Công tác xã hội với phụ nữ nghèo đơn thân tại bản tân sơn – huyện con cuông – tỉnh nghệ an

Theo Grace mathen: Công tác xã hội với cá nhân là phương pháp giúp đỡ cá nhân thông qua mối quan hệ 1:1 nó được các nhân viên xã hội ở các cơ sở xãhội sử dụng để giúp đỡ những người có v

DANH MỤC VIẾT TẮT

PHẦN 1: MỞ ĐẦU

Công tác xã hội là một ngành,nghề mới tại Việt Nam.Do vậy, nhận thứccủa mọi người về CTXH vẫn còn rất nhiều hạn chế.Thứ nhất, nhiều người đồngnhất và nhầm lẫn CTXH với làm tự thiện, ban ơn,ban phát hoặc nhầm lẫnCTXH với các hoạt động xã hội của các tổ chức đoàn thể…Thứ hai,vai trò,vị thếcũng như tính chất chuyên nghiệp của CTXH ở Việt Nam chưa được khẳngđịnh.Do vậy,để phát triển CTXH ở Việt Nam cần có sự quan tâm của Đảng vàNhà nước,có sự liên kết giữa các cơ sở đào tạo và cơ sở thực hành CTXHchuyên nghiệp.Bởi vì CTXH là một hề thống một liên kết các giá trị,lí thuyết vàthực hành.CTXH là trung tâm,tổng hợp,kết nối và trực tiếp tham gia vào đảmbảo ASXH

Gía trị của CTXH dựa trên cơ sở tôn trọng quyền lợi, sự bình đẳng, giá trịcủa mỗi các nhân,nhốm và cộng đồng.Gía trị đó được thể hiện trong các nguyêntắc hoạt động cũng như các quy điều đạo đức của CTXH

Thực hành CTXH nhằm đến các đối tượng yếu thế trong xã hội.Nhân viênCTXH sử dụng các kĩ năng,kĩ thuật và hoạt động đa dạng phù hợp từng đốitượng thân chủ cụ thể.Các mô hình cab thiệp trong thực hành bao gồm các tiếntrình trợ giúp thân chủ đến việc tham gia vào chính sách, hoạch định và pháttriển xã hội nhằm đảm bảo hệ thống ASXH toàn diện

Do vậy, thực hành CTXH là một vấn đề quan trọng trong quá trình đâòtạo CTXH Thông qua quá trình thực hành CTXH,sinh viên được rèn luyện kĩnăng, vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.Ngoài ra giúp sinh viên thấy đượcvai trò, vị trí và trách nhiệm của CTXH đối với cá nhân, nhóm và cộng đồng

Lý do chọn đề tài

Đói nghèo là một trong những vấn đề bức xúc mang tính toàn cầu, nó tồntại ở mọi quốc gia,mọi châu lục và không trừ một ngoại lệ nào.Bước sang thế kỷXXI, nhưng một phần tư thế giới đang sống trong sự cùng cực của nghèo khổkhông đủ khả năng đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người Hàng trăm ngườikhác có nguy cơ tái nghèo cao

Việt Nam vốn là một nước nghèo, tính bền vững và tỉ lệ tái nghèo caohiện nay là vấn đề đang đáng lo ngại Đặc biệt khi nguyên nhân là phụ nữ nghèođơn thân thì vấn đề đói nghèo của họ càng trở nên trầm trọng khi họ không chỉthiếu đói về vật chất mà còn khủng hoảng về tinh thần Vì thế việc hạn chế tìnhtrạng phụ nữ nghèo đơn thân đang trở thành nhiệm vụ chung cho các cấp, cácban nghành đoàn thể và cùng cả cộng đồng xã hội Trong đó, nhân viên công tác

xã hội được coi là người có trách nhiệm trong việc giúp đỡ họ vượt qua nhữngkhó khăn trong cuộc sống bằng những kiến thức chuyên môn đặc thù

Vì lý do trên nên em chọn đề tài: “Công tác xã hội với phụ nữ nghèo đơn thân tại bản Tân Sơn – Huyện Con Cuông – Tỉnh Nghệ An”

PHẦN2: NỘI DUNG CHÍNH

2 Các khái niệm liên quan

2.1 Khái niệm công tác xã hội với cá nhân.

Theo Grace mathen: Công tác xã hội với cá nhân là phương pháp giúp đỡ

cá nhân thông qua mối quan hệ 1:1 nó được các nhân viên xã hội ở các cơ sở xãhội sử dụng để giúp đỡ những người có vấn đề về chức năng xã hội và thực hiệnchức năng xã hội

Theo Lê Văn Phú: Công tác xã hội với cá nhân là một phương pháp can

thiệp để giúp đỡ mỗi cá nhân thoát khỏi những khó khăn trong điều kiện về vậtchất và tinh thần chữa trị và phục hồi, vận hành các chức năng của họ, để giúp

họ tự nhận thức và giải quyết các vấn đề xã hội bằng khả năng của chính mình

=>Công tác xã hội với cá nhân là cách thức,quá trình nghiệp vụ mà nhân

viên xã hội sử dụng các kỹ năng, kiến thức chuyên môn dể giúp đỡ đối tượng( cá nhân và gia đình) phát huy tiềm năng tích cực tham gia vao quá trình giảiquyết vấn đề cải thiện đời sống của mình

2.2 Khái niệm nghèo đói.

Hội nghị chống nghèo đói khu vực châu Á – Thái Bình Dương do ESCAP

tổ chức tại Băng Cốc, Thái Lan (tháng 9/1993) đã đưa ra định nghĩa như

sau:” Nghèo là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng và thỏa mãn các nhu cầu cơ bản của con người mà những nhu cầu này đã được xã hội thừa nhận tùy theo trình độ phát triển kinh tế xã hội và phong tục tập quán của địa phương”.( http://www.nghiencuukinhtehoc.com/2010/12/khai-niem-ngheo-doi-

la-gi.html)

3.Tiến trình công tác xã hội với cá nhân

3.1 Tiếp cận thân chủ

Tiếp xúc phụ nữ nghèo có hoàn cảnh éo le là một vấn đề không dễ bởi họ

có những mặc cảm, tự ti, sống khép kín mình… Do vậy, ngày từ đầu NVCTXHcần phải thật khóe léo, chân thành để tạo sự tin tưởng với thân chủ

Được về làm ở BXĐGN bản Tân Sơn, HLHPN bản Tân Sơn, NVCTXH

đã chủ động tìm đến và gặp gỡ trao đổi với BCH và cán bộ Phụ nữ bản Tân Sơn.Trực tiếp gặp bác: Hà Văn Cảnh trưởng bản và chị: Vi Thị Nhâm - chi hộitrưởng hội phụ nữ

Mục tiêu của buổi làm việc nhằm thiết lập mối quan hệ với cán bộ cơ sở,qua đótìm hiểu một số thông tin về tình hình phụ nữ nghèo đói trên địa bàn bản.Qua trao đổi với cán bộ xóm và thông qua hồ sơ hộ nghèo được lưu trữ tại bản

Sau đó khi có được danh sách và một số thông tin về những hộ nghèo dophụ nữ làm chủ, NVCTXH đặc biệt quan tâm đến hoàn cảnh bác Vi Thị Thuyếtbởi bác không chỉ thiếu thốn vật chất mà còn thiếu hụt về tinh thẩn, hơn nữa báclại là một người luôn mang trong mình sự mặc cảm, tự ti và mối lo khôn nguôikhi đứa con trai của bác bị tật nguyền bẩm sinh

Từ hồ sơ hộ nghèo thu được một số thông tin về thân chủ như tên tuổi, địachỉ, hoàn cảnh, thu nhập, … Như sau:

Họ và tên thân chủ: Vi Thị Thuyết

Sinh ngày: 18/9/1965

Nghề nghiệp: Nông Nghiệp

Con trai: Vi Văn Nhân

Sinh ngày: 23/6/1997

Thu nhập: 270.000/tháng

Theo đúng kế hoạch ngày 18/12/2014 NVCTXH đã chủ động tìm đến nhàđối tượng Dưới đây là buổi gặp gỡ đầu tiên giữa NVCTXH và thân chủ nhằmtạo lập mối quan hệ thân thiện và cởi mở, lắng nghe và chia sẻ …

“ Hoàn cảnh của tôi thế này thì biết làm sao được, cái số tôi nó thế làm

gì cũng vô ích thôi Với lại tôi không muốn người ta lại xì xào bàn tán”.

“ Bác đừng ngại.Cháu thực sự đánh giá cao về nghị lực của bác, có gì bác chia sẻ cùng cháu, việc giữ bí mật thông tin của thân chủ là một trong những nguyên tắc quan trọng trong NVCTXH, những gì bác nói với cháu , cháu

sẽ không nói lại với ai đâu Nếu cầncháu sẽ xin phép ý kiến của bác, được không ạ”.

Như vậy, qua buổi gặp gỡ và làm việc đầu tiên, NVCTXH đã trực tiếpgiới thiệu bản thân, trình bày với thân chủ về mục đích nguyên tắc củaNVCTXH… Nhằm xây dựng niềm tin với thân chủ đồng thời giúp thân chủ cởi

mở trong tiếp xúc và làm việc với NVCTXH qua nguyên tắc giữ bí mật Đồngthời, qua buổi tiếp xúc đầu tiên này, NVCTXH cũng thấy thân chủ có phần bi

quan nên sử dụng kỹ năng khích lệ “Cháu đánh giá cao nghị lực của bác”.

Nhằm giúp thân chủ bớt bi quan và tự ti trong giao tiếp

Trong buổi tiếp xúc này, NVCTXH cũng tranh thủ thu thập một số thôngtin để xác định vấn đề ban đầu thông qua thân chủ:

“ Số bác là số nghèo khổ, lúc nhỏ đã đói khổ, trước đây gia đình bố mẹ bác cũng nghèo lắm, không đủ cơm ăn, cơm được một phần mà đên hai,ba phần

là sắn Sau khi bố mất khi bác mới được ba tuổ,bác lại sống với mẹ đã nghèo lại nghèo thêm Rồi bác mang thai Nhân Người đàn ông đó đã bỏ bác mà đi không thèm nhận con, một mình bác ở lại chịu cảnh chửa hoang Lúc bác sinh cái Nhân cũng may có mẹ giúp đỡ nhưng không bao lâu mẹ bác lại qua đời, một mình bác ở lại nuôi đưa con tật nguyền bác tủi nhục lắm Nhiều lúc bác muốn hai mẹ con cùng chết cho thoát nhục và tủi khổ”.

Như vậy, bằng kỹ thật thấu cảm, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng giúp thanchủ trực diện với vấn đề, kỹ năng cung cấp thông tin …Đồng thời qua quan sát

và trò chuyện ban đầu NVCTXH nhận thấy đối tượng đang gặp phải vấn đề nhưsau:

Vấn đề 1: Thân chủ là người gặp nhiều khó khăn về kinh tế

Vấn đề 2: Thân chủ luôn mặc cảm, tự ti về bản thân

Vấn đề 3: Thân chủ gặp nhiều khó khăn trong chăm sóc con trai bị tậtnguyền bẩm sinh

3.2 Thu thập thông tin

Sau những buổi vãng gia, thăm gặp và trò chuyện với đối tượngNVCTXH nhận thấy thân chủ và gia đình đã dành cho mình những sự tin cậy

nhất định, NVCTXH tiến hành bước tiếp theo đó là: “thu thập thông tin”.

Để thu thập được những thông tin cần thiết NVCTXH đã sử dụng rấtnhiều kỹ năng: kỹ năng lắng nghe, quan sát, khuyến khích làm rõ ý, phỏng vấnsâu … Để khai thác từng vấn đè cụ thể của đối tượng

Công việc thu thập thông tin hầu như được tiến hành sau tiến trình canthiệp NVCTXH thông qua một số nguồn có thể tiếp cận như: Thân chủ, hàngxóm, những người thân, BCH xóm và câu lạc bộ phụ nữ để thu thập thông tin.Các thông tin thu thập được gồm:

-Vấn đề của thân chủ:

Đầu tiên, NVCTXH lắng nghe thân chủ tự bộc lộ về gia đình, bản thân,những khó khăn, bức xúc mà họ đang gặp phải Qua đó, NVCTXH xác nhậnmột số vấn đề mà thân chủ hiện đang gặp phải:

Thứ nhất: Thân chủ là người gặp rất nhiều khó khăn về kinh tế.

Hiện tại thân chủ đang rất khó khăn về vật chất về kinh tế Thân chủ chỉ

có 2 sào ruộng(1000m2) là nguồn thu thập chính Thỉnh thoảng chị mới có thờigian đi quốc cỏ thuê và phun thuốc sâu thuê cho người ta để kiếm tiền thuốcthang, rau cháo Còn phần lớn thời gian chị phải ở nhà chăm sóc đứa con tậtnguyền bẩm sinh

“ Bác chỉ có 2 sào ruộng thôi, mùa xong, giới hầu hết thời gian chỉ lo chăm con và mảnh vườn nhỏ trước nhà Nên đã túng nay càng túng hơn… Hầu như cả tháng bác chẳng có thu nhập gì ngoài tiền trợ cấp theo chế độ 202 của thằng bé(180/tháng)… Trước đây, thì bác còn có con lợn để mà nuôi nhưng từ sau khi nó bị dịch tai xanh và gia cả lợn lại cao nên không có tiền mua thêm lỡ may nó lại bị như vậy nữa lấy tiền đâu mà trả … giá cả thì ngày càng tăng, bác không biết xoay xở thế nào nữa”

(PVS thân chủ)

Thứ hai: Thân chủ luôn có tâm lý mặc cảm, tự ti

Qua quan sát tiếp xúc, trò chuyện NVCTXH nhận thấy thân chủ luôn mặccảm với quá khứ và hiện tại Chính sự nghèo đói , sự định kiến xã hội, sự mặccảm, tự ti đã khiến thân chủ thành người ít nói, ít có mối quan hệ, giao tiếp xãhội

“Dạo này thỉnh thoảng nó đòi chị ra ngoài chơi Nhưng hàng xóm không thích nó lại gần và cho con chơi với con họ Nhà thì không có đàn ông, mẹ con đàn bà đã nghèo còn lại con bị dị tật, nhiều lúc bác muốn buông xuôi tất cả cho xong”.

Thứ ba: Thân chủ gặp nhiều khó khăn trong chăm sóc cậu con trai tàn tật

bẩm sinh

Theo lời kể của chị Thuyết và quan sát NVCTXH nhận thấy, thân chủ làngười chăm lo cuộc sống cho con trai trong tất cả mọi công việc ăn uống, tắmrửa, vệ sinh… Bởi Nhân không chỉ bị tật co quắp tay chân , Nhân còn rất yếu

không thể cử động được Chính vì thế, phần lớn thời gian chị phải ở một bênchăm sóc Nhân khi trái gió trở trời.

“ Con trai bác bị tật nguyền bẩm sinh hai chân và hai tay không thể tự làm bất cứ việc gì từ ăn uống, đi lại, vệ sinh cá nhân …đều một tay bác làm hết Răng nó yếu lắm chỉ ăn được cơm nhão với cháo thôi Nó ở nhà cả ngày nhiều lúc cũng buồn bực lắm …”.

“Bác chỉ biết sống qua ngày chứ giờ biết làm răng được Thân đàn bà một mình con lại tàn tật chắc khổ đến chết chứ làm răng cho thoát nghèo”.

-Về ngoại lực:

Anh em họ hàng: Chị sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo bố mất

sớm mẹ ở vậy nuôi chị, rồi bà cũng mất nên chị không có chị em rột thịt mà nhờcậy, anh em họ hàng thì xa lánh, không thông cảm… Vì vậy, chị không nhậnđược sự hỗ trợ cả về tinh thần và vật chất anh chị em ,họ hàng

Hàng xóm láng giềng: Hàng xóm kỳ thị, xa lánh nên chị thiếu các mối

quan hệ và giao tiếp hàng ngày, hai mẹ con sống đơn độc thiếu sự chia sẻ, giúp

đỡ của hàng xóm láng giềng

Các tổ chức đoàn thể: Đã có những chính sách hỗ trợ giúp vật chất và

tinh thần cho thân chủ Tuy nhiên, sự sự trợ giúp đó chỉ mang tính tức thời bởi

nó gần như là một hoạt động từ thiện do vậy nó chưa khơi dậy tiềm năng và khảnăng vươn lên giải quyết vấn đề của thân chủ

Như vậy, qua một số thông tin trên đây có thể thấy thân chủ không chỉgặp vấn đề về kinh tế mà còn tự ti về bản thân , mặc cảm về gia đình và hầu như

bị cô lập, lạc lõng trong xã hội Chính vì thế, thân chủ cần sự cảm thông, chia sẻ

và giúp đỡ của cộng đồng Đây là vấn đề khó, đặt ra cho NVCTXH, NVCTXHcần phải đề ra một kế hoạch cụ thể trong tiến trình can thiệp với đối tượng

3.3 Đánh giá và xác định vấn đề

Dựa trên cơ sở các thông tin thu thập được NVCTXH nhận thấy vấn đềthân chủ gặp phải có tính chất khá nghiêm trọng:

