Ngoài những luận điểm nêu về hình ảnh mùa xuân trong bài Mùa xuân nho nhỏ ở văn bản trên, hãy suy nghĩ và nêu thêm các luận điểm khác nữa về bài thơ đặc sắc này.. Gợi ý:.[r]
Trang 1NGỮ VĂN 9
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Trình bày dàn ý của kiểu bài nghị luận về tác
phẩm truyện (hoặc đoạn trích) ?
* Bài làm cần đảm bảo đầy đủ các phần của một bài văn nghị luận :
- Mở bài : Giới thiệu về tác phẩm (tùy theo yêu cầu
cụ thể của đề bài) và nêu ý kiến đánh giá sơ bộ của mình
- Thân bài : Nêu các luận điểm chính về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm; có phân tích, chứng minh bằng các luận cứ tiêu biểu và xác thực
- Kết bài : Nêu nhận định, đánh giá chung của mình
về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
Trang 3TIẾT 119 NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN
THƠ, BÀI THƠ
Trang 4I Tìm hiểu bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
1 Tìm hiểu VB " Khát vọng hòa nhập, dâng hiến cho đời"
a Vấn đề nghị luận:
Hình ảnh mùa xuân và tình cảm thiết tha của nhà thơ trong bài thơ
Mùa xuân nho nhỏ.
Vấn đề nghị luận của văn bản là
gì?
Khi phân tích hình ảnh mùa xuân, tác giả đưa ra những luận điểm nào?
Trang 5LĐ 1: Hình ảnh
mùa xuân trong
bài thơ mang
nhiều tầng ý
nghĩa
LĐ2: Hình ảnh mùa xuân rạo rực của thiên nhiên, đất trời trong cảm xúc thiết tha, trìu mến của
nhà thơ
LĐ3: Hình ảnh một mùa xuân nho nhỏ thể hiện khát vọng được hòa nhập, được dâng
+ Âm thanh: tiếng chim chiền chiện hót vang trời + Ngôn từ: tha thiết, trìu mến của nhà thơ trong lời kêu, giọng hỏi
+ Tư thế: Tôi đưa tay tôi hứng
Luận cứ:
+ Câu thơ, hình ảnh thơ đặc sắc
+ Cảm xúc, giọng điệu trữ tình + Sự láy lại các hình ảnh của mùa xuân.
Các luận cứ trong các luận điểm
Trang 6+ Hình ảnh mùa xuân của
thiên nhiên
+ Hình ảnh mùa xuân của
đất nước trong lao động
LĐ3: Hình ảnh một mùa xuân nho nhỏ thể hiện khát vọng được hòa nhập, được dâng hiến.
+ Hình ảnh : dòng sông xanh, hoa tím biếc, lộc…
+ Âm thanh: tiếng chim chiền chiện hót vang trời + Ngôn từ: tha thiết, trìu mến của nhà thơ trong lời kêu, giọng hỏi
+ Tư thế: Tôi đưa tay tôi hứng
+ Câu thơ, hình ảnh thơ đặc sắc
+ Cảm xúc, giọng điệu trữ tình + Sự láy lại các hình ảnh của mùa xuân.
Các luận cứ trong các luận điểm
Luận cứ là: Các câu thơ, hình ảnh thơ đặc sắc
Giọng điệu và kết cấu bài thơ
Nội dung, nghệ thuật của bài thơ
Trang 7a Vấn đề nghị luận
b Những luận điểm
c Luận cứ
Chỉ ra các phần mở bài, thân bài, kết
bài?
d Bố cục:
+ Mở bài: Từ đầu đến "cống hiến thật đáng trân trọng."
+ Thân bài: tiếp đến "hình ảnh ấy của mùa xuân."
+ Kết bài: còn lại
I Tìm hiểu bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
1 Tìm hiểu VB " Khát vọng hòa nhập, dâng hiến cho đời"
NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
Nêu nhận xét
về bố cục của văn bản?
=> Bố cục mạch lạc, chặt chẽ có đầy đủ ba phần của bài văn nghị luận Giữa các phần có sự liên kết chặt chẽ tự nhiên về ý, cách diễn đạt
Trang 8Nhận xét cách diễn đạt của các đoạn văn? Cách diễn đạt đó có tác dụng gì?
- Các đoạn văn được trình bày triển khai hợp lí.
+ Phần mở đầu: dẫn dắt vấn đề hợp lí từ mùa xuân của thiên nhiên ,
một qui luật tất yếu đến những vần thơ thể hiện cảm xúc rạo rực, trẻ trung trước mùa xuân
+ Phần trình bày thân bài từ mùa xuân của thiên nhiên đất trời đến
mùa xuân dân tộc
+ Phần kết bài khái quát hóa
-> Thấy được cảm xúc của người viết thật tin yêu, tình cảm thiết tha trìu mến Làm nổi bật các luận điểm
Trang 9a Vấn đề nghị luận
b Những luận điểm
c Luận cứ
d Bố cục:
+ Mở bài: Từ đầu đến "cống hiến thật đáng trân trọng."
+ Thân bài: tiếp đến "hình ảnh ấy của mùa xuân."
+ Kết bài: còn lại
I Tìm hiểu bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
1 Tìm hiểu VB " Khát vọng hòa nhập, dâng hiến cho đời"
NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
=> Bố cục mạch lạc, chặt chẽ có đầy đủ ba phần của bài văn nghị luận Giữa các phần có sự liên kết chặt chẽ tự nhiên về ý, cách diễn đạt
2 Ghi nhớ : SGK/78
Trang 10Nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
- Đều trình bày nhận xét, đánh giá của người viết
- Bố cục bài phải mạch lạc, luận điểm luận cứ rõ ràng
- Nhận xét đánh giá về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của tác phẩm
- Nhận xét đánh giá xuất phát từ ý nghĩa của cốt truyện, tính cách, hành động, của nhân vật và nghệ thuật trong tác phẩm
Trang 11I Tìm hiểu bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
II Luyện tập
Bài tập (sgk – trang 79) Ngoài những luận điểm nêu về hình ảnh
mùa xuân trong bài Mùa xuân nho nhỏ ở văn bản trên, hãy suy nghĩ và
nêu thêm các luận điểm khác nữa về bài thơ đặc sắc này?
Gợi ý:
- Luận điểm về nhạc điệu của bài thơ
- Luận điểm về kết cấu của bài thơ
- Luận điểm về giọng điệu trữ tình thể hiện trong bài thơ
NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
Trang 12BÀI TẬP BỔ SUNG
Đọc đoạn thơ và trả lời các câu hỏi sau:
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
(Chính Hữu, Đồng chí)
1 Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ Kể tên một tác phẩm viết về đề tài người lính đã học trong Chương trình Ngữ văn 9 (kèm tên tác giả)
2 Em cảm nhận gì từ câu thơ “Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.”?
3 Tìm nghĩa gốc, nghĩa chuyển và phương thức chuyển nghĩa của các từ in đậm trong đoạn thơ trên
4 Đọc những câu thơ “Áo anh rách vai / Quần tôi có vài mảnh vá /Chân không giày”,
có bạn nghĩ rằng điều đó nói quá sự thật Em có đồng ý với cách hiểu như vậy không?
Vì sao?
5 Dựa vào nội dung của đoạn thơ trên, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 12 câu) phân tích đoạn thơ trên Trong đoạn có câu phủ định và một phép liên kết (Gạch chân câu phủ định, phép liên kết và chú thích).
Trang 13- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ Đồng chí được sáng tác vào đầu năm
1948, sau khi tác giả cùng đồng đội tham gia chiến đấu trong chiến dịch Việt Bắc ( thu đông 1947)
- Kể tên tác phẩm viết về người lính: “Bài thơ về tiểu đội xe không
kính” – Phạm Tiến Duật.
2 Em cảm nhận gì từ câu thơ “Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.”?
Câu thơ vừa thể hiện sự gắn bó sâu nặng giữa những người đồng chí vừa gián tiếp thể hiện sức mạnh của những tình cảm ấy
3 Tìm nghĩa gốc, nghĩa chuyển và phương thức chuyển nghĩa của các từ
in đậm trong đoạn thơ trên
- Nghĩa gốc: miệng, chân
- Nghĩa chuyển: vai , phương thức chuyển nghĩa : ẩn dụ
Trang 14Em không đồng ý với ý kiến trên vì (học sinh có thể có những cách lý giải khác nhau) những câu thơ ấy muốn nhấn mạnh sự chia sẻ, đồng cam cộng khổ của những người lính trong cuộc chiến đấu đầy khó khăn, gian khổ những năm đầu kháng chiến chống Pháp
Trang 155 Dựa vào nội dung của đoạn thơ trên, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 12 câu) phân tích đoạn thơ trên Trong đoạn có câu phủ định và một phép liên kết (Gạch chân câu phủ định, phép liên kết và chú thích).
Gợi ý : Không chỉ thấu hiểu, cảm thông, các anh còn sẻ chia những thiếu thốn, gian lao và niềm vui bên chiến hào chiến đấu:
"Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Rét run người vầng trán ướt mồ hôi
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay".
Đoạn thơ với bút pháp hiện thực, hình ảnh sóng đôi đối xứng "anh - tôi", "áo anh - quần tôi" tạo được sự gắn kết của những người đồng chí luôn kề vai sát cánh, đồng cam cộng khổ bên nhau Trong thiếu thốn, các anh đã cùng chia sẻ ốm đau bệnh tật, cũng trải qua những cơn sốt rét rừng ghê gớm, cùng chia sẻ những thiếu thốn về vật chất, bằng niềm lạc quan "miệng cười buốt giá", bằng tình yêu thương gắn bó "thương nhau tay nắm lấy bàn tay"
Hình ảnh "miệng cười buốt giá" gợi nụ cười lạc quan bừng lên trong giá lạnh xua tan đi sự khắc nghiệt của chiến trường Các anh nắm tay nhau để truyền cho nhau hơi ấm.
Trang 17Phần thưởng của bạn
là một tràng pháo
tay !!
Trang 18Điền tiếp vào chỗ ba chấm sau:
Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ là…
Trình bày nhận xét, đánh giá của mình về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ ấy.
Trang 19MÊt lƯît råi
b¹n ¬i !
Trang 20Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ làm những cụng việc gỡ?
a.Tim cách để nhanh chóng học thuộc lòng bài thơ,
Trang 21Nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ được thể hiện qua đâu?
Qua ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu,…
Trang 23Tạm biệt các thầy cô và
các em.