slide bài giảng sinh học 11 tiết 15 tiêu hóa ở động vật

 Tiêu hóa là quá trình biến đổi các thức ăn phức tạp lấy từ môi trường ngoài thành những chất dinh dưỡng đơn giản mà cơ thể hấp thụ được...  Hoạt động tiêu hóa bao gồm biến đổi cơ học

Các nhóm động vật lấy các chất hữu cơ

từ đâu v à nhờ quá trình nào ?

Trùng roi

Quan sát sơ đ ồ sau, hãy cho biết ở dấu (?) diễn ra quá trình gì?

(?)

Quá trình tiêu hoá

I – KHÁI NIỆM VỀ TIÊU HÓA

I – KHÁI NIỆM VỀ TIÊU HÓA

Tiêu hóa là gì ?

 Tiêu hóa là quá trình biến đổi các thức ăn phức tạp lấy từ môi trường ngoài thành những chất dinh dưỡng đơn giản mà cơ thể hấp thụ được.

- Tiêu hoá nội bào: Xảy ra trong tế bào.

• Có 2 hình thức tiêu hoá:

Quan sát sơ đồ và cho biết hình thức tiêu hoá ở trùng

II Tiêu hoá ở các nhóm động vật

NHóm ĐV Chưa có cơ quan

tiêu hoá Có túi tiêu hoá Ống tiêu hoá và các tuyến tiêu hoá

HÃY MÔ TẢ QUÁ TRÌNH TIÊU HOÁ VÀ HẤP THỤ THỨC ĂN Ở TRÙNG GIÀY?

Hãy mô tả quá trình tiêu

hoá trong túi tiêu hoá?

-Thức ăn Vào túi tiêu hoá

 Thực hiện quá trình tiêu hóa ngoại bào là

chủ yếu.

 Hoạt động tiêu hóa bao gồm biến đổi cơ

học và biến đổi hóa học

 Tuỳ thuộc loại thức ăn khác nhau mà cấu

tạo các phần của cơ quan tiêu hóa có sai khác về chi tiết

Mô tả quá trình tiêu hóa ở trong ống tiêu hóa và tuyến tiêu hóa?

II Tiêu hoá ở các nhóm động vật

NHóm ĐV Chưa có cơ quan

tiêu hoá Có túi tiêu hoá Ống tiêu hoá và các tuyến tiêu hoá

TB tuyÕn

dd + T¡

TH

dë dang

TĂ

Hãy so sánh cấu tạo cơ quan tiêu hoá ở các

động vật, qua đó em có nhận xét gì ?

Trong quá trình tiến hoá của các động vật, cấu tạo

cơ quan tiêu hoá ngày càng phức tạp : Ch a có cơ

quan tiêu hoá có túi tiêu hoá đơn giản ống tiêu hoá (với nhiều bộ phận)

ĐV ch a có cơ

quan tiêu hoá ĐV có túi tiêu hoá ĐV có ống tiêu hoá

Sinh vật có cấu tạo ống tiêu hóa

Sinh vật có cấu tạo ống tiêu hóa

b Bắt đầu chuyên hóa :

- Có tuyến tiêu hóa

(Tuyến gan ở tôm)

- Có phần phụ miệng

- Ruột tịt tiết dịch tiêu

hoá

Sinh vật có cấu tạo ống tiêu hóa

c Chuyên hóa cao:

Ống và các tuyến tiêu hoá

phức tạp, có phân hoá

rõ về cấu tạo, chuyên hoá

về chức năng

Chiều hướng tiến hĩa về hệ tiêu hĩa của động vật:

Ngày càng phức tạp : từ khơng cĩ cơ quan tiêu hĩa đến

cĩ cơ quan tiêu hĩa , từ túi tiêu hĩa đến ống tiêu hĩa

Ngày càng rõ rệt: sự chuyên hoá cao của các bộ phận

trong ống tiêu hoá làm tăng hiệu quả tiêu hoá thức ăn

Từ tiêu hoá nội bào đến tiêu hoá ngoại bào.Nhờ tiêu hoá ngoại bào động vật ăn được thức ăn có kích thước lớn hơn

* Cấu tạo:

* Sự chuyên hoá về chức năng:

* Sự tiến hoá về hình thức tiêu hoá:

Có các loại thức ăn nào ?

