Lũy giữa cũng toàn tre nhưng là loại tre thẳng (tre hóa ). Lũy trong cùng tre càng thẳng hơn. Tre óng chuốt vươn thẳng tắp, ngọn không dày và rậm như tre gai. Suốt năm tre xanh rờn đ[r]
Trang 1TUẦN 23- TIẾT 89:
PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
Ngày 22/2/2021
Giáo viên: Bùi Thị Hồng Minh Trường THCS Minh Quang
Trang 2TIẾT 89: PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
a/ Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt Thuyền cố lấn lên Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ.
I/ Phương pháp viết văn tả cảnh
1 ví dụ
Đối tượng tả Hình ảnh chọn
tả Nhận xét Phương pháp tả
Khúc sông có nhiều thác dữ
Dượng
Hương
Thư
Ngoại hình.
Động tác
Trang 3[?] Tại sao qua miêu tả
dượng Hương Thư ta có
thể hình dung ra khúc
sông có nhiều thác dữ?
Dượng Hương Thư là hình ảnh tiêu biểu
TIẾT 89: PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
Vì:
- Hành động của nhân vật gấp gáp, khẩn trương.
- Sức lực của nhân vật được bộc lộ tối đa.
-Tư thế của nhân vật hiên ngang dũng mãnh
=> thấy được sự hiểm trở và dữ dội của dòng sông
Trang 4TIẾT 89: PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
a/ Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt Thuyền cố lấn lên Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ.
I/ Phương pháp viết văn tả cảnh
1 ví dụ
Đối tượng
tả Hình ảnh chọn tả Nhận xét Phương pháp tả
Khúc sông có nhiều thác dữ
Dượng
Hương
Thư
Ngoại hình.
Động tác
Nhờ miêu tả ngoại hình, động tác của nhân vật DHT ta hình dung, cảm nhận được cảnh sắc là 1 khúc sông có nhiều thác
dữ, hiểm trở.
Gián tiếp miêu tả cảnh vật
Trang 5b/ Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,…lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai.
[?] Đoạn văn tả quang
cảnh gì?
( Đoàn Giỏi)
Tả quang cảnh trên dòng sông Năm Căn
TIẾT 89: PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
I/ Phương pháp viết văn tả cảnh
1 ví dụ
Trang 6b/ Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh bọ
Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm
Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước
ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước
bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như
người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng
Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn
ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước
dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành
vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng
lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này
chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng
bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh
chai lọ,…lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù và
khói sóng ban mai.
b/ Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh bọ
Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm
Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước
ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước
bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như
người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng.
Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn
ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước
dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành
vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng
lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này
chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng
bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh
chai lọ,…lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù và
khói sóng ban mai ( Đoàn Giỏi)
? Đoạn văn tả mấy cảnh? Đó là cảnh nào?
Hai bên bờ sông
TIẾT 89: PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
I/ Phương pháp viết văn tả cảnh
1 ví dụ
Cảnh dòng sông NC
Trang 7VDb Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh bọ Mắt, đổ ra
con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng
[?] Khi miêu tả cảnh
dòng sông tác giả lựa
hình ảnh tiêu biểu
nào?
- Sông mênh mông
- Nước
- Cá nước
[?] Trình tự miêu tả? Khái quát đến cụ thể từ
trên xuống, từ gần đến xa
TIẾT 89: PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
I/ Phương pháp viết văn tả cảnh
1 ví dụ
Trang 8Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ , rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,… lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai.
[?] Khi miêu tả cảnh hai
bên bờ sông tác giả lựa
hình ảnh tiêu biểu nào?
- Rừng đước
- Cây đước
Khái quát đến cụ thể
Trang 9Tả cảnh dưới mặt sông
Tả cảnh rừng đước hai bên
bờ bờ
Gần (dưới)
xa (trên)
b/ Thuyền chúng tôi chèo thoát qua
kênh bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn,
xuôi về Năm Căn Dòng sông Năm Căn
mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển
ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng
đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như
người bơi ếch giữa những đầu sóng
trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông
rộng hơn ngàn thước , trông hai bên
bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như
hai dãy trường thành vô tận Cây đước
mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái
rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này
chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông,
đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu
xanh rêu, màu xanh chai lọ,…lòa nhòa
ẩn hiện trong sương mù và khói sóng
ban mai.
TIẾT 89: PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
Tả cảnh trực tiếp
Đoạn văn miêu tả theo thứ tự nào?
Trang 10Tả cảnh dưới mặt sông
Tả cảnh rừng đước hai bên bờ bờ
Gần (dưới)
xa (trên)
b/ Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng
hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng
đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường
thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi,
theo từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp,
lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng
sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu
xanh rêu, màu xanh chai lọ,…lòa nhòa ẩn
hiện trong sương mù và khói sóng ban
mai.Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh
bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về
Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông,
nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác,
cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp
xuống như người bơi ếch giữa những đầu
sóng trắng
TIẾT 89: PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
[?] Thứ tự này có làm nổi bật được quan cảnh
dòng sông Năm Căn không?
Trang 11TIẾT 89: PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
I/ Phương pháp viết văn tả cảnh
1 ví dụ
2/ Ghi nhớ:
Muốn tả cảnh cần:
- Xác định được đối tượng miêu tả
-Quan sát, lựa chọn được
những hình ảnh tiêu biểu;
-Trình bày những điều quan sát
được theo một thứ tự.
Trang 121 Lũy làng là một vành đai phòng thủ kiên cố! Lũy làng có ba vòng
bao quanh làng Màu xanh là màu của lũy:
2 Lũy ngoài cùng, trồng tre gai, thứ tre gốc to, thân to nhưng
ngoằn ngoèo không thẳng, cành rậm, đan chéo nhau Mỗi nhánh tre
lại có những gai tre nhọn hoắt, rất cứng, mà những ai bén mảng vào
ven lũy, vô ý giẫm phải, khêu nhổ cũng khá phiền.
3 Lũy tre ngoài cùng này không đốn, tre đời nọ truyền đời kia Tre
cụ, tre ông, tre bà, tre cha, tre mẹ, tre con, tre cháu, chút chít, chằng
chéo bằng ngọn bằng tán, bằng cách ấy khiến con sẻ bay qua cũng
không lọt… Những gốc tre cứ to bự lên, chuyển thành màu mốc, khép
kín vào nhau, thành bức tường thành bằng tre, mà với chiến tranh
giáo mác, voi ngựa thuở xưa, muốn đột nhập vào làng chẳng dễ gì!
4 Lũy giữa cũng toàn tre nhưng là loại tre thẳng (tre hóa) Lũy trong
cùng tre càng thẳng hơn Tre óng chuốt vươn thẳng tắp, ngọn không
dày và rậm như tre gai Suốt năm tre xanh rờn đầy sức sống Và đến
mùa đổi lá thì toàn bộ tán xanh chuyển thành một màu vàng nhạt Khi
một trận gió mùa lay gốc, tầng tầng lá nối nhau bay xuống thành một
rải vàng… Tre lũy làng thay lá… Mùa lá mới oà nở,thứ màu xanh lục,
nắng sớm chiếu vào trong như màu ngọc, đẹp như loại cây cảnh quần
thể, báo hiệu một mùa hè sôi động Thân tre cứng cỏi, tàn tre mềm
mại Mưa rào ập xuống, rồi trời tạnh, mối cánh, chuồn chuồn đan cài
trong bầu trời đầy mây xốp trắng Nhìn lên,những ngọn tre thay lá,
những búp tre non kín đáo, ngây thơ, hứa hẹn sự trửơng thành, lòng
yêu quê hương của con người được bồi đắp lúc nào không rõ!
5 Dưới gốc tre, tua tủa những mầm măng Măng trồi lên nhọn hoắt
như một mũi gai khổng lồ xuyên qua đất lũy mà trỗi dậy, bẹ măng bọc
kín thân cây non,ủ kĩ như áo mẹ trùm lần trong lần ngoài cho đứa con
non nớt Ai dám bảo thảo mộc tự nhiên không có tình mẫu tử?
