Đây là giáo án chủ đề tích hợp môn Lịch sử 6 kì 2. Giáo án được soạn theo công văn 3280 và cv 5512 mới nhất tháng 12 năm 2020 của Bộ giáo dục đảm bảo phát triển phẩm chất và năng lực học sinh., Giáo án soạn theo 5 bước mới nhất. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng...
Trang 1Tên chủ đề: THỜI KÌ BẮC THUỘC VÀ ĐẤU TRANH
1 Nước ta từ giữa TK I – giữa TK VI
2 Nước ta dưới ách đô hộ của nhà Lương TK VI
3 Nước ta dưới ách đô hộ của nhà Đường TK VII-IX
II Các cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta từ năm 40-TK IX
- HS nắm sơ lược nguyên nhân, diễn biến chính, ý nghĩa của khởi nghĩa Bà Triệu
- Biết được chính sách đô hộ của nhà Lương đối với nước ta
- Cuộc kháng chiến chống quân Lương xâm lược (Nguyên nhân, diễn biến chính, kếtquả và ý nghĩa)
- Nhận xét chính sách cai trị của nhà Lương đối với Giao Châu
- Hiểu ý nghĩa của việc Lý Bí lên ngôi và đặt tên nước Vạn Xuân
- Những thay đổi lớn về KT – Ct nước ta dưới ách đô hộ của nhà Đường: sắp đặt bộ máy cai trị, chia lại khu vực hành chính, chúng siết chặt hơn bộ máy cai trị để đô hộ, thực hiện chính sách đồng hoá, tăng cường bóc lột, đàn áp các cuộc khởi nghĩa
- Trong suốt 3 thế kỷ thống trị của nhà Đường, nhân dân ta nhiều lần nổi dậy, tiêu biểu nhất cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan & Phùng Hưng
2 Kĩ năng
Trang 2- HS biết: tìm nguyên nhân và mục đích của một sự kiện lịch sử, sử dụng kỹ năng cơbản để vẽ và đọc bản đồ lịch sử.
- Tiếp tục rèn luyện cho các em kĩ năng sử dụngbản đồ lịch sử
- Rèn kĩ năng lập bảng thống kê các cuộc khởi nghĩa
- Bồi dưỡng cho HS tinh thần chiến đấu vì độc lập dân tộc
- Biết ơn tổ tiên đã kiên trì chiến đấu chống giặc ngoại xâm để giành lại độc lập
4 Định hướng năng lực hình thành
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực tự học
- Năng lực chuyên biệt:
+ Thực hành bộ môn lịch sử: Khai thác kênh hình có liên quan đến nội dung bài, lậpbảng so sánh, sử dụng lược đồ, bản đồ để tổng hợp những yếu tố cơ bản Lập bảngthống kê các cuộc khởi nghĩa
III BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ YÊU CẦU
và Đường
- Hiểu đượcmụcđích việc nhà Hánbắt ta theo phongtục tập quán củanhà Hán, mởtrường học dạy chữHán
- Hiểu được vì saongười Việt vẫn giữđược phong tục tậpquán, tiếng nói của
Sự khác biệttrong tổ chức
bộ máy nhànước của nhàLương,
Đường đốivới nước ta
- Nhận xétđược c/s caitrị của nhàLương đốivới nước ta
- Nhận xétđược về tìnhhình nước tadưới ách
Trang 3Lý Bí.
- HS trình bày được việc làm của
Lý Bý sau khi đánh tan giặc
- Hiểu được nhữngchính sách thốngtrị tàn bạo củaphong kiến phươngbắc là nguyên nhânchính dẫn đến cáccuộc khởi nghĩa
- HS hiểu được ýnghĩa việc Lý Bí lênngôi hoàng đế (LíNam Đế) Đặt tênnước là Vạn Xuân
- HS rút ra được ýnghĩa lịch sử về cáccuộc đấu tranhgiành độc lập củadân tộc
HS thống kêđược cáccuộc KN thờiBắc thuộc HS nhận xét
được tinhthần chiếnđấu anh dũngcủa nghĩaquân trongcuộc KN LýBí
IV.BIÊN SOẠN CÁC CÂU HỎI/BÀI TẬP.
1 Theo em, việc chính quyền đô hộ mở trường học ở nước ta nhằm mục đích gì?
2.Vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục, tập quán và tiếng nói của tổ tiên?
3 Nguyên nhân nào, diễn biến, kết quả cuộc kn Bà Triệu?
4 Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu có ý nghĩa lịch sử như thế nào?
5 Tổ chức bộ máy nhà nước của nhà Lương ở nước ta có gì thay đổi ?
6 Em có nhận xét gì về c/s cai trị của nhà Lương đối với nước ta ?
7 Nguyên nhân nào khiến Lí Bí phất cờ khỡi nghĩa?
8 Cuộc khởi nghĩa Lí Bí diễn ra như thế nào, kết quả và ý nghĩa ?
Trang 49 Em có nhận xét gì về tinh thần chiến đấu của nghĩa quân trong cuộc KN do Lý Bílãnh đạo ?
10 Sau khi đánh đuổi quân Lương Lí Bí đã làm gì ?
11 Việc Lí Bí lên ngôi và đặt tên nước là Vạn Xuân có ý nghĩa gì ?
12.Theo em, chính sách bóc lột của nhà Đường có gì khác so với các thời trước ?
13 Hãy lập bảng thống kê được các cuộc KN thời Bắc thuộc từ năm 40 đến TK IX.(tên cuộc KN, thời gian, địa điểm, kết quả và ý nghĩa)
V CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của GV: Tranh ảnh, lược đồ các cuộc khởi nghĩa có liên quan bài học
2 Chuẩn bị của HS: Sưu tầm các tranh ảnh, câu hỏi có liên quan đến đến chủ đề
VI.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: linh động
3 Thiết kế tiến trình dạy học
3.1 Hoạt động khởi động:
- Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản của chủ đề, tạo tâm thế cho
học sinh đi