GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THU THUẾ TNDN ĐỐI VỚI DNNN TẠI CỤC THUẾ HÀ TÂY

Quản lý thuế nói chung và quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanhnghiệp nhà nước nói riêng không những đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhànước mà đây là hình thức quản lý gián t

GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THU THUẾ TNDN ĐỐI VỚI DNNN TẠI CỤC THUẾ HÀ TÂY

I QUAN ĐIỂM ĐỊNH HƯỚNG QUẢN LÝ THUẾ TNDN ĐỐI VỚI DNNN

1 Quan điểm

Trong một thời gian khá dài trong tương lai, nước ta tất yếu vẫn tồn tại nềnkinh tế nhiều thành phần Hơn nữa, Việt Nam lại đang trong thời kỳ quá độ nênCNXH thì DNNN nói riêng và thành phần kinh tế nhà nước nói chung phải giữ vaitrò chủ đạo, mang tính định hướng cho các thành phần kinh tế khác để nền kinh tếkhông bị chệch hướng XHCN Quan điểm và chủ trương đúng đắn đó đã xuyênsuốt trong toàn bộ đường lối đổi mới kinh tế nhà nước trong 18 năm qua, mỗi mộtthời kỳ quan điểm đó lại thể hiện một cách khác nhau để phù hợp với thực tế Đặcbiệt từ đại hội VIII vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước được xác định rõ ràng, đầy

đủ hơn “ tiếp tục đổi mới và phát triển có hiệu quả kinh tế nhà nước để làm tốt vaitrò chủ đạo, làm đòn bẩy đẩy nhanh tăng trưởng kinh tế và giải quyết vấn đề xãhội, mở đường, hướng dẫn, hỗ trợ các thành phần kinh tế khác cùng phát triển, làmlực lượng vật chất để nhà nước thực hiện chức năng điều tiết và quản lý vĩ mô, tạonền tảng cho chế độ xã hội mới”

DNNNgiữ vai trò chủ đạo không có nghĩa số lượng phải lớn và ngành nghềnào cũng tham gia, mà nó chỉ sản xuất kinh doanh một số mặt hàng then chốt, nhànước không thể giao cho tổ chức tư nhân sản xuất, những lĩnh vực mà DNNQDkhông thể làm được và không muốn làm Xác định đúng vai trò của DNNN cũngphải tuân theo những quy luật kinh tế và luật pháp của nhà nước Các cơ quan nhànước, các tổ chức khác cũng phải coi DNNN cũng như các doanh nghiệp khác.không nên có tư tưởng coi trọng hơn ưu tiên hơn có như vậy doanh nghiệp nhànước mới thực sự phát triển được

Quản lý thuế nói chung và quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanhnghiệp nhà nước nói riêng không những đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhànước mà đây là hình thức quản lý gián tiếp của nhà nước đối với doanh nghiệpthay bằng mệnh lệnh hành chính(như giao khoán) nhờ có sự quản lý đó doanhnghiệp nhà nước có hiệu quả hơn chánh được hiện tượng lỗ thật , lãi giả , phổ biếnhầu hết trong các doanh trước kia.

Cơ quan thuế phải coi doanh nghiệp nhà nước là đối tượng phục vụ của mình,giúp đỡ các doanh nghiệp hoàn thành tôt nhiệm vụ với nhà nước Nếu các doanhnghiệp nhà nước không thực hiện các nhiệm vụ đó thì phải kiên quyết xử lý chứkhông nên nhượng bộ lơ là Bản thân chủ các doanh nghiệp cũng phải nhận thứcđược vai trò và trách nhiệm của mình không phải vì doanh nghịêp không thuộc củariêng mình mà vô trách nhiệm mà không chịu bỏ hết công sức điều hành hoạt độngcho tốt, cố tình chốn chánh trách nhiệm nghĩa vụ thuế đối với nhà nước

Doanh nghiệp nhà nước có vai trò quan trọng nhưng hiện tại còn rất nhiều bấtcập để các doanh nghiệp phát huy tôt vai trò của mình thì đó là nghĩa vụ của tất cảmọi người mọi nghành

2 Định hướng.

Để thu hồi nợ thuế cho ngân sách nhà nước và thực hiện dự toán bộ giao, tỉnhgiao trong năm 2005 và thực hiện mục tiêu toàn ngành do tổng Cục thuế đề ra,doanh nghiệp nhà nước và cục thuế Hà Tây phải đưa ra một số định hướng pháttriển như sau

2.1 Định hướng phát triển doanh nghiệp nhà nước

Tỉnh Hà tây cần xác định số lượng, quy mô và trình độ công nghệ của cácdoanh nghiệp nhà nước như thế nào để đảm bảo giữ đúng định hượng phát triểnkinh tế – xã hội với hiệu quả cao nhất Trong tình hình hiện nay Tỉnh cần phải xác

định đúng các doanh nghiệp nhà nước cần phát triển trong một số ngành một sốlĩnh vực của nền kinh tế Cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước theo hướng:

+ Nắm các doanh nghiệp có quy mô lớn trong các ngành kinh tế – kỹ thuậtthên chốt như dầu khí, bưu chính, hoá chất, sắt thép, xi măng Những ngành náyhoặc là trụ cột định hướng nền kinh tế, hoặc là các nguồn lực tài chính để điềuchỉnh sự phát triển của kinh tế Tỉnh

+ Duy trì các doanh nghiệp nhà nước ở các ngành liên quan đến việc xâydựng cơ sở hạ tầng kinh tê, đặc biệt là trong xây dựng cơ sở giao thông, các xôngtrình công cộng phục vụ sự thịnh vượng chung của nền kinh tế cũng như an ninh,quốc phòng

+ Phát triển và duy trì các doanh nghiệp nhà nước có tác dụng kích thích sựphát triển công nghiệp nhỏ ở nông thôn, đặc biệt là công nghiệp chế biến nông,lâm, hải sản Nên đầu tư vốn ( với tư cách là một cổ đông) cùng với việc huy độngvốn nhàn rỗi trong dân cư nông thôn để phát triển nông nghiệp, nông thôn đang và

sẽ là vấn đề đáng quan tâm hàng đầu

+ Ngoài ba hường nêu trên, cần kiên quyết thực hiện nhanh quá trình chuyểnđổi hình thức sở hữu doanh nghiệp nhà nứơc, tức là đẩy nhanh việc cổ phần hoádoanh nghiệp nhà nước cũng như việc sắp xếp lại các doanh nghiệp theo hướngsáp nhập, giải thể, bán, khoán, cho thuê

2.2 Định hướng trong quản lý thu thuế TNDN.

 Tiếp tục hoàn thiện bộ máy tổ chức Cục thuế Đồng thời việc đào tạo, đào tạolại, theo phương châm tự học tập cơ quan tổ chức học tập và phối hợp đào tạo đểnâng cao trình độ về chình trị, nghiệp vụ tin học, ngoại ngữ, tự rèn luyện để nângcao đạo đức và văn hoá nghề thuế Tăng cường kỷ cương kỷ luật đi đôi với chốngquan liêu sách nhiễu trong ngành thuế Phát huy những thành tích đã đạt được,khắc phục khó khăn

 Nâng cao nhận thức và nghiêm túc thực hiện nhiệm vụ cải cách hành chính thuếgắn với việc thực hiện cơ chế “một cửa” trong các quy định giữa cơ quan thuế vớicác tổ chức, cá nhân kinh doanh và nhân dân Phối hợp chặt chẽ trong hệ thốngthuế và xây dựng quy chế phối hợp với các cơ quan trong quản lý thu thuế Tạođiều kiện thuận lợi cho các hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển, tăng cườngcông tác tuyên truyền, tư vấn và hỗ trợ các đối tượng nộp thuế nhằm đưa chínhsách pháp luật thuế của nhà nước vào cuộc sống Thúc đẩy, phát huy sáng kiến, cảitiến lề lối làm việc để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thuế thực hiện tốt cácmục tiêu Tổng cục thuế đề ra.

 Xây dụng và thực hiện kế hoạch thanh tra, kiểm tra có trọng tâm, trọng điểmtheo hướng tích cực phòng ngừa, quản lý rủi ro đối với nội bộ ngành và các đốitượng nộp thuế Tăng cường quản lý nợ thuế và cưỡng chế thu nợ thuế, từng bướchình thành tổ chức thu nợ và cưỡng chế thuế

 Tiếp tục phát huy và nâng cao truyền thồng đoàn kết nội bộ, phát huy mạnh mẽ

cơ chế dân chủ trong hoạt động cơ quan, tạo động lực mới trong thực hiện khoánbiên chế và kinh phí hoạt động để thực hiện tốt mọi nhiệm vụ của công tác thuế,tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền các cấp trong chỉ đạo thực hiện, trong việchoàn thiện bổ xung chính sách thuế nhằm bồi dưỡng nguồn thu, tạo nguồn thuvững chắc cho NSNN

 Nâng cao ý thức, trách nhiệm của ĐTNT , có biện pháp kiên quyết buộc cácdoanh nghiệp phải kê khai tạm nộp thuế TNDN đầu năm Đưa ra biện pháp khảthi nhất để hạn chế nợ đọng thuế của các DNNN

II GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THUẾ TNDN ĐỐI VỚI DNNN

1 Thực hiện cơ chế tự khai, tự nộp thuế của doanh nghiệp

Cùng với hiệu lực thi hành Luật thuế GTGT, Luật thuế TTĐB Luật thuếTNDN sửa đổi từ ngày 1/1/2004 là việc quy định cho các đối tượng nộp thuế khi

co đủ điều kiện nhất định được thực hiện tự tính, tự khai, tự nộp thuế thay cho việcnộp thuế theo thông báo của cơ quan thuế Việc triển khai áp dụng quy trình này làbước đột phá quan trọng trong tiến trình cải cách hàng chính thuế ở nước ta hiệnnay Sự thay đổi quan trọng đó thể hiện kết quả của cải cách hành chính thuế trêncác phương diện sau đây:

Thứ nhất: Làm thay đổi quá trình nộp thuế từ sự bị động tới chủ động của đối

tượng nộp thuế Trong quy trình nộp thuế theo thông báo thì đối tượng nộp thuếthực hiện việc kê khai thuế, tính thuế và nộp thuế theo thông báo của cơ quan thuế

Số tiền mà đố tượng nộp thuế nộp vào kho bạc nhà nước có thể trùng hoặc khôngtrùng với số thuế mà họ đã tính toán nhưng phải được cơ quan thuế xác định lại vàđược thể hiên trên thông báo thuế Quy trình này đã làm giảm bớt sự chủ động và

tự chịu trách nhiệm của cơ sở trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế Đồng thời cũnglàm gia tăng khối lượng công việc cũng như sự bao cấp của cơ quan thuế Chuyểnsang quy trình tự tính thuế, tự khai, tự nộp đã đề cao sự chủ động cũng như sựu tựchịu trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc kê khai thuế và xác định số thuế phảinộp đối tượng nộp thuế phải nắm vững các quy định của luật thuế về mức thuếsuất, về cách xác định số thuế phải nộp, các hồ sơ, chứng từ cần thiết làm cơ sở đểxác định nghĩa vụ thuế cũng như các điều kiện miễn, giảm thuế,…Lợi ích của việc

áp dụng quy trình mới đã thể hiện rõ ràng đó là, khối lượng công việc sự vụ của cơquan thuế đã được giảm bớt, đối tượng nộp thuế tự giác hơn, chủ động hơn trongviệc thực hiện nghĩa vụ của mình và điều quan trọng là thiết lập được niềm tin giữa

cơ quan thuế và người nộp thuế trong quản lý

Thứ hai: tạo điều kiện cho cơ quan thuế tăng cường trách nhiệm kiểm tra,

thanh tra, giám sát việc thực hiện nghĩa vụ thuế, cũng như giúp giải quyết nhữngkhó khăn mà đối tượng nộp thuế gặp phải qua đó thực hiện vai trò quản lý nhànước đối với quá trình hành thu Yêu cầu của cải chách hành chính nói chung vàcải cách hành chính thuế nói riêng là sự tách bạch rõ ràng các nhiệm vụ thuộc chức

năng quản lý nhà nước của các cơ quan chức năng với các hoạt động trực tiếp củađối tượng bị quản lý, mọi hoạt động quản lý phải công khai, minh bạch, kháchquan và phải được pháp luật quy định Khi đối tượng nộp thuế theo quy định củapháp luật thì việc thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát của cơ quan thuế sẽkhách quan hơn và minh bạch hơn.

Thứ ba: sự thay đổi quy trình nộp thuế cũng tạo điều kiên và đòi hỏi sắp xếp

lại tổ chức trong các cơ quan thuế để đáp ứng cho yêu cầu quản lý thuế trong điềukiện hiện nay Qua đó sẽ có điều kiện tăng cường lực lượng thanh tra thuế cả về sốlượng và chất lượng Tổ chức thêm bộ phận tư vấn và hỗ trợ đối tượng nộp thuế,sắp xếp lại về mặt tổ chức và quy định lại nhiệm vụ cho các bộ phận trong cơ quanthuế… Điều quan trọng là với sự thay đổi này hoạt động quản lý của cơ quan thuế

có hiệu quả hơn, người nộp thuế nhận thức được sự phục vụ của cơ quan thuế, thấyđược sự phục vụ của cơ quan thuế, thấy được sự rõ ràng, đơn giản và thuận tiêntrong khi thực hiện nghĩa vụ thuế của mình và họ tự giác hơn

Ở Cục thuế Hà Tây, trong năm 2005 quy trình nay mới chỉ áp dụng thí điểm ởmột số đối tượng, chúng ta nên mở rộng đối tượng áp, đặc biệt là các DNNN Cán

bộ thuế có trách nhiệm hướng dẫn các doanh nghiệp cách thức kê khai, tự nộpthuế Quy trình này thực sự tốt khi nó kết hợp với công tác tuyên truyền – hỗ trợđối tượng nộp thuế và công tác thanh tra, kiểm tra đối tượng nộp thuế về việc thựchiện quy trình Đây là giải pháp tốt nhất để giảm nhẹ công việc của cán bộ thuế, vànâng cao tính tự lập cho doanh nghiệp

2 Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục và cung cấp dịch vụ thuế

Theo thống kê thì hầu hết những nước có tỷ lệ thất thu thuế thấp là do nhữngnước đó ngoài chế tài về thuế tốt, mà dịch vụ thuế còn rất tốt Những năm gần đâyViệt Nam cũng đã nhận thức được vai trò quan trọng của việc tuyên truyền, giáodục và dịch vụ thuế Trong nền kinh tế và đang cố gắng thực hiện tốt nhiệm vụ

này Đồng chí Trần Xuân Thắng nguyên Tổng cục trưởng Tổng Cục thuế đã phátbiểu “ Tôi nghĩ rằng việc làm thế nào để người dân hiểu việc nộp thuế có nhà nước

là việc làm chính đàng thì đó mới là điều quan trọng Khi người dân đã “ giác ngộ”được vì sao mình phải nộp thuế, nộp thuế là để bải vệ chính mình thì họ sẽ vui vẻthực hiện Bác Hồ nói “ nộp thuế đúng và đủ là đạo đức của người công dân”.Công tác tuyên truyền hỗ trợ đối tượng nộp thuế phải đảm bảo khi đưa luật thuếmới vào áp dụng thì phải có những buổi hướng dẫn về áp dụng luật thuế giải đápnhững vướng mắc, khó khăn của các đối tượng Phải giáo dục cho mọi người dânbiết vì sao họ phải nộp thuế, nộp thuế có lợi gì cho những người nộp và xã hội.Không nên lơ là việc tuyên truyền cho các DNNN, không phải các DNNN nào họcũng hiểu về luật thuế Hiện nay tất cả các cơ quan thuế đều chú trọng đến công tácnày Cục thuế có phòng tuyên truyền – hỗ trợ, chi cục có tổ tuyên truyền – hỗ trợ.Cục thuế Hà Tây cũng nhận thức rõ được tầm quan trọng của công tác tuyêntruyền – hỗ trợ đối tượng nộp thuế, nên trong nhiều năm qua cục thuế đã phối hợpvới các cấp, các ngành, các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền và hỗ trợ đốitượng nộp thuế và coi đó là giải pháp quan trọng nhất, hữu hiệu nhất để chống thấtthu thuế

Trong nền kinh tế thị trường việc nắm thông tin nhanh hay chậm, chínhxác hay không chính xác đều có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả sản xuất kinhdoanh của doanh nghiệp Đặc biệt ở Cục thuế Hà Tây, bước đầu áp dụng cơ chế tựkhai, tự nộp, nhiều doanh nghiệp còn nhiều bỡ ngỡ nên việc cung cấp dịch vụ thuế( đặc biệt là tư vấn thuế) trở thành một đòi hỏi cần thiết Công tác tư vấn thuế cóvai trò quan trọng trong việc nâng cao hiểu biết, giúp cơ sở sản xuất kinh doanh giảquyết vướng mắc trong việc thực hiện các luật thuế Công tác tư vấn thuế của Cụcthuế Hà Tây đã đạt được một số kết quả bước đầu khá quan trọng, đã thực hiện trảlời bằng điện thoại cho 2.000 đối tượng, trả lời trực tiếp cho 800 đối tượng, trả lờibằng văn bản cho 85 đối tượng Tổ chức tập huấn về các luật thuế mới sửa đổi, bổ

xung cho các doanh nghiêp Tuy nhiên, đó chỉ là công tác tư vấn trong môi trườngđang thực hiện cơ chế “ thông báo thuế” Để chuẩn bị đầy đủ điều kiện về dịch vụ

hỗ trợ người nộp thuế, cần tìm ra một mô hình tư vấn thuế phù hợp trong điều kiệnhiện nay Theo đó, cần giải quyết được các vấn đề cơ bản như việc tư vấn thuế nên

do cơ quan thuế hay do các tổ chức kinh doanh thực hiện, nên tư vấn trực tiếp haygián tiếp, có nên thu phí tư vấn hay không, nội dung tư vấn thuế gồm những gì…Lựa chọn mô hình tổ chức tư vấn thuế: có hai quan điểm về vấn đề này Loạiquan điểm thứ nhất cho rằng, cơ quan thuế là người thực hiện nhiệm vụ quản lýthuế cho Nhà nước, do vậy việc giúp các đối tượng nộp thuế, hiểu và thực hiệnnghĩa vụ thuế của mình cũng chính là một phần nhiệm vụ của cơ quan thuế Vì thế,đương nhiên cơ quan thuế chứ không phải ai khác là người cung cấp dịch vụ thuế.Những người theo quan điểm thứ hai cho rằng, trong nền kinh tế thị trường tư vấnthuế là một loại dịch vụ tài chính, người cần tư vấn được lợi về thời gian và côngsức- không phải mất công nghiên cứu tài liệu để thực hiện nghĩa vụ thuế cho Nhànước nên sẵn sàng trả tiền để được tư vấn( tức là xuất hiện nhu cầu có khả năngthanh toán của thị trường tư vấn về thuế) Do vậy, việc tư vấn thuế nên do cácdoanh nghiệp dịch vụ tư vấn tài chính, thuế thực hiện

Thiết nghĩ, mỗi loại quan điểm xem xét tư vấn thuế dưới một góc độ khácnhau Loại quan điểm thứ nhất, xem xét tư vấn thuế dưới góc độ là một phần việctrong quy trình quản lý thu thuế Loại quan điểm thứ hai xem xét tư vấn thuế dướigóc độ nhu cầu kinh doanh của các doanh nghiệp: để tiến hành kinh doanh có lợinhất, cơ sở kinh doanh cần tư vấn thuế như một loại dịch vụ để nâng cao hiệu quảkinh doanh Với mỗi loại quan điểm và mô hình tổ chức thực hiện tương ứng sẽphát huy hiệu quả trong những điều kiện hoàn cảnh nhất định Chẳng hạn như, đốivới các cơ sở có quy mô kinhdoanh nhỏ, trình độ hiểu biết pháp luật nói chung cònhạn chế hoặc chưa hiểu rõ về nội dung các quy định của luật thuế…thì rõ ràng họthích chọn việc tư vấn miễn phí của cơ quan thuế hơn là phải đi thuê tư vấn ở các

doanh nghiệp làm dịch vụ tư vấn tài chính, vì mục tiều của họ chỉ là làm sao khaiđúng tờ khai thuế và tiến hành đúng các trình tự, thủ tục về đăng ký, kê khai, nộpthuế và quyết toán thuế, họ không có khả năng tài chính để thuê làm việc này, hoặckhông muốn lãng phí tiền vào một khoản chi có thể tiết kiệm được Đối với doanhnghiệp có khả năng tài chính nhưng còn hạn chế về trình độ kế toán và không cócán bộ chuyên môn sâu về thuế, họ không những muốn làm đúng các thủ tục vềđăng ký, kê khai, nộp thuế, quyết toán thuế mà còn muốn đảm bảo hệ thống sổsách kế toán phù hợp với các yêu cầu của công tác quản lý thuế, muốn giảm bớt sốthuế phải nộp mà vẫn không vi phạm các luật thuế…thì đương nhiên không thểgiải quyết được các nhu cầu này qua việc tư vấn của cơ quan thuế Do đó, nên tổchức song song cả hai mô hình tư vấn là tư vấn của cơ quan Thuế và tư vấn của cácdoanh nghiệp tư vấntì chính, tư vấn thuế Thực hiên mô hình song song này có cácđiểm lợi cơ bản là thoả mãn tối đa các loại nhu cầu về tư vấn thuế, giảm bớt khốilượng của cơ quan thuế, giúp cơ quan tư vấn thuế tập trung thời gian và công sứccho việc tuyên truyền phổ biến pháp luật thuế và hướng dẫn tốt nhất cho doanhnghiệp có nhu cầu, tiết kiệm chi phí hành thu,…Tất nhiên khi tiến hành tư vấnthuế, cơ quan thuế không nên thu phí vì đây là một nhiệm vụ trong công tác quản

lý thu thuế Mặt khác, với tính chất nhóm đối tượng có nhu cầu tư vấn, nếu phải trảphí tư vấn sẽ không khuyến khích họ tìm đến tư vấn thuế

Cách thức thực hiện việc tư vấn của cơ quan thuế Theo xu hướng chung, cần

đa dạng hoá các cách thức tư vấn để nâng cao hiệu quả và thoả mãn tối đa nhu cầu

tư vấn thuế, tránh tình trạng để các đối tượng nộp thuế chờ đợi quá lâu mới đượcthoả mãn nhu cầu tư vấn Theo kinh nghiệm của một số nước đi trước về vấn đềnày như Mỹ, Nhật,…có thể nghiên cứu các hình thức tư vấn sau:

Tư vấn trực tiếp: đây là hình thức tư vấn truyền thống, các đối tượng cần tưvấn gặp trực tiếp người có khả năng chuyên môn do cơ quan thuế giao nhiệm vụ đểhỏi và nghe hướng dẫn, trả lời các nội dung mà mình cần biết Với cách tiến hành

như vậy hình thức này gọi là phương thức “ mặt đối mặt” Ưu điểm của hình thứcnày là người cần tư vấn có thể hiểu nhiều vấn đề một lúc, có thể được hướng dẫncách tiến hành cụ thể, khi chưa hiểu cặn kẽ họ có thể hỏi lại để thực sự nắm chắcvấn đề cần biết Tuy nhiên, hình thức này có nhược điểm là tốn thời gian công sứccủa cả hai bên, tốn kém chi phí đi lại, giao dịch, đòi hỏi một lực lượng đông cán bộlàm công tác tư vấn mà lúc thì vẫn ùn tắc, ‘lúc lại ngồi chơi xơi nước” vì nhu cầuđến tư vấn thuế thường phân bổ không đều Vì thế, hình thức tư vấn này phù hợpvới một số đối tượng nộp thuế có nhu cầu rất cụ thể đặc thù hoặc tư vấn lần đầu…

Nó vẫn cần được duy trì như một hình thức không thể thiếu, song không nên lạmdụng mà cần chuyển các đối tượng cần tư vấn sang các hình thức tư vấn khác phùhợp và hiệu quả hơn

Tư vấn theo nhóm đối tượng: đây là hình thức mà cán bộ cần giải thích hướngdẫn hoặc tư vấn cho nhóm đối tượng có nhu cầu tư vấn giống nhau Tất nhiên, đâycũng vẫn là một dạng tư vấn có tính chất trực tiếp, song điểm khác với tư vấn mặtđối mặt là giao diện của tư vấn theo nhóm đối tượng rộng hơn So với hình thức tưvấn trước, tư vấn theo nhóm đối tượng khắc phục được nhược điểm là không cầnnhiều cán bộ và giảm bớt các ùn tắc ở các phòng tư vấn Song, có nhược điểm làchỉ giải quyết tốt các vấn đề chung, còn các vấn đề cụ thể thì giải quyết được ở mộtmức độ nhất định Hình thức này phù hợp với việc triển khai một chính sách chế

độ, quy định mới hoặc hướng dẫn nội dung nộp thuế cho các đối tượng nộp thuếmới tiến hành kinh doanh…

Tư vấn qua thư điện tử: đây là hình thức tư vấn mà các đối tượng nộp thuế và

cơ quan tư vấn thuế giao dịch qua thư điện tử của mạng máy tính điện tử Hìnhthức này có ưu điểm là chi phí giao dịch thấp, có thể thoả mãn các nhu cầu tư vấnrất cụ thể của đối tượng nộp thuế, giúp cán bộ tư vấn tiết kiệm công sức bằng cách

sử dụng các nội dung lưu trữ trên máy tính để sử dụng cho một trường hợp tư vấn

cụ thể song lại đòi hỏi có sự trang bị kỹ thuật cao của cả cơ quan thuế và đối tượng

nộp thuế Hình thức tư vấn qua thư điện tử có thể biến chuyển thành dạng tư vấnđiện tử nhóm Tức là cơ quan thuế tập hợp các nhu cầu của đối tượng nộp thuếtheo những nhóm giống nhau rồi soạn thảo các mẫu trả lời Khi có nh ucầu cụ thểcủa một đối tượng nào đó thì chỉ việc kiểm tra câu hỏi và có thể chuyển ngay câutrả lời đã chuẩn bị sẵn, chẳng hạn như nhu cầu về các bản mẫu tờ khai và cáchướng dẫn kê khai thuế…Theo cách này, rõ ràng hiệu quả tư vấn rất cao vì thế khiđiều kiện cho phép cần mở rộng áp dụng hình thức tư vấn này.

Tư vấn bằng hộp thư trả lời tự động: theo cách này cơ quan thuế tập hợp cácnhu cầu tư vấn thường xuất hiện nhất để ghi âm sẵn vào hộp thư thoại tự động củabưu điện Khi có nh ucầu tư vấn, đối tượng nộp thuế chỉ cần ấn số hộp thư này là

có thể thoả mãn nhu cầu thông tin của mình Hình thức này có ưu điểm là chi phígiao dịch thấp và có thể thoả mãn khá nhanh chóng nhu cầu thông tin của đốitượng nộp thuế, không đòi hỏi cán bộ tư vấn thuế phải thực hiện các thao tácnghiệp vụ khi có nhu cầu tư vấn Tuy nhiên, nó có nhược điểm là không giải quyếtđược các nhu cầu tư vấn cụ thể Vì vậy, nó thích hợp với việc giới thiệu các chínhsách thuế một cách vắn tắt, nêu tên các văn bản pháp luật mới để đối tượng nộpthuế tham khảo, trả lời một số ít các vướng mắc thường gặp,…

Như vây, mỗi hình thức tư vấn trên có những ưu nhược điểm nhất định, phùhợp với những điều kiện hoàn cảnh nhất định Do đó, cần áp dụng hài hoà các hìnhthức tư vấn để phát huy các ưu điểm và hạn chế các nhược điểm của chúng; đồngthời, ưu tiên đầu tư để áp dụng các hình thức tư vấn hiện đại như tư vấn qua thưđiện tử và hộp thư trả lời tự động

Những nội dung cơ bản cần tư vấn:

Nói đến tư vấn thuế, thông thường người ta cho rằng nó chỉ bao gồm việc trảlời về nội dung các luật thuế và văn bản hướng dẫn thi hành, các nội dung phầnviệc về kê khai, nộp thuế, quyết toán thuế, các thắc mắc của đối tượng nộp thuếtrong quá trình thực hiện các luật thuế Hiểu như thế là đúng nhưng chưa đủ Ngoài

các nội dung trên, việc tư vấn của cơ quan thuế còn bao gồm cả việc hướng dẫnthực hiện mở sổ sách và hạch toán kế toán, việc lấp các báo cáo tài chính …Đốivới việc tư vấn thực hiện bởi các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ tư vấn thuế,ngoài các nội dung tư vấn giống như cơ quan tư vấn thuế thực hiện hoạt động tưvấn thuế còn bao gồm cả tư vấn lựa chọn loại hình, phương thức, địa điểm đầu tư,lĩnh vực đầu tư…sao cho có lợi nhất về thuế và đem lại hiệu quả kinh doanh caonhất mà không vi phạm các luật thuế, tư vấn về các hoạt động kinh doanh tận dụngđược các ưu đãi, miễn giảm thuế….

