slide bài giảng sinh học 11 tiết 02 vận chuyển các chất trong cây

- Dòng đi xuống dòng mạch rây - Dòng đi lên dòng mạch gỗChất hữu cơ Nước và ion khoáng Trong cây có 2 dòng vận chuyển:... MẠCH GỖ MẠCH RÂYCấu tạoNêu cấu tạo, thành phần dịch và động lực

“Tại sao trong tự nhiên nước chảy từ trên cao xuống mà

trong cây nước đi ngược từ dưới đi lên?”

Chỉ ra điểm kết thúc của con đường xâm nhập hướng

tâm (nước và ion khoáng) từ đất vào rễ cây?

Trung trụ

“Tại sao trong tự nhiên nước chảy từ trên cao xuống mà trong cây nước đi ngược từ dưới đi lên?”

 Quan sát hình ảnh động và cho biết trong cây có

những dòng vận chuyển nào?

- Dòng đi xuống

(dòng mạch rây)

- Dòng đi lên (dòng mạch gỗ)Chất hữu cơ

Nước và ion khoáng

Trong cây có 2 dòng vận chuyển:

Quan sát sơ đồ để thấy được con đường đi

của dòng mạch gỗ trong cây

MẠCH GỖ MẠCH RÂYCấu tạo

Nêu cấu tạo, thành phần dịch và động lực của dịng mạch gỗ và

dịng mạch rây bằng cách điền vào phiếu học tập sau:

Yêu cầu nội dung thảo luận :

Hình 2.2 Mạch gỗ của thực vật có hoa

Lỗ bên

Mạch ống Quản bào

MINH HỌA – CẤU TẠO MẠCH GỖ

Tiêu chí Quản bào Mạch ống

Đường

Cách nối Đầu tế bào này nối với

đầu tế bào kia hơi vát

* So sánh cấu tạo của quản bào và

mạch ống, bằng cách điền vào

bảng sau:

* Loại tế bào cấu tạo nên mạch gỗ?

** Cấu tạo mạch gỗ thích hợp với chức năng vận chuyển nước và

ion khoáng từ rễ lên lá ?

Yêu cầu nội dung thảo luận :

Hình 2.2 Mạch gỗ của thực vật có hoa

Lỗ bên

Mạch ống

Quản bào

MINH HỌA – CẤU TẠO MẠCH GỖ

Đáp án: *Mạch gỗ cấu tạo gồm nhưng

tế bào chết là quản bào và mạch ống

** -Các tế bào không có màng,

không có bào quan Đầu cuối và

thành bên đục thủng lỗ và nối với

- Thành mạch gỗ được linhin hóa

nên bền chắc và chịu nước

MINH HỌA – CẤU TẠO MẠCH RÂY

• Các tế bào kèm giàu ti thể

là nguồn cung cấp năng lượng (ATP) cho quá trình vận chuyển chủ động

* Loại tế bào cấu tạo nên mạch rây?

** Cách sắp xếp các tế bào

Nội dung nghiên cứu

- Thành mạch gỗ được linhin hoá bền chắc và chịu nước.

- Mạch rây gồm các TB sống là ống rây (TB hình rây) và TB kèm

- Tế bào hình rây sắp xếp sát nhau thông qua bản rây tạo ra dòng vận chuyển từ lá xuống rễ

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP

- Nước (chủ yếu)

- Các ion khoáng

- Các chất hữu cơ được tổng hợp từ rễ

-chủ yếu là sản phẩm tổng hợp ở lá như saccarôzơ, các axit amin, vitamin, hoocmôn TV (chủ yếu)

- Một số hợp chất hữu cơ khác (ATP,…)

- Một số các ion khoáng được sử dụng lại Đặc biệt rất giàu K+ làm cho độ pH cao (8-8,5)

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP

Nêu thành phần dịch mạch gỗ và thành

phần dịch mạch rây?

Xem phim  xác định động lực đẩy dòng mạch gỗ

Do áp suất rễ (động lực đầu dưới)

Xem phim  xác định động lực đẩy dòng mạch gỗ

Do áp suất rễ (động lực đầu dưới)

Xem phim  xác định động lực đẩy dòng mạch gỗ

Do thoát hơi nước ở lá

Hình 2.4.Ứ giọt ở cây lúa

a) Ứ giọt ở đỉnh lá lúa b) Thủy khổng ở lá

Giải thích hiện tượng ứ giọt ở cây lúa?

Xem hình xác định động lực đẩy dòng mạch gỗ

Do lực liên kết giữa các phân tử nước…

ĐỘNG LỰC DÒNG MẠCH GỖ

Xem hình xác định động lực của dòng mạch rây

*Chất hữu cơ tổng hợp chủ yếu

ở cơ quan nào của cây?

**Cơ quan nào của cây cần

thấu giữa cơ quan cho (lá) và cơ quan

chứa (rễ, củ, quả…) dòng mạch rây

vận chuyển từ nơi có áp suất thẩm

thấu cao(lá) đến nơi có áp suất thẩm

thấu thấp(rễ, củ, quả …)

DÒNG MẠCH GỖ DÒNG MẠCH RÂY

3 Động

lực

Nhờ sự kết hợp của 3 lực:

- Lực đẩy (áp suất rễ): động lực đầu dưới.

- Lực hút do thoát hơi nước:

động lực đầu trên.

-Lực liên kết giữa các phân tử nước với nhau và với thành mạch gỗ.

đẩy cột nước từ rễ lên lá.

-Sự vận chuyển dòng mạch rây là do sự

chênh lệch áp suất thẩm thấu giữa cơ quan nguồn (lá) và cơ quan chứa (rễ, hạt, quả, …)

 dòng m ch rây đi ạch rây đi từ cơ quan nguồn tới

cơ quan chứa

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP

Tiêu chí Mạch gỗ Mạch rây

Cấu tạo

- Là những tế bào chết, quản bào và mạch ống.

- Thành mạch gỗ được linhin hóa nên bền chắc và chịu nước.

- Các tế bào nối với nhau thành những ống dài rỗng từ rễ lên lá Quản bào và mạch ống thì sắp xếp các lỗ bên sít nhau tạo ra dòng vận chuyển ngang

- Là những tế bào sống, gồm ống hình rây và tế bào kèm

- Các ống rây nối đầu với nhau quan bản rây tạo thành ống dài (không phải ống rỗng) đi từ lá xuống rễ

cột nước liên tục đi từ rễ lên lá

-Là sự chệnh lệch áp suất thẩm thấu giữa cơ quan cho (lá) và cơ quan nhận (rễ)

dòng mạch rây chảy từ nơi có áp suất thẩm thấu cao đến nơi có áp suất thẩm thấu thấp.

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP

HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI SÁCH GIÁO KHOA

1 Chứng minh cấu tạo của mạch gỗ thích nghi với chức năng vận chuyển nước và ion khoáng từ rễ lên lá?

2 Động lực nào giúp dòng nước và ion khoáng di chuyển được từ rễ lên lá ở những cây gỗ cao lớn hàng chục mét?

3 Nếu m t ống mạch gỗ bị tắc, dòng mạch gỗ có thể đi ột ống mạch gỗ bị tắc, dòng mạch gỗ có thể đi lên được không?

4 Động lực nào nay dòng mạch rây đi từ lá đến các cơ quan khác.

BÀI TẬP VỀ NHÀ

Tại sao khi ta bóc vỏ quanh

cành cây hay thân cây thì sau

một thời gian phía trên chỗ

bị bó phình to ra?