- Chủ động bố trí trận địa cọc trên sông Bạch Đằng để tiêu diệt thuyền chiến của giặc và đánh sập ý đồ xâm lược của nhà Nguyên đối với nước ta... + Cải cách văn hóa, giáo dục có nhiều [r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI
NĂM HỌC: 2013-2014 MÔN: LỊCH SỬ LỚP 7 Thời gian: 90 phút (Không kể phát đề)
Đề:
Câu 1 (4 điểm)
Em hãy trình bày cách đánh giặc độc đáo của Lý Thường Kiệt trong cuộc kháng chiến chống Tống (1075-1077) và nêu ý nghĩa của cuộc kháng chiến.
Câu 2 (4 điểm)
Em hãy cho biết cách đánh giặc của nhà Trần trong cuộc kháng chiến lần thứ ba có gì giống và khác so với lần thứ hai?
Câu 3 (4 điểm)
Em hãy trình bày tóm tắt cuộc cải cách của Hồ Quý Ly? Những cải cách của Hồ Quý Ly có ý nghĩa và tác dụng gì?
Câu 4 (8 điểm)
Nước Đại Việt thời Lý được xây dựng và phát triển như thế nào? Vì sao vua Lý Thái Tổ cho dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long? Ý nghĩa của việc làm đó?
_ Hết _
HƯỚNG DẪN CHẤM
Trang 2ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỊCH SỬ 7
NĂM HỌC: 2013-2014
Câu 1 (4 điểm)
+ Cách đánh giặc độc đáo của Lý Thường Kiệt.
- Năm 1075 nhà Lý chủ trương tập kích sang Châu Ung, Châu Khâm, Châu Liêm (đất Tống) giành thế chủ động, bất ngờ… (0.5 điểm)
- Xây dựng phòng tuyến sông Cầu… (0.5 điểm)
- Tấn công để tự vệ (0.5 điểm)
- Cuối năm 1077, đọc bài thơ “Thần”… (0.5 điểm)
- Cuối năm 1077 vượt sông Như Nguyệt tập kích doanh trại địch… (0.5 điểm)
- Chủ động kết thúc chiến tranh bằng thương lượng, giảng hóa… (0.5 điểm)
+ Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống.
- Đập tan âm mưu xâm lược thôn tính Đại Việt của nhà Tống (0.5 điểm)
- Thể hiện lòng yêu nước, ý thức độc lập dân tộc (0.5 điểm)
Câu 2 (4 điểm)
* Giống:
- Tránh thế giặc mạnh ban đầu, ta chủ động rút lui để bảo toàn lực lượng, chờ thời cơ để phản công tiêu diệt giặc (0.75 điểm),
- Thực hiện kế hoạch “vườn không nhà trống” (0.75 điểm)
* Khác:
- Lần này tập trung tiêu diệt đoàn thuyền chở lương thực của Trương Văn
Hổ để quân Mông – Nguyên không có lương thảo nuôi quân dồn chúng vào thế
bị động, khó khăn (1.5 điểm)
- Chủ động bố trí trận địa cọc trên sông Bạch Đằng để tiêu diệt thuyền chiến của giặc và đánh sập ý đồ xâm lược của nhà Nguyên đối với nước ta (1.0 điểm)
Câu 3 (4 điểm)
Những cải cách của Hồ Quý Ly:
- Chính trị:
+ Thay thế dần các võ quan cao cấp do quý tộc tôn thất nhà Trần nắm giữ bằng những người không phải họ Trần, thân cận với mình (0.5 điểm)
+ Đổi tên một số đơn vị cấp trấn, và quy định cách làm việc của bộ máy chính quyền các cấp, các quân ở triều phải về các lộ để nắm tình hình (0.5 điểm)
- Tài chính, kinh tế: Phát hành tiền giấy thay cho tiền đồng, ban hành chính sách “hạn điền”, quy định lại thuế ruộng, thuế định (0.5 điểm)
- Xã hội: Ban hành chính sách “hạn nô” năm đói kém bắt nhà giàu phải bán thóc cho nhà nghèo (0.5 điểm)
- Văn hóa, giáo dục: Bắt nhà sư chưa đến 50 tuổi phải hoàn tục, cho dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm, yêu cầu mọi người phải học (0.5 điểm)
- Quân sự: Tăng cường củng cố quân sự, quốc phòng (0.25 điểm)
- Ý nghĩa và tác dụng:
+ Đưa nước ta bước đầu thoát khỏi khủng hoảng (0.25 điểm)
+ Hạn chế tập trung ruộng đất của quý tộc, địa chủ (0.25 điểm)
+ Làm suy yếu thế lực nhà Trần (0.25 điểm)
+ Tăng nguồn thu nhập cho nhà nước (0.25 điểm)
Trang 3+ Cải cách văn hóa, giáo dục có nhiều tiến bộ (0.25 điểm)
Câu 4 (8 điểm)
* Xây dựng và phát triển nhà nước:
- Về tổ chức nhà nước:
+ Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô về Đại La đổi tên là Thăng Long (0.5 điểm) + Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt (0.5 điểm)
+ Chính quyền Trung ương: đứng đầu là vua, dưới có quan đại thần và quan ở hai bên văn, võ (0.5 điểm)
+ Chính quyền ở địa phương: cả nước chia thành 24 lộ, dưới lộ là phủ, dưới phủ là huyện, dưới huyện là hương xã (0.5 điểm)
- Luật pháp:
+ Năm 1042 nhà Lý ban hành bộ luật hình thư (0.5 điểm)
+ Bao gồm những quy định chặt chẽ bảo vệ nhà vua và cung điện, xem trọng việc bảo vệ của công và tài sản của nhân dân, nghiêm cấm giết trâu bò, bảo vệ sản xuất nông nghiệp (0.75 điểm) Người bị phạm tội bị xử phạt nghiêm khắc (0.25 điểm)
- Quân đội:
+ Quân đội nhà Lý bao gồm quân bộ, quân thuỷ (0.5 điểm)
+ Vũ khí có giáo, mác, máy bắn đá (0.25 điểm)
+ Trong quân còn chia thành 2 loại: Cấm quân và quân địa phương (0.5 điểm)
- Việc tuyển chọn quan lại: ban đầu chọn chủ yếu con em gia đình quý tộc, quan lại, sau chọn cả người thi cử đỗ đạt (0.75 điểm)
- Một số việc làm quan tâm đến đời sống nhân dân: Dựng lầu chuông, làm lễ cày tịch điền, (0.5 điểm)
* Vì sao vua Lý Thái Tổ cho dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long?
Trong chiếu dời đô nêu rõ: “ Thành Đại La đô cũ của cao vương (Cao Biền), ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ vì ngập lụt, muôn vật thịnh đạt.” (1.0 điểm)
* Ý nghĩa:
- Thể hiện sự sáng suốt của một vị vua đầu tiên của triều Lý (0.5 điểm)
- Tạo điều kiện cho kinh thành Thăng Long dần dần trở thành đô thị phồn thịnh, là bộ mặt của đất nước (0.5 điểm) /
Trang 4CẤU TRÚC ĐỀ:
Câu 1
- Tuần 6
- Tiết 11.Bài 8: Nước ta buổi đầu độc lập.
Câu 2.
- Tuần 12-13
- Tiết 24-27 Bài 14: Ba lần kháng chiến chống xâm lược Mông -Nguyên thế kỷ XIII.
Câu 3.
- Tuần 16
- Tiết 31 Bài 16: Sự suy sụp của nhà Trần cuối thế kỷ XIV.
Câu 4.
- Tuần 7
- Tiết 14 Bài 10: Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước.