra bao gồm các công việc theo dõi các hoạt động, so sánh với mục tiêu đặt ra và điều chỉnh, sửa chữa những sai lệch so với mục tiêu

- Kiểm tra là đo lường và chấn chỉnh việc thực hiện nhằm đảm bảo rằng các mục tiêu và các kế hoạch vạch ra để thực hiện các mục tiêu này đã và đang được hoàn thành

- Mục đích của kiểm tra:

+ Bảo đảm kết quả đạt được phù hợp với mục tiêu của tổ chức

+ Bảo đảm các nguồn lực được sử dụng một cách hữu hiệu

+ Làm bày tỏ và đề ra những kết quả mong muốn chính xác hơn theo thứ tự quan trọng

+ Xác định và dự đoán những biến động và những chiều hướng chính

+ Phát hiện kịp thời các sai sót và bộ phận chịu trách nhiệm để chấn chỉnh + Đơn giản hóa các vấn đề ủy quyền, chỉ huy, quyền hành và trách nhiệm + Phác thảo các tiêu chuẩn tường trình báo cáo để loại bớt những gì quan trọng hay không cần thiết

+ Phổ biến những chỉ dẫn cần thiết một cách liên tục để cải tiến việc hoàn thành công việc, tiết kiệm thời gian, công sức của mọi người

- Tác dụng của kiểm tra

+ Làm nhẹ gánh nặng cấp chỉ huy

+ Kiểm tra lại quá trình hoạch định, tổ chức, điều khiển

Có thể nói rằng kiểm tra là sợi chỉ xuyên suốt cả quá trình quản lý

- Các nguyên tắc để xây dựng cơ chế kiểm tra:

+ Căn cứ kế hoạch hoạt động và theo cấp bậc của đối tượng kiểm tra

+ Dựa vào đặc điểm cá nhân của nhà quản lý

+ Thực hiện tại những điểm - trọng yếu

+ Khách quan

+ Phù hợp với bầu không khí của tổ chức

+ Tiết kiệm, công việc kiểm tra tương xứng với chi phí

+ Kiểm tra phải đưa đến hành động

- Quá trình kiểm tra cơ bản:

+ Xây dựng các tiêu chuẩn: Định lượng, Định tính

+ Đo lường việc thực hiện: Đo lường, Đánh giá sai lệch

Bộ tiêu chuẩn ISO 9000 định nghĩa “Quản lý chất lượng là tập hợp các hoạt động có chức năng quản lý chung nhằm xác định và thực hiện chính sách chất lượng” (Chính sách chất lượng là toàn bộ ý đồ và định hướng của một tổ chức đối với chất lượng do lãnh đạo cao nhất chính thức công bố)

Quản lý chất lượng là một khái niệm rộng xét từ khái niệm “quản lý” và

“chất lượng” Theo định nghĩa của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) nêu trong Tiêu chuẩn Quốc tế ISO 9000:2000

- Chất lượng là mức độ đáp ứng yêu cầu của một tập hợp các đặc tính vốn có

- Quản lý chất lượng được hiểu là các hoạt động nhằm điều chỉnh và kiểm soát một cơ quan, tổ chức về (vấn đề) chất lượng

Theo sách quản lý dự án của Viện Quản lý Dự án (PMI) thì: "Quản lý chất lượng dự án bao gồm tất cả các hoạt động có định hướng và liên tục mà một tổ chức thực hiện để xác định đường lối, mục tiêu và trách nhiệm để dự án thỏa mãn được mục tiêu đã đề ra, nó thiết lập hệ thống quản lý chất lượng thông qua đường lối, các quy trình và các quá trình lập ké hoạch chất lượng, đảm bảo chất lượng và kiểm soát chất lượng".[9]

Như vậy, theo tài liệu này thì quản lý chất lượng gồm 3 thành phần chính: kiểm soát chất lượng, đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng

Quản lý chất lượng hiện đã được áp dụng trong mọi đơn vị, không chỉ trong sản xuất mà trong mọi lĩnh vực, trong mọi loại hình tổ chức, từ quy mô lớn đến quy

mô nhỏ, cho dù có tham gia vào thị trường quốc tế hay không Quản lý chất lượng đảm bảo cho tổ chức làm đúng những việc phải làm và những việc quan trọng, theo triết lý "làm việc đúng" và "làm đúng việc", "làm đúng ngay từ đầu" và "làm đúng tại mọi thời điểm"

Như vậy có nhiều khái niệm khác nhau về quản lý chất lượng, theo tác giả, Quản lý chất lượng là quá trình thiết kế các tiêu chuẩn và duy trì các cơ chế đảm bảo chất lượng để sản phẩm hay dịch vụ đạt được các tiêu chuẩn xác định

Do đó có thể hiểu bản chất của quản lý chất lượng là quản lý theo chuẩn và quy trình

b) Các nguyên tắc quản lý chất lượng

Nguyên tắc 1: Định hướng vào khách hàng Chất lượng là sự thỏa mãn khách hàng, chính vì vậy việc quản lý chất lượng nhằm đáp ứng mục tiêu đó Quản lý chất lượng là không ngừng tìm hiểu các nhu cầu của khách hàng và xây dựng nguồn lực

để đáp ứng các nhu cầu đó một cách tốt nhất

Nguyên tắc 2: Lãnh đạo công ty thống nhất mục đích, định hướng và môi trường nội bộ của công ty, huy động toàn bộ nguồn lực để đạt được mục tiêu của công ty

Nguyên tắc 3: Con người là yếu tố quan trọng nhất cho sự phát triển Việc huy động con người một cách đầy đủ sẽ tạo cho họ kiến thức và kinh nghiệm thực hiện công việc, đóng góp cho sự phát triển của công ty

Nguyên tắc 4: Quan điểm quá trình Hoạt động sẽ hiệu quả hơn nếu các nguồn lực và hoạt động có liên quan được quản lý như một quá trình

Nguyên tắc 5: Quan điểm hệ thống quản lý Việc quản lý một cách có hệ thống sẽ làm tăng hiệu quả và hiệu lực hoạt động của công ty

Nguyên tắc 6: Cải tiến liên tục.Cải tiến liên tục là mục tiêu của mọi công ty

và điều này càng trở nên đặc biệt quan trọng trong sự biến động không ngừng của môi trường kinh doanh như hiện nay

Nguyên tắc 7: Quyết định dựa trên sự kiện Các quyết định và hành động có hiệu lực dựa trên sự phân tích dữ liệu và thông tin

Nguyên tắc 8: Quan hệ cùng có lợi với bên cung ứng Thiết lập mối quan hệ cùng có lợi với bên cung ứng sẽ nâng cao khả năng tạo ra giá trị của cả hai bên

Tám nguyên tắc quản lý chất lượng này tạo thành cơ sở cho các tiêu chuẩn

về hệ thống quản lý chất lượng trong bộ tiêu chuẩn chất lượng ISO 9000

c) Nội dung của quản lý chất lượng

Quản lý chất lượng bao gồm các hoạt động lập kế hoạch chất lượng kiểm soát chất lượng, đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng

* Lập kế hoạch chất lượng: là các hoạt động và kỹ thuật mang tính tác nghiệp được sử dụng để đáp ứng yêu cầu chất lượng

* Kiểm tra chất lượng: là hoạt động như đo, xem xét, thử nghiệm, định cỡ một hay nhiều đặc tính của đối tượng và so sánh kết quả với yêu cầu nhằm xác định

* Quản lý nhà nước về chất lượng:

Trước hết phải thấy rằng quản lý nhà nước về chất lượng là hoạt động tổng hợp mang tính kỹ thuật, kinh tế và xã hội, có mục tiêu, biến đổi theo thời gian và thông qua các cơ chế, chính sách và hệ thống tổ chức

