(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang

(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

TRẦN NGỌC ANH

NÂNG CAO NĂNG LỰC GIÁM SÁT THI CÔNG CÁC CÔNG

TRÌNH GIAO THÔNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN

HUYỆN SƠN ĐỘNG, TỈNH BẮC GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ

HÀ NỘI, NĂM 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

TRẦN NGỌC ANH

NÂNG CAO NĂNG LỰC GIÁM SÁT THI CÔNG CÁC CÔNG

TRÌNH GIAO THÔNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN

HUYỆN SƠN ĐỘNG, TỈNH BẮC GIANG

Chuyên ngành: Quản lý xây dựng

Mã số: 8580302

HÀ NỘI, NĂM 2018 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS ĐINH THẾ MẠNH

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đề tài luận văn “Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình

giao thông tại Ban QLDA huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang” này là sản phẩm nghiên

cứu của tôi Kết quả và số liệu trong luận văn là trung thực, chưa từng được công bố trong tất cả các công trình nghiên cứu nào trước đây Mọi trích dẫn và tham khảo trong luận văn đều ghi rõ nguồn gốc theo quy định

Tác giả luận văn

Trần Ngọc Anh

LỜI CÁM ƠN

Luận văn với đề tài “Nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông

tại Ban QLDA huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang” là kết quả từ quá trình nỗ lực học

tập và rèn luyện của tác giả tại Trường Đại học Thủy lợi

Tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn gia đình và người thân đã luôn ở bên động viên, khích lệ và giúp đỡ để tác giả hoàn thành chương trình học tập cao học tại Trường Đại học Thủy lợi

Đồng thời cũng chân thành gửi lời cảm ơn đến toàn thể cán bộ, giảng viên Trường Đại học Thủy lợi đã tạo điều kiện thuận lợi và truyền đạt kiến thức cho tác giả trong thời gian học tập tại trường

Hơn nữa, tác giả chân thành cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và lãnh đạo Ban Quản lý

dự án đầu tư xây dựng huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang đã hỗ trợ, giúp đỡ, tạo điều kiện cho tác giả trong quá trình học tập và đặc biệt là thu thập, tìm hiểu tài liệu để thực hiện Luận văn tốt nghiệp

Cuối cùng, với tất cả sự kính trọng và biết ơn sâu sắc nhất, tác giả xin chân thành bày

tỏ lòng biết ơn của mình tới thầy giáo TS Đinh Thế Mạnh đã dành rất nhiều thời gian

và tâm huyết hướng dẫn, nghiên cứu và giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Mặc dù luận văn đã hoàn thành với tất cả sự cố gắng, đam mê bằng khả năng của bản thân, tuy nhiên luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, tác giả rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy cô, bạn bè và đồng nghiệp Đó chính là sự giúp đỡ quý báu mà tác giả mong muốn nhất để cố gắng hoàn thiện hơn trong quá trình nghiên cứu và công tác sau này

Xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH v

DANH MỤC BẢNG BIỂU vi

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ vii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của Đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu 2

5 Kết quả dự kiến 2

TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC GIÁM SÁT THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG 3

1.1 Khái quát chung về năng lực công tác giám sát thi công 3

1.2 Đánh giá chung về năng lực giám sát thi công công trình giao thông ở Việt Nam 5

1.2.1 Công tác giám sát vật liệu xây dựng 8

1.2.2 Công tác giám sát kỹ thuật thi công 11

1.2.3 Công tác giám sát khối lượng thi công 14

1.2.4 Công tác giám sát an toàn lao động 15

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực công tác giám sát thi công công trình giao thông 16

1.3.1 Nhân tố chủ quan 17

1.3.2 Nhân tố khách quan 19

Kết luận chương 1 21

CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHÁP LÝ VỀ NĂNG LỰC GIÁM SÁT THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG 22

2.1 Các quy định về năng lực công tác giám sát thi công công trình giao thông 22

2.1.1 Các quy định về giám sát vật liệu xây dựng 22

2.1.2 Các quy định về giám sát kỹ thuật thi công 23

2.1.3 Các quy định về giám sát khối lượng thi công 26

Các quy định về giám sát an toàn lao động 26

2.2 Nội dung và các yêu cầu đối với công tác giám sát thi công công trình giao

thông 28

2.2.1 Nội dung và yêu cầu đối với công tác giám sát vật liệu 29

2.2.2 Nội dung và yêu cầu đối với công tác giám sát kĩ thuật thi công 31

2.2.3 Nội dung và yêu cầu đối với công tác giám sát khối lượng thi công 35

2.2.4 Nội dung và yêu cầu đối với công tác giám sát công tác an toàn lao động 36

Tổ chức thực hiện công tác giám sát thi công công trình giao thông 37

Kết luận chương 2 42

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC GIÁM SÁT THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN HUYỆN SƠN ĐỘNG, TỈNH BẮC GIANG 43

3.1 Giới thiệu về Ban quản lý dự án huyện Sơn Động 43

3.2 Thực trạng về năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động 48

3.2.1 Công tác giám sát vật liệu xây dựng 50

3.2.2 Công tác giám sát kỹ thuật thi công 51

3.2.3 Công tác giám sát khối lượng thi công 53

3.2.4 Công tác giám sát an toàn lao động 54

3.3 Giải pháp nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động 56

3.3.1 Nâng cao năng lực công tác giám sát vật liệu xây dựng 57

3.3.2 Nâng cao năng lực công tác giám sát kỹ thuật thi công 61

3.3.3 Nâng cao năng lực công tác giám sát khối lượng thi công 65

3.3.4 Nâng cao năng lực công tác giám sát an toàn lao động 68

Kết luận chương 3 72

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 73

1 Những kết quả đạt được 73

2 Những tồn tại trong quá trình thực hiện luận văn 73

3 Một số kiến nghị 74

TÀI LIỆU THAM KHẢO 75

DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH

Hình 1.1 Cao tốc Hà Nội – Hải Phòng 6

Hình 1.2 Nhà máy thủy điện Sơn La 6

Hình 1.3 Sự cố sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ 7

Hình 1.4 Sự cố sập nhịp cầu chợ Đệm (TPHCM) 7

Hình 1.5 Xử lý vi phạm khai thác cát lậu 10

Hình 1.6 Công nghệ mới làm đường giao thông 12

Hình 1.7 Công nghệ gia cố hóa cứng vật liệu 13

Hình 1.8 Tai nạn đường sắt trên cao tuyến Cát Linh - Hà Đông 16

Hình 1.9 Ngập lụt gây ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công và chất lượng công trình 19

Hình 1.10 Sạt lở đất vào mùa mưa ở vùng núi 20

Hình 3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy Ban QLDA huyện Sơn Động hiện tại 46

Hình 3.2 Bố trí đường tạm cho người dân còn nhiều thiếu sót 55

Hình 3.3 Đề xuất quy trình giám sát vật liệu xây dựng 58

Hình 3.4 Đề xuất quy trình giám sát kỹ thuật thi công 62

Hình 3.5 Đề xuất quy trình giám sát khối lượng thi công 66

Hình 3.6 Đề xuất quy trình giám sát an toàn lao động 70

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Các yêu cầu kiểm tra cốt pha, đà giáo 32Bảng 2.2 Sai lệch cho phép đối với cốp pha, đà giáo đã lắp dựng xong 34

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của Đề tài

Giám sát thi công xây dựng là yếu tố quan trọng trong quá trình xây dựng Nó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công trình Công trình xây dựng không đảm bảo chất lượng sẽ gây nguy hại đến đời sống xã hội của mọi người, đặc biệt là công trình giao thông Giám sát thi công ảnh hưởng đến hiệu quả dự án đầu tư, nguồn vốn đầu tư, chất lượng, tiến độ công trình xây dựng Bởi vậy giám sát thi công công trình là một nhiệm

vụ quan trọng và cần được chú trọng, sát sao

Các công trình hiện nay tại Việt Nam đã đạt chất lượng cao như cao tốc Hà Nội- Hải Phòng, nhà máy thủy điện Sơn La…nhưng bên cạnh đó còn có một số công trình kém chất lượng gây thiệt hại về người và tài sản như sự cố sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ…Vì vậy giám sát thi công là nhiệm vụ quan trọng và cần được đặt lên hàng đầu

Trong khi đó, huyện Sơn Động- tỉnh Bắc Giang là một trong 62 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP nên còn nhiều khó khăn trong mọi mặt của đời sống, đặc biệt là giao thông Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước nên trong những năm qua huyện Sơn Động được nhiều sự hỗ trợ như chương trình 134-135…Vì vậy các công trình đường giao thông trong huyện cũng được chú trọng nhằm đẩy nhanh sự phát triển KT-XH

Từ các vấn đề trên, để nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình đường giao thông nhằm đảm bảo yêu cầu chất lượng công trình, đáp ứng được yêu cầu của Ban QLDA đưa ra nhằm phục vụ tốt cho việc phát triển KT-XH trên địa bàn huyện Sơn

