BGDDT Sinh 9-Bai 19: Mối quan hệ giữa gen và tính ...

* Bản chất mối quan hệ giữa gen và tính trạng là: trình tự các nuclêôtit trong ADN (gen) quy định trình tự các nuclêôtit trong mARN qua đó quy định trình tự các axit amin cấu tạo prôtêi[r]

KIỂM TRA BÀI CŨ

Vì sao nói prôtêin có vai trò quan trọng đối với tế bào và cơ thể?

Prôtêin có vai trò quan trọng đối với tế bào và cơ thể vì:

- Prôtêin là thành phần cấu trúc của tế bào, biểu hiện thành

các đặc điểm hình thái của cơ thể.

- Prôtêin là thành phần của: Enzim, hoocmôn, kháng thể … liên quan đến toàn bộ hoạt động sống của tế bào, biểu hiện thành

các đặc điểm sinh lí của cơ thể

→ Prôtêin biểu hiện thành các tính trạng của cơ thể.

Prôtêin có vai trò quan trọng đối với tế bào và cơ thể vì:

- Prôtêin là thành phần cấu trúc của tế bào, biểu hiện thành các đặc điểm hình thái của cơ thể.

- Prôtêin là thành phần của: Enzim, hoocmôn, kháng thể … liên quan đến toàn bộ hoạt động sống của tế bào, biểu hiện thành các đặc điểm sinh lí của cơ thể

→ Prôtêin biểu hiện thành các tính trạng của cơ thể.

ARN được tổng hợp dựa trên khuôn mẫu của ADN ( Gen )

Prôtêin được hình thành ở chất tế bào và biểu hiện thành

tính trạng cơ thể.

Giữa Gen và Tính trạng có mối quan

hệ như thế nào?

chuỗi a.amin (prôtêin)

Tế bào

Tiết 19 - Bài 19: MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH

TRẠNG

Nhân Chất tế bào

ARN

?

I Mối quan hệ giữa ARN và Prôtêin

I Mối quan hệ giữa ARN và Prôtêin

ADN(gen)

chuỗi a.amin (prôtêin)

- Vai trò: mARN có vai trò truyền đạt

thông tin về cấu trúc của prôtêin sắp

được tổng hợp từ nhân ra chất tế bào.

- Mối quan hệ: mARN là dạng trung

gian trong mối quan hệ giữa gen và

prôtêin.

- Sự hình thành chuỗi axit amin:

Hãy cho biết cấu trúc trung gian và vai trò của nó trong mối quan

hệ giữa gen và prôtêin?

Hãy cho biết các thành phần tham gia tổng hợp chuỗi axitamin?

mARN tARN ribôxôm các axit amin

I-MỐI QUAN HỆ GiỮA ARN VÀ PROTEIN

A U Val

Tir

A G G Ser

A U Val

Tir

A G G Ser

A G G Ser

Mạch mARN

U G G Thr

Tir

Met

Arg Val

Arg

Tir

Mạch mARN

X X A Gly

U G G

Thr

A G G

Ser Tir

Met

Arg Val

Mạch mARN

X X A Gly

U G G

Thr Tir Ser

Met

Arg Val

Mạch mARN

+ mARN rời khỏi nhân ra tế bào chất để tổng hợp chuỗi aa.

- Sự hình thành chuỗi a.a:

+ tARN 1 đầu gắn với 1 aa, đầu kia mang bộ 3 đối mã vào ribôxôm khớp

với bộ 3 trên mARN.

+ Khi ribôxôm dịch 1 nấc trên mARN(mỗi nấc ứng với 3 nuclêôtit)thì 1 aa

được lắp ghép vào chuỗi aa.

+ Khi ribôxôm dịch chuyển hết chiều dài của mARN thì chuỗi aa được tổng

hợp xong.

Qua sơ đồ hình thành chuỗi axit amin, hãy cho biết mối

quan hệ giữa ARN và prôtêin?

Trình tự các nuclêôtit trên mARN quy định trình tự các a.a

trong cấu trúc bậc 1 của phân tử Prôtêin.

Sự hình thành chuỗi aa dựa trên nguyên tắc nào?

- Nguyên tắc hình thành chuỗi a.a:

- Mối quan hệ giữa ARN và prôtêin:

Dựa trên khuôn mẫu mARN và theo NTBS A-U, G-X và ngược lại

U-A, X-G, đồng thời cứ 3 nuclêôtit ứng với 1 axit amin.

X-Chuỗi

Tính trạng

II Mối quan hệ giữa gen và tính trạng

I Mối quan hệ giữa ARN và prôtêin

Tiết 19 - Bài 19: MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH

TRẠNG

Sơ đồ khái quát mối quan hệ giữa gen và tính trạng

Gen (1)

  mARN   (2) Prôtêin   (3) Tính trạng

Bản chất của mối quan hệ trong sơ đồ là gì?

