GIAO TIẾP THẦY THUỐC và BỆNH NHÂN (TÂM LÝ Y HỌC)

Trắc nghiệm, bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành Y dược hay nhất”; https:123doc.netusershomeuser_home.php?use_id=7046916. Slide bài giảng môn tâm lý y học ppt dành cho sinh viên chuyên ngành Y dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn tâm lý y học bậc cao đẳng đại học ngành Y dược và các ngành khác

GIAO TIẾP THẦY THUỐC

VÀ BỆNH NHÂN

1 Đặc điểm tâm lý và đức tính của

người thầy thuốc

• Người TT phải là người có tri thức và năng lực

– Phải có kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp nhằm phục vụ cho công tác chăm sóc sức khỏe của con nguời

– Phải luôn trau dồi và cập nhật thông tin mới

– Phải có kiến thức xã hội

1 Đặc điểm tâm lý và đức tính

của người thầy thuốc

• Tính phổ biến của những ứng xử của

• Đạo đức nghề nghiệp

Cần có các phẩm chất đạo đức:

Yêu nghề, thương người, nhân từ, khiêm tốn, tôn trọng và đoàn kết với đồng nghiệp, tận tụy

và có trách nhiệm với công việc

• Trách nhiệm của người thầy thuốc

Phải đem mọi hiểu biết, khả năng, phương

tiện để cứu chữa người bệnh

1 Đặc điểm tâm lý và đức tính

của người thầy thuốc

• Nhiệm vụ chung của người thầy thuốc

– Phải đưa ra chẩn đoán đúng

– Phải thiết lập được niềm tin đối với người bệnh

– Phải tiên lượng được những diễn biến của các rối loạn khi được điều trị và khi không được điều trị

– Phải lựa chọn được phương pháp phù hợp được với từng bệnh và người bệnh

1 Đặc điểm tâm lý và đức tính

của người thầy thuốc

2 Buổi tiếp xúc đầu tiên

• Có vai trò rất quan trọng:

– Tạo ra ấn tượng ban đầu

– Thu thập thông tin để chẩn đoán và điều trị (các triệu chứng và tiến triển của bệnh)

• Người bệnh chủ động

2 Buổi tiếp xúc đầu tiên

• Sau khi thăm khám xong thì quyền chủ động lại thuộc về thầy thuốc.

Cần:

– Dành thời gian để giải thích cho người bệnh – Cân nhắc từng lời nói và cử chỉ khi giải thích (do tính ám thị rất cao)

– Tránh gây thất vọng cho người bệnh

2 Buổi tiếp xúc đầu tiên

• Phản ứng tâm lý của người bệnh, khi tìm

ra hướng chẩn đoán và điều trị Bệnh nhân có thể:

3 Các kiểu quan hệ giữa TT- BN

• Thầy thuốc chủ động, bệnh nhân thụ động

• Thầy thuốc chỉ đạo, bệnh nhân hợp tác

• Sự hợp tác qua lại giữa thầy thuốc và bệnh nhân

3.1 Thầy thuốc chủ động, bệnh

nhân thụ động

Trong các trường hợp sau:

Cấp cứu nội khoa, ngoại khoa

3.2 Thầy thuốc chỉ đạo, bệnh nhân

3.3 Sự hợp tác qua lại giữa thầy

thuốc và bệnh nhân

• Bệnh mãn tính

• Tư vấn tâm lý

• Dịch vụ thẩm mỹ

4 Giao tiếp giữa thầy thuốc và

bệnh nhân

• Không gian: trong bệnh viện

• Thời gian: không quá ngắn nhưng cũng không quá lâu

4 Giao tiếp giữa thầy thuốc và

5 Giao tiếp giữa thầy thuốc và

người nhà bệnh nhân

• Mục đích là làm cho bệnh nhân yên tâm

và tin tưởng vào quá trình điều trị

• Có thể tiến hành chung với quá trình giao tiếp với bệnh nhân hoặc riêng nếu thấy cần thiết

• Thông qua người nhà có thể tác động tới tâm lý người bệnh

6 Tác động của mối quan hệ giữa

thầy thuốc và bệnh nhân

• Tác động tích cực:

– Tác dụng tâm đắc: Đó là hiện tượng gây nên

sự hài lòng, thoải mái hay tạo lòng tin cho người bệnh -> bệnh nhân yên tâm điều trị

• Tác động tiêu cực:

– Có thể gây nên chứng bệnh y sinh

– Các chứng bệnh y sinh: Là bệnh do tác động tâm lý tiêu cực từ thầy thuốc gây ra Đó là các chứng bệnh tâm lý mới phát sinh do tác động tâm lý tiêu cực của thầy thuốc gây ra lên bệnh nhân có nhân cách dễ bị ám thị

6 Tác động của mối quan hệ giữa thầy thuốc và bệnh nhân

Những nhân tố phát sinh chứng

bệnh y sinh

• Tác động tâm lý tiêu cực của thầy thuốc

• Vai trò nhân cách người bệnh

• Các yếu tố thuận lợi khác

Những nhân tố phát sinh

chứng bệnh y sinh

• Tác động tâm lý tiêu cực của thầy thuốc

– Quá thờ ơ hoặc quá quan tâm

– Giảng dạy hoăc phổ biến kiến thức khoa học không đúng

Nét nhân cách nghệ sĩ

•Điệu bộ kịch tính, tính dễ bắt chước

•Luôn cho mình là trung tâm

•Cảm xúc không ổn định, dễ khóc, dễ cười

Nét nhân cách ám ảnh

• Tính cầu toàn, ngăn nắp nhưng luôn cứng nhắc

• Thường hay phức tạp hóa vấn đề

• Luôn do dự khi ra quyết định

Nét nhân cách lo âu

• Rất nhạy cảm trước mọi kích thích

• Luôn tự ti: trước đám đông luôn lo ngại và cảm giác lo sợ

• Luôn né tránh

Nét nhân cách lệ thuộc

• Thiếu tính chủ động trong hành động và suy nghĩ

• Bị động, lệ thuộc vào người khác và cảm giác bị bỏ rơi

• Dễ tập nhiễm những thói xấu

Giao tiếp thầy thuốc bệnh nhân

và sự tuân thủ điều trị

• Haynes và công sự (1979):

Sự tuân thủ điều trị như là một lĩnh vực mà hành vi của người bệnh (trong lĩnh vực uống thuốc, chế độ ăn uống hoặc thay đổi lối sống) tuân theo lời khuyên về sức khỏe

Mô hình về sự tuân thủ điều trị

Trí nhớ

Sự hài lòng của người bệnh

• Haynes và cộng sự (1979) và Ley (1988).

Sự hài lòng của người bệnh:

Cảm xúc: sự hỗ trợ về mặt cảm xúc, sự hiểu thông tin

Hành vi: chỉ định điều trị và sự giải thích tương xứng

Năng lực: chẩn đoán và những chỉ dẫn phù hợp

Sự hài lòng của người bệnh

• Ley(1989): Nội dung của cuộc thăm khám: nhiều thông tin hơn

• Berry (2003): thực hiện các thông tin mang tính cá nhân

• Sala (2002): sự hài hước

• Frostholm (2005): việc hiểu những vấn đề bệnh tật của người bệnh

Sự hiểu thông tin của người

bệnh

• Việc hiểu nguyên nhân gây bệnh

• Vị trí các cơ quan có liên quan

• Tiến trình điều trị

Sự hỏi lại của người bệnh

• Sự hỏi lại thông tin trong quá trình thăm khám có liên quan đến sự tuân thủ điều trị

• Ley: sư hỏi lại thông tin có liên quan đến:

Nâng cao sự tuân thủ điều trị

• Vai trò của thông tin.

• Thông tin bằng lời:

– Ảnh hưởng đầu tiên

– Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ – Đơn giản hóa thông tin

– Nhắc lại

– Cụ thể hóa

– Theo dõi cuộc thăm khám

• Thông tin bằng chữ viết:

– Sự hiểu thông tin bằng chữ viết

Những bổ xung

• Niềm tin sức khỏe của các chuyên gia y tế:

– Niềm tin Sk của người không có chuyên môn

– Niềm tin SK của người có chuyên môn

• Quan điểm được nhận thức từ trước đó

• Thành kiến

• Định kiến

• Niềm tin SK của người bệnh

• Sự tác động qua lại giữa các chuyên gia y tế và người bệnh