=> Giới thiệu khái quát luỹ làng
=>Tả chi tiết lũy ngoài cùng,
=> Tả Khái quát lũy giữa, tả chi tiết lũy trong cùng và lồng vào cảm xúc
=> Miêu tả măng tre để phát biểu cảm nghĩ và nêu nhận xét về loài tre
4 Lũy giữa cũng toàn tre nhưng là loại tre thẳng (tre hóa) Lũy trong
cùng tre càng thẳng hơn Tre óng chuốt vươn thẳng tắp, ngọn không
dày và rậm như tre gai Suốt năm tre xanh rờn đầy sức sống Và đến
mùa đổi lá thì toàn bộ tán xanh chuyển thành một màu vàng nhạt Khi
một trận gió mùa lay gốc, tầng tầng lá nối nhau bay xuống thành một
rải vàng… Tre lũy làng thay lá… Mùa lá mới oà nở,thứ màu xanh lục,
nắng sớm chiếu vào trong như màu ngọc, đẹp như loại cây cảnh quần
thể, báo hiệu một mùa hè sôi động Thân tre cứng cỏi, tàn tre mềm
mại Mưa rào ập xuống, rồi trời tạnh, mối cánh, chuồn chuồn đan cài
trong bầu trời đầy mây xốp trắng Nhìn lên,những ngọn tre thay lá,
những búp tre non kín đáo, ngây thơ, hứa hẹn sự trửơng thành, lòng
yêu quê hương của con người được bồi đắp lúc nào không rõ!
Trang 131 Lũy làng là một vành đai phòng thủ kiên cố! Lũy làng có ba vòng
bao quanh làng Màu xanh là màu của lũy:
ngoèo không thẳng, cành rậm, đan chéo nhau Mỗi nhánh tre lại có
những gai tre nhọn hoắt, rất cứng, mà những ai bén mảng vào ven lũy,
vô ý giẫm phải, khêu nhổ cũng khá phiền.
cụ, tre ông, tre bà, tre cha, tre mẹ, tre con, tre cháu, chút chít, chằng
chéo bằng ngọn bằng tán, bằng cách ấy khiến con sẻ bay qua cũng
không lọt… Những gốc tre cứ to bự lên, chuyển thành màu mốc, khép
kín vào nhau, thành bức tường thành bằng tre, mà với chiến tranh giáo
mác, voi ngựa thuở xưa, muốn đột nhập vào làng chẳng dễ gì!
4 Lũy giữa cũng toàn tre nhưng là loại tre thẳng (tre hóa ) Lũy trong
cùng tre càng thẳng hơn Tre óng chuốt vươn thẳng tắp, ngọn không
dày và rậm như tre gai Suốt năm tre xanh rờn đầy sức sống Và đến
mùa đổi lá thì toàn bộ tán xanh chuyển thành một màu vàng nhạt Khi
một trận gió mùa lay gốc, tầng tầng lá nối nhau bay xuống thành một
rải vàng… Tre lũy làng thay lá… Mùa lá mới oà nở,thứ màu xanh lục,
nắng sớm chiếu vào trong như màu ngọc, đẹp như loại cây cảnh quần
thể, báo hiệu một mùa hè sôi động Thân tre cứng cỏi, tàn tre mềm mại
Mưa rào ập xuống, rồi trời tạnh, mối cánh, chuồn chuồn đan cài trong
bầu trời đầy mây xốp trắng Nhìn lên,những ngọn tre thay lá, những
búp tre non kín đáo, ngây thơ, hứa hẹn sự trửơng thành, lòng yêu quê
hương của con người được bồi đắp lúc nào không rõ!
5 Dưới gốc tre, tua tủa những mầm măng Măng trồi lên nhọn hoắt
như một mũi gai khổng lồ xuyên qua đất lũy mà trỗi dậy, bẹ măng bọc
kín thân cây non,ủ kĩ như áo mẹ trùm lần trong lần ngoài cho đứa con
non nớt Ai dám bảo thảo mộc tự nhiên không có tình mẫu tử?
MỞ BÀI
THÂN BÀI
KẾT BÀI
Trang 141 Lũy làng là một
vành đai… Màu
xanh là màu của lũy:
2 Lũy ngoài… Khá
phiền
3 Lũy ngoài … dễ gì
4 Luỹ giữa……… bồi
đắp lúc nào không rõ!
Tập trung
tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự
Giới thiệu khái quát luỹ
làng
5 Dưới gốc tre, tua tủa
những mầm măng… Ai
dám bảo thảo mộc tự
nhiên không có tình mẫu
tử?