Mục tiêu quản lý chất lượng của Nhà nước Việt Nam là “để đảm bảo nâng cao chất lượng hàng hóa, hiệu quả sản xuất, kinh doanh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh và người tiêu dùng, sử dụng hợp

lý nguồn tài nguyên thiên nhiên và lao động, bảo vệ môi trường, thúc đẩy tiến bộ khoa học và công nghệ, tăng cường năng lực quản lý nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hợp tác kỹ thuật, kinh tế và thương mại quốc tế” (Pháp lệnh Chất lượng Hàng hóa 1999)

Để thực hiện những mục tiêu nói trên, các biện pháp sau đây được tiến hành: Ban hành và áp dụng tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa; Kiểm tra và chứng nhận chất lượng hàng hóa, áp dụng và chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng; công nhận năng lực kỹ thuật và quản lý của các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực chất lượng, thanh tra và xử lý các vi phạm về chất lượng Những biện pháp quản lý của nhà nước về chất lượng này được thể hiện trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

về chất lượng Điều đó phù hợp với xu hướng chung của quản lý nhà nước bằng pháp luật

Trong số các biện pháp quản lý chất lượng nêu trong Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, biện pháp người sản xuất kinh doanh công bố hàng hóa, dịch vụ do mình sản xuất hoặc cung cấp phù hợp với tiêu chuẩn hoặc quy chuẩn kỹ thuật Đây

là một trong các bài bản quản lý được ISO đưa ra và khuyến khích các quốc gia áp dụng Có thể nói Việt Nam là một nước tiên phong trong khu vực ASEAN áp dụng một cách rộng rãi Việc áp dụng phương thức này sẽ làm giảm bớt sự can thiệp không cần thiết của các cơ quan nhà nước vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và như vậy sẽ tiết kiệm được chi phí, thời gian cho doanh nghiệp và sản phẩm sẽ rẻ hơn, nhanh đến với người tiêu dùng hơn Tuy nhiên, cũng phải thấy rằng để thực hiện phương thức này, Nhà nước đã đặt niềm tin rất lớn vào các doanh nghiệp khi thể hiện trách nhiệm xã hội của mình đối với chất lượng hàng hóa, dịch

vụ mình làm ra hay cung cấp, bên cạnh đó đòi hỏi người tiêu dùng phải nâng cao nhận thức để hiểu được các quyền hợp pháp và trách nhiệm công dân của mình đối với vấn đề chất lượng sản phẩm trong quá trình mua và sử dụng chúng

* Quản lý chất lượng trong doanh nghiệp, tổ chức

Hoạt động quản lý chất lượng trong doanh nghiệp về nguyên lý khác với hoạt động quản lý của nhà nước đối với chất lượng Điều này là do tính chất tổ chức của cơ quan nhà nước và của doanh nghiệp rất khác nhau vì những mục tiêu khác nhau

Hoạt động quản lý chất lượng trong các doanh nghiệp hay nói rộng hơn là của các tổ chức không phải là nhà nước cũng hết sức đa dạng do tính chất hoạt động của các tổ chức này

Các phương thức và công cụ quản lý chất lượng cơ bản bao gồm:

- Kiểm tra chất lượng (Quality Inspection) với mục tiêu để sàng lọc các sản phẩm không phù hợp, không đáp ứng yêu cầu, có chất lượng kém ra khỏi các sản phẩm phù hợp, đáp ứng yêu cầu, có chất lượng tốt Mục đích là chỉ có sản phẩm đảm bảo yêu cầu đến tay khách hàng

- Kiểm soát chất lượng (Quality Control - QC) với mục tiêu ngăn ngừa việc tạo ra, sản xuất ra các sản phẩm khuyết tật Để làm được điều này, phải kiểm soát các yếu tố như con người, phương pháp sản xuất, tạo ra sản phẩm (như dây truyền công nghệ), các đầu vào (như nguyên, nhiên vật liệu ), công cụ sản xuất (như trang thiết bị công nghệ) và yếu tố môi trường (như địa điểm sản xuất)

- Kiểm soát chất lượng toàn diện (Total Quality Control - TQC) với mục tiêu kiểm soát tất cả các quá trình tác động đến chất lượng kể cả các quá trình xảy ra trước và sau quá trình sản xuất sản phẩm, như khảo sát thị trường, nghiên cứu, lập

kế hoạch, phát triển, thiết kế và mua hàng; và lưu kho, vận chuyển, phân phối, bán hàng và dịch vụ sau khi bán hàng

- Quản lý chất lượng toàn diện (Total Quality Management - TQM) với mục tiêu của TQM là cải tiến chất lượng sản phẩm và thỏa mãn khách hàng ở mức tốt nhất có thể Phương pháp này cung cấp một hệ thống toàn diện cho hoạt động quản

lý Và cải tiến mọi khía cạnh có liên quan đến chất lượng và huy động sự tham gia của tất cả các cấp, của mọi người nhằm đạt được mục tiêu chất lượng đã đặt ra

1.1.2 Khái niệm chất lượng sản phẩm, dịch vụ

- Khái niệm quản lý nhà nước:

Quản lý Nhà nước là sự tác động điều khiển mang tính quyền lực Nhà nước theo nguyên tắc dân chủ, có căn cứ khoa học, được tiến hành một cách liên tục nhằm làm cho các hoạt động của xã hội, các hành vi hoạt động của con người, của các tổ chức xã hội tuân theo đúng quy luật khách quan của sự phát triển xã hội

- Khái niệm quản lý nhà nước cấp tỉnh về chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe:

Quản lý chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe là một hoạt động quản lý Nhà

Giao thông Vận tải Hoạt động quản lý chất lượng công tác đào tạo, sát hạch lái xe đối với các Sở, Ban, Ngành bao gồm các hoạt động: kiểm tra, giám sát công tác đào tạo, sát hạch lái xe và cấp chứng chỉ, giấy chứng tốt nghiệp; Kiểm tra tiêu chuẩn kỹ thuật, nghiệp vụ chuyên môn và đề nghị Tổng cục Đường bộ Việt Nam cấp mới, cấp lại giấy phép đào tạo lái xe ô tô hoặc điều chỉnh hạng và tăng lưu lượng đào tạo lái xe cho các cơ sở đào tạo; Tổ chức tập huấn, cấp giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành lái xe theo nội dung, chương trình quy định; Lưu trữ các tài liệu như: danh sách giáo viên dạy thực hành; Sổ theo dõi cấp giấy phép xe tập lái, biên bản kiểm tra cơ sở đào tạo

- Các nguyên tắc quản lý nhà nước cấp tỉnh về chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe:

Sở Giao thông vận tải các địa phương chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện công tác quản lý đào tạo, tổ chức sát hạch, cấp giấy phép lái xe, công tác quản lý, cấp đổi giấy phép lái xe, công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe trên phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định

1.2 Đặc điểm của chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe và sự cần thiết của quản lý nhà nước

1.2.1 Đặc điểm của chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe

Thực chất của hoạt động quản lý chất lượng đào tạo sát hạch lái xe tại Sở Giao thông vận tải là một loại hình quản lý Nhà nước, do đó cần tiếp cận đối tượng nghiên cứu theo hướng quản lý việc thực hiện theo các tiêu chuẩn và quy định mà các cơ quan quản lý nhà nước đặt ra đối với công tác đào tạo và sách hạch lái xe Nói cách khác, phạm vi và cấp độ quản lý chất lượng mà luận văn đề cập là thuộc cấp độ quản lý chất lượng cấp Nhà nước

1.2.2 Sự cần thiết của quản lý nhà nước đối với chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe

Quản lý Nhà nước xét về thực chất là việc xem người điều khiển con người,

là quan hệ giữa con người với con người trong quản lý Chủ thể quản lý Nhà nước

là con người cùng với các cơ quan do con người lập ra, trong đó Nhà nước là chủ thể chủ yếu, quyết định Với tư cách là chủ thể quản lý, cơ quan quản lý Nhà nước thể hiện bằng quyền lực và các chuẩn mực pháp lý Đối tượng quản lý có nghĩa vụ phục tùng

Đào tạo và sát hạch lái xe là một loại hình đào tạo ngắn hạn, nhưng giấy phép được sử dụng lâu dài Nâng cao chất lượng trong công tác đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe là công việc hết sức cần thiết nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và văn hóa khi tham gia giao thông của đội ngũ lái xe, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông đây cũng là công việc khó khăn, phức tạp và liên quan đến nhiều cấp và mang tính xã hội hoá cao Công việc này cần phải làm thường xuyên, liên tục, các giải pháp nêu trên phải được triển khai đồng bộ, có sự tham gia đầy đủ, kiên quyết của các cơ quan chức năng và sự đồng tình hưởng ứng của các cơ sở đào tạo lái xe, các trung tâm sát hạch lái xe và của người học

Như vậy, quản lý chất lượng đào tạo lái xe cần thực hiện quản lý theo các quy định, tiêu chuẩn về đào tạo và sát hạch lái xe mà các cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền quy định Do đó, nội dung của quản lý chất lượng đào tạo và sát lái xe sẽ được xây dựng dựa theo quy định, tiêu chuẩn về quản lý đào tạo và sát hạch lái xe

1.3 Một số khái niệm chung về quản lý nhà nước đối với chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe

1.3.1 Khái niệm quản lý nhà nước

Quản lý Nhà nước là sự tác động điều khiển mang tính quyền lực Nhà nước theo nguyên tắc dân chủ, có căn cứ khoa học, được tiến hành một cách liên tục nhằm làm cho các hoạt động của xã hội, các hành vi hoạt động của con người, của các tổ chức xã hội tuân theo đúng quy luật khách quan của sự phát triển xã hội

1.3.2 Khái niệm quản lý nhà nước đối với chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe

Quản lý chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe là một hoạt động quản lý Nhà nước tuỳ theo chức năng nhiệm vụ của từng cơ quan và theo phân cấp của Ngành Giao thông Vận tải Hoạt động quản lý chất lượng công tác đào tạo, sát hạch lái xe đối với các Sở, Ban, Ngành bao gồm các hoạt động: kiểm tra, giám sát công tác đào tạo, sát hạch lái xe và cấp chứng chỉ, giấy chứng tốt nghiệp; Kiểm tra tiêu chuẩn kỹ thuật, nghiệp vụ chuyên môn và đề nghị Tổng cục Đường bộ Việt Nam cấp mới, cấp lại giấy phép đào tạo lái xe ô tô hoặc điều chỉnh hạng và tăng lưu lượng đào tạo lái xe cho các cơ sở đào tạo; Tổ chức tập huấn, cấp giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành lái xe theo nội dung, chương trình quy định; Lưu trữ các tài liệu như:

danh sách giáo viên dạy thực hành; Sổ theo dõi cấp giấy phép xe tập lái, biên bản kiểm tra cơ sở đào tạo

1.4 Nội dung công tác quản lý nhà nước cấp tỉnh về chất lượng đào tạo

và sát hạch lái xe

1.4.1 Phân cấp quản lý đào tạo và sát hạch lái xe

- Tổng cục Đường bộ Việt Nam được Bộ Giao thông vận tải giao nhiệm vụ quản lý thống nhất về đào tạo lái xe trong phạm vi cả nước

- Sở Giao thông vận tải:

+ Chịu trách nhiệm quản lý đào tạo lái xe trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

+ Căn cứ quy hoạch định hướng, đề xuất để Tổng cục Đường bộ Việt Nam chấp thuận chủ trương đầu tư xây dựng mới cơ sở đào tạo lái xe ô tô

+ Định kỳ hoặc đột xuất kiểm tra, giám sát công tác đào tạo lái xe, thi cấp chứng chỉ sơ cấp nghề, giấy chứng nhận tốt nghiệp đối với cơ sở đào tạo

+ Cấp mới, cấp lại giấy phép đào tạo lái xe các hạng Al, A2, A3, A4 và điều chỉnh lưu lượng đào tạo lái xe ô tô đến 20% so với lưu lượng ghi trong giấy phép đào tạo lái xe đã cấp cho cơ sở đào tao lái xe

+ Kiểm tra tiêu chuẩn kỹ thuật, nghiệp vụ chuyên môn và đề nghị Tổng cục Đường bộ Việt Nam cấp mới, cấp lại giấy phép đào tạo lái xe ô tô hoặc điều chỉnh hạng và tăng lưu lượng đào tạo lái xe ô tô trên 20% cho các cơ sở đào tạo

+ Tổ chức tập huấn, cấp giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành lái xe theo nội dung, chương trình quy định

+ Lưu trữ các tài liệu về: Danh sách giáo viên dạy thực hành lái xe; Sổ theo dõi cấp giấy phép xe tập lái và Biên bản kiểm tra cơ sở đào tạo

- Cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp của cơ sở đào tạo lái xe

+ Có trách nhiệm quản lý về tổ chức và hoạt động của các cơ sở đào tạo lái

xe trực thuộc theo quy định hiện hành

+ Tạo điều kiện để cơ sở đào tạo lái xe đầu tư tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy, học tập; bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, nâng cao nghiệp vụ công tác quản lý đào tạo cho cơ sở; thường xuyên chỉ đạo cơ sở thực hiện nghiêm túc các quy định về đào tạo lái xe

1.4.2 Quy hoạch, kế hoạch, cấp phép các cơ sở đào tạo, sát hạch

Theo Quy hoạch của Bộ Giao thông vận tải và Ủy ban nhân dân tỉnh dòa bình đến năm 2020 sẽ đầu tư thêm 01 Trung tâm sát hạch lái xe tại thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình theo nguồn xã hội hóa để đáp ứng nhu cầu sát hạch lái xe phù hợp với lưu lượng đào tạo đến năm 2020 trên địa bàn tỉnh Hòa Bình

1.4.3 Quản lý các cơ sở đào tạo lái xe

* Quản lý nội dung và chương trình đào tạo

- Mục tiêu đào tạo

Đào tạo người lái xe nắm được các quy định của pháp luật về giao thông đường bộ, có đạo đức nghề nghiệp, có kỹ năng điều khiển phương tiện tham gia giao thông an toàn

- Yêu cầu đào tạo

+ Nắm vững các quy định của pháp luật giao thông đường bộ và hệ thống biển báo hiệu đường bộ Việt Nam; trách nhiệm của người lái xe trong việc tự giác chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ

+ Nắm được tác dụng, cấu tạo và nguyên lý làm việc của các cụm, hệ thống chính trên xe ô tô thông dụng và một số phương tiện khác; biết một số đặc điểm kết cấu của ô tô hiện đại; yêu cầu kỹ thuật của công tác kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên; biết được chế độ bảo dưỡng định kỳ, kiểm tra điều chỉnh và sửa chữa được các hỏng hóc thông thường của môtô, máy kéo hoặc ô tô trong quá trình hoạt động trên đường

+ Nắm được trách nhiệm, nghĩa vụ, quyền lợi của người lái xe; các thủ tục, phương pháp giao nhận, chuyên chở hàng hóa, phục vụ hành khách trong quá trình vận tải

+ Điều khiển được phương tiện cơ giới đường bộ (ghi trong giấy phép lái xe) tham gia giao thông an toàn trên các loại địa hình, trong các điêu kiện thời tiết khác nhau, xử lý các tình huống để phòng tránh tai nạn giao thông

- Đào tạo lái xe các hạng Al, A2, A3, A4

+ Thời gian đào tạo

Hạng A1: 12 giờ (lý thuyết: 10, thực hành lái xe: 2)

HạngA2: 32 giờ (lý thuyết: 20, thực hành lái xe: 12)

Hạng A3, A4: 80 giờ (lý thuyết: 40, thực hành lái xe: 40)

+ Các môn kiểm tra

Pháp luật giao thông đường bộ: đối với các hạng A2, A3, Ạ4;

Thực hành lái xe: đối với các hạng A3, A4

+ Chương trình và phân bổ thời gian đào tạo (Nêu trong bảng 1 phụ lục 1)

- Đào tạo lái xe các hạng B1, B2, C

+ Thời gian đào tạo

Hạng B1:

- Xe số tự động: 476 giờ (lý thuyết: 136, thực hành lái xe: 340);