* Bản chất mối quan hệ giữa gen và tính trạng là: trình tự các nuclêôtit trong AND (gen) quy định trình tự các nuclêôtit trong mARN qua đó quy định trình tự các axit amin cấu tạo prôtêin Prôtêin tham gia cấu tạo, hoạt động sinh lí của tế bào và biểu hiện

thành tính trạng.

TÍNH TRẠNG CỦA CƠ THỂ

TÍNH TRẠNG CỦA CƠ THỂ

Qui định

Biểu hiện

PRÔTÊIN

GEN

mARN

- Sơ đồ mối quan hệ: Gen(một đoạn ADN) mARN  Prôtêin  Tính trạng.

I Mối quan hệ giữa ARN và prôtêin

Tiết 19 - Bài 19 MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH TRẠNG

* Bản chất mối quan hệ giữa gen và tính trạng là: trình tự các nuclêôtit trong ADN (gen) quy định trình tự các nuclêôtit trong mARN qua đó quy định trình tự các axit amin cấu tạo prôtêin Prôtêin

tham gia cấu tạo, hoạt động sinh lí của tế bào và biểu hiện thành tính trạng.

3 Prôtêin tham gia cấu trúc và hoạt động sinh lý của tế bào  biểu hiện thành tính trạng.

1 ADN là khuôn mẫu để tổng hợp mARN.

2 mARN là khuôn mẫu để tổng hợp chuỗi a.a – cấu trúc bậc 1 của prôtêin.

- Vai trò: mARN có vai trò truyền đạt thông tin về cấu trúc của prôtêin sắp được tổng hợp từ nhân ra chất tế bào.

- Mối quan hệ: mARN là dạng trung gian trong mối quan hệ giữa gen và prôtêin.

- Sự hình thành chuỗi a.a:

+ mARN rời khỏi nhân ra tế bào chất để tổng hợp chuỗi aa.

II Mối quan hệ giữa gen và tính trạng

+ tARN 1 đầu gắn với 1 aa, đầu kia mang bộ 3 đối mã vào ribôxôm khớp với bộ 3 trên mARN.

+ Khi ribôxôm dịch 1 nấc trên mARN(mỗi nấc ứng với 3 nuclêôtit)thì 1 aa được lắp ghép vào chuỗi aa + Khi ribôxôm dịch chuyển hết chiều dài của mARN thì chuỗi aa được tổng hợp xong.

- Nguyên tắc hình thành chuỗi aa:

Dựa trên khuôn mẫu mARN và theo NTBS A-U, G-X và ngược lại U-A, X-G, đồng thời cứ 3nuclêôtit

ứng với 1 axit amin.

- Mối quan hệ giữa ARN và prôtêin:

Trình tự các nuclêôtit trên mARN quy định trình tự các axit amin trong cấu trúc bậc 1 của phân tử Prôtêin.

Vận dụng làm bài tập trắc nghiệm sau:

 Trong cơ thể, Prôtêin luôn được đổi mới qua quá trình:

a T ự nhân đôi.

b T ổng hợp từ mARN sao ra t ừ khuôn mẫu c ủa gen tr ên ADN.

c T ổng hợp trực tiếp từ khuôn mẫu của gen.

d C ả a, b, c.

 Tìm câu phát biểu sai:

a Tr ình tự các a amin trong c ấu trúc bậc 1 cc ủa Prôtêin phản ánh đúng trình tự các bộ ba nucl êotit trên mARN.

b S ự kết hợp giữa bộ ba Nu/tARN v ới bộ ba Nu/mARN theo NTBS

gi úp axit amin t ương ứng gắn chính xác vào chuỗi axit amin

c Vi ệc tổng hợp chuỗi axit amin di ễn ra đồng thời với việc tạo nên cấu trúc bậc 2, 3, 4 c ủa Prôtêin

d Sau khi được hình thành , mARN th ực hiện tổng hợp Pr ôtêin trong

nh ân của tế bào

7 3

2 Có 9 chữ cái: Đây là đặc điểm về hình thái, cấu tạo,

sinh lí của cơ thể.

4.Có 9 chữ cái: Từ dùng để chỉ mạch của gen trên ADN

trực tiếp tổng hợp mARN.

? ?

? ? ?

? ? ?

5.Có 8 chữ cái: Loại chất có thành phần cấu tạo là prôtêin,

thực hiện chức năng bảo vệ cơ thể

? ? ? ? ? ? ? ? ?

7.Có 9 chữ cái: Từ dùng để chỉ đặc điểm cấu tạo chung của

ADN, ARN và prôtêin.

9.Có 3 chữ cái: Một đoạn của ADN chứa thông tin qui định

cấu trúc của prôtêin.

T Í N H T R Ạ N G

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học bài, làm bài tập 1, 2,3 SGK trang 59

- Chuẩn bị cho bài sau:

+ Ôn lại kiến thức đã học về ADN.

lắp mô hình ADN , để nắm được các bước tiến hành