Phát biểu cảm nghĩ
và nêu nhận xét
về loài tre
MỞ BÀI
THÂN BÀI
KẾT BÀI
Tả chi tiết lũy ngoài cùng, lũy giữa, lũy trong cùng
Giới thiệu cảnh được tả
Thường phát biểu cảm tưởng
về cảnh vật đó
[?] Bố cục của một bài văn tả cảnh?
Trang 15TIẾT 89: PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
• Bố cục bài tả cảnh thường có ba phần:
- Mở bài: giới thiệu cảnh được tả;
- Thân bài: tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự;
- Kết bài: thường phát biểu cảm tưởng về cảnh vật đó.
• Muốn tả cảnh cần:
- Xác định được đối tượng miêu tả;
- Quan sát, lựa chọn được những hình ảnh tiêu biểu;
- Trình bày những điều quan sát được theo một thứ tự.
Ghi nhớ
Trang 16Bài tập 1/ 47
Nếu phải tả quang cảnh lớp học trong giờ viết bài tập làm văn thì em sẽ miêu tả như thế nào? Hãy suy nghĩ và trả lời theo gợi ý sau:
a)Em sẽ quan sát và lựa chọn những hình ảnh cụ thể, tiêu biểu nào cho quang cảnh ấy?
b)Em định miêu tả quang cảnh ấy theo thứ tự như thế nào?
c)Hãy viết mở bài và kết bài cho bài văn này?
Trang 17* Những hình ảnh cụ thể tiêu biểu:
-Cô giáo (thầy giáo), quang cảnh chung của lớp học (không khí
lớp, bảng, tường, bàn ghế );
-Cảnh các bạn chuẩn bị viết bài, tư thế, hành động…
- cảnh viết bài (một vài gương mặt tiêu biểu, âm thanh );
- Cảnh bên ngoài lớp học ( sân trường, gió, tiếng trống )
- Cảnh thu bài.
•Trình tự miêu tả :
+Không gian: từ ngoài vào trong lớp, từ phía trên bảng cô
giáo (thầy giáo) xuống dưới lớp; từ không khí chung của
lớp học đến bản thân người viết
+ Thời gian: Từ lúc trống vào lớp đến khi hết giờ.
+ Kết hợp cả 2 trình tự miêu tả.
Bài tập 1: Tả quang cảnh lớp học trong giờ viết tập làm văn
Trang 18* Mở bài:
Mới sáng sớm , khí trời mát mẻ, xa xa nơi luỹ tre đầu làng thỉnh thoảng cất lên tiếng gáy gọi bạn của con chim cu Thế
mà lớp của em đã tập trung đông đủ vì hôm nay có 2tiết tập làm văn Ba tiếng trống vang lên chúng em nhanh chóng ổn định chỗ ngồi chờ cô giáo đến Cô bước vào lớp tươi cười với chúng em và tiết tập làm văn cũng bắt đầu
* Kết bài :
Thời gian của 2 tiết t ập p làm văn đã thấm thoát trôi qua Sau khi đã cẩn thận rà soát lại bài viết , em lên nộp cho cô Về chỗ,
em thở phào nhẹ nhõm với hi vọng bài viết của mình sẽ đạt
điểm cao, bởi vì em đã nghe cô giáo giảng kỹ về phương pháp viết văn tả cảnh.
Bài tập 1: Tả quang cảnh lớp học trong giờ viết tập làm văn
Trang 19Bài tập 2/47
Nếu phải tả quang cảnh sân trường trong giờ ra chơi thì
trong phần thân bài em sẽ miêu tả theo thứ tự nào (theo thứ
tự không gian: từ xa đến gần hay theo thứ tự thời gian: trong, trước và sau khi ra chơi)?
- Thứ tự không gian : từ xa đến gần (cảnh học sinh chơi đùa ở phía gần cổng trường, ở giữa sân trường, gốc cây bàng, gần cửa lớp…); những trò chơi sôi động, náo nhiệt…
-Thứ tự thời gian:
+ Trước giờ ra chơi: sân trường vắng vẻ, không khí, cảnh vật, âm thanh, trong các lớp học
+ Trong giờ ra chơi: sân trường ồn ào, náo động, cảnh tập thể
dục, cảnh hs nô đùa…
+ Sau giờ ra chơi: học sinh về lớp, sân trường trở lại vắng lặng
Có thể tả theo: