ĐỊA LÍ 12 Bài 21: Đặc điểm nền nông nghiệp nước ta

Nước ta nằm trong khu vực nhiệt đới ẩm gió mùa dẫn đến sự phân hóa về mùa vụ đối với hoạt động sản xuất nông nghiệp.. Tuy nhiên điều này cũng làm tăng thêm tính chất bấp bênh vốn có c[r]

SỞ GD-ĐT PHÚ YÊN TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ

CHỦ ĐỀ Bài 21: Đặc điểm nền nông nghiệp nước ta

Nước ta nằm trong khu vực nhiệt đới ẩm gió mùa dẫn đến sự phân hóa về mùa vụ đối với hoạt động sản xuất nông nghiệp Tuy nhiên điều này cũng làm tăng thêm tính chất bấp bênh vốn có của nông nghiệp Việc phòng chống thiên tai, sâu bệnh hại cây trồng, dịch bệnh đối với vật nuôi luôn là nhiệm vụ quan trọng.

A Kiến thức trọng tâm

1 Nền nông nghiệp nhiệt đới.

a Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên cho phép nước ta phát triển một nền nông nghiệp nhiệt đới

 Khí hậu nhiệt đới ẩm và có sự phân hoá rõ rệt theo:

o Theo chiều Bắc – Nam

o Theo mùa

o Theo đai cao

 Hình thành cơ cấu mùa vụ theo mùa khí hậu, sự đa dạng trong cơ cấu sản phẩm của từng vùng, miền, của khu vực miền núi và đồng bằng

 Tính chất nhiệt đới gió mùa của thiên nhiên nước ta làm tăng thêm tính chất bấp bênh vốn có của nông nghiệp Việc phòng chống thiên tai, sâu bệnh hại cây trồng, dịch bệnh đối với vật nuôi luôn là nhiệm vụ quan trọng

b Nước ta đang khai thác có hiệu quả nền nông nghiệp nhiệt đới

 Các tập đoàn cây, con được phân bố phù hợp hơn với các vùng sinh thái nông nghiệp

 Cơ cấu mùa vụ có những thay đổi quan trọng, với các giống ngắn ngày, chống chịu sâu bệnh và có thể thu hoạch trước mùa bão, lụt hay hạn hán

 Tính mùa vụ được khai thác tốt hơn nhờ đẩy mạnh hoạt động vận tải, áp dụng rộng rãi công nghiệp chế biến và bảo quản nông sản

 Đẩy mạnh sản xuất nông sản xuất khẩu (gạo, cà phê, cao su, hoa quả…) là một phương hướng quan trọng để phát huy thế mạnh của nông nghiệp nhiệt đới

2 Phát triển nền nông nghiệp hiện đại sản xuất hàng hóa góp phần nâng cao hiệu quả của nông nghiệp nhiệt đới.

 Nền nông nghiệp nước ta hiện nay tồn tại song song nền nông nghiệp cổ truyền và nền nông nghiệp hàng hóa

 Đặc điểm chính của nền nông nghiệp cổ truyền và nền nông nghiệp hàng hóa

3 Kinh tế nông thôn nước ta đang có sự chuyển dịch rõ nét (Khuyến khích HS tự học)

B BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI

Câu 1: Hãy lấy các ví dụ để chứng minh sự phân hoá mùa vụ là do sự phân hoá khí hậu của

nước ta?

Bài làm:

Các ví dụ để chứng minh sự phân hoá mùa vụ là do sự phân hoá khí hậu của nước ta:

- Sự khác biệt mùa vụ giữa miền Bắc và miền Nam

 Đồng hằng sông Hồng có hai vụ lúa chính là vụ lúa chiêm xuân và vụ lúa mùa Ngoài

ra, còn có vụ đông trồng các cây rau màu thích hợp với khí hậu lạnh vào mùa đông (từ tháng XI đến tháng IV)

 Đồng bằng sồng Cửu Long có hai vụ lúa chính trong năm là vụ lúa mùa, vụ lúa đông xuân và vụ lúa hè thu

- Sự khác biệt mùa vụ giữa đồng bằng và miền núi

 Ở đồng bằng chủ yếu là hai vụ lúa đông xuân và hè thu Riêng ở đồng bằng sông Hồng còn có vụ đông

 Ở miền núi chủ yếu là vụ cây hoa màu Mỗi năm thường có hai vụ chính, ngoài ra còn

có nhiều cây trồng trái vụ Khác với miền núi phía Nam, miền núi phía Bắc vào mùa đông lạnh có thể trồng được các loại cây rau màu ôn đới có giá trị cao (do ảnh hưởng có gió mùa Đông Bắc)

Câu 2: Việc sử dụng đất trong điều kiện nông nghiệp nhiệt đới cần chú ý những điều gì.

Bài làm:

Khí hậu nhiệt đới là điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất nông nghiệp Tuy nhiên trong quá trình sử dụng cần phải chú ý:

 Bảo vệ đất chống xói mòn, rửa trôi và suy thoái đất

 Áp dụng các hệ thống canh tác khác nhau giữa các vùng

Câu 3: Nền nông nghiệp nhiệt đới có những thuận lợi và khó khăn gì Hãy cho ví dụ chứng

minh rằng nước ta đang phát triển ngày càng có hiệu quả nền nông nghiệp nhiệt đới?

Bài làm:

a Nền nông nghiệp nhiệt đới có những thuận lợi và khó khăn đó là:

Thuận lợi:

 Chế độ nhiệt ẩm dồi dào cho phép cây trồng vật nuôi phát triển quanh năm, áp dụng các hình thức luân canh, xen canh, tăng vụ…

 Sự phân hóa khí hậu là cơ sở có lịch thời vụ khác nhau giữa các vùng, tạo nên cơ cấu sản phẩm NN đa dạng, có nhiều loại có giá trị xuất khẩu cao

Khó khăn:

 Tính bấp bênh của nền NN nhiệt đới, tai biến thiên nhiên thường xảy ra: bão, lũ lụt, hạn hán…

 Dịch bệnh đối với cây trồng vật nuôi

b Chứng minh rằng nước ta đang khai thác ngày càng có hiệu quả đặc điểm của nền NN nhiệt đới

 Các tập đoàn cây trồng và vật nuôi được phân bố phù hợp hơn với các vùng sinh thái

 Cơ cấu mùa vụ, giống có nhiều thay đổi

 Tính mùa vụ được khai thác tốt hơn nhờ đẩy mạnh hoạt động vận tải, áp dụng công nghiệp chế biến và bảo quản nông sản

 Đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm của nền nông nghiệp nhiệt đới

 Câu 4: Hãy phân biệt một số nét khác nhau cơ bản giữa nông nghiệp cổ truyền và nông

nghiệp hàng hoá

 Bài làm:

NHÓM ĐỊA LÍ

GVBM TRẦN TRỌNG TRÍ