- Xe số cơ khí (số sàn): 556 giờ (lý thuyết: 136, thực hành lái xe: 420); Hạng B2: 588 giờ (lý thuyết: 168, thực hành lái xe: 420); Hạng C: 920 giờ (lý thuyết: 168, thực hành lái xe: 752) + Các môn kiểm tra

Kiểm tra tất cả các môn học trong quá trình học; môn Cấu tạo và Sửa chữa thông thường và môn Nghiệp vụ vận tải đối với hạng B1, B2 học viên có thể tự học nhưng phải được cơ sở đào tạo kiểm tra;

Kiểm tra cấp chứng chỉ sơ cấp, chứng chỉ đào tạo khi kết thúc khóa học gồm: môn Pháp luật giao thông đường bộ theo bộ câu hỏi sát hạch lý thuyết; môn Thực hành lái xe với các bài thi liên hoàn, bài tiến lùi hình chữ chi và lái xe trên đường

+ Chương trình và phân bổ thời gian đào tạo (Nêu trong bảng 2 phụ lục 1)

- Đào tạo nâng hạng giấy phép lái xe

+ Thời gian đào tạo

Hạng B1 (số tự động) lên B1: 120 giờ (lý thuyết: 00, thực hành: 120);

Hạng B1 lên B2: 94 giờ (lý thuyết: 44, thực hành lái xe:50);

Hạng B2 lên C: 192 giờ (lý thuyết: 48, thực hành lái xe: 144);

Hạng C lên D: 192 giờ (lý thuyết: 48, thực hành lái xe: 144);

Hạng D lên E: 192 giờ (lý thuyết: 48, thực hành lái xe: 144);

Hạng C lên E: 336 giờ (lý thuyết: 56, thực hành lái xe: 280);

Hạng B2, D, E lên F tương ứng: 192 giờ (lý thuyết: 48, thực hành: 144); Hạng C, D, E lên FC: 272 giờ (lý thuyết: 48, thực hành lái xe: 224)

+ Các môn kiểm tra

Kiểm tra các môn học trong quá trình học;

Kiểm tra cấp chứng chỉ đào tạo đối với nâng hạng lên B1, B2, C, D, E khi kết thúc khóa học gồm: môn Pháp luật giao đường bộ theo bộ câu hỏi sát hạch lý thuyết; môn Thực hành lái xe với các bài thi liên hoàn, bài tiến lùi hình chữ chi và lái xe trên đường;

Kiểm tra cấp chứng chỉ đào tạo đối với nâng hạng B2, C, D, E lên hạng F tương ứng khi kết thúc khóa học gồm: môn Pháp luật giao thông đường bộ theo bộ câu hỏi sát hạch lý thuyết; Thực hành lái xe trong hình và trên đường theo quy trình sát hạch lái xe hạng F

+ Chương trình và phân bổ thời gian đào tạo (Nêu trong bảng 3 phụ lục 1)

- Nội dung và phân bổ chi tiết các môn học

+ Đào tạo lái xe các hạng Al, A2 (Theo bảng 4 phụ lục 1)

+ Đào tạo lái xe các hạng A3, A4 (Theo bảng 5 phụ lục 1)

+ Đào tạo lái xe các hạng Bl, B2, C

Môn Pháp luật giao thông đường bộ (Theo bảng 6 phụ lục 1)

Môn cấu tạo và sửa chữa thông thường (Theo bảng 7 phụ lục 1)

Môn nghiệp vụ vận tải (Theo bảng 8 phụ lục 1)

Môn đạo đức người lái xe và văn hóa giao thông(Theo bảng 9 phụ lục 1) Môn kỹ thuật lái xe (Theo bảng 10 phụ lục 1)

Môn thực hành lái xe (Theo bảng 11 phụ lục 1)

Ghi chú: Môn học thực hành lái xe chỉ được thực hiện sau khi học viên đã được kiểm tra đạt yêu cầu các môn: Pháp luật giao thông đường bộ và Kỹ thuật lái xe

- Đào tạo nâng hạng giấy phép lái xe (Các môn học và phân bổ thời gian được nêu trong bảng 12 phụ lục 1)

* Quản lý giáo viên dạy lái xe

- Tiêu chuẩn chung giáo viên dạy lái xe

+ Có phẩm chất, tư cách đạo đức tốt;

+ Có đủ sức khỏe theo quy định;

+ Có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm, trừ trường hợp đã tốt nghiệp các trường cao đẳng, đại học sư phạm; cao đẳng, đại học sư phạm kỹ thuật

- Tiêu chuẩn giáo viên dạy lý thuyết

+ Có bằng tốt nghiệp trung cấp trở lên và trình độ A về tin học trở lên;

+ Giáo viên dạy môn Pháp luật giao thông đường bộ phải có giấy phép lái xe

ô tô; giáo viên dạy môn Kỹ thuật lái xe phải có giấy phép lái xe hạng tương ứng hạng xe đào tạo trở lên

- Tiêu chuẩn giáo viên dạy thực hành

+ Có bằng tốt nghiệp trung cấp trở lên hoặc có chứng chỉ kỹ năng nghề để dạy trình độ sơ cấp (trừ giáo viên đã được cấp giấy chứng nhận dạy thực hành lái xe);

+ Giáo viên dạy lái xe các hạng A1, A2, A3, A4 phải có giấy phép lái xe hạng tương ứng Giáo viên dạy lái xe ô tô phải có giấy phép lái xe hạng tương ứng hoặc cao hơn hạng xe đào tạo, nhưng không thấp hơn hạng B2; thời gian hành nghề lái xe của giáo viên dạy các hạng B1, B2 từ 03 năm trở lên; thời gian hành nghề lái

xe của giáo viên dạy các hạng C, D, E và F từ 05 năm trở lên;

+ Đã qua tập huấn về nghiệp vụ dạy thực hành lái xe theo chương trình do Tổng cục Đường bộ Việt Nam ban hành và được cấp giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành lái xe

* Quản lý hoạt động học tập của người học lái xe

Người học phải đảm bảo yêu cầu quy định về độ tuổi, trình độ học vấn nhất định theo từng hạng giấy phép, có đủ sức khỏe, kỹ năng học và phải được quản lý

số buổi học tập lý thuyết, thực hành lái xe cũng như các môn học khác

* Quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật và thiết bị đào tạo lái xe

Cơ sở đào tạo lái xe phải có đủ hệ thống phòng học chuyên môn, phòng nghiệp vụ, đội ngũ giáo viên, xe tập lái, sân tập lái và tuyến đường tập lái bảo đảm các tiêu chuẩn dưới đây:

- Hệ thống thống phòng học chuyên môn

+ Phòng học chuyên môn bảo đảm diện tích tối thiểu 50 m2

+ Cơ sở đào tạo lái xe ô tô phải có đủ các phòng học chuyên môn, bao gồm: Pháp luật giao thông đường bộ, cấu tạo và sửa chữa thông thường, Kỹ thuật lái xe, Nghiệp vụ vận tải, Đạo đức người lái xe và Văn hóa giao thông (có thể xếp chung với phòng học Nghiệp vụ vận tải) được bố trí tập trung, phòng học Thực tập bảo dưỡng sửa chữa; cơ sở đào tạo lái xe mô tô hạng A3, A4 có thể dùng chung các phòng học chuyên môn;

+ Cơ sở đào tạo lái xe ô tô với lưu lượng 500 học viên trở lên phải có ít nhất

02 phòng học Pháp luật giao thông đường bộ và 02 phòng học Kỹ thuật lái xe; với lưu lượng 1.000 học viên trở lên phải có ít nhất 03 phòng học Pháp luật giao thông đường bộ và 03 phòng học Kỹ thuật lái xe;

+ Cơ sở đào tạo lái xe mô tô hai bánh các hạng A1, A2 phải có 01 phòng học chung Pháp luật giao thông đường bộ và Kỹ thuật lái xe

- Phòng học Pháp luật giao thông đường bộ

+ Có thiết bị nghe nhìn (màn hình, máy chiếu), tranh vẽ hệ thống biển báo hiệu đường bộ, sa hình;

+ Cơ sở đào tạo lái xe ô tô hoặc đào tạo lái các hạng xe A3, A4 phải có phòng học Pháp luật giao thông đường bộ trên máy tính, bao gồm: máy chủ, máy in

và ít nhất 10 máy tính, cơ sở có lưu lượng 500 học viên trở lên phải có ít nhất 20 máy tính, cơ sở có lưu lượng 1.000 học viên trở lên phải có ít nhất 30 máy tính được nối mạng, cài đặt phần mềm học và sát hạch lý thuyết do Tổng cục Đường bộ Việt Nam chuyển giao

- Phòng học cấu tạo và sửa chữa thông thường

+ Có mô hình cắt bổ động cơ, hệ thống truyền lực; mô hình hệ thống điện; + Có hình hoặc tranh vẽ sơ đồ mô tả cấu tạo và nguyên lý hoạt động của động cơ, hệ thống truyền lực, hệ thống treo, hệ thống phanh, hệ thống lái

- Phòng học Kỹ thuật lái xe

+ Có phương tiện nghe nhìn phục vụ giảng dạy (băng đĩa, đèn chiếu ); + Có hình hoặc tranh vẽ mô tả các thao tác lái xe cơ bản (điều chỉnh ghế lái,

tư thế ngồi lái, vị trí cầm vô lăng lái );

+ Có xe ô tô được kê kích bảo đảm an toàn để tập số nguội, số nóng (có thể

bố trí ở nơi riêng biệt)

+ Có hệ thống bảng, biểu phục vụ giảng dạy nghiệp vụ chuyên môn về vận tải hàng hóa, hành khách;

+ Có các tranh vẽ ký hiệu trên kiện hàng

- Phòng học Thực tập bảo dưỡng sửa chữa

+ Có hệ thống thông gió và chiếu sáng bảo đảm các yêu cầu về an toàn, vệ sinh lao động;

+ Nền nhà không gây bụi, không bị rạn nứt, không trơn trượt;

+ Có trang bị đồ nghề chuyên dùng để bảo dưỡng sửa chữa;

+ Có tổng thành động cơ hoạt động tốt, hệ thống truyền động, hệ thống lái,

hệ thống điện;

+ Có bàn tháo lắp, bảng, bàn ghế cho giảng dạy, thực tập

- Phòng điều hành giảng dạy

Có bảng ghi chương trình đào tạo, tiến độ đào tạo năm học, bàn ghế và các trang thiết bị cần thiết cho cán bộ quản lý đào tạo

- Phòng chuẩn bị giảng dậy của giáo viên (có thể xếp chung với phòng điều hành giảng dạy)

Có đủ bàn, ghế, bảng, tủ đựng tài liệu, đồ dùng dạy học cần thiết

+ Cơ sở đào tạo lái xe ô tô phải có xe số tự động thuộc sở hữu hoặc hợp đồng đáp ứng yêu cầu đào tạo, theo nội dung, chương trình quy định;

+ Cơ sở thực hiện chức năng đào tạo và sát hạch lái xe ô tô có thể sử dụng xe

ô tô sát hạch để dạy lái xe nhưng phải đảm bảo thời gian ôn luyện, bồi dưỡng học viên trước khi sát hạch và kế hoạch sát hạch của các Sở Giao thông vận tải; thời

gian sử dụng xe ô tô sát hạch để dạy lái xe do Sở Giao thông vận tải quản lý trung tâm sát hạch xác nhận nhưng không quá 50% thời gian sử dụng xe ô tô sát hạch;

+ Xe ô tô tải để dạy lái xe các hạng B1, B2 phải có trọng tải từ 1.000 kg trở lên với số lượng không quá 30% tổng số xe tập lái cùng hạng của cơ sở đào tạo;

+ Có giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện giao thông cơ giới đường bộ còn hiệu lực;

+ Có hệ thống phanh phụ bố trí bên ghế ngồi của giáo viên dạy thực hành lái

xe, kết cấu chắc chắn, thuận tiện, an toàn, bảo đảm hiệu quả phanh trong quá trình

sử dụng;

+ Thùng xe phải có mui che mưa, nắng và ghế ngồi chắc chắn cho người học; + Hai bên cánh cửa hoặc hai bên thành xe, kể cả xe hợp đồng phải có tên cơ

sở đào tạo, cơ quan quản lý trực tiếp và điện thoại liên lạc;

+ Xe ô tô phải có 02 biển “TẬP LÁI” theo mẫu quy định;

+ Xe mô tô ba bánh, máy kéo nhỏ có trọng tải đến 1.000 kg phải có 02 biển

“TẬP LÁI” theo mẫu quy định;

+ Có giấy phép xe tập lái do Tổng cục Đường bộ Việt Nam hoặc Sở Giao thông vận tải cấp khi đủ điều kiện quy định

- Sân tập lái xe

+ Thuộc quyền sử dụng của cơ sở đào tạo lái xe Nếu thuê sân tập lái phải

có hợp đồng, thời hạn hợp đồng bằng hoặc dài hơn thời hạn của giấy phép đào tạo lái xe;

+ Cơ sở đào tạo lái xe ô tô có lưu lượng đào tạo 1.000 học viên trở lên phải

có ít nhất 02 sân tập lái xe theo quy định;

+ Sân tập lái xe ô tô phải có đủ hệ thống biển báo hiệu đường bộ, đủ tình huống các bài học theo nội dung chương trình đào tạo; kích thước các hình tập lái phù hợp Quy chuẩn trung tâm sát hạch lái xe đối với từng hạng xe tương ứng;

+ Mặt sân có cao độ và hệ thống thoát nước bảo đảm không bị ngập nước; bề mặt các làn đường và hình tập lái được thảm nhựa hoặc bê tông xi măng, có đủ vạch sơn kẻ đường; hình các bài tập lái xe ô tô phải được bó vỉa;

+ Có nhà chờ, có ghế ngồi cho học viên học thực hành

+ Diện tích tối thiểu của sân tập lái

Đào tạo các hạng A1, A2: 700m2

Đào tạo các hạng A1, A2, A3,A4: 1.000m2

Đào tạo các hạng B1 và B2: 8.000m2

Đào tạo đến hạng C: 10.000m2

Đào tạo đến các hạng D, E và F: 14.000m2

- Đường tập lái xe ô tô

Đường tập lái xe ô tô do Tổng cục Đường bộ Việt Nam hoặc Sở Giao thông vận tải quy định, phải có đủ các tình huống giao thông phù hợp với nội dung chương trình đào tạo như: đường bằng, đường hẹp, đường dốc, đường vòng, qua cầu, đường phố, thị xã, thị trấn Tuyến đường tập lái (kể cả đường thuộc địa bàn tỉnh, thành phố khác) phải được ghi rõ trong giấy phép xe tập lái

- Xác định lưu lượng đào tạo lái xe ô tô

Trên cơ sở bảo đảm các điều kiện về phòng học, sân tập lái, đội ngũ giáo viên và bộ máy quản lý, lưu lượng đào tạo mỗi hạng giấy phép lái xe được xác định bằng số lượng xe tập lái hạng đó nhân với số lượng học viên quy định trên một xe

và nhân với hệ số 2 Số lượng học viên học thực hành tại một thời điểm không được vượt quá khả năng đáp ứng số xe tập lái từng hạng của cơ sở đào tạo

* Quản lý việc kiểm tra, đánh giá chất lượng đào tạo lái xe

Tất cả các tiêu chuẩn trên phải được kiểm tra giám sát thường xuyên để đảm bảo chất lượng của đào tạo lái xe Do đó cần tổ chức cuộc thanh tra, kiểm tra đột xuất hoặc định kỳ để có được kết quả tốt nhất về việc thực hiện đúng các tiêu chuẩn quy định

1.4.4 Quản lý chất lượng sát hạch lái xe

* Quản lý trung tâm sát hạch lái xe

Thường xuyên kiểm tra, giám sát các trung tâm sát hạch lái xe để thực hiện một số nhiệm vụ quan trọng, cụ thể:

+ Bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị kiểm tra, chấm điểm theo quy định

để thực hiện các kỳ sát hạch đạt kết quả chính xác, khách quan; báo cáo về Sở Giao thông vận tải và Tổng cục Đường bộ Việt Nam khi thiết bị, phương tiện dùng cho sát hạch hoạt động không chính xác, không ổn định hoặc khi thay đổi thiết bị, phương tiện dùng cho sát hạch để xử lý kịp thời

+ Đầu tư xe cơ giới dùng để sát hạch lái xe đảm bảo điều kiện sau:

Xe sát hạch lái xe trong hình thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân có trung tâm sát hạch; có giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện xe cơ giới đường bộ còn giá trị sử dụng; có giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự còn hiệu lực và có hệ thống phanh phụ được lắp đặt theo quy định Xe sát hạch lái xe hạng FC có thể sử dụng xe hợp đồng với thời hạn và số lượng phù hợp với nhu cầu sát hạch;

Xe dùng để sát hạch lái xe trên đường phải đảm bảo các điều kiện tham gia giao thông theo quy định của Luật Giao thông đường bộ; có hệ thống phanh phụ bố trí bên ghế ngồi của sát hạch viên, kết cấu chắc chắn, thuận tiện, an toàn, bảo đảm hiệu quả phanh trong quá trình sử dụng; có thể sử dụng xe hợp đồng thời hạn từ 01 năm trở lên với số lượng không vượt quá 50% số xe sở hữu cùng hạng tương ứng của tổ chức, cá nhân có trung tâm sát hạch; có gắn 02 biển “SÁT HẠCH” theo mẫu quy định

+ Phối hợp và tạo mọi điều kiện để các cơ sở đào tạo lái xe đưa học viên đến

ôn luyện và các Hội đồng sát hạch tổ chức sát hạch thuận tiện, đúng kế hoạch

+ Chấp hành và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền trong việc kiểm tra, kiểm chuẩn trung tâm sát hạch lái xe

+ Công khai mức thu phí sát hạch và giá các dịch vụ khác

+ Bảo đảm an toàn cho các kỳ sát hạch lái xe; phối hợp các đơn vị, cơ quan liên quan giải quyết khi có các vụ việc xảy ra

+ Thực hiện chế độ báo cáo, công khai lịch sát hạch trên Trang thông tin điện

tử của trung tâm, lưu trữ hồ sơ kết quả sát hạch theo quy định

+ Nối mạng thông tin quản lý với Tổng cục Đường bộ Việt Nam và Sở Giao thông vận tải

* Nội dung và quy trình sát hạch lái xe

- Sát hạch lý thuyết: gồm các câu hỏi liên quan đến quy định của pháp luật giao thông đường bộ, kỹ thuật lái xe, ngoài ra còn có nội dung liên quan đến cấu tạo

và sửa chữa thông thường, nghiệp vụ vận tải (đối với giấy phép lái xe hạng A3, A4); cấu tạo và sửa chữa thông thường, đạo đức người lái xe (đối với giấy phép lái

xe ô tô hạng B1); cấu tạo và sửa chữa thông thường, nghiệp vụ vận tải, đạo đức người lái xe (đối với giấy phép lái xe ô tô từ hạng B2 trở lên);

Người sát hạch lái xe hạng A1 có giấy phép lái xe ô tô do ngành Giao thông vận tải cấp được miễn sát hạch lý thuyết

- Sát hạch thực hành lái xe trong hình hạng Al, A2

Người dự sát hạch phải điều khiển xe mô tô qua 04 bài sát hạch: đi theo hình

số 8, qua vạch đường thẳng, qua đường có vạch cản, qua đường gồ ghề

- Sát hạch thực hành lái xe trong hình hạng A3, A4

Người dự sát hạch phải điều khiển xe tiến qua hình chữ chi và lùi theo hướng ngược lại

- Sát hạch thực hành lái xe trong hình hạng B1, B2, C, D và E

Người dự sát hạch phải thực hiện đúng trình tự và điều khiển xe qua các bài sát hạch đã bố trí tại trung tâm sát hạch như: xuất phát, dừng xe nhường đường cho người đi bộ, dừng và khởi hành xe trên dốc, qua vệt bánh xe và đường vòng vuông góc, qua ngã tư có đèn tín hiệu điều khiển giao thông, qua đường vòng quanh co, ghép xe vào nơi đỗ (hạng B1, B2 và C thực hiện ghép xe dọc; hạng B1, B2 và D, E thực hiện ghép xe ngang), tạm dừng ở chỗ có đường sắt chạy qua, thao tác khi gặp tình huống nguy hiểm, thay đổi số trên đường bằng, kết thúc

- Việc tổ chức sát hạch lái xe được thực hiện như sau:

Sát hạch lý thuyết đối với hạng A1 ở các đô thị từ loại 2 trở lên thực hiện trên máy vi tính; các địa bàn khác thực hiện trắc nghiệm trên giấy hoặc trên máy vi tính; phòng sát hạch lý thuyết có camera giám sát quá trình sát hạch;

Sát hạch lý thuyết đối với các hạng A2, A3, A4, B1, B2, C, D, E và các hạng

F thực hiện trên máy vi tính; phòng sát hạch lý thuyết có camera giám sát và công khai quá trình sát hạch;

Sát hạch thực hành lái xe trong hình đối với các hạng A1, A2 ở các đô thị loại 3 trở lên thực hiện tại trung tâm sát hạch có thiết bị chấm điểm tự động;

Sát hạch thực hành lái xe trong hình đối với các hạng F thực hiện tại trung tâm sát hạch lái xe hoặc sân sát hạch có đủ điều kiện thuộc trung tâm sát hạch lái xe;

Sát hạch thực hành lái xe trong hình đối với các hạng B1, B2, C, D, E thực hiện tại trung tâm sát hạch có thiết bị chấm điểm tự động, không có sát hạch viên ngồi trên xe sát hạch;

Sát hạch thực hành lái xe trên đường giao thông công cộng: Áp dụng đối với các hạng B1, B2, C, D, E và các hạng F

Sát hạch thực hành lái xe trên đường đối với các hạng B1, B2, C, D và E phải sử dụng thiết bị chấm điểm tự động và có một sát hạch viên trên xe

- Ban Quản lý sát hạch rà soát, tổng hợp kết quả, trình Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam hoặc Giám đốc Sở Giao thông vận tải ra quyết định công nhận trúng tuyển kỳ sát hạch kèm theo danh sách thí sinh trúng tuyển được cấp giấy phép lái xe theo mẫu quy định

- Sau mỗi kỳ sát hạch, ban quản lý sát hạch chịu trách nhiệm lưu trữ hồ sơ

của kỳ sát hạch; Cơ sở đào tạo và Trung tâm sát hạch lưu trữ hồ sơ của kỳ sát hạch

* Tổ chức sát hạch lái xe

- Họp Hội đồng sát hạch và khai mạc kỳ sát hạch

+ Trước khi tổ chức sát hạch, Chủ tịch Hội đồng sát hạch tổ chức họp Hội đồng, Tổ sát hạch, Tổ giám sát (nếu có), phân công nhiệm vụ của từng thành viên trong kỳ sát hạch;

+ Tổ chức khai mạc kỳ sát hạch để công bố quyết định tổ chức kỳ sát hạch, phổ biến các nội dung có liên quan của kỳ sát hạch cho người dự sát hạch

- Sát hạch theo nội dung, quy trình sát hạch

- Kết thúc kỳ sát hạch

+ Đối với kỳ sát hạch lái xe các hạng A3, A4, B1, B2, C, D, E và F: Chủ tịch Hội đồng sát hạch tổ chức họp Hội đồng, Tổ sát hạch, Tổ giám sát (nếu có), Tổ

trưởng Tổ sát hạch báo cáo kết quả sát hạch và thống nhất ký biên bản tổng hợp kết quả sát hạch Chủ tịch Hội đồng sát hạch ký tên và đóng dấu vào biên bản tổng hợp kết quả sát hạch lái xe của người dự sát hạch trúng tuyển;

+ Đối với kỳ sát hạch lái xe mô tô các hạng A1, A2: Tổ trưởng Tổ sát hạch

tổ chức họp các thành viên của Tổ sát hạch, Giám đốc cơ sở đào tạo lái xe, Tổ giám sát (nếu có) thông qua kết quả sát hạch và thống nhất ký biên bản tổng hợp kết quả

kỳ sát hạch Trưởng Ban Quản lý sát hạch ký tên và đóng dấu cơ quan xác nhận vào biên bản tổng hợp kết quả sát hạch lái xe của người dự sát hạch trúng tuyển

Biên bản tổng hợp kết quả sát hạch lái xe là hồ sơ gốc, giao cho người trúng tuyển kỳ sát hạch tự bảo quản

1.4.5 Thanh tra, kiểm tra đào tạo, sát hạch lái xe

- Căn cứ tình hình thực tế, Tổng cục Đường bộ Việt Nam, Sở Giao thông vận tải tổ chức giám sát đột xuất kỳ sát hạch

- Cán bộ giám sát kỳ sát hạch là công chức thanh tra thuộc Tổng cục Đường

bộ Việt Nam hoặc công chức thanh tra, thanh tra viên thuộc Sở Giao thông vận tải

Số lượng người giám sát đối với kỳ sát hạch lái xe mô tô là 02 người, sát hạch lái xe

ô tô là 03 người, trong đó cử một thanh tra viên làm Tổ trưởng

- Khi làm nhiệm vụ giám sát các kỳ sát hạch, người giám sát phải mặc trang phục theo quy định

- Nhiệm vụ của Tổ giám sát khi sát hạch lái xe tại các trung tâm sát hạch có lắp thiết bị chấm điểm tự động

+ Giám sát việc thực hiện đúng nội dung, quy trình sát hạch của Hội đồng sát hạch, Tổ sát hạch; bảo đảm tính công khai, khách quan, minh bạch trong quá trình sát hạch;

+ Giám sát việc kiểm tra nhận dạng người dự sát hạch trước khi vào phòng sát hạch lý thuyết, sát hạch thực hành lái xe trong hình, trên đường; người không có nhiệm vụ không được vào phòng sát hạch lý thuyết;

+ Giám sát việc thực hiện đúng đoạn đường cho phép tổ chức sát hạch lái xe trên đường; theo dõi, thu nhận các thông tin liên quan đến kỳ sát hạch;

+ Cán bộ giám sát làm việc độc lập, không vào phòng sát hạch lý thuyết, không lên xe sát hạch, không làm thay nhiệm vụ của sát hạch viên

- Nhiệm vụ của Tổ giám sát khi sát hạch lái xe tại các trung tâm sát hạch chưa lắp thiết bị chấm điểm tự động

Ngoài nhiệm vụ quy định nêu trên, phải giám sát việc chuẩn bị bộ đề sát hạch lý thuyết đúng quy định, không bị đánh dấu

- Quyền hạn của tổ giám sát

+ Khi phát hiện sai phạm phải lập biên bản, đề nghị Hội đồng sát hạch, Tổ sát hạch xử lý kịp thời, đúng quy định;

+ Báo cáo Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam hoặc Giám đốc

Sở Giao thông vận tải để xem xét, xử lý

- Kết thúc kỳ sát hạch, Tổ trưởng Tổ giám sát báo cáo bằng văn bản kết quả giám sát với Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam hoặc Giám đốc Sở Giao thông vận tải

1.5 Các chỉ tiêu, phương pháp đánh giá quản lý nhà nước về chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe

1.5.1 Kết quả đào tạo, sát hạch lái xe

- Căn cứ kết quả đào tạo sát hạch lái xe của các cơ sở đào tạo lái xe trên

địa bàn tỉnh để phân tích, so sánh được chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe của các

cơ sở đào tạo lái xe trên địa bàn tỉnh Hòa Bình

- Chất lượng đào tạo là yếu tố quyết định sự sống còn của bất cứ cơ sở đào tạo nghề lái xe nào nhất là trong giai đoạn hiện nay, thị trường đào tạo nghề có sự cạnh tranh quyết liệt giữa các cơ sở đào tạo Việc nâng cao chất lượng đào tạo, gắn đào tạo với yêu cầu ngày càng cao của xã hội, của doanh nghiệp tuyển dụng lao động là vấn đề then chốt để các Trung tâm ĐTLX tồn tại và phát triển

1.5.2 Đánh giá chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe thông qua điều tra, khảo sát

Điều tra, khảo sát công tác đào tạo sát hạch lái xe của các cơ sở đào tạo lái

xe trên địa bàn tỉnh thông qua việc phỏng vấn các đối tượng là học viên, doanh nghiệp vận tải đăng ký các khóa học cho nhân viên và chuyên gia quản lý Kết quả điều tra, khảo sát có thể thấy được thực trạng chất lượng đào tạo qua đánh giá của chính các học viên, doanh nghiệp trên địa bàn

1.6 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước cấp tỉnh về chất

1.6.1 Các nhân tố bên ngoài

- Môi trường kinh tế tự nhiên xã hội: Các quy định điều tiết hoạt động của các đối tượng trong xã hội phải phù hợp với trình độ phát triển kinh tế – xã hội Vai trò và mức độ điều tiết của Nhà nước đối với các quá trình kinh tế – xã hội diễn ra ở các nước khác nhau không giống nhau Sự thay đổi trong môi trường kinh tế – xã hội buộc hệ thống thể chế hành chính nhà nước phải thay đổi theo, thích ứng với những thay đổi trong xã hội để có thể quản lý xã hội một cách hiệu quả nhất

- Cơ sở pháp lý để tiến hành hoạt động quản lý công tác đào tạo, sát hạch lái xe: Qua thực tế triển khai thực hiện tại các địa phương, Sở Giao thông vận tải, cơ sở đào tạo, trung tâm sát hạch lái xe và người đăng ký dự học, sát hạch lái

xe đều đánh giá hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về công tác đào tạo, sát hạch, cấp đổi giấy phép lái xe đã đầy đủ, chi tiết, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và công khai, minh bạch, chặt chẽ đối với cơ quan quản lý Tuy nhiên, các quy định trên vẫn tiếp tục phải hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng trong tình hình mới

- Điều kiện Văn hóa - Xã hội: Gồm những chuẩn mực và giá trị mà những chuẩn mực và giá trị này được chấp nhận và tôn trọng, bởi một xã hội hoặc một nền văn hoá cụ thể Sự tác động của các yếu tố văn hoá xã hội thường có tính dài hạn và tinh tế hơn so với các yếu tố khác, thậm chí nhiều lúc khó mà nhận biết được Những hiểu biết về mặt văn hoá - xã hội sẽ là những cơ sở rất quan trọng cho các nhà quản trị trong quá trình quản trị chiến lược đào tạo sát hạch lái xe của các cơ sở đào tạo Các khía cạnh hình thành môi trường văn hoá xã hội có ảnh hưởng mạnh mẽ tới các hoạt động kinh doanh như: Những quan niệm về đạo đức, thẩm mỹ, về lối sống, về nghề nghiệp; Những phong tục, tập quán, truyền thống; Những quan tâm và ưu tiên của xã hội; Trình độ nhận thức, học vấn chung của xã hội

- Điều kiện khoa học, công nghệ: Đây là một trong những yếu tố rất năng động chứa đựng nhiều cơ hội và đe doạ đối với các cơ sở đào tạo lái xe Những áp lực và đe doạ từ môi trường công nghệ có thể là sự ra đời của công nghệ mới càng tạo điều kiện thuận lợi cho những người xâm nhập mới và làm tăng thêm áp lực đe dọa các doanh nghiệp hiện hữu trong ngành Bên cạnh những đe doạ này thì những

cơ hội có thể đến từ môi trường công nghệ đối vớicác doanh nghiệp có thể là công nghệ mới có thể tạo điều kiện để sản xuất sản phẩm rẻ hơn với chất lượng cao hơn,

sau có nhiều ưu thế để tận dụng được cơ hội này hơn là các doanh nghiệp hiện hữu trong ngành

- Yếu tố môi trường ngành: Môi trường ngành là môi trường bao gồm các doanh nghiệp trong cùng tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh Môi trường ngành còn được hiểu là môi trường cạnh tranh của doanh nghiệp, sự tác động của môi trường ngành ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp là điều không thể phủ nhận Môi trường ngành bao gồm năm nhân tố cơ bản là: đối thủ cạnh tranh, người mua, người cung cấp, các đối thủ tiềm ẩn và các đối thủ thay thế

Đó là nhân tố thuộc mô hình 5 sức mạnh của Michael porte Sự am hiểu các nguồn sức ép cạnh tranh giữa các doanh nghiệp nhân ra mặt mạnh mặt yếu cũng như các

cơ hội và thách thức mà doanh nghiệp ngành đó đã và đang và sẽ gặp phải

- Đặc điểm người học: Câu nói “khách hàng là thương đế” luôn luôn đúng đối với mọi doanh nghiệp bất cứ một doanh nghiệp nào cũng không được quyên rằng khách hàng luôn luôn đúng nếu họ muốn thành công, chiếm lĩnh thị trường Ở đây khách hàng là những người có nhu cầu học lái xe, do đó các cơ sở đào tạo cần năm được thị hiếu của người học lái xe để cung cấp các dịch vụ về đào tạo lái xe tốt nhất như đâò tạo tận nơi, đào tạo cả ngày nghỉ, đào tạo xe số tự động, trang bị xe tập đời mới… để phục vụ tốt hơn nhu cầu đào tạo lái xe của người học trong thực tiến

- Dư luận xã hội và tiêu cực xã hội: Trước đây, tiêu cực phát sinh ngay từ khâu xin đi học Đến nay, người học được quyền lựa chọn cơ sở nào tốt, thuận tiện thì đăng ký học Khi vào học, học viên được công khai chương trình đào tạo, mức học phí Người học có thể giám sát việc thực hiện hợp đồng đối với cơ sở đào tạo Việc này giúp giảm chi phí tiêu cực rất nhiều

1.6.2 Các nhân tố bên trong

- Ý thức và năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác sát hạch lái xe: Có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao chất lượng hoạt động công tác đào tạo, sát hạch lái xe Khi cán bộ, công chức không đáp ứng được những yêu cầu về mặt chuyên môn, nghiệp vụ đối với vị trí đang công tác thì không thể hoạt động có hiệu quả cao Một số cán bộ do thiếu năng lực nên giải quyết công việc chủ yếu dựa theo kinh nghiệm mà thiếu những căn cứ khoa học; thiếu trình độ, kỹ năng nghề nghiệp dẫn đến giải quyết công việc còn chậm; hiểu biết về pháp luật còn yếu nên không ít trường hợp cán bộ hiểu sai tinh thần của văn bản pháp luật dẫn đến việc thực thi sai và không thống nhất các văn bản pháp luật

- Phương pháp tổ chức quản lý: Để quản lý có hiệu quả một tổ chức, cùng với việc tuân thủ đúng các nguyên tắc quản lý các nhà quản lý cần phải vận dụng sáng tạo và linh hoạt các phương pháp quản lý Phương pháp quản lý là tổng thể những cách thức tác động có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản

lý (cấp dưới và các tiềm năng của tổ chức) và khách thể quản lý (các hệ thống khác, các ràng buộc của môi trường…) trên cơ sở lựa chọn những công cụ và phương tiện thích hợp nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo lái xe của cơ sở đaò tạo

- Cơ sở vật chất của các cơ sở đào tạo và sát hạch lái xe: Bố trí, sắp xếp phòng làm việc hợp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ thực hiện nhiệm vụ đào tạo, sát hạch giảm được thời gian thực thi công vụ, nâng cao năng suất lao động Khi sắp xếp, bố trí phòng làm việc phải lưu ý tới yêu cầu chuyên môn, tính chất công việc để bố trí phòng cho thích hợp, đủ diện tích và trang thiết bị làm việc; điều kiện ánh sáng, tiếng ồn; đảm bảo thông tin liên lạc

1.7 Bài học kinh nghiệm cho Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình

* Về điều kiện cơ sở vật chất của các trung tâm sát hạch lái xe

Cơ sở vật chất, trang thiết bị của trung tâm sát hạch đã đáp ứng yêu cầu sát hạch lá xe của người dân và được các tổ chức tư vấn an toàn giao thông Quốc tế đánh giá là hiện đại trong khu vực Từ khi đưa sát hạch lái xe ô tô vào sát hạch tại các trung tâm trong toàn quốc và thực hiện giám sát các kỳ sát hạch, đã có bước chuyển biến rõ nét Số học sinh vắng trong các kỳ sát hạch (do không đủ tự tin) tăng

từ 5%(trước kia) lên 10 -15%; tỷ lệ sát hạch đạt bình quân 75% trên số dự sát hạch

so với trước kia là 85% Các vi phạm phản ánh trên báo chí và đơn thư khiếu nại, tố cáo rõ rệt Tuy nhiên, để không ngừng nâng cao chất lượng sát hạch và tăng cường công khai, minh bạch trong quá trình sát hạch, cần tổ chức thực hiện nghiêm túc các quy định bổ sung để khắc phục các tồn tại

* Về nội dung và quy trình sát hạch lái

a) Sát hạch lý thuyết: Ngân hàng dữ liệu câu hỏi và phần mềm sát hạch phải tiếp tục được điều chỉnh để đảm bảo bao quát và phủ kín toàn bộ nội dung học lý thuyết; kết quả sát hạch của từng thí sinh phải được công khai trên màn hình tại phòng chờ sát hạch để người dân theo dõi, giám sát, tăng cường tính công khai minh bạch trong quá trình sát hạch lý thuyết

b) Sát hạch thực hành lái xe trong hình:

Sân sát hạch lái xe, cần phải điều chỉnh, bổ sung hình của bài sát hạch ghép

xe vào nơi đỗ hạng FC, điều chỉnh kích thước hình của bài sát hạch ghép xe vào nơi

đỗ hạng Bl, B2 và C theo quy định của Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về trung tâm sát hạch lái xe cơ giới đường bộ;

c) Sát hạch thực hành lái xe trên đường giao thông công cộng:

Cần nghiên cứu, bổ sung trang thiết bị lắp đặt trên ô tô sát hạch để giám sát được quá trình sát hạch theo hướng hiện đại hóa

* Về công tác quản lý và sử dụng sát hạch viên:

Cần tiếp tục rà soát nâng cao tiêu chuẩn, thường xuyên tập huấn nâng cao trình độ và tổ chức đánh giá, phân loại sát hạch viên theo các cấp trình độ khác nhau

để kịp thời động viên những sát hạch viên có tư cách đạo đức, luôn hoàn thành công việc được giao và xử lý các sát hạch viên vi phạm nội quy, quy chế

Kết luận chương 1

Đào tạo và sát hạch lái xe là một loại hình đào tạo nghề ngắn hạn, do đó

để quản lý chất lượng của đào tạo và sát hạch lái xe, cần được tiếp cận theo các

nội dung:

- Quản lý nội dung, chương trình đào tạo và sát hạch

- Quản lý giáo viên, thành viên dạy và tham gia sát hạch

- Quản lý hoạt động học tập của người học

- Quản lý cơ sở vật chất và thiết bị đào tạo, sát hạch lái xe

- Quản lý việc kiểm tra, đánh giá chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe

Bên cạnh đó, đối với các Sở Giao thông của Tỉnh, quản lý chất lượng đào tạo

và sát hạch lái xe là hoạt động quản lý Nhà nước, do đó các hoạt động quản lý chất lượng đã nói ở trên phải được đánh giá dựa theo tiêu chuẩn mà cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền quy định đối với từng hạng lái xe