Vấn đề 1: Khó khăn về kinh tế

Vấn đề 2: Tâm lý mặc cảm, tự ti về bản than cũng như gia đình

Vấn đề 3: Khó khăn trong chăm sóc con trai tàn tật

Trong tất cả các vấn đề đó thì NVCTXH cùng với thân chủ đã xác địnhvấn đề ưu tiên đó là tâm lý mặc cảm, tự ti về bản thân cũng như gia đình và khókhăn về kinh tế Đây không phải là vấn đề khó khăn nhất nhưng đây là vấn dề

mà trong một thời gian nhất định cùng với những kỹ năng của mình NVCTXH

có thể can thiệp được phần nào Hơn nữa, đây cũng là vấn đề mà nếu khắc phụcđược nó sẽ tạo thuận lợi hơn, tạo đà cho giải quyết vấn đề Thứ hai là chăm sóccon cái bởi khi có điều kiện về kinh tế tâm lý thoải mái hơn thân chủ sẽ có điềukiện chăm sóc cho con hơn về thuốc thang, ăn uống,…

Sau khi xác định vấn đề ưu tiên, NVCTXH cùng với thân chủ xác định lạinguyên nhân của vấn đề từ đó giúp thân chủ một lần nữa nhìn rõ lại vấn đề vànhững nguyên nhân thực sự để có những cơ sở xác định thực nhằm chuẩn đoánbản chất vấn đề để lên kế hoạch trị liệu một cách hiệu quả nhất Từ cách đánh

Em Nhân

Bác Thuyết

giá và nhìn nhận vấn đề các nguyên nhân gây nên vấn đề được xác định cụ thểnhư sau:

- Thân chủ không có nghề nghiệp ổn định

- Thu nhập không cao, thiếu điều kiện về sản xuất cơ bản, đất đai, nguồnvốn

- Trình độ học vấn thấp Khó khăn trong việc áp dụng khoa học kỹ thuậtvào sản xuất để nâng cao năng suất

- Chịu định kiến xã hội: Có con ngoài dã thú, con bị tàn tật nên thân chủluôn trong tâm lý mặc cảm, tự ti

- Chi phí trong chăm sóc con bị tàn tật bẩm sinh: chi phí vật chất( tiền, ănuống, thuốc thang) chi phí phi vật chất( thời gian chăm sóc)

Sau khi chuẩn đoán xác định được vấn đề ưu tiên, tính chất và nhữngnguyên nhân dẫn đến vấn đề, NVCTXH đã hướng dẫn và cùng với thân chủ vẽ

sơ đồ phả hệ ( biểu đồ thế hệ) cụ thể như sau:

Sơ đồ phả hệ gia đình bác Thuyết :

Ký hiệu mối quan hệ :

:Đàn Ông :Đàn Bà :Quan hệ thân thiết

Nhận xét sơ đồ phả hệ gia đình thân chủ:

Sau khi hoàn thành sơ đồ phả hệ của gia đình bác Thuyết , NVCTXHcùng với thân chủ nhìn lại vào sơ đồ phả hệ của gia đình bác Thuyết có thể dễdàng nhận thấy: Đây là một gia đình hạt nân khiếm khuyết người chồng, ngườicha trong gia đình Do vậy, mọi công việc trong gia đình đều do một mình bácThuyết đảm nhận, hơn nữa thân chủ lại không có anh chị em họ hàng ruột thịt,

bố mẹ đều mất sớm nên không nhận được sự hỗ trợ nào cả về vật chất cũng nhưtinh thần Mối quan hệ gia đình duy nhất mà thân chủ có đó là cậu con trai bị tậtnguyền bẩm sinh

Như vậy, vấn đề của thân chủ lại càng trầm trọng và khó khăn hơn khithiếu đi chỗ dựa tinh thần và hỗ trợ được coi là hiệu quả từ phía người thântrong gia đình Sau khi xác định vấn đề chính xác các mối quan hệ trong giađình, NVCTXH cùng với thân chủ vẽ biểu đồ sinh thái của đối tượng để hiểu rõhơn về những yếu tố kinh tế và những yếu tố môi trường ảnh hưởng đến đờisống của thân chủ

Gia đình hạt nhân

Trạm y tế

Anh em ruột thịt

Hội LHPN xã Môn Sơn

NVCTXH

Hàng xóm

HPN bản Tân Sơn

Ban XHGN

Xã Môn SơnBCH bản

Tân SơnBiểu đồ sinh thái:

Ký hiệu biểu đồ sinh thái :

: Quan hệ một chiều : Quan hệ xa cáchNhận xét: Qua biểu đồ sinh thái ta thấy

Gia đình hạt nhân khiếm khuyết của thân chủ chỉ có một số nguồn lực tácđộng đó là các cơ quan đoàn thể như ban XĐGN xã, hội LHPN xã, hội phụ nữxbản, CLB phụ nữ và NVCTXH Tuy nhiên,ở đây hầu hết là những sự hỗ trợmột chiều.Do vậy, NVCTXH cần có kế hoạch cụ thể để sự tác động này khôngchỉ là sự tác động một chiều, thụ động mà tạo nên mối quan hệ hai chiều qua lại

Từ đó, thân chủ có thể huy động sức mạnh tổng hợp của các nguồn lực để giảiquyết vấn đề của mình

Qua biểu đồ sinh thái, NVCTXH nhận thấy gia đình thân chủ không bị côlập hoàn toàn mà đã có những nguồn tài nguyên hỗ trợ nhất định Chính vì thếtrong trường hợp này, NVCTXH cũng chính là người kết nối các nguồn lực hiện

có, phối hợp các dịch vụ lại với nhau và khai thác một số nguồn lực khác để cóthể giúp thân chủ phát huy được tiềm năng của mình bởi trong các nguyên tắc

quan trọng của người NVCTXH đó là “ Không làm thay, làm hộ và làm cho “

mà chỉ đóng vai trò là người hỗ trợ thúc đẩy thân chủ

Từ biểu đồ phả hệ gia đình và biểu đồ sinh thái:

Điểm mạnh, điểm yếu của thân chủ, của gia đình thân chủ NVCTXHcùng bàn bạc và thống nhất với thân chủ về một số những điểm mạnh và điểmyếu của thân chủ như sau:

Thân chủ Con trai Hội phụ nữ Các tổ chức dânphố Hàng xóm

- Có những chính sách hỗtrợ phù hợp

cả về vật chấtlẫn tinh thần:

thăm hỏi, động viên, tặng quà…

- Đoàn kết, có niều chính sách hỗ trợ:

Vốn, kỹ thuật, khám bệnh…

- Hàng xóm tốt

- Chưa có những chính sách thực sự phù hợp với từng đối tượng

- Nhiều người còn khinh bỉ, miệt thị ,

xa lánh, không thông cảm…

Thân chủ gặp vấn đề khó khăn về kinh tế và luôn trong tình trạng khủng hoảng tâm lý, mặc cảm, tự ti trong cuộc sống ( vấn đề ưu tiên)

Con trai tàn tật chi phí chăm sóc cao

Định kiến xã hội

Trính độ học vấ n thấp: Khó khăn áp dụng KHKT vào sản xuất

Hậu quả

- Kinh tế gia đình đã khó khăn nay càng khốn khó hơn

- Thiếu các mối quan hệ và giao tiếp xã hội

- Khủng hoảng tâm lý, mặc cảm, tư ti, suy sụp tinh thần-Tâm lý cam chịu thiếu ý chí vươn lên trong cuộc sống

Hướng giải quyết vấn đề

- Chia sẻ, động viên tinh thần giúp thân chủ thoát khỏi sự khủng hoảng tâm

lý, mặc cảm, tự ti

- NVCTXH phối hợp với hội phụ nữ và CLB phụ nữ bản Tân Sơn khuyến khích động viên tinh thần thân chủ tham gia sinh hoạt CLB phụ nữ bản nhằm giúp thân chủ tự tin và tìm kiếm sự đồng cảm chia sẻ ở CLB này

- NVCTXH cùng với HLP phụ nữ xã Môn Sơn khuyến khích thân chủ tham gia học nghề để giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập lại đồng thời vừa có thể chăm sóc vườn vừa có thể kiếm sống và từng bước vươn lên xóa đói

giảm nghèo

Cây vấn đề

Những vấn đề này xuất phát từ một số nguyên nhân sau đây:

- Thiếu thốn điều kiện sản xuất cơ bản: Đất đai, nguồn vốn

- Trình độ học vấn thấp: khó khăn trong việc vận dụng KHKT vào sảnxuất để năng cao năng suất

- Chịu nhiều định kiến xã hội: Có con ngoài dã thú, còn bị tàn tật bẩmsinh

- Chi phí chăm sóc con bị tần tật bẩm sinh : chi phí vật chất( tiền, ănuống, thuốc thang), chi phí phi vật( thời gian chăm sóc)

- Những khía cạnh môi trường xung quanh tác động tới thân chủ:

Môi trường xung quanh tác động tới thân chủ và vấn đề thân chủ theo 2tình huống:

Thứ nhất : Sự động viên, hỗ trợ của các tổ chức đoàn thể: BCH xóm, hộiphụ nữ, CLB phụ nữ là động lực giúp đỡ thân chủ có ý chí vươn lên trong cuộcsống

Thứ hai : Sự xa lánh, kỳ thị và ánh mắt thiếu cảm thông, chia sẻ của cộngđồng sẽ khiến cho thân chủ bị cô lập, mặc cảm, tự ti mà chính điều này sẽ làmcho thận trọng hỏi vấn đề của thân chủ

Trong thu thập thông tin, NVCTXH cần chú trọng tìm hiểu kỹ những khíacạnh này để từ đó có kế hoạch trị liệu cụ thể làm sao vừa có thể làm cho thânchủ sử dụng hiệu quả nguồn lực từ sự hỗ trợ của cộng đồng lại vừa có thể làmcho một bộ phận người dân hiểu và cảm thông cho hoàn cảnh của thân chủnhằm tạo cơ hội cho thân chủ giao tiếp và có nhiều hơn các mối quan hệ xã hội

- Tìm hiểu về các nguồn lực:

NVCTXH cùng với thân chủ bàn bạc, thảo luận các nguồn lực có thể huyđộng để giải quyết vấn đề bao gồm: Nội lực( Nguồn lực bên trong từ chính bảnthân thân chủ và gia đình) ngoại lực( Nguồn lực bên ngoài từ sự hỗ trợ của anh

em, bạn bè, các tổ chức đoàn thể và cộng đồng, cụ thể như sau:

-Về nội lực:

Nguồn lực để giải quyết vấn đề của thân chủ hầu như là không có nhất là

về vật chất, về tinh thần thân chủ hầu như cam chịu và bất chấp hoàn cảnh,không có ý chí phấn đấu vùng lên trong cuộc sống

Ngoài thu thập thông tin qua thân chủ, NVCTXH cũng chủ động thu thậpthông tin từ các nguồn như: hàng xóm, BCH xóm, hội phụ nữ, để bổ sung chocác thông tin được hoàn thiện hơn

Thông qua, hàng xóm NVCTXH biết được hoàn cảnh của chị đặc biệt khókhăn từ khi đứa con ra đời…

“ Chị Thuyết khó khăn lắm, trước giờ đều khổ, sinh được cái Nhân thì bị tàn tật khổ hết nói, tôi rất thương cho hoàn cảnh của chị, đã thế chị còn bị người ta nói lời ra tiếng vào, chắc chị buồn lắm nhưng số chị đã thế rồi mà Nếu tôi mà rơi vào hoàn cảnh như chị chắc gì tôi lại làm được như chị” (phỏng vấn: chị N, hàng xóm).

Ngoài ra, thông qua hội phụ nữ bản, NVCTXH cũng tìm hiểu được một

số các thông tin không chỉ về hoàn cảnh của thân chủ mà còn có những hoạt

động của hội phụ nữ đối với thân chủ như hoạt động thăm hỏi và tặng quà ngày

lễ tết, ngày kỷ niệm của hội( 20/10, 8/3) hay các ngày vì người nghèo, người tàntật…

“Chị Thuyết là một trong những trường hợp phụ nữ nghèo làm chủ gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn Chị một thân một mình nuôi con tàn tật, ruộng ít, vốn liếng không có, Chi hội cũng có nhiều biện pháp giúp đỡ như tặng

xe lăn nhân ngày 8/3, tặng quà ngày tết và động viên tinh thần để chị tham gia vào CLB phụ nữ nhưng hình như chị vẫn còn nhiều mặc cảm nên vẫn chưa tham gia sinh hoạt” (phỏng vấn: chi hội trưởng phụ nữ bản Tân Sơn).

Như vậy thông qua các hoạt động hội phụ nữ dành cho thân chủ,NVCTXH có thể có những định hướng cụ thể hơn trong việc lập kế hoạch canthiệp cụ thể cho thân chủ ví dụ như: NVCTXH có thể là cầu nối để thân chủvượt qua mặc cảm, tự ti trong tham gia sinh hoạt CLB phụ nữ bản Tân Sơn

Thông qua các buổi làm việc thu thập thông tin cùng với thân chủ, vớiđoàn thể, NVCTXH đã trao đổi và bàn bạc với thân chủ để nguyên nhân của cácvấn đề mà thân chủ đang gặp phải Qua đây, thân chủ xác định mình vốn sinh ra

và lớn lên trong một gia đình nghèo, tuy nhiên càng trở nên trầm trọng khi sinhcon trai chị ra đời năm 1997

Sau một tiến trình làm việc cùng với thân chủ, NVCTXH đã tạo được mốiquan hệ tương đối thân thiết với thân chủ Do vậy, trong giai đoạn này ngoàiviệc thu thập thông tin, NVCTXh đã hướng dẫn và cùng với thân chủ xác định

rõ vấn đề và những khúc mắc thực sự với việc sử dụng các kỹ năng như: Kỹnăng lắng nghe, quan sát, khuyến khích làm rõ ý, kỹ năng hỏi, thấu cảm, tómlược…NVCTXH đã cùng với thân chủ hoàn thành giai đoạn đánh giá và xácđịnh vấn đề để bước sang giai đoạn mới bằng việc hoàn thành sơ đồ cây vấn đềtrên

Nhìn vào cây vấn đề ta thấy:

Tầng 1: Vấn đề mà thân chủ gặp phải đó là đang khó khăn về kinh tế vàkhó khăn về tâm lý: Mặc cảm, tự ti về bản thân

Tầng 2: Thể hiện nguyên nhân của vấn đề

Tầng 3: NVCTXH thảo luận cùng với thân chủ về hậu quả của vấn đề nếu

nó không được giải quyết Theo đó, có một số hậu quả dễ thấy trên cây vấn đề

Tấng 4: Sau khi xác định được vấn đề ưu tiên NVCTXH cùng với thânchủ bàn bạc và đưa ra các phương pháp có thể giải quyết vấn đề

3.4 Xây dựng kế hoạch can thiệp

Sau khi hoàn thành giai đoạn đánh giá và xác định vấn đề, NVCTXH cầnlàm ngay xây dựng kế hoạch can thiệp để nhằm giải quyết vấn đề của thân chủ

Đầu tiên để xây dựng kế hoạch can thiệp phù hợp và đạt kết quả,NVCTXH cần xác định được mục tiêu can thiệp với trường hợp này, NVCTXHxác định có 2 mục tiêu can thiệp như sau:

Thứ nhất: Giúp thân chủ vượt qua mặc cảm, tự ti và cải thiện được cácmối quan hệ xã hội đồng thời thay đổi thái độ, hành vi tự ti, sống có ý chí vươn

xa trong cuộc sống

Thứ hai: Giúp thân chủ giảm bớt gánh nặng kinh tế, cải thiện hoàn cảnhsống hiện tại.

Từ những mục tiêu can thiệp và dựa vào những thông tin thu thập đượctrong quá trình làm việc cùng thân chủ, NVCTXH phác thảo bảng kế hoạch canthiệp cụ thể như sau:

STT Mục tiêu cụ thể Hoạt động Nguồn lực huy

động

Thời gian Kết quả mong

đợiBắt

đầu

Kết thúc

1 Ổn định tâm lý

cho thân chủ

- Tiếp cận, trò chuyện, chia sẻ cùng thân chủ

- Tham vấn giúp cải thiện vấn đề của thân chủ

- Nêu một số tấm gương hoàn cảnh tương tự nhưng

họ đã vượt lên số phận

- NVCTXH

- Hội LHPN xãMôn Sơn

- Hội phụ nữ, CLB phụ nữ bản

18/12

18/2 - Giúp thân

chủ ổn định tâm lý

- Giúp thân chủ có thêm nghị lực và niềm tin vào cuộc sống

- NVCTXH xin tham gia sinh hoạt cùng CLB phụ nữ để phối hợp với cán bộ phụ nữ vận động chị em đoàn kết cùng chia sẻ với hoàn cảnh của thân chủ

- NVCTXH

- Hội LHPN xãMôn Sơn

- Hội phụ nữ, CLB phụ nữ bản Tân Sơn

19/2 20/5 - Tạo môi

trường giúp thân chủ có thêm các mối quan hệ và tương tác xã hội

- Giảm bớt các kỳ thị xa lánh và tìm kiếm sự cảm thông giúp đỡ

từ cộng đồng

- Giúp thân chủ có thể bớtmặc cảm, tự ti

và hòa nhập với mọi người

- Ban XĐGN, hội LHPN xã Môn Sơn

- Hội phụ nữ,

Tiến hànhtrongthời

- Thân chủ dễdàng tiếp cận KHKT, các phương thức