Các điều kiện để công tác tư vấn thuế đạt hiệu quả: Thứ nhất cần hoàn thiện

bộ máy thực hiện công tác tư vấn thuế Hiện nay, ngành thuế đang xúc tiến thànhlập các phòng hỗ trợ tổ chức và người nộp thuế Các phòng này đã được thành lập

và hoạt động ở tỉnh Hà Tây Thứ hai, trang bị đầy đủ các điều kiện về cơ sở vậtchất cho công tác tư vấn thuế Việc đa dạng hoá các hình thức tư vấn thuế đòi hỏiviệc trang bị các cơ sở vật chất khá lớn của bản thân cục thuế Đó là địa điểm làmviệc thuận tiện, hệ thống máy tính nối mạng hiện đại…Đây chính là những thứ màCục thuế còn thiếu Thứ ba, lựa chọn và đào tạo một đội ngũ cán bộ làm công tác

tư vấn thuế có năng lực, có tư cách đạo đức tốt và được đãi ngộ thoả đáng Cũngnhư nhiều lĩnh vực công tác khác yếu tố con người luôn là một đòi hỏi cơ bản vàthiết yếu để đảm bảo công việc được thực hiện tốt Đặc biệt, lĩnh vực tư vấn thuếđòi hỏi người làm công tác tư vấn phải rất tinh thông nghiệp vụ, am hiểu pháp luậtnói chung và nắm chắc các luật thuế nói riêng, thông thạo nghiệp vụ kế toán và cáclĩnh vực kinh doanh Lĩnh vực này cũng đòi hỏi khá cao về đạo đức nghề nghiệp,

về nghệ thuật giao tiếp, ứng xử, đó là bộ mặt của Cục thuế trước đối tượng nộpthuế Vì thế, việc lựa chọn và đào tạo một đội ngũ cán bộ làm công tác tư vấn cónăng lực và đạo đức nghề nghiệp là điều kiện cơ bản và lâu dài

Thứ tư tuyên truyền rộng rãi để các đối tượng nộp thuế hiểu và sẵn sàng sửdụng các dịch vụ tư vấn thuế Thực tế hiện nay, không ít các đối tượng nộp thuế

còn ngần ngại khi đến cơ quan thuế nhờ tư vấn vì họ có cảm giác như đi nhờ vả,xin xỏ, một số khác thậm chí còn chưa biết cơ quan thuế cung cấp loại dịch vụ này.

Vì vậy, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng ngành thuế cần làm cho mọiđối tượng nộp thuế hiểu rằng họ có quyền nhận được sự tư vấn về các nội dung cóliên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ thuế của họ và đó chính là trách nhiệm của

cơ quan thuế Làm cho người dân hiểu rằng nếu sử dụng dịch vụ tư vấn, họ sẽ cókhả năng tránh được những sai sót không đáng có trong việc kê khai, nộp thuế, màchính những sai sót này có khi lại làm họ bị thiệt hại bởi cơ quan thuế chỉ tư vấncho họ nộp đúng thuế theo luật mà không khiến họ phải nộp thuế nhiều hơn

Thứ năm, phát triển mạnh mẽ các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ tư vấn tàichính, tư vấn thuế Từ sự phân tích về mô hình tổ chức công tác tư vấn thuế trên chothấy các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ tư vấn tài chính, tư vấn thuế có vai tròkhá quan trọng mà không thể thay thế trong việc thực hiện các hoạt động tư vấnthuế Vì vậy, cùng với việc mở rộng các dịch vụ tư vấn của cơ quan thuế cần cóchính sách phát triển mạnh mẽ các doanh nghiệp này để từ đó tạo nên một hệ thốnghoàn chỉnh về cung cấp dịch vụ tư vấn cho mọi đối tượng kinh doanh

Khi những điều kiện trên được thiết lập đầy đủ với mô hình tổ chức phù hợp,tin tưởng rằng tư vấn thuế sẽ góp phần tích cực vào việc nâng cao hiệu quả côngtác quản lý thu thuế

3 Tổ chức hoàn thiện bộ máy theo hướng tăng cường công tác thanh tra, giảm các phòng trực tiếp quản lý thu

3.1 Yêu cầu phải tăng cuờng công tác thanh tra, kiểm tra:

Khi bước vào áp dụng “ cơ chế tự khai, tự nộp”, nhiệm vụ của các phòng trựctiếp quản lý thu sẽ giảm xuống Nhưng nếu các doanh nghiệp chưa được trang bịtốt về pháp luật thuế, chưa tự giác thực hiện nghĩa vụ thuế thì sẽ gia tăng lượngdoanh nghiệp trốn thuế, khai sai số thuế phải nộp, chậm nộp thuế…Thanh tra, kiểmtra nhăm đảm bảo giám sát việc thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật thuế ở cả phí