Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì : -Tại Đà Nẵng, nghĩa binh nổi dậy với quân triều đình chống Pháp.. -Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Hi Vọng của Pháp trên sôn[r]
Trang 1KẾ HOẠCH HƯỚNG DẪN DẠY HỌC HKII NĂM HỌC 2019- 2020
MƠN: LỊCH SỬ 8
Phần II: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1918
Chương I: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP
TỪ NĂM 1858 ĐẾNCUỐI THẾ KỈ XIX.
Bài24 CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873
I- THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM
1 Chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858 - 1859:
- Sáng 1 9 1858 Pháp nổ súng đánh Đà Nẵng
- Quân dân ta dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương, lập phịng tuyến , anh dũng chống trả
- Sau 5 tháng xâm lược, Pháp chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà
2 Chiến sự ở Gia Định năm 1859:
- 17 2 1859 Pháp tấn cơng và chiếm thành Gia Định
-Ngày 24-2-1861 Pháp chiếm đại đồn Chí Hịa
Thừa thắng, Pháp chiếm các tỉnh Định Tường, Biên Hòa, Vĩnh Long
-Ngày 5-6-1862, triều đình Huế ký với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất thừa nhận quyền cai trị của Pháp ở 3 tỉnh miền Đơng Nam Kì và đảo Cơn Lơn
II- CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TỪ NĂM 1858 - 1873.
1 Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đơng Nam Kì:
-Tại Đà Nẵng, nghĩa binh nổi dậy với quân triều đình chống Pháp
-Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Hi Vọng của Pháp trên sơng Vàm Cỏ Đơng
-Khởi nghĩa Trương Định ở Gị Cơng
2 Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam Kỳ:
-Triều đình Huế ra sức ngăn cản phong trào kháng Pháp của nhân dân ở Nam kì, ra lệnh bãi binh, cầu hịa
-Tháng 6-1867 Pháp chiếm 3 tỉnh Tây Nam Kì
-Phong trào chống Pháp diễn ra nhiều hình thức như bất hợp tác với giặc, đấu tranh vũ trang, dùng văn thơ lên án thực dân
1 Nêu những nét cơ bản của tình hình VN sau 1867
2 Thực dân Pháp cĩ kế hoạch đánh chiếm Bắc kì như thế nào?
3 Tại sao triều đình Huế kí Hiệp ước Giáp Tuất (1874)?
4 Nêu một số tấm gương chống pháp: Nguyễn Trung Trực (câu nĩi trước lúc hi sinh)
5 Những bài thơ của Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị
Bài 25 KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TỒN QUỐC (1873- 1884)
I Thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ nhất Cuộc kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì:
1 Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì
- Thiết lập bộ máy thống trị, bĩc lột về KT, mở trường đào tạo tay sai…
- Triều đình Huế vẫn thực hiện chính sách đối nội và đối ngoại lỗi thời
2 TD Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất (1873):
+ 11/10/1873, lấy cớ giải quyết vụ Đuy-puy gây rối, Gác-ni-ê kéo quân ra Bắc
+ Sáng 20/11/1873, Pháp nổ súng đánh thành Hà Nội đến trưa thì thất thủ
Sau đĩ đánh chiếm Hải Dương, Hưng Yên, Phủ Lí, Ninh Bình, Nam Định
3 Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ (1873- 1874):
a Hà Nội:
Nhân dân anh dũng đứng lên chiến đấu, điển hình là chiến thắng Cầu Giấy (21/12/1873).
b Các tỉnh đồng bằng Bắc Kì: Quân Pháp đi đến đâu cũng bị đột kích, tập kích điển hình là p.tr
của cha con Nguyễn Mậu Kiến (Thái Bình), Phạm Văn Nghị (Nam Định)
c Hiệp ước Giáp Tuất (15/3/1874):
Trang 2Nội dung:
+ Quân Pháp rút khỏi Bắc Kì
+ Nhà Nguyễn thừa nhận 6 tỉnh Nam Kì hoàn toàn thuộc Pháp; Chịu lệ thuộc Pháp về ngoại giao
và thương mại
+ TD Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần II ntn?
+ ND Bắc Kì k/c ntn?
+ ND của Hiệp ước Pa-tơ-nốt?
+ Thái độ của ND đ/v triều đình Huế kí các Hiệp ước đầu hàng?
Bài 25 KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873- 1884)(tt)
II Thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ hai Nhân dân Bắc Kỳ tiếp rục kháng chiến trong những năm 1882 -1884:
1 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ lần thứ hai (1882):
a Hoàn cảnh:
* TB Pháp đang phát triển mạnh, càng lộ rõ dã tâm XL
* Nước ta:
+ Mâu thuẫn giữa ND và PK ngày càng quyết liệt
+ Kinh tế, quốc phòng ngày càng suy yếu
+ Các đề nghị cải cách duy tân bị khước từ
Triều đình rối loạn đến cực độ
b Diến biến:
+ Lấy cớ triều đình Huế vi phạm Hiệp ước 1874, ngày 3/4/1882 Ri-vi-e dẫn đầu quân Pháp đổ bộ lên Hà Nội
+ 25/4/1882 Ri-vi-e gởi tối hậu thư buộc Hoàng Diệu nộp thành
+ Quân ta đã chống trả quyết liệt nhưng cuối cùng thất bại
+ Triều đình Huế cầu cứu nhà Thanh và thương thuyết với Pháp
2 Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng chiến:
- Khi quân Pháp tiến đánh Bắc Kì lần 2, ND tích cực phối hợp với quân của triều đình chống Pháp
19/5/1883 ta lập nên chiến thắng cầu giấy lần 2, Ri-vi-e bị giết Triều đình hèn nhát bỏ lỡ cơ hội
- 7/1883, Pháp quyết định đem quân tấn công vào Thuận An
3 Hiệp ước Pa-tơ-nốt Nhà nước PKViệt Nam sụp đổ (1884)
- Chiều 18/8/1883 hạm đội Pháp tấn công vào cửa Thuận An
20/8/1883 chiếm Thuận An
- Triều đình hoảng hốt xin đình chiến và kí với Pháp Hiệp ước Quý Mùi (25/8/1883)
- ND Hiệp ước Hác-măng (SGK)
- Ngày 6/6/1884, triều đình Huế ký với Pháp Hiệp ước Pa-tơ-nốt Việt Nam trở thành nước thuộc địa nửa phong kiến
Chiến thắng Cầu Giấy lần thứ 2 có tác động ntn?
Nội dung của Hiệp ước Quý Mùi (Hác-măng) ?
Thái độ của ND ntn khi triều đình kí Hiệp ước?
Trước thái độ phản kháng mạnh mẽ của nhân dân, thực dân Pháp đối phó ntn?
Tại sao lại kí Hiệp ước Pa-tơ-nốt? ND ntn?
Thái độ trách nhiệm của nhà Nguyễn trước âm mưu xâm lược TD Pháp ntn?
Bài 25 PHONG TRÀO KHÁNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM
CUỐI THẾ KỈ XIX (TỪ SAU NĂM 1885)
1 Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở kinh thành Huế tháng 7/1885:
a Nguyên nhân:
Trang 3+ Sau 2 Hiệp ước 1883 và 1884, phe chủ chiến trong triều đình nuơi hi vọng giành lại chủ quyền
từ tay Pháp Họ XD lực lượng, tích trữ lương thực, khí giới, trừng trị những kẻ thân Pháp, đưa Ưng Lịch lên ngơi (vua Hàm Nghi)
+ Pháp lo sợ tìm mọi cách tiêu diệt phe chủ chiến
- Vài nét về Tơn Thất Thuyết
b Diễn biến:
+ Đêm mùng 4 rạng sáng 5/7/1885, Tơn Thất Thuyết hạ lệnh tấn cơng quân Pháp ở Tịa Khâm
sứ và Đồn Mang Cá
+ Nhờ cĩ ưu thế về vũ khí, quân giặc phản cơng chiếm kinh thành Huế
2 Phong trào Cần vương bùng nổ và lan rộng- Ngày 13/7/1885, Tơn Thất Thuyết nhân danh
vua Hàm Nghi, ra “Chiếu Cần vương” kêu gọi văn thân, sĩ phu và ND đứng lên giúp vua cứu nước
Phong trào gồm 2 giai đoạn
+ 1885-1888: Khởi nghĩa nổ ra khắp cả nước, sơi động nhất là các tỉnh Trung Kì và Bắc Kì (từ Phan Thiết trở ra) Điển hình là: Mai Xuân Thưởng, Nguyễn Xuân Ơn, Lê Trung Đình, Lê Trực, Nguyễn Phạm Tuân, Lê Thành Phương …
+ 1888-1896: Phong trào quy tụ trong những cuộc k/n lớn, cĩ quy mơ và trình độ tổ chức cao, tập trung ở Bắc Kì và Bắc Trung Kì
- Em hiểu thế nào là “Cần vương”, “Phong trào Cần vương ”?
II.NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG
1 Khởi nghĩa Ba Đình 1886-1887
2 Khởi nghĩa Bãi Sậy 1883-1892
3 K/n Hương Khê (1885- 1896)
+ Địa bàn: huyện Hương Khê và Hương Sơn thuộc tỉnh Hà Tĩnh, sau đĩ lan rộng ra nhiều tỉnh
khác
+ Lãnh đạo: Phan Đình Phùng , Cao Thắng
+ Diễn biến: 2 giai đoạn
Giai đoạn 1: (1885-1889): xây dựng căn cứ, chuẩn bị lực lượng, rèn đúc vũ khí
+ Giai đoạn 2(1888-1895):
- Nghĩa quân dựa vào rừng rúi hiểm trở tấn công địch, đẩy lùi nhiều cuộc càn quét
- TD Pháp tập trung binh lực, bao vây cô lập nghĩa quân và tấn công căn cứ Ngàn Trươi
- 28/12/1895, Phan Đình Phùng hi sinh, nghĩa quân dần dần tan rã
Giải thích tại sao khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất ?.
Bài 27 KHỞI NGHĨA YÊN THẾ VÀ PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP
CỦA ĐỒNG BÀO MIỀN NÚI CUỐI THẾ KỈ XIX
I Khởi nghĩa Yên Thế
1 Nguyên nhân: Pháp thi hành chính sách bình định, nhân dân Yên Thế đã đứng dậy đấu tranh.
2 Diễn biến
+ Giai đoạn (1884-1892): Nhiều tốn nghĩa quân hoạt động riêng rẽ dưới sự chỉ huy của thủ
lĩnh Đề Nắm
+ Giai đoạn (1893-1908): Nghĩa quân vừa xây dựng vừa chiến đấu dưới sự chỉ huy của thủ lĩnh
Đề Thám
+ Giai đoạn (1909 – 1913): Pháp tập trung lực lượng tấn cơng Yên Thế, lực lượng nghĩa quân
hao mịn Ngày 10 – 2 – 1913, Đề Thám bị sát hại K/n tan rã
3 Ng nhân thất bại, ý nghĩa LS
+ Nguyên nhân thất bại:
- Do Pháp lúc này cịn mạnh
- Lực lượng nghĩa quân cịn mỏng và yếu
- Cách thức tổ chức và lãnh đạo cịn nhiều hạn chế
Trang 4Ý nghĩa:
- Cuộc khởi nghĩa thể hiện tinh thần yêu nước chống Pháp của giai cấp nơng dân
- Gĩp phần làm chậm quá trình bình định của Pháp
II.Phong trào chống Pháp của đồng bào miền núi (Đọc thêm)
Khëi nghÜa Yªn ThÕ có những đặc điểm gì khác so với các cuộc k/n cùng thời? (vỊ thêi gian tån t¹i, qui m«, tÝnh chÊt)