Bởi vậy là một sinh viên theo học ngành Công tác xã hội, thì việc đi thựchành sau một thời gian học tập lý thuyết tại trường là điều rất cần thiết Trong thời gian đi thực tế từ ngày 16/1
Trang 1MỞ ĐẦU
Công tác xã hội là một hoạt động giúp đỡ những đối tượng yêu thế trong
xã hội Bởi vậy là một sinh viên theo học ngành Công tác xã hội, thì việc đi thựchành sau một thời gian học tập lý thuyết tại trường là điều rất cần thiết
Trong thời gian đi thực tế từ ngày 16/12/2013 đến 29/12/2013 tại xã MônSơn-Huyện Con Cuông-Tỉnh Nghệ An và quá trình làm bài thực hành Công tác
xã hội với cá nhân, em xin cảm ơn sự giúp đỡ, tạo điều kiện của nhà trườngcùng các thầy cô trong tổ bộ môn Công tác xã hội trường Đại học Vinh Đặc biệt
em xin gửi lời cảm ơn tới thầy giáo Phùng Văn Nam, thầy giáo Hoàng QuốcTuấn, cô giáo Võ Thị Cẩm Ly và cô giáo Phạm Thị Oanh đã trực tiếp hướng dẫngiúp em trong quá trình thực hiện bài thực hành này
Đồng thời em xin chân thành cảm ơn tới các bác, các chú, các anh chị làmviệc tại UBND xã Môn Sơn, gia đình bác Hà Văn Cảnh và thân chủ La ThịHạnh đã giúp đỡ em trong quá trình thực tế và tìm hiểu, thu thập thông tin cho
đề tài này
Do thời gian và kinh nghiệm còn hạn chế nên bài thực hành này khôngtránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp củathầy cô, các bạn và những người quan tâm đến vấn đề này
Em xin chân thành cảm ơn.
Sinh viên thực hiện:
Phạm Văn Điệp Lớp 52B4-CTXH
Trang 2I TÓM TẮT ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH CƠ SỞ THỰC HÀNH
1 Quá trình hình thành và phát triển của xã Môn Sơn
Môn Sơn là xã vùng cao biên giới thuộc Chương trình 135 của Chính phủ,
có diện tích tự nhiên là: 40.679,26 ha, có đường biên giới với nước bạn Lào dài35km
Địa hình xã Môn Sơn khá phong phú xen lẫn giữa một phần đất bằngphẳng, nhưng chủ yếu là vùng núi, đây là một xã thuộc vùng núi có địa hìnhtương đối khó khăn nên ở đây chưa phát triển về kinh tế nên đời sống người dâncòn gặp rất nhiều khó khăn Đất đai rộng nhưng ở đây chủ yếu là đồi núi nêncòn nhiều hạn chế cho việc đi lại và phát triển
Về mặt khí hậu: xã Môn Sơn là một vùng đất nằm trong khu vực miềntrung nên thuộc khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, mùa hè thường chịu ảnh hưởngcủa gió lào khô nóng
Hiện nay xã Môn Sơn đã có đường giao thông để đi lại, mặc dù hệ thốnggiao thông chưa được hoàn chỉnh nhưng đã góp phần làm cho người dân ở đây
có thể đi lại thuận lợi hơn giữa các vùng lân cận
Nhìn chung xã Môn Sơn tuy là một vùng núi vùng cao nhưng ở đây cũngđang dần được đổi mới và phát triển Một đặc điểm nổi bất ở đây là có nhiều ditích lịch sử, tiêu biểu là nhà cụ Vi Văn Khang nơi chi bộ Đảng đầu tiên đượcthành lập, cây đa Côn Chùa, sông Giăng , bên cạnh đó còn có nhiều khu dulịch như đập Phả Lài, vườn Quốc gia Pù Mát
Dân cư của xã Môn Sơn theo số liệu thống kê gần đây nhất năm 2012 cótổng dân số là: 2.039 hộ, 8.726 nhân khẩu, được phân bố trên 14 bản, làng, trong
đó có 3 dân tộc anh em cùng sinh sống với nhau từ bao đời nay, đó là: Dân tộcThái, Kinh và Đan Lai (DT Thái 82%, DT Đan lai 10% và DT Kinh 8%) Đảng
bộ xã có 22 Chi bộ, với tổng số 301 đảng viên; trong đó: Đảng viên chính thức
là 286 đồng chí, đảng viên dự bị là 15 đồng chí Là một xã nghèo, đời sống củanhân dân chủ yếu là dựa vào sản xuất Nông - Lâm nghiệp - chăn nuôi, tỷ lệ hộnghèo còn cao (chiếm 55,5 %)
Trang 3UBMT Tổ quốc
Hội Nông dân
Nông Nghiệp
VP TK VHX HCS tư pháp Tài chính kế toán
Các TC xã hội
-Hội NCT -Hội CTĐ -Hội TNXP -Hội khuyến nông
- Hội chữ thập đỏ -Hội Khuyến học….
3 Chức năng nhiệm vụ của cơ sở.
Xã Môn Sơn có nhiều chức năng và nhiệm vụ như: Soạn thảo các nội quy,quy chế về tổ chức lao động trong nội bộ của xã
Giải quyết các thủ tục miễm giảm học phí cho con em chính sách.hộnghèo gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, đưa ra nhưng quy định riêng của
xã, tuyển dụng…
Theo dõi và giải quyết các chế độ đối với người lao động theo qui định bộluật lao động, các chính sách về bảo hiểm xã hội, hưu trí, các chế độ chính sáchkhác liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ cho cán bộ, công nhân tại xã
Trang 4Nghiên cứu, đề xuất các phương án cải tiến tổ chức quán lý, sắp xếp cán
bộ phù hợp với tình hình hiện nay của xã
Lập kế hoạch, chương trình đào tạo hàng năm và phối hợp với các doanhnghiệp và các cơ quan ban ngành khác để thực hiện
Giải quyết các thủ tục chế độ chính sách khi cử người đi học, đào tạo, bồidưỡng kiến thức
Xây dựng chương trình công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ, theo dõi tìnhhình của các làng xóm
Thực hiện các chính sách thi đua khen thưởng theo quỹ 2 lần 1 năm
4 Công tác tổ chức bộ máy, quản lý cán bộ.
Tổng cán bộ của UBND xã là 40 người Trong đó công chức có 9 người.Trong 9 người có 3 công chức chuyên môn, 2 công chức chuyên trách, số còn lại
Đối với công chức chuyên môn: Tất cả đều là đại học
Hiện nay, xã Môn Sơn đang được xem là lá cờ đầu của huyện Con Cuông,đội ngũ cán bộ của xã đang ngày càng được trẻ hóa với 8 người có thâm niêncông tác trên 10 năm, là một trong nhưng xã có thành tích tốt nhất luôn đi đầutrong công tác phát triển kinh tế, đi đầu trong việc phát động nông thôn mới, cácphong trào văn nghệ, thể dục thể thao và có số lượng sinh viên, học sinh giỏicủa toàn huyện Đội ngũ cán bộ có trình độ ngày càng tăng, ngoài ra sự hài hòagiữa tỷ lệ nam và nữ cũng là một thuận lợi của xã
5.Cơ sở vật chất, trang thiết bị.
UBND xã Môn Sơn cơ sở làm việc có 2 tầng Ở tầng 1 là phòng của cácban ngành như công an, hội phụ nữ, đoàn thanh niên mỗi phòng đảm nhiệm một
Trang 5chức trách riêng Xã luôn chú ý tới những trang thiết bị cần thiết cho cán bộnhân viên trong cơ quan nhằm đáp ứng nhu cầu cho công việc.
Về vật chất có máy vi tính ở tất cả trong phòng làm việc ( 12 phòng) Tất
cả đều được kết nối Internet để thuận lợi hợi cho công việc của mỗi người.Ngoài vi tính cơ quan còn có máy in, máy photo, phục vụ cho cơ quan để lưu trữtài liệu
Bàn ghế: Tất cả đều trang bị đầy đủ bàn ghế đảm bảo cho việc thực hiệncông việc của cơ quan
Ngoài ra xã còn có một khu vui chơi để phục vụ cho các hoạt động thểthao văn hóa, văn nghệ, có một nhà văn hóa cộng đồng rất tiện lợi cho công việc
và hoạt động
Bên cạnh những trang thiết bị trên thì xã còn thiếu phòng lưu trữ tài liệuriêng
6 Các hoạt động an sinh xã hội tại cơ sở.
An sinh xã hội là rất quan trọng cho người dân vì thế mà xã luôn quantâm đến công tác an toàn cho dân
Là địa bàn tương đối phức tạp về an ninh chính trị và trật tự an toàn xãhội ở đây thường xảy ra đánh nhau, bài bạc và nhiều tệ nạn xã hội khác Hoạtđộng của các loại tội phạm hình sự và ma túy diễn ra hết sức phức tạp Trên địabàn xã có nhiều di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh nên thời gian qua, Đảng
ủy, chính quyền địa phương đã lãnh đạo đẩy mạnh công tác xây dựng và pháthuy các giá trị văn hóa của địa phương.Vì ở đây chủ yếu là đồng bào dân tộc ítngười nên việc vận động đồng bào làm tốt nghĩa vụ công dân, mỗi người đều cótrách nhiệm cao trong việc bảo vệ trật tự an toàn xã hội
Tất cả các chủ trường mà cấp trên gửi xuống về chính sách, hoạt động ansinh xã hội đều được thực hiên đảm bảo quyền lợi cho người dân
Các ngày lễ trong năm,như lễ hội Môn Sơn- Lục Dạ và các ngày lễ xãđều chăm sóc và tặng quà cho các gia đình khó khăn, đối tượng chính sách,người có công với cách mạng, thương binh liệt sỹ nhân ngày 27/7, ngày 1/10…ngoài ra còn trao tiền và huân chương cho nhưng người có công với cách mạngtrong thời chiến
Phần II
Trang 6BÁO CÁO NỘI DUNG CÁC HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
Hoàn cảnh: gia đình hộ nghèo
Được sự giới thiệu của UBND xã Môn Sơn tôi đã được gặp bác La ThịHạnh và gia đình Sau một thời gian tìm hiểu, thu thập những thông tin cần thiết
về bác Hạnh và vấn đề mà thân chủ đang gặp phải thông qua việc tìm hiểu họhàng , bạn bè, những người hàng xóm xung quanh và đặc biệt thông qua nhữngbuổi nói chuyện trao đổi với bác, tôi đã sơ bộ về hoàn cảnh của bác Hạnh nhưsau:
Gia đình thân chủ là hộ nghèo thuộc bản Tân Sơn xã Môn Sơn, thân chủ
là quả phụ, một người đã có tuổi cao nhưng phải gánh vác tất cả mọi việc trongnhà từ việc trong nhà đến công việc làm nông nghiệp Thân chủ có bốn ngườicon ba người con gái và một người con trai, con gái đầu đã đi lấy chồng, còn bađứa con trong đó có hai đứa con gái út con đang đi học Gia đình thân chủ cóhoàn cảnh rất khó khăn, nghèo đói không có vốn và kỹ thuật để phát triển kinh
tế gia đình nên gia đình không thể thoát nghèo
Vấn đề của thân chủ qua những gì thu thập được ta có thể xác định đượcvấn đề của thân chủ như sau:
Thân chủ đang khó khăn trong việc ổn định cuộc sống, vì hoàn cảnh khókhăn
Thân chủ đang cần nguồn lực trợ giúp của các cơ quan và chính quyền ởđịa phương để hỗ trợ vay vốn và tạo nguồn thu nhập
Đây là cây vấn đề của thân chủ:
Trang 7Phương pháp sản xuất lạc hậu
Nghèo đói
Sức khỏe yếu,thiếu nguồn lao động Thiếu vốn Thiếu kỹ năng sản xuất
Tuổi đã cao, con trai đi làm xa Hai đứa con gái còn đi học Phải đạm nhận tất ca việc trong gia đình Nghèo không có đầu tư Không có nguồn hỗ trợ Không được qua lớp tập huấn
Trang 8Gia đình bác Hạnh Hội phụ nữ
Ủy ban xã
Cán bộ thôn bản
Hàng xóm Việc làm
Đàn ông: ; Đàn bà
Chết:
Cưới nhau:
Giải thích mỗi quan hệ giữa các thành viên trong sơ đồ.
Sơ đồ phả hệ của bác Hạnh có thể phác họa bằng những điểm chính nhưtrên ta có thể hiểu như sau:
Qua sơ đồ ta có thể hiểu được bác Hạnh có mỗi quan hệ gần gũi với cácthành viên trong gia đình mình với các thành viên trong gia đình, có thể hiểuđược rằng gia đình bác Hạnh sống với nhau rất hạnh phúc và không có bất đồngnào
1.3 Vẽ sơ đồ sinh thái.
Trang 9Sơ đồ sinh thái là sự biểu thì mỗi quan hệ giữa thân chủ và xã hội, quanhững buổi điều tra và tìm hiểu có thể sơ lược sơ đồ sinh thái như sau:
Họ hàng, việc làm có ảnh hưởng lớn đối với thân chủ, có quan hệ haichiều và mật thiết, chính vì vậy họ hàng và việc làm chính là một trong nhữngnguồn lực đầu tiên và quan trọng nhất
Còn các nguồn lực như ủy ban xã, trạm y tế đều là quan hệ một chiều, ởđây chỉ có thân chủ cần và tìm đến các nguồn lực đó, còn các nguồn lực nàykhông hỗ trợ cho thân chủ hay tìm đến thân chủ
1.4 Điểm mạnh, điểm yếu của thân chủ.
Điểm mạnh Bác Hạnh Con trai (Hải)
28t
Con gái 16t (Duyên)
Con gái 14t (Uyên)
Con gái đầu 31t (Dung)
- thương mẹ
- giúp đỡ mẹkhi có thể
- đang họccấp 3, có cốgắng tronghọc tập vượtqua khó khănhọc tập tốt
- thương mẹ
- hiền lành
- đang họccấp 2 có cốgắng nỗ lựctrong học tậpvượt qua khókhăn để họctâp tốt
- thương mẹ
- giúp đỡ mẹkhi có việcquan trọng
- có sứckhỏe, giađình yêuthương nhau
Điểm yếu
-Chưa biết khai thác
nhưng gì minh đang
có như đất vườn đất
nông nghiệp
-Chưa biết khaithác nhưng gìminh đang có nhưđất vườn đấtnông nghiệp
- Ham chơi
- nhiều lúckhông nghelời
- Ham chơi -Xây dựng
gia đình rồinên giúp đỡ
mẹ rất hạnchế
2 Kế hoạch giải quyết vấn đề của thân chủ.
Họ và tên của thân chủ: La Thị Hạnh
Trang 10Giới tính: Nữ
Tuổi : 57
Địa chỉ: Bản Tân Sơn, xã Môn Sơn, Huyện Con Cuông, Tỉnh Nghệ An
Vấn đề của thân chủ: là hộ nghèo của xã Môn Sơn đang gặp nhiều khókhăn trong cuộc sống, thân chủ là người đã có tuổi nhưng phải gánh vác tất cảviệc của gia đình
Sau đây là mục tiêu và hoạt động của thân chủ:
Nguồn lực Thời gian
Kết quả mong đợi Nội lực Ngoại lực Bắt
đầu
Kết thúc
Hai đứa con đi học hoạt động làm đơn trợ cấp miễn giảm học phí ở trường, khuyến khích các em học tập tốt
- Kết nối các nguồn lực trợ giúp gia đình chị: vốn, kỹ thuật nuôn trồng, giống vậtnuôi
- Vận động chính quyền địa phương hỗ trợ gia đình chị ổn định về mặt tài chính
-Gia đình bác
- Bác-Con trai
- Hai đứa congái
- Chính quyền địa phương
- Nơi hỗ trợ vốn
- Các chínhsách dịch
vụ ưu đãi
về kỹ thuậtnuôi trồng giống vật nuôi
- Làng xóm
17/12/20
13
19/12/
2013
Giúp gia đình bác cải thiện lại đời sống của mình mộtcách hiệuquả và tốtnhất
Trang 11là trên cơ sở khu vườn rộng lớn, thu hút nguồn trợ cấp hỗ trợ cho người nghèo
về phát triển nông nghiệp, đồng thời kết hợp chăn nuôi lợn, gà
để bác có việc làm và
có thu nhập ổn định
- Động viên khuyến khích hai con gái họctập tốt đồng thời tranh thủ thời gian giúp đỡ mẹ
-Đứa con trai của bác đang trong độ tuổi laođộng hoạt đông khuyến khích anh cố gắng làm việc kiếm tiền về hỗ trợ cho gia đình
-Bác
- Con trai
- Hai người con gái-Khai thác thế mạnh của gai đình bác (khu vườn)
-Chính quyền địa phương
-Các trung tâm hỗ trợ giống, vật nuôi: bò,
gà, lợn, vịt
-Cán bộ phụ nữ
-Các chính sách hỗ trợ của nhà nước về việc hỗ trợ vay vốn cho người nghèo
20/12/
2013
22/12/
2013
Trên cơ
sở đó mong muốn gia đình bác thoát được nghèo và
ổn định cuộc sốnghàng ngày-Giúp bácHạnh có nghị lực
để phấn đấu thoát nghèo ổn định cuộcsống của gia đình
Trang 12mô phát triển nông nghiệp, trồng các cây giống có năng suất cao phù hợp với đất của gia đình bác như:
ngô, lạc
đồng thời mở rộng phát triển mô hình nuôi bò, trâu, gà, lợn, vịt giúp gia đình bác phát triển kinh tế, đảm bảo phát triển kinh tế bền vững
-Khuyến khích hai đứa con gái của bác học tập và tranh thủ thời gian giúp gia đình bác phát triển kinh tế
-Gia đình bác-Bác-Hai người con gái
-Tiếp tục vận động các chính sách dịch
vụ từ các trung tâm
hỗ trợ
-Chính quyền địa phương
-Hội phụ nữ
23/12/
2013
24/12/
2013
Thực hiện các hoạt động
đó với mong muốn giúp gia đình bác thoát nghèo và sẵn sàng ứng phó được với các vấn
đề khác xẩy ra sau này
Trang 133.Thực hiện kế hoạch.
Phúc trình tiến trình CTXH với cá nhân
Họ và tên: La Thị Hạnh-Tuổi 57
Buổi phúc trình thứ 1.
Thời gian 7h30 đến 9h -.Ngày 25/12/2013
Điạ điểm: tại nhà của bác Hạnh
Mục tiêu: tiếp cận, làm quen tạo lập mỗi quan hệ và tìm hiểu sơ bộ về đối tượng
Mô tả vấn đàm
Cảm xúc hành
vi của đốitượng khi tiếpxúc với Nhânviên công tác
xã hội(NVXH)
Tự đánh giá vềcảm xúc suynghĩ, lo lắng,hiểu biết, bàihọc của NVXHkhi tiếp xúc vớithân chủ ( TC)
NVXH: Cháu chào bác ạ!
TC: Ừ! Bác chào cháu.
NVXH: Cháu xin tự giới thiệu:
Cháu là: Phạm Văn Điệp
Là sinh viên ngành Công tác xã hội của Khoa Lịch Sử
trường Đại học Vinh
Thưa bác cháu được sự giới thiệu của chính quyền Ủy
ban xã Môn Sơn và Trưởng bản là bác Hà Văn Cảnh
Cháu được biết đến gia đình bác và vấn đề của bác,
nên hôm nay cháu mới có dịp đến đây và cháu rất vui
khi được gặp bác và nói chuyện với bác ạ!
Qua đây cháu cháu có thể được phép hỏi bác một số
thông tin được không ạ?
TC: Ừ! Cháu hỏi đi Bác rất vui lòng và sẵn sàng trả
lời.
-Bác Hạnh lúcđầu còn có vẻ
ít nói nhưng khi nói chuyện với NVXH bác có
vẻ hay nói hơn
- Bác Hạnh cảm thấy buồn
vì hoàn cảnh khó khăn của gia đình mình
- Bước đầu vàoNVXH cứ nghĩmình không đủ
tự tin để gặpđối tượng vàkhả năng đểchia sẻ với đốitượng
-NVXH đã cảm thông và chia sẻ với hoàn cảnh của đối tượng
- Và nhận thấy
Trang 14NVXH: Vâng ạ!
Bác có thể chia sẻ và giới thiệu đôi nét về bác cho
cháu biết được không ạ! Bác tên là gì ạ?
TC: Ừ! bác tên là:La Thị Hạnh
NVXH: Thế năm nay bác bao nhiêu tuổi rồi?
TC : Bác năm nay 57 tuổi rồi.
NVXH: Dạ Thế gia đình nhà bác có tất cả mấy thành
viên?
TC : Gia đình bác có trước có 6 người nhưng giờ
chỉ còn 4 người , chồng bác mất cách đây 2 năm rồi.
NVXH: Vâng ạ! Thế các thành viên trong gia đình
mình hiện tại đang làm gì vậy bác?
TC : Ừ! Đứa con gái đầu của bác nó đã lấy chồng
và đã có hai đứa con rồi
Con trai thứ hai nó năm nay 29 tuổi giờ nó đang đi
làm công nhân ở sài gòn rồi.
Còn hai đứa con gái sau thì một đứa học cấp III,lớp
10 còn một đứa học cấp II Mặc dù gia đình tôi nghèo
nhưng tôi cảm thấy mình hạnh phúc vì có nhưng
người con yêu thương mình.
NVXH: Dạ! thật vui bác nhỉ? Cháu mừng thay cho gia
đình bác Hôm nay cháu đến đây làm quen và được
nói chuyện với bác cháu, giờ cũng đã muộn rồi cháu
chào bác và hẹn gặp bác ở buổi nói chuyện sau
TC : Ừ! Bác chào cháu
được trước mắtmình là những khó khăn cần vượt qua
- Sau buổi tiếp cận NVXH thấy đối tượng
là một người
dễ gần
Buổi phúc trình thứ 2