điểm thích nghi với

các loại thức ăn đó.

III Tiêu hoá ở động vật ăn thịt và ăn tạp

Những bộ phận nào trong ống tiêu hoá tham gia biến đổi thức ăn ở Đv ăn thịt và ăn tạp? -Khoang miệng.

- Dạ dày.

- Ruột.

Sinh học 11 Bài 15

III Tiêu hoá ở động vật ăn thịt và ăn tạp.

- Tiêu hoá hoá học : Tuyến n ớc bọt tiết men

amilaza phân huỷ 1 phần tinh bột.

Nh n , s c ọn , sắc ắc Gặm và lấy thịt ra khỏi xương

Răng nanh Nhọn và dài Cắm vào con mồi và giữ con mồi cho chặt

Răng ăn thịt

Răng cạnh hàm Lớn , sắc ,

có nhiều mấu dẹt  Cắt nhỏ thịt để dễ nuốt

Răng hàm

Nhỏ , ít sử dụng

Hãy xác định các đặc điểm khác nhau về răng ng ời với

răng chó sói? ý nghĩa của sự khác nhau đó?

*Răng của đv ăn thịt(chó sói) sắc, nhọn, răng cửa và răng nanh rất phát triển( cắn,xé thức ăn).

*Răng đv ăn tạp (ng ời ) có bề mặt rộng, răng nanh kém phát triển, răng hàm có nhiều nếp ( nghiền thức ăn)

*Sự khác nhau này thể hiện sự thích nghi với chế độ thức ăn khác nhau

Hàm răng chó sói

III Tiêu hoá ở động vật ăn thịt và ăn tạp.

2 Dạ dày và ruột

- ở dạ dày:

III Tiêu hoá ở động vật ăn thịt và ăn tạp.

2 Dạ dày và ruột.

A Tiêu hoá ở dạ dày:

- Tiêu hoá cơ học: Các cơ dạ dày co bóp nhào

trộn thức ăn

Tác dụng: làm nhỏ, nhuyễn thức ăn, trộn

thức ăn với dịch vị tạo thuận lợi cho tiêu hoá hoá học

- Tiêu hoá hoá học: Tuyến vị tiết HCl ( làm

các phân tử prôtein duỗi thẳng) và enzim

pépin phân huỷ 1 phần protein.

Hoạt động tiêu hoá hoá học xảy ra chủ yếu tại ruột non Hãy giải thích kết luận đó?

2 Tiêu hoá ở dạ dày và ruột.

- B.Tiêu hoá ở ruột:

+ Tiêu hoá hoá học: d ới tác dụng của dịch tuỵ, dịch ruột, dịch mật các chất phức tạp trong thức ăn biến đổi thành những chất dinh d ỡng hấp thụ đ ợc

nh : axitamin, đ ờng đơn, nucleotit …

Sinh học 11

Các cơ của thành ruột so với cơ dạ dày có gì khác? Hoạt động cơ học của ruột sẽ có tác dụng gì?

Sinh học 11

+ Tiªu ho¸ c¬ häc: C¸c c¬ cña thµnh ruét máng chñ yÕu cã t¸c dông ® a c¸c viªn thøc ¨n xuèng phÇn tiÕp theo cña èng tiªu ho¸.

Quan sát hình sau để hoàn thiện câu trả lời cho

câu a của bài tập số 4.

*So sánh độ dài của ruột với độ dài cơ thể ( chiều cao) thấy : ruột có chiều dài lớn gấp nhiều lần chiều dài cơ thể

điều này cú thuận lợi hay khó khăn cho quá trình tiêu hoá ?

*So với động vật ăn tạp, ruột của động vật ăn thịt có tỉ

lệ dài ruột/ dài cơ thể lớn hay nhỏ hơn ? Vỡ sao ?

Sự thích nghi của ruột với chức năng tiêu hoá:

+Ruột có đầy đủ các enzim và điều kiện thuận lợi

cho quá trình tiêu hoá thức ăn.

+ Ruột có chiều dài lớn gấp nhiều lần chiều dài cơ

thể giúp thời gian l u thức ăn đủ lâu để các enzim tiêu

Sù hÊp thô c¸c chÊt dinh d ìng sÏ x¶y ra bé

phËn nµo cña èng tiªu hãa? V× sao?