Động, tác giả lựa chọn đề tài luận văn: “Nâng cao năng lực giám sát thi công các

công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang”

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất những giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn 2018-2022

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Các công trình giao thông ở Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang

- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu công tác giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang

4 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cách tiếp cận

- Tiếp cận lý thuyết các vấn đề liên quan đến QLDA ĐTXD;

- Tiếp cận các dự án công trình thực tế và các ấn phẩm phân tích, nghiên cứu đã phát hành để giải đáp các mục tiêu đề ra của đề tài

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế

- Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, so sánh

- Phương pháp chuyên gia

5 Kết quả đạt được

- Đánh giá thực trạng về năng lực công tác giám sát thi công các công trình giao thông

từ đó nghiên cứu đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông tại Ban quản lý dự án huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang

TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC GIÁM SÁT THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG

Khái niệm về giám sát: Giám sát là một chức năng, hoạt động được thực một cách liên tục nhằm cung cấp cho cấp quản lý và các bên có liên quan các dấu hiệu về tác động thành công hoặc không thành công ban đầu của các hoạt động, dự án đầu tư, chương trình đang triển khai Trong quá trình giám sát giúp các cấp quản lý hoặc bên liên quan theo dõi những thành quả thông qua việc thường xuyên thu thập thông tin để kịp thời

hỗ trợ việc ra quyết định, hỗ trợ đảm bảo yêu cầu về việc giải trình trách nhiệm và tạo nền tảng cho việc đánh giá và bài học kinh nghiệm [1]

Khái niệm về giám sát xây dựng: Giám sát xây dựng là các hoạt động kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo và đánh gía công việc những người tham gia công trình Giám sát xây dựng lấy hoạt động của bộ phận, hạng mục công trình xây dựng làm đối tượng; lấy những quy định, tiêu chuẩn, quy phạm của pháp luật có liên quan, hợp đồng xây dựng công trình làm chỗ dựa, thực hiện công việc, lấy nâng cao hiệu quả, chất lượng công trình xây dựng làm mục đích Những hoạt động xây dựng bao gồm lập quy hoạch xây dựng, khảo sát xây dựng, lập dự án ĐTXD công trình, thiết kế, thi công, giám sát xây dựng công trình, QLDA, đầu tư xây dựng công trình, tổ chức lựa chọn nhà thầu trong thi công xây dựng và các hoạt động khác có liên quan đến xây dựng công trình đều cần có sự giám sát xây dựng [1]

Khái niệm về giám sát thi công xây dựng công trình: Giám sát thi công xây dựng công trình là một trong các hoạt động giám sát xây dựng nhằm kiểm tra về kỹ thuật thi công, chất lượng vật liệu xây dựng, tiến độ xây dựng, khối lượng thi công và an toàn lao động, vệ sinh môi trường trong thi công xây dựng công trình theo đúng thiết kế được phê duyệt, hợp đồng ký kết và các quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn, kỹ thuật hiện hành Giám sát thi công xây dựng công trình giúp ngăn chặn, phòng ngừa các hành vi vi phạm dẫn đến sự cố gây ảnh hưởng cho công trình xây dựng Các nhiệm vụ khi giám sát thi công xây dựng công trình là tiếp nhận hồ sơ - kiểm tra - xử lý - nghiệm thu - báo cáo các công việc liên quan tại công trường [1]

Tầm quan trọng của công tác giám sát thi công xây dựng công trình là giúp chất lượng công trình luôn đáp ứng được yêu cầu do thực hiện kiểm tra, giám sát toàn bộ hoạt động trên công trường như đảm bảo nhà thầu xây dựng thực hiện đúng các quy chuẩn

về kỹ thuật, chất lượng vật liệu, khối lượng thi công, an toàn lao động, và vệ sinh môi trường trên công trình

Khái niệm về công trình giao thông đường bộ: Công trình giao thông đường bộ là hệ thống bao gồm các công trình cầu, đường bộ, các bến xe, bãi đỗ xe, vỉa hè, hành lang

an toàn đường bộ, hệ thống này có thể đảm bảo cho các phương tiện và người tham gia giao thông được thuận tiện và an toàn [1]

Vai trò của công trình giao thông đường bộ:

- Đáp ứng nhu cầu đi lại của con người;

- Tạo điều kiện để phát triển kinh tế - xã hội;

- Tiết kiệm thời gian, giảm thiểu chi phí đi lại và chi phí vận chuyển;

- Khai thác hiệu quả các nguồn lực khác;

- Thúc đẩy phát triển an ninh - quốc phòng;

- Tạo cơ sở vật chất thuận tiện cho việc thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước Nhiệm vụ chính của công tác giám sát xây dựng:

- Kiểm tra, giám sát và đảm bảo nhà thầu thực hiện công việc thi công đúng như bản

vẽ thiết kế được duyệt và hợp đồng xây dựng;

- Hỗ trợ nhà thầu xây dựng và chủ đầu tư các giải pháp xử lý sai sót tại công trường;

- Giám sát chặt chẽ chất lượng thi công và nắm bắt chính xác các công việc tiến hành trên công trường xây dựng;

- Giám sát tiến độ thực hiện của nhà thầu, kiểm tra các biện pháp thi công và đảm bảo

an toàn lao động trên công trường;

- Tư vấn giám sát xây dựng để đề ra những giải pháp hiệu quả kịp thời đối với những điểm bất hợp lý trong bản vẽ thiết kế;

- Kiểm tra và giám sát chất lượng vật liệu xây dựng;

- Nghiệm thu công trình xây dựng và xác nhận bản vẽ hoàn công công trình [2]

1.2 Đánh giá chung về năng lực giám sát thi công công trình giao thông ở Việt Nam

Công tác giám sát thi công xây dựng công trình đóng vai trò rất quan trọng và cần thiết trong toàn bộ quá trình XDCT để bảo đảm chất lượng công trình, thực hiện đúng tiến

độ như trong thiết kế được duyệt, hợp đồng ký kết giữa nhà thầu thi công xây dựng và CĐT

Công trình có đảm bảo an toàn trong quá trình thi công hay không, có bền vững trong suốt quá trình sử dụng hay không phụ thuộc rất nhiều vào công tác giám sát thi công xây dựng công trình

Phát triển hạ tầng giao thông là một trong ba đột phá chiến lược được Đảng, Nhà nước

đề ra và luôn xác định đây là nhiệm vụ chung của toàn xã hội để tập trung phát triển nhanh, mạnh và bền vững Trong những năm vừa qua, các nguồn lực dành cho đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông được tăng cao Mỗi năm trong ngành đưa vào khai thác hàng ngàn km đường bộ, hàng trăm chiếc cầu đường bộ, đường sắt, cùng các cảng biển, cảng hàng không và những tuyến đường thủy (Ví dụ, Cầu Thuận Phước với chiều dài 2119m, Cầu Pá Uôn với trụ chính cao 98,6m, Đường cao tốc: Nội Bài - Lào Cai, Cầu Nhật Tân, Nhà máy thủy điện Sơn La…) Các công trình xây dựng đưa vào

sử dụng đã phần nào đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ đổi mới Như hình 1.1 và 1.2 dưới đây là 02 công trình tiêu biểu cho những công trình sau khi đưa vào vận hành và khai thác đã góp phần thúc đẩy nhanh phát triển kinh tế - xã hội trong nước thời gian vừa qua Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng sau khi đưa vào sử dụng đã giúp việc vận chuyển, lưu thông hàng hóa được thuận lợi Đối với nhà máy thủy điện Sơn La đã rút ngắn được tiến độ xây dựng, từ đó làm giảm chi phí xây dựng Khi đưa vào vận hành, khai thác không những cung cấp sản lượng điện trong nước mà còn có thể xuất khẩu điện ra nước ngoài

Hình 1.1 Cao tốc Hà Nội – Hải Phòng

Hình 1.2 Nhà máy thủy điện Sơn La Nhìn chung chất lượng công trình tại các dự án đầu tư khi đưa vào khai thác đã đáp ứng được yêu cầu, tuy nhiên cũng có không ít dự án khi vừa mới đưa vào sử dụng đã xuất hiện những hư hỏng tại một số hạng mục hoặc bộ phận công trình, kể cả trong quá trình xây dựng, gây mất an toàn cho người tham gia giao thông và gây bức xúc cho xã hội Trong đó tai nạn nghiêm trọng nhất trong lịch sử nghành cầu đường Việt Nam là sự cố sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ (26/9/2007), sự cố sập nhịp cầu chợ Đệm (TPHCM)… đã gây thiệt hại lớn về người và tài sản Do đó công tác giám sát thi công

thi công đạt hiệu quả cần phải có nhiều yếu tố tạo thành như: đạo đức, liêm chính, kỹ năng, chuyên môn, niềm yêu thích, đam mê công việc…

Hình 1.3 Sự cố sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ

Hình 1.4 Sự cố sập nhịp cầu chợ Đệm (TPHCM) Một trong những nguyên nhân dẫn đến những tai nạn đáng tiếc kể trên là do công tác giám sát thi công vẫn còn mang tính hình thức, “cưỡi ngựa xem hoa”, chưa sát sao dẫn

đến nhà thầu thi công ăn bớt khối lượng so với thiết kế được duyệt làm cho chất lượng công trình không được đảm bảo theo như yêu cầu của CĐT Chính vì vậy, công tác giám sát thi công công trình giao thông càng được chú trọng và nhận được sự quan tâm lớn của xã hội Thi công xây dựng công trình là giai đoạn rất quan trọng cần tiến hành tổ chức thực hiện quy trình giám sát thi công xây dựng kỹ càng, chặt chẽ, theo dõi thường xuyên công tác thi công xây lắp và lắp đặt thiết bị của nhà thầu xây dựng

Có kế hoạc kiểm tra hệ thống đảm bảo chất lượng của đơn vị thi công xây dựng nhằm đảm bảo công tác thi công xây lắp được thực hiện đúng theo thiết kế được duyệt Nhiệm vụ của giám sát thi công xây dựng công trình nói chung cũng như XDCT giao thông nói riêng chủ yếu vẫn theo dõi, kiểm tra, xử lý, nghiệm thu và báo cáo về các công việc tại công trường cho CĐT như kỹ thuật thi công, khối lượng thi công, vật liệu xây dựng và ATLĐ

1.2.1 Công tác giám sát vật liệu xây dựng

Công trình xây dựng hạ tầng giao thông là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế Chính vì vậy, chất lượng công trình xây dựng giao thông phụ thuộc vào chất lượng của vật liệu xây dựng Vật liệu xây dựng lại rất đa dạng về chủng loại Để đảm bảo được chất lượng công trình xây dựng, cần kiểm tra, giám sát chất lượng chúng khi đưa vào sử dụng

Đặc điểm của vật tư, thiết bị sử dụng để thi công các công trình giao thông tại Việt Nam rất đa dạng về mẫu mã, chủng loại, được cung cấp từ nhiều hãng khác nhau Cơ

sở sản xuất vật liệu được đặt tại nhiều nước, vùng lãnh thổ có trình độ kỹ thuật, công nghệ rất khác nhau nên chất lượng sản phẩm cùng loại có sự khác biệt rất lớn

Sự khác nhau về hãng, địa điểm sản xuất, địa điểm lắp ráp, tổ hợp thiết bị, thời gian xuất xưởng và tính đồng bộ cũng tạo nên sự khác nhau rất lớn về giá cung ứng của sản phẩm Do vậy vấn đề đặt ra cho công tác kiểm tra cần phải thận trọng và cần có kinh nghiệm

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, những năm qua, ngành sản xuất vật liệu xây dựng Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu Từ chỗ cung không đáp ứng đủ cầu, đến nay tất cả các chủng loại VLXD chủ yếu đã được sản xuất và cơ bản thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng trong nước, thậm chí một số chủng loại đã được xuất khẩu [3]

Hệ thống công nghệ sản xuất được cải tiến, dần tiếp cận trình độ chung trong khu vực

và trên thế giới Sản lượng và chất lượng sản phẩm ngày càng nâng cao Cùng với đó, những quy định, thể chế về lĩnh vực VLXD cũng từng bước hoàn thiện, đóng góp đáng

kể vào tăng trưởng cũng như củng cố vai trò quan trọng của ngành VLXD trong nền kinh tế,

Sau một thời gian để các hãng vật liệu xây dựng nước ngoài lấn lướt, trong những năm trở lại đây Chính phủ cùng các bộ, ngành và địa phương đã tích cực vào cuộc, đưa ra những giải pháp đồng bộ, định hướng chủ động và xuyên suốt để đưa ngành VLXD đi đúng quỹ đạo Theo đó, việc phát triển sản xuất VLXD cần hướng tới sự ổn định, bền vững, tập trung ưu tiên đầu tư phát triển các cơ sở sản xuất, chế biến nguyên vật liệu chuyên nghiệp, quy mô lớn để tăng cường khả năng đầu tư chiều sâu; nâng cấp công nghệ cũ, ứng dụng công nghệ hiện đại, tiết kiệm nguyên, nhiên liệu, giảm ô nhiễm môi trường, từ đó nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm Qua đó đáp ứng được nhu cầu xây dựng trong nước đảm bảo giá thành rẻ, chất lượng tốt

Ứng dụng những vật liệu xây dựng mới là ưu tiên trong tương lai của ngành xây dựng bởi vì những nguyên liệu cũ đã dần cạn kiệt, gây tác động xấu đến môi trường Vật liệu xây dựng mới như gạch siêu nhẹ đang được ứng dụng phổ biến Đặc điểm của loại gạch này là thời gian thi công nhanh, giảm từ 30 - 50% so với các loại gạch thông thường Điều này giúp giảm được chi phí cho nhân công, lượng vữa bê tông cũng được giảm đi đáng kể Do đó, khi sử dụng gạch bê tông nhẹ sẽ tiết kiệm rất nhiều chi phí so với gạch đất nung truyền thống

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy, ngành VLXD còn tồn tại nhiều bất cập, phát triển chưa đồng bộ, bền vững Công tác thăm dò, dự báo tài nguyên khoáng sản làm VLXD còn hạn chế Việc quản lý cấp phép, khai thác tài nguyên khoáng sản của các ngành,

nhất là tại nhiều địa phương còn lộn xộn, dẫn đến hiện tượng khai thác không phép, trái phép xảy ra khá phổ biến

Hình 1.5 Xử lý vi phạm khai thác cát lậu Hình 1.5 nói lên cần có cơ chế quản lý khai thác tài nguyên, khoáng sản để thúc đấy phát triển kinh tế - xã hội, tránh những sự việc khai thác các tài nguyên, khoáng sản chui, không được cấp phép gây lãng phí tài nguyên quốc gia Câu chuyện giá cát xây dựng vừa qua tăng đột biến là một thí dụ Ðặc thù của ngành VLXD là chỉ cần một trong số chủng loại chính tăng giá, lập tức sẽ ảnh hưởng dây chuyền đến toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng, một số công trình buộc phải tạm hoãn thi công gây ảnh hưởng đến tiến độ thi công, chất lượng công trình Tóm lại, công tác giám sát chất lượng vật liệu xây dựng phải được quan tâm trong hồ sơ thiết kế, trong các điều kiện kỹ thuật của hồ sơ mời thầu và đặc biệt từ giai đoạn chuẩn bị thi công và trong suốt quá trình thi công xây dựng công trình

1.2.2 Công tác giám sát kỹ thuật thi công

Mục đích công việc: Kiểm tra, giám sát thi công xây dựng công trình, tham gia đóng góp ý kiến về biện pháp, kỹ thuật thi công, phê duyệt biện pháp thi công công trình, thực hiện các công việc khác theo yêu cầu của CĐT

Nhiệm vụ giám sát kỹ thuật thi công:

- Trực tiếp kiểm tra, theo dõi, đánh giá quá trình thi công xây dựng công trình tại hiện trường, cập nhập thông tin công việc vào sổ nhật ký thi công

- Nhắc nhở, đình chỉ thi công khi phát hiện có vi phạm quy trình, quy phạm kỹ thuật, chất lượng, an toàn công trình theo thiết kế được duyệt

- Giải quyết, báo cáo cho CĐT các vấn đề phát sinh thực tế thi công trên công trường

- Tiến hành nghiệm thu công việc, hạng mục công trình theo quy định và thiết kế được duyệt

Hiện nay việc áp dụng kỹ thuật thi công mới vào xây dựng công trình là việc làm cần thiết để giảm giá thành xây dựng, thi công nhanh và nâng cao chất lượng công trình Với việc vật liệu xây dựng đang dần cạn kiệt, khan hiếm thì ứng dụng những vật liệu,

kỹ thuật mới càn trở nên cấp thiết Chính phủ cùng với các bộ, ban ngành liên quan cần tiếp tục hoàn thiện, cập nhật, chuyển đổi, áp dụng các hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, xây dựng hệ thống tiêu chuẩn; công tác đề xuất, tuyển chọn, triển khai các đề tài, nhiệm vụ khoa học công ngệ được đổi mới hoàn thiện thêm một bước; đã thực hiện một bước đổi mới cơ chế hoạt động khoa học công nghệ theo cơ chế doanh nghiệp, tạo lập thị trường công nghệ theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học công nghệ công Nhà thầu thi công xây dựng công trình cần có lộ trình hướng đến nâng cao năng lực của công ty Hướng đến ứng dụng những kỹ thuật thi công tiên tiến, hiện đại vào thi công xây dựng công trình Lợi ích đem lại của việc cập nhật những KHCN mới là rất nhiều như nâng cao chất lượng công trình xây dựng, rút ngắn tiến độ xây dựng, giảm sức lao động của con người…Tuy nhiên đối với những

kỹ thuật thi công mới cần đòi hỏi thời gian để làm quen và sử dụng thành thạo những trang, thiết bị mới Chi phí đầu tư cho những KHCN mới cũng tương đối cao khiến các

nhà thầu xây dựng e ngại, thụ động trong việc áp dụng những kỹ thuật thi công mới vào xây dựng công trình

Hình 1.6 Công nghệ mới làm đường giao thông Hình ảnh 1.6 là ứng dụng công nghệ gia cố tái sinh nguội tại chỗ là phương pháp thủ công sử dụng máy chuyên dùng do hãng Sakai (Nhật Bản) chế tạo Ưu điểm của công nghệ này là tiến hành đồng thời việc cào bóc, phay, trộn, rải lại và lu lèn bằng 1 tổ hợp

xe máy liên hoàn nên thi công nhanh, chất lượng tốt và dễ kiểm soát chất lượng Bên cạnh xử lý triệt để các vết nứt và biến dạng của lớp mặt đường cũ, công nghệ này thích hợp khi thi công trên đường đang khai thác, có khả năng cho phép thông xe trực tiếp trên bề mặt lớp đá tái chế sau 1-3 ngày Một mặt tận dụng tối đa vật liệu cũ, tái chế lại nên ít phải sử dụng vật liệu bổ sung nên giá thành rẻ hơn một nửa so với làm mới và

có thể giữ nguyên cao độ mặt đường cũ hoặc tôn tạo không đáng kể do chủ động điều tiết được vật liệu tận dụng, ít ảnh hưởng đến môi trường Hơn nữa, không ảnh hưởng đến các công trình phụ trợ cũng như quy hoạch chung và các hộ dân sống hai bên đường [4]

Việc ứng dụng các công nghệ thi công mới vào thi công công trình giao thông trên cả nước còn hạn chế, thụ động Cần có những chủ trương, khuyến khích áp dụng rộng rãi những KHCN mới để tiết kiệm ngân sách, tăng năng suất và hiệu quả cho dự án

Hình 1.7 Công nghệ gia cố hóa cứng vật liệu Công nghệ như hình 1.7 là công nghệ gia cố hóa cứng vật liệu tại chỗ bằng phụ gia trương nở, kết hợp vật liệu hỗn hợp đá dăm, sỏi đồi, xi măng làm nền móng, chất kết dính thủy hóa vô cơ - làm móng chịu lực Sau khi phay đất, lu lèn móng dày 20cm được phủ 1 lớp nhũ tương dày 3cm (nhựa đường nguội) tỷ lệ 2 kg/m2 Chịu tải của các tuyến đường bê tông thường chỉ đạt hơn 10 tấn thì tuyến đường áp dụng công nghệ mới này chịu lực hơn 30 tấn mà không lún sụt Chi phí thường rẻ hơn 1/2 lần so với công nghệ thi công đường giao thông thông thường

Tuy nhiên việc ứng dụng KHCN còn một số hạn chế Đóng góp của các hoạt động KHCN trong việc nâng cao chất lượng, giảm giá thành sản phẩm chưa thực sự đáp ứng yêu cầu phát triển và chưa tương xứng với tiềm năng của KHCN Việc phát triển hoạt động KHCN chưa đồng đều và còn thiếu tính đồng bộ Năng lực và trình độ quản lý, nghiên cứu KHCN chưa đáp ứng yêu cầu phát triển Việc đưa kết quả nghiên cứu

KHCN vào thực tế còn gặp khó khăn Khi ứng dụng kỹ thuật mới vào thi công là việc làm còn nhiều khó khăn khi chủ đầu tư, nhà thầu thi công xây dựng…còn thụ động trong việc cập nhật công nghệ mới Cán bộ TVGS cần phải học hỏi, trau dồi kiến thức thường xuyên để công việc giám sát có hiệu quả tối đa

1.2.3 Công tác giám sát khối lượng thi công

Đối với công việc này đòi hỏi TVGS cần nghiên cứu kỹ hồ sơ và có chuyên môn tốt, nắm vững những kỹ năng về đo, bóc khối lượng Hiện nay, việc nhà thầu giảm bớt khối lượng so với thiết kế xảy ra không phải là ít TVGS cần theo dõi, thống kê, cập nhật danh mục và khối lượng các công việc hoàn thành theo thời gian quy định Thực hiện việc đo đạc thực tế, kết hợp với bản vẽ hoàn công, tính toán xác định khối lượng các công việc đã thi công xong làm căn cứ để chủ đầu tư thanh toán chi phí cho nhà thầu Khi sử dụng thiết bị để đo đạc thì công việc đo đạc phải do những người được đào tạo và có chứng chỉ chuyên môn (do cơ sở đào tạo hợp pháp cấp) thực hiện Kiểm tra, xác nhận những khối lượng phát sinh (ghi rõ nguyên nhân) khi thi công để CĐT giải quyết khi thanh toán chi phí với nhà thầu Khối lượng phát sinh được CĐT hoặc người quyết định đầu tư chấp thuận, phê duyệt là cơ sở để thanh toán, quyết toán công trình Thường xuyên báo cáo cho CĐT về khối lượng xây lắp đã hoàn thành Nghiêm cấm tuyệt đối việc khai khống, tăng khối lượng hoặc móc ngoặc giữa các bên liên quan dẫn đến làm sai khối lượng thanh toán gây thất thoát, lãng phí tiền cho CĐT [2] Hiện nay việc tính toán khối lượng thi công đã có những thiết bị đo đạc, tính toán hỗ trợ tiên tiến , hiện đại khiến công việc này không còn khó khăn TVGS cần thường xuyên nâng cao trình độ chuyên môn, cập nhập những phần mềm, thiết bị tính toán mới để công việc giám sát khối lượng thi công được chính xác, tránh lãng phí cho CĐT

Chất lượng các công trình giao thông hiện nay còn chưa đáp ứng được yêu cầu của xã hội Một phần nguyên nhân là do khối lượng thi công thực tế thường hao hụt so với khối lượng thi công được duyệt Qua đó cho thấy công tác giám sát khối lượng thi công còn chưa được sát sao, khách quan Chất lượng công trình giao thông tốt có thể đẩy nhanh phát triển kinh tế - xã hội

Khi thi công xây dựng công trình phải được tiến hành thực hiện theo khối lượng thiết

kế đã được duyệt do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt thiết kế Khối lượng khi thi công xây dựng đã được tính toán, xác nhận giữa CĐT, nhà thầu thi công xây dựng và TVGS sát theo giai đoạn thi công Cần đo đạc, xác định khối lượng thi công thực tế sẽ được so sánh với khối lượng thiết kế đã được duyệt để làm cơ sở nghiệm thu, thanh toán theo hợp đồng

1.2.4 Công tác giám sát an toàn lao động

Công trường xây dựng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, mỗi năm xảy ra hàng ngàn vụ tai nạn lao động do công tác an toàn chưa đáp ứng được do số lượng công trình xây dựng đang ngày càng gia tăng Hiện nay, Nhà nước đã có qui định bắt buộc về tổ chức bộ máy giám sát an toàn trên công trường xây dựng Đối với công việc giám sát an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình thì luôn phải tiến hành theo dõi, kiểm tra thường xuyên việc thực hiện biện pháp thi công, bảo đảm ATLĐ của nhà thầu thi công xây dựng Thông báo, giải thích cho công nhân và giám sát về phương pháp bảo đảm

an toàn lao động, có các phương pháp thay thế kịp thời khi có những phát sinh khi thi công xây dựng Hướng dẫn giúp nhà thầu xây dựng các thủ tục khai báo, điều tra về tai nạn lao động theo đúng quy định hiện hành của pháp luật Kết hợp cùng với nhà thầu xây dựng để tìm ra biện pháp cùng với các cơ quan chức năng để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để không ảnh hưởng đến tiến độ thi công của công trình và giảm thiểu tối

đa thiệt hại do tai nạn lao động gây ra Tiến hành lập biên bản xử phạt và báo cáo với CĐT về các trường hợp vi phạm nội quy công trường và nội quy an toàn Lập các quy trình thi công an toàn, cố vấn cho kỹ sư trưởng công trường và các tổ đội phương pháp thi công đảm bảo an toàn Luôn chú ý đến điều kiện lao động và các thiết bị, dụng cụ

an toàn trong khi thi công Thường xuyên được kiểm tra nơi thi công xây dựng để đảm bảo an toàn lao động Kiểm tra, theo dõi về trang thiết bị bảo hộ lao động của người lao động như giày, mũ, găng tay và các thiết bị khác Kết hợp cùng với bên nhà thầu hướng dẫn lắp đặt các biển báo an toàn trên công trường thi công để tránh các nguy cơ xảy ra tai nạn trong và ngoài công trường [5]

Hiện nay, Nhà nước đã và đang nỗ lực để hạn chế xuống mức thấp nhất những nguy

cơ dẫn đến mất ATLĐ Tuy nhiên việc không hợp tác, trốn tránh trách nhiệm của

những nhà thầu xây dựng đang khiến những việc đó trở nên khó khăn Chi phí cho những buổi tập huấn, dụng cụ, thiết bị bảo hộ…là những nguyên nhân chính dẫn đến

sự trốn tránh trách nhiệm của nhà thầu xây dựng

Hình 1.8 Tai nạn đường sắt trên cao tuyến Cát Linh - Hà Đông

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tai nạn trên, song một nguyên nhân đáng chú ý là việc nhà thầu xây dựng thường vô trách nhiệm với công việc đảm bảo an toàn lao động trong khi thi công Cán bộ TVGS còn thiếu trách nhiệm, lơ là khi giám sát thi công Nhà thầu thi công sử dụng lao động chuyên môn kém, chưa bố trí những biển báo, người cảnh báo giao thông khi di chuyển qua khu vực công trường thi công dẫn đến những tai nạn đáng tiếc xảy ra

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực công tác giám sát thi công công trình giao thông

Có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến năng lực giám sát thi công xây dựng công trình giao thông Năng lực giám sát thi công xây dựng là khả năng, trình độ chuyên môn về xây dựng Để đánh giá các nhân tố đó theo các tiêu chí và nhiều phương diện khác nhau

Tuy nhiên trong luận văn này, tác giả chỉ đề cập tới việc phân loại các nhân tố ảnh hưởng theo nhân tố chủ quan và nhân tố khách quan

Con người là nhân tố trực tiếp tạo ra và quyết định đến chất lượng sản phẩm Cùng với

kỹ thuật, công nghệ, con người giúp nhà thầu thi công xây dựng đảm bảo chất lượng công trình tối đa với chi phí xây dựng tối thiểu Để đảm bảo chất lượng công trình cần phụ thuộc lớn vào trình độ chuyên môn, tay nghề, ý thức trách nhiệm với công việc; đồng thời phải có tinh thần hợp tác phối hợp với thành viên và các bộ phận trong khi thi công Hướng đến phát triển nguồn nhân lực trẻ, năng động đáp ứng được những yêu cầu về giám sát thi công xây dựng để đảm bảo, nâng cao chất lượng công trình là một trong những nội dung cơ bản của quản lý chất lượng trong giai đoạn hiện nay Việc lựa chọn nhà thầu thi công có năng lực để thực hiện công việc xây dựng là yếu tố quan trọng của chủ đầu tư Thiết bị, máy móc, công nghệ, kỹ thuật thi công của nhà thầu xây dựng ảnh hưởng lớn đến chất lượng công trình xây dựng Mỗi nhà thầu xây dựng tiến hành hoạt động trong những điều kiện xác định về công nghệ thi công Việc vận dụng những công nghệ, kỹ thuật mới cũng đòi hỏi năng lực của nhà thầu xây dựng Khi thi công XDCT sử dụng công nghệ, kỹ thuật thi công lạc hậu thì khó có thể tạo ra công trình có chất lượng cao, đảm bảo yêu cầu về kỹ thuật Hiện này, để sử dụng hiệu quả tối đa máy móc, thiết bị, công nghệ hiện có, kết hợp với việc cập nhật những

kỹ thuật, công nghệ, vật liệu xây dựng mới nằm trong năng lực của nhà thầu để giảm chi phí xây dựng, rút ngắn tiến độ mà vẫn nâng cao được chất lượng công trình là một trong những hướng đi cần thiết và quan trọng của nhà thầu thi công xây dựng

Một trong những yếu tố đầu vào quyết định đến chất lượng công trình là vật liệu xây dựng Vì vậy, đặc điểm, tính chất và chất lượng vật liệu ảnh hưởng trực tiếp đến chất

lượng công trình xây dựng Hiện nay, vật liệu là hàng giả, hàng kém chất lượng bán tràn lan trên thị trường với giá rẻ Trong quá trình giám sát thi công xây dựng công trình, nếu không phát hiện kịp thời, nhà thầu xây dựng hoặc một số công nhân vì mục đích cá nhân sẽ trà trộn những vật liệu kém chất lượng vào trong thi công xây dựng sẽ gây ảnh hưởng xấu tới chất lượng CTXD, khi công trình được đưa vào sử dụng sẽ gây mất an toàn, nguy hiểm tính mạng con người Mỗi loại công trình giao thông đều sử dụng những vật liệu khác nhau vào trong thi công, qua đó sẽ hình thành những đặc tính chất lượng khác nhau Tính đồng nhất và tiêu chuẩn hoá của vật liệu xây dựng là

cơ sở quan trọng để chất lượng sản phẩm được ổn định, qua đó phục vụ thực hiện các mục tiêu đặt ra về chất lượng xây dựng cần tổ chức tốt hệ thống cung cấp, đảm bảo vật liệu cho quá trình thi công xây dựng Ứng dụng những loại vật liệu xây dựng mới là một hướng đi quan trọng và cần thiết của nghành xây dựng nói chung và nghành xây dựng giao thông nói riêng Qua đó sẽ giúp giảm chi phí xây dựng, rút ngắn tiến độ thi công, chất lượng công trình được nâng cao và không gây ô nhiễm môi trường Nhà thầu thi công xây dựng cần có các cách tổ chức áp dụng những biện pháp, kỹ thuật thi công phù hợp để những vật liệu mới được đưa vào sử dụng thường xuyên hơn Qua đó nâng cao chất lượng công trình xây dựng và nhiều lợi ích khác

Từ những yếu tố kể trên như vật liệu, thiết bị, công nghệ, kỹ thuật thi công, nhân công…, mặc dù có ở trình độ cao song nếu không được tổ chức thực hiện quy trình một cách hợp lý, kết hợp đồng bộ, nhịp nhàng giữa các công tác khác nhau thì khó có thể tạo ra những sản phẩm xây dựng có chất lượng đồng thời gây lãng phí tiền cho CĐT, hao hụt vật liệu, tăng khối lượng thi công, kéo dài thời gian thi công…Do đó, công tác tổ chức thực hiện quy trình và lựa chọn phương pháp tổ chức phù hợp từ phía nhà thầu xây dựng đóng một vai trò hết sức quan trọng Tuy nhiên, để có thể áp dụng

mô hình và phương pháp tổ chức thực hiện phù hợp với hoạt động có hiệu quả thì cần phải có năng lực tổ chức quản lý tốt Trình độ tổ chức, quản lý chất lượng là một trong những nhân tố cơ bản giúp góp phần cải tiến, hoàn thiện, nâng cao chất lượng xây dựng của nhà thầu thi công Công việc này yêu cầu với trình độ chuyên môn, hiểu biết cao của những người tổ chức, quản lý về chất lượng để xác định được mục tiêu cần thiết,chính xác, rõ ràng Từ đó làm cơ sở cho việc hoàn thiện, nâng cao chất lượng cho

1.3.2 Nhân tố khách quan

Khách quan là những sự vật, sự việc thay đổi nằm ngoài sự kiểm soát Do đó, nhân tố khách quan là yếu tố không lường trước được và có nguy cơ lớn ảnh hưởng đến chất lượng công trình

Thời tiết khắc nghiệt, mưa dài xảy ra thường xuyên vào mùa mưa gây ảnh hưởng đến chất lượng, tiến độ công trình Để đảm bảo tiến độ theo như thiết kế đôi khi công nhân phải làm việc đốt cháy giai đoạn, thi công xây dựng ẩu, các khoảng dừng kỹ thuật không được như ý muốn (cốt pha cần bao nhiêu ngày, độ đông kết của bê tông…) gây ảnh hưởng tới chất lượng công trình Đối với những nơi có địa chất phức tạp, ảnh hưởng tới công tác khảo sát dẫn đến nhà thầu, chủ đầu tư, thiết kế phải bàn bạc lại, mất thời gian do thay đổi, xử lý các phương án cho công trình gây ảnh hưởng đến tiến độ chung của công trình Đối với các công trình yêu cầu tiến độ thì đây là một điều bất lợi Bởi lẽ công việc xử lý nền móng phải tốn một thời gian dài

Hình 1.9 và 1.10 dưới đây đã nói lên những khó khăn khi thi công xây dựng công trình giao thông vào mùa mưa ở những vùng miền núi Có thể xảy ra những hiện tượng như

lũ quét, sạt lở đất gây hư hỏng cho công trình Từ đó làm ảnh hưởng đến chất lượng công trình, làm tăng khối lượng so với thiết kế và gây mất an toàn lao động trên công trường

Hình 1.9 Ngập lụt gây ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công và chất lượng công trình

Hình 1.10 Sạt lở đất vào mùa mưa ở vùng núi Thị trường cũng là yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm xây dựng Khi nói đến thị trường là đề cập tới các yếu tố: Cung, cầu, giá cả, quy mô thị trường, cạnh tranh…Chất lượng sản phẩm xây dựng cũng gắn liền với sự vận động và biến đổi của thị trường, đặc biệt là nhu cầu thị trường, tác động trực tiếp đến chất lượng sản phẩm Hiện nay khi đời sống xã hội tăng lên thì đòi hỏi về chất lượng cũng tăng theo, các công trình xây dựng luôn được quan tâm từ mọi thành phần trong xã hôi Dù với giá thành cao nhưng để đảm bảo chất lượng công trình và đầu tư hiệu quả của dự án luôn được đặt lên hàng đầu

Cơ chế chính sách của nhà nước có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình phát triển, nâng cao chất lượng của công trình xây dựng Khi cơ chế chính sách hợp lý thì sẽ thúc đẩy nhanh phát triển kinh tế - xã hội Với những công trình hạ tầng giao thông thì môi trường pháp lý với những chính sách và cơ chế quản lý có tác động trực tiếp và to lớn đến việc tạo ra và nâng cao chất lượng công trình xây dựng, qua đó tạo điều kiện cho các nghành khác phát triển nhanh chóng và hiệu quả Nó cũng tạo ra sức ép thúc đẩy các nhà thầu thi công xây dựng phải nâng cao chất lượng công trình thông qua các hình thức khuyến khích cạnh tranh, bắt buộc các nhà thầu phải nâng cao năng lực, tự chủ sáng tạo trong việc cải tiến chất lượng sản phẩm xây dựng

Trong chương này, tác giả đã trình bày và phân tích một số khái niệm cơ bản nhất về giám sát thi công xây dựng công trình, cũng như đánh giá tổng quan về công tác tư vấn giám sát ở nước ta trong giai đoạn hiện nay và thực trạng công tác giám sát thi công xây dựng công trình giao thông ở Việt Nam trong thời gian qua còn nhiều bất cập, chưa theo kịp sự phát triển của hoạt động xây dựng Qua đó, tác giả sẽ tìm cơ sở khoa học về năng lực tư vấn giám sát để phân tích và đánh giá ưu nhược điểm của công tác giám sát thi công các công trình giao thông đối với Ban QLDA huyện Sơn Động, để từ

đó đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực giám sát thi công các công trình giao thông cho Ban QLDA huyện Sơn Động ở những chương tiếp theo của luận văn

CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHÁP LÝ VỀ NĂNG LỰC GIÁM SÁT THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG

Cơ sở để thực hiện công tác giám sát thi công các công trình giao thông là các Luật, Nghị định, Thông tư và những văn bản của Nhà nước, tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia

và tiêu chuẩn cho công trình được các cấp có thẩm quyền phê duyệt Thông tư 17/2016 của Bộ xây dựng quy định rõ chứng chỉ năng lực giám sát tổ chức xây dựng công trình cho các hạng; 1 có trên 10 người có chứng chỉ, 15 người có chuyên môn, có trên 1 cấp công trình cấp 1, hơn 2 công trình cấp 2 cùng loại cấp công trình cấp đăng ký [6] Trong luận văn này, tác giả sẽ đề cập đến các công tác chính trong khi giám sát thi công bao gồm các công tác giám sát vật liệu xây dựng, giám sát kỹ thuật thi công, giám sát khối lượng thi công và giám sát ATLĐ

2.1.1 Các quy định về giám sát vật liệu xây dựng

Công trình xây dựng là một sản phẩm kết hợp từ nhiều yếu tố, trong đó vật liệu xây dựng là nhân tố chính, quan trọng nhất để xây dựng nên một công trình đảm bảo chất lượng Công trình có đảm bảo chất lượng hay không phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng vật liệu

Đánh giá được tầm quan trọng của việc quản lý chất lượng vật liệu trong thi công xây dựng công trình, Quốc hội, Chính phủ và Bộ xây dựng đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật quy định chặt chẽ việc quản lý chất lượng vật liệu, cụ thể như: Luật Xây dựng năm 2014 có 23 điều, Nghị định số 46/2015/NĐ-CP có 9 điều, Nghị định số 59/2015/NĐ-CP có 4 điều đề cập đến quản lý vật liệu xây dựng Đồng thời, Chính phủ cũng đã ban hành riêng Nghị định số 24a/NĐ-CP về quản lý vật liệu xây dựng, trong

đó có quy định về quản lý chất lượng hàng hóa, kinh doanh vật liệu xây dựng Ngoài

ra, Bộ Xây dựng còn ban hành Quy chuẩn QCVN 16:2014/BXD - Quy chuẩn quốc gia

về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng

Trong đó vật liệu xây dựng phải đảm bảo các yêu cầu về an toàn, hiệu quả, tiết kiệm

và không gây ô nhiễm môi trường Khi đưa vật liệu xây dựng vào công trường để sử

được duyệt Các chứng chỉ, chứng nhận kỹ thuật này phải được cơ quan liên quan có thẩm quyền cấp để bảo đảm chất lượng của vật liệu xây dựng VLXD phải đảm bảo theo thiết kế được duyệt, quy định của pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và pháp luật về chất lượng sản phẩm hàng hóa Khi thi công xây dựng công trình phải ưu tiên sử dụng các mỏ vật liệu tại địa phương, vật liệu trong nước để giảm chi phí xây dựng và tăng trưởng kinh tế trong nước Đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước, việc

sử dụng vật liệu nhập khẩu phải được quy định trong nội dung hồ sơ mời thầu, có các chứng chỉ, chứng nhận theo hồ sơ để đảm bảo yêu cầu phù hợp với thiết kế xây dựng

do CĐT quyết định [6]

2.1.2 Các quy định về giám sát kỹ thuật thi công

Có rất nhiều công việc trong công tác giám sát kỹ thuật thi công, mỗi công việc đều có những yêu cầu và qui định, tiêu chuẩn riêng để đảm bảo chất lượng trong thi công và khi đưa vào sử dụng Trong đó, những công việc chính cần TVGS chú ý đến đó là:

 Công tác đào, đắp đất: Kiểm tra chất lượng của công việc này được nêu rõ trong tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4447 : 2012 Công tác đất – Thi công và nghiệm thu Công tác kiểm tra chất lượng phải tiến hành theo bản vẽ thiết kế và các quy định về kiểm tra chất lượng và nghiệm thu các công trình xây dựng cơ bản Kiểm tra chất lượng đất đắp phải tiến hành ở hai nơi:

- Mỏ vật liệu: Phải ưu tiên tận dụng những mỏ vật liệu có sẵn ở địa phương, cự ly vận chuyển gần Trước khi khai thác vật liệu, phải tiến hành lấy mẫu thí nghiệm để kiểm tra lại một số tính chất cơ lý và các thông số chủ yếu khác của vật liệu đối chiếu với yêu cầu thiết kế để đảm bảo chất lượng yêu cầu đối với công trình [7]

- Ở công trình: Phải tiến hành kiểm tra thường xuyên quá trình đắp nhằm đảm bảo quy trình thi công và chất lượng đất đắp Tiến hành lấy mẫu đất thí nghiệm khi cần thiết để

so sánh với thiết kế thi công Mẫu kiểm tra phải lấy ở những chỗ đại diện và những nơi đặc biệt quan trọng (khe hốc công trình, nơi tiếp giáp, bộ phận chống thấm ) Phải lấy mẫu phân bố đều trên mặt bằng và mặt cắt công trình, mỗi lớp đắp phải lấy một đợt mẫu thí nghiệm Số lượng mẫu phải đủ để đảm bảo tính khách quan và toàn diện của

kết luận kiểm tra Đối với những công trình đặc biệt số lượng mẫu có thể nhiều hơn và

do thiết kế quy định [7]

 Công tác ván khuôn: Được áp dụng theo tiêu chuẩn nghiệm thu ván khuôn trích dẫn trong TCVN 4453:1995 “Tiêu chuẩn bắt buộc áp dụng từng phần – Kết cấu bê tông và

bê tông cốt thép toàn khối – Quy phạm thi công và nghiệm thu”

Đối với bề mặt ván khuôn tiếp xúc với bê tông yêu cầu cần được chống dính, phải đảm bảo chất chống dính có tính vật lý, hóa học phù hợp với công tác hoàn thiện sau này Các chất dùng để đảm bảo chống dính cho bê tông với ván khuôn không được gây ảnh hưởng xấu tới chất lượng bê tông và cốt thép bên trong Khi thi công lắp dựng ván khuôn thành dầm, tường, cột phải tính đến việc đảm bảo phù hợp cho công tác tháo,

dỡ sớm không tác động, ảnh hưởng tới các thành phần còn lại Khi nhà thầu thi công lắp dựng ván khuôn xong cần phải nghiệm thu theo các điểm sau: Độ chính xác của ván khuôn so với thiết kế được duyệt, độ kín khít giữa các tấm ván khuôn và giữa ván khuôn với mặt nền hoặc với mặt khối bê tông đã đổ trước, sự vững chắc của ván khuôn đối với giằng chống, cần chú ý đến các chỗ nối, chỗ tựa [8]

Độ chính xác của ván khuôn ở những bộ phận, thành phần quan trọng khi kiểm tra cần phải tiến hành bằng máy trắc đạc hay bằng những dụng cụ khác như: dây, thước đo chiều dài,… Cán bộ kiểm tra phải có những phương tiện cần thiết để kết luận được độ chính xác của các ván khuôn theo hình dáng, kích thước, vị trí Yêu cầu của công tác ván khuôn là phải được thiết kế và thi công sao cho đúng vị trí của kết cấu, đúng kích thước hình học của kết cấu, đảm bảo độ cứng, độ ổn định, dễ dựng lắp và dễ tháo dỡ, đồng thời không cản trở đến các công tác lắp đặt cốt thép và đổ, đầm bê tông [8]

 Công tác kiểm tra cốt thép bao gồm các việc sau đây:

- Kiểm tra chất lượng, độ sạch của thanh thép

- Kiểm tra việc gia công cho thanh thép đảm bảo kích thước yêu cầu như thiết kế

- Kiểm tra việc tạo thành khung cốt thép của kết cấu và đảm bảo cốt thép đúng vị trí trong suốt quá trình đổ bê tông

- Các lỗ chôn trong kết cấu dành cho việc luồn dây cáp hoặc các chi tiết của việc lắp đặt thiết bị sau này và các chi tiết đặt sẵn bằng thép hay vật liệu khác sẽ chôn trong bê tông về số lượng, về vị trí với độ chính xác theo tiêu chuẩn Cần lưu ý, không được cho các chi tiết bằng kim loại nhôm hay hợp kim có nhôm tiếp xúc với bê tông bởi vì phân tử nhôm sẽ tác động vào kiềm xi măng tạo ra sự trương thể tích bê tông làm cho

bê tông bị nát vụn trong nội tại kết cấu [8]

Tiến hành thử kéo cốt thép áp dụng theo tiêu chuẩn TCVN 197:1985 Để đảm bảo khả năng chịu biến dạng dẻo của cốt thép, cần thí nghiệm uốn cốt thép Thí nghiệm uốn cốt thép theo TCVN 198:1985

Trong đó việc tạo thành khung của kết cấu gồm các việc buộc cốt thép thành khung và lắp dựng đưa khung đúng vào vị trí đã có cốt pha hoặc để bọc cốt pha cho khung cốt thép này Việc nối buộc các thanh thép chồng lên nhau đối với các loại cốt thép do thiết kế qui định Không nối tại những nơi mà kết cấu chịu lực lớn và chỗ kết cấu uốn cong Trong một tiết diện kết cấu , không nối quá 25% diện tích tổng cộng của cốt thép chịu lực với thép tròn trơn và không quá 50% với thép vằn Đoạn buộc chồng không nhỏ hơn 250 mm cho vùng chịu kéo và 200 mm cho vùng chịu nén Với thép tròn trơn, đầu thanh nối chập phải uốn móc Thép thanh vằn không cần uốn móc Dây thép buộc

là dây thép mềm có đường kính 1mm Một đoạn chập phải được buộc ít nhất 3 mối, một mối giữa và hai mối ở hai đầu chập Cần kiểm tra các chi tiết chôn sẵn trong bê tông và các vật cần chôn trong bê tông Những vật này cần cố định vào khung cốt thép hay vào cốt pha phải thực hiện trong quá trình tạo thành khung cốt thép của kết cấu này Cần kiểm tra về vị trí và số lượng cho chính xác [8]

Trong quá trình thi công xây dựng sẽ có nhiều yếu tố làm tác động xê dịch vị trí cốt thép đã được nghiệm thu trước khi đổ bê tông như đi lại trên cốt thép, dẵm bẹp cốt thép vai bò ở các gối tựa, sự đầm bê tông khi tỳ chày đầm vào cốt thép, sự va đập cơ học làm móp các khung cốt thép, vỡ các miếng kê, lệch các miếng kê Sự thường trực của công nhân đảm bảo sửa những lỗi này là yêu cầu bắt buộc Không có thợ sắt trực khi đổ bê tông sẽ dẫn đến những sai hỏng gây ảnh hưởng đến chất lượng của bê tông cho nên cần chú ý bố trí người nắn chỉnh túc trực Thiếu công nhân trực cốt pha và công nhân trực sửa cốt thép thì chưa nên tiến hành đổ bê tông Kết cấu bê tông cốt

thép là kết cấu chịu lực quan trọng đảm bảo chức năng công trình và sự bền vững của kết cấu nên việc kiểm tra của cán bộ TVGS để đảm bảo chất lượng công trình là hết sức cần thiết

2.1.3 Các quy định về giám sát khối lượng thi công

Đối với công việc này đòi hỏi TVGS cần nghiên cứu kỹ hồ sơ và có chuyên môn tốt, nắm vững những kỹ năng về đo, bóc khối lượng thực tế trong khi xây dựng công trình Hiện nay, việc nhà thầu giảm bớt khối lượng so với thiết kế xảy ra không phải là ít TVGS cần theo dõi, thống kê, cập nhật danh mục và khối lượng các công việc hoàn thành theo thời gian quy định (ngày, tuần, tháng, quý, năm) Thực hiện việc đo đạc thực tế, kết hợp với bản vẽ hoàn công, tính toán xác định khối lượng các công việc đã thi công xong làm căn cứ để CĐT thanh toán chi phí cho nhà thầu Khi sử dụng thiết bị

để đo đạc thì công việc đo đạc phải do những người được đào tạo và có chứng chỉ chuyên môn (do cơ sở đào tạo hợp pháp cấp) thực hiện Kiểm tra, xác nhận những khối lượng phát sinh (ghi rõ nguyên nhân) trong khi thi công để CĐT giải quyết khi thanh toán chi phí với nhà thầu Khối lượng phát sinh được CĐT hoặc người quyết định đầu tư chấp thuận, phê duyệt là cơ sở để thanh toán, quyết toán công trình Thường xuyên báo cáo cho CĐT về khối lượng xây lắp đã hoàn thành Nghiêm cấm tuyệt đối việc khai khống, tăng khối lượng hoặc móc ngoặc giữa các bên liên quan dẫn đến làm sai khối lượng thanh toán gây thất thoát, lãng phí tiền cho CĐT [9]

Thi công xây dựng công trình phải được tiến hành thực hiện theo khối lượng thiết kế

đã được duyệt do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt thiết kế Khối lượng khi thi công xây dựng đã được tính toán, xác nhận giữa CĐT, nhà thầu thi công xây dựng và tư vấn giám sát theo giai đoạn thi công và được đối chiếu với khối lượng thi công thực tế để làm cơ sở nghiệm thu, thanh toán theo hợp đồng [10]

2.1.4 Các quy định về giám sát an toàn lao động

Công trường thi công xây dựng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, mỗi năm xảy ra hàng ngàn

vụ tai nạn lao động do công tác an toàn lao động chưa đáp ứng được mức độ bùng nổ của số lượng công trình xây dựng Hiện nay Nhà nước đã có qui định bắt buộc về tổ chức bộ máy giám sát an toàn trên công trường xây dựng Giám sát đảm bảo ATLĐ

pháp luật về an toàn lao động Giám sát việc thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường đối với các công trình xây dựng theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường Giám sát các biện pháp đảm bảo an toàn đối với công trình lân cận, công tác quan trắc công trình Đề nghị CĐT tổ chức điều chỉnh thiết kế khi phát hiện sai sót, bất hợp lý về thiết kế

Triển khai thực hiện kế hoạch về ATLĐ trong thi công xây dựng công trình đã được CĐT chấp thuận Trong khi thi công xây dựng nếu TVGS phát hiện những hành vi vi phạm về các quy định về quản lý ATLĐ hoặc các nguy cơ xảy ra tai nạn lao động, sự

cố gây mất ATLĐ trên công trường thì phải có biện pháp chấn chỉnh kịp thời, xử lý theo quy định nội bộ của nhà thầu đã đề ra Quyết định việc tạm dừng thi công xây dựng đối với công việc có nguy cơ xảy ra tai nạn lao động, sự cố gây mất ATLĐ Tiến hành đình chỉ tham gia lao động đối với những người lao động không tuân thủ biện pháp, kỹ thuật ATLĐ hoặc vi phạm các quy định về sử dụng dụng cụ, phương tiện bảo

hộ lao động trong khi thi công xây dựng và báo cáo cho CĐT, chỉ huy trưởng công trường [5]

Đối với công việc giám sát ATLĐ trong thi công xây dựng công trình thì cần phải tổ chức theo dõi, kiểm tra thường xuyên việc thực hiện biện pháp thi công, kỹ thuật thi công bảo đảm an toàn lao động của nhà thầu thi công xây dựng Thông báo, giải thích cho người lao động và thực hiện giám sát về các phương pháp thi công an toàn, đề ra các phương pháp thay thế nếu cần thiết để đảm bảo ATLĐ Hướng dẫn giúp nhà thầu các thủ tục khai báo, điều tra về tai nạn lao động (nếu xảy ra) theo đúng quy định hiện hành của pháp luật Kết hợp tìm các biện pháp cùng với bên nhà thầu xây dựng làm việc với các cơ quan chức năng tại địa phương để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhằm không gây ảnh hưởng đến tiến độ thi công và giảm thiểu tối đa thiệt hại do tai nạn lao động Tiến hành thông báo và lập biên bản với các trường hợp vi phạm nội quy công trường và nội quy ATLĐ Cùng với nhà thầu thi công xây dựng lập các quy trình thi công an toàn, cố vấn cho chỉ huy trưởng công trường và các đội thi công các biện pháp, phương pháp thi công đảm bảo an toàn Luôn chú ý đến điều kiện lao động và các thiết bị làm việc đảm bảo an toàn trong khi thi công xây dựng Tình trạng an toàn tại nơi thi công thường xuyên được kiểm tra Kiểm tra, theo dõi về các trang thiết bị

bảo hộ lao động của công nhân như giày, mũ, găng tay và các thiết bị khác Kết hợp cùng với bên nhà thầu hướng dẫn lắp đặt các biển báo an toàn trên công trường thi công để tránh các nguy cơ xảy ra tai nạn trong và ngoài công trường [6]

2.2 Nội dung và các yêu cầu đối với công tác giám sát thi công công trình giao thông

Chất lượng công trình giao thông là tổng hợp của nhiều nhân tố kết hợp tạo thành, vì vậy để quản lý được chất lượng công trình giao thông cần phải quản lý, kiểm soát được các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng công trình bao gồm: con người, vật liệu xây dựng, kỹ thuật thi công, khối lượng thi công Bên cạnh đó giám sát chất lượng thi công còn gắn liền với từng giai đoạn của hoạt động xây dựng và mỗi giai đoạn lại có những hình thức, biện pháp kỹ thuật riêng nhằm đảm bảo chất lượng công trình xây dựng Cho nên đối với những công tác vật liệu xây dựng, kỹ thuật thi công, khối lượng thi công và an toàn lao động đều có những yêu cầu, quy định riêng theo các Luật, nghị định, thông tư, tiêu chuẩn do Nhà nước ta ban hành

Để thực hiện tốt công việc được giao, người tư vấn giám sát cần phải đáp ứng được các yêu cầu sau:

- Trung thực, liêm chính, khách quan, không vụ lợi Thường xuyên trau dồi, nghiên cứu để nâng cao chuyên môn nhằm nắm vững các văn bản, quy phạm, pháp luật về quản lý và đầu tư xây dựng cơ bản của Nhà nước Kỹ sư được đào tạo chuyên ngành

và có kinh nghiệm công tác tối thiểu là 3 năm trong lĩnh vực phụ trách, có đủ năng lực chuyên môn và nghiệp vụ đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao Tìm hiểu, nghiên cứu, nắm rõ nội dung của hồ sơ thiết kế được duyệt, các biện pháp, kỹ thuật thi công áp dụng cho từng hạng mục công trình như thiết kế được duyệt Hiểu rõ tiến độ thi công và kiểm tra về nhân sự, máy móc thiết bị theo yêu cầu thiết kế để thực hiện công việc thi công Đối với những công tác thi công phức tạp cần yêu cầu trình độ lành nghề của công nhân tương ứng với công việc họ thực hiện Có thể phân tích, thực hiện công tác nghiệm thu đúng khối lượng so với thiết kế, qua đó đánh giá được tiến độ, chất lượng hoàn thành công trình [10]

- Giám sát thi công công trình đúng theo yêu cầu thiết kế được phê duyệt, tiêu chuẩn

kỹ thuật và hợp đồng xây dựng Khi phát hiện nhà thầu xây dựng thi công sai sót so với thiết kế được phê duyệt cần báo cáo với CĐT, cấp trên trực tiếp hoặc cán bộ phụ trách kỹ thuật của nhà thầu xây dựng (đối với những lỗi sai khi thi công) và tiến hành lập biên bản nếu cần thiết Thực hiện công việc giám sát trong suốt quá trình thi công

từ khi khởi công xây dựng cho đến khi hoàn thành công trình Kiểm tra, xác nhận, nghiệm thu công trình đưa vào sử dụng [10]

Trách nhiệm thực hiện của TVGS như sau: Kiểm tra chất lượng đối với vật liệu xây dựng, sản phẩm, thiết bị sử dụng cho công trình xây dựng do nhà thầu xây dựng nhập

về So sánh các chứng chỉ, chứng nhận do nhà thầu thi công trình đối với yêu cầu của

hồ sơ thiết kế đề ra trước đó Kiểm tra chất lượng sản phẩm xây dựng của nhà thầu trong suốt quá trình thi công xây dựng công trình Giám sát thi công xây dựng đại diện của CĐT, kiểm tra và nghiệm thu công việc xây dựng trong quá trình thi công xây dựng công trình Thường xuyên tổ chức kết hợp cùng với các bên liên quan tiến hành thí nghiệm đối chứng, thí nghiệm thử tải và kiểm định xây dựng trong quá trình thi công xây dựng công trình Tiến hành kiểm tra, nghiệm thu từng giai đoạn thi công xây dựng để chuyển đến các bước tiếp theo, từng hạng mục công trình và toàn bộ công trình xây dựng để đưa vào khai thác, sử dụng Từ đó làm cơ sở để tiến hành thanh toán chi phí cho nhà thầu xây dựng và bàn giao công trình theo đúng quy định [10]

2.2.1 Nội dung và yêu cầu đối với công tác giám sát vật liệu

Việc kiểm tra giám sát chất lượng vật liệu xây dựng trong thi công công trình giao thông là một trong các hoạt động chính của công tác quản lý chất lượng xây dựng Việc quản lý chất lượng xây dựng nói chung và vật liệu xây dựng nói riêng phải tuân thủ theo qui định của Nhà nước Trách nhiệm quản lý chất lượng đối với vật liệu, sản phẩm, thiết bị sử dụng cho công trình xây dựng:

- Trách nhiệm của nhà thầu cung ứng sản phẩm xây dựng, vật liệu xây dựng đã là hàng hóa trên thị trường: Tổ chức thực hiện thí nghiệm kiểm tra chất lượng và cung cấp cho bên mua sản phẩm xây dựng các chứng chỉ, chứng nhận, các thông tin có liên quan tới sản phẩm xây dựng theo quy định của hợp đồng xây dựng đã ký kết, những quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và quy định của pháp luật khác có liên quan Xem xét những yêu cầu của hợp đồng xây dựng để kiểm tra chất lượng, số lượng

và chủng loại của sản phẩm trước khi bàn giao cho nhà thầu Tiến hành những thông báo cần thiết cho bên giao thầu các yêu cầu về vận chuyển, lưu giữ, bảo quản sản phẩm xây dựng để đảm bảo chất lượng sản phẩm được tốt nhất Khi có sản phẩm hư hỏng, không đạt yêu cầu về chất lượng so với hồ sơ thiết kế thì cần thực hiện sửa chữa, đổi sản phẩm theo cam kết bảo hành sản phẩm xây dựng và quy định của hợp đồng xây dựng [2]

- Trách nhiệm của nhà thầu chế tạo, sản xuất vật liệu xây dựng, cấu kiện và thiết bị sử dụng cho công trình xây dựng theo yêu cầu riêng của thiết kế: Trình bên giao thầu quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng trong quá trình sản xuất, chế tạo và quy trình thí nghiệm, thử nghiệm theo yêu cầu của thiết kế Tự kiểm soát chất lượng và phối hợp với bên giao thầu trong việc kiểm soát chất lượng trong quá trình chế tạo, sản xuất, vận chuyển và lưu giữ tại công trình Tiến hành tổ chức kiểm tra và nghiệm thu chất lượng sản phẩm trước khi bàn giao cho bên giao thầu Cung cấp đầy đủ cho bên giao thầu các chứng nhận, chứng chỉ, thông tin, tài liệu liên quan theo quy định của hợp đồng xây dựng Vận chuyển, bàn giao sản phẩm cho bên giao thầu theo quy định của hợp đồng [2]

- Trách nhiệm của bên giao thầu: Quy định rõ ràng về số lượng, chủng loại, các yêu cầu kỹ thuật của vật liệu, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị trong hợp đồng với nhà thầu cung ứng, nhà thầu sản xuất, chế tạo phù hợp với yêu cầu của thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật

áp dụng cho công trình Kiểm tra số lượng, chủng loại, các yêu cầu về kỹ thuật của vật liệu, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị theo quy định trong hợp đồng Thực hiện kiểm soát chất lượng trong quá trình chế tạo, sản xuất theo quy trình đã thống nhất với nhà thầu Yêu cầu các nhà thầu cung ứng, sản xuất, chế tạo thực hiện trách nhiệm quy định tại Khoản 1, Khoản 2 Điều này trước khi nghiệm thu, cho phép đưa VLXD, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị vào sử dụng cho công trình [2]

Giám sát, kiểm tra vật liệu xây dựng đem về công trình Mọi vật liệu xây dựng không đúng yêu cầu của thiết kế được duyệt phải đưa khỏi phạm vi công trình (nếu được sự đồng ý của CĐT) mà không được phép lưu giữ trên công trường Những thiết bị không phù hợp với công nghệ và chưa qua kiểm định không được đưa vào sử dụng hay lắp