Sù hÊp thô chÊt dinh d ìng cã thÓ x¶y ra ë thùc qu¶n, d¹ dµy nh ng

chñ yÕu x¶y

ra t¹i ruét non.

ở ng êi tr ëng thµnh: -DiÖn tÝch xung quanh cña ruét non kho¶ng:

Em có nhận xét gì về bề mặt hấp thụ của ruột? điều

đó có ý nghĩa gì? Nhờ đặc điểm nào mà ruột có

bề mặt hấp thụ nh vậy?

Cấu tạo trong của ruột non

3 Sù hÊp thô c¸c chÊt dinh d ìng

Các chất dinh d ỡng sẽ đ ợc hấp thụ theo cơ chế nào?

b) Cơ chế hấp thụ.

- Cơ chế khuếch tán ( từ nồng độ cao đến nơi có nồng

độ thấp hơn) : Glixerin, axit béo, vitamin tan trong dầu.

- Cơ chế vận chuyển chủ động( ng ợc dốc nồng độ):

glucozơ, axitamin … ( phần lớn các chất còn lại)

Cơ quan tiờu hoỏ Chức năng tiờu hoỏ

Khoang miệng

Dạ dày

+ Biến đổi cơ học: nhờ răng

+ Biến đổi hoá học: nhờ Enzim từ tuyến n

ớc bọt-Biến đổi cơ học: Nhờ cơ thành dạ dày

- Biến đổi hoá học : Nhờ Enzim và HCL tiết ra từ tuyến vị

Từ kiến thức đó học, hóy hoàn Thành PHT sau:

Tiêu hoá Chuyển hoá nội bào

- Phân biệt tiêu hoá với chuyển hoá vật chất và

năng lượng ở tế bào?

- Mối liên quan giữa tiêu hoá với chuyển hoá

nội bào?

- Xảy ra ở ống tiêu hoá

- Biến đổi TĂ chất đơn →

giản.

- Xảy ra trong TB.

-Tổng hợp chất hữu cơ đặc trưng của TB

- Phân giải chất hữu cơ đặc trưng của TB→ ATP.

Pr Tinh bột Lipit

Quá trình tiêu hoá

(Biến đổi trung gian)

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Ở động vật có những hình thức tiêu hoá nào?

Tiêu hoá nội bào Tiêu hoá ngoại bào

Tiêu hoá thực bào

Câu 2: Thế nào là tiêu hoá ngoại bào?

Sự tiêu hoá xảy ra bên ngoài tế bào Sự tiêu hoá ở mặt ngoài của cơ thể động vật

Sự tiêu hoá xảy ra ở khoang miệng ở các loài động vật bậc cao

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

A

B

C

Câu 3: Tại sao sau tiêu hoá ngoại bào

thức ăn phải được tiêu hoá nội bào?

Vì sau tiêu hoá ngoại bào thức ăn chưa hoàn toàn

ở dạng đơn giảnThức ăn phải được tiêu hoá nội bào mới biến thành đơn giản để sử dụng

Vì tiêu hoá ngoại bào và tiêu hoá nội bào là hai giai đoạn của một quá trình thống nhất

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

A

B

C

Túi tiêu hoá có thể tiêu hoá được thức ăn có kích thước lớn hơn

Câu 4: Ưu điểm của tiêu hoá thức ăn trong túi tiêu hoá so với tiêu hoá nội bào?

Túi tiêu hóa có thể tiêu hoá được thức ăn khó tiêu hơn

Túi tiêu hoá có thể tiêu hoá được nhiều thức ăn hơn

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

C

B

A

Câu 5: Những hoạt động trong ống tiêu hoá?

Tiêu hoá hoá học Tiêu hoá cơ học

Tiêu hoá nhờ vi sinh vật cộng sinh trong ống tiêu hoá

Tất cả đều đúng

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

A

B

C

D

1 2 3 4 5 6

Nội dung Túi tiêu hoá Ống tiêu hoá

Mức độ trộn lẫn

thức ăn với chất thải

Mức độ hoà loãng

của dịch tiêu hoá

Mức độ chuyên hoá

của các bộ phận

Chiều đi của thức

Trân thành cám ơn thầy cô

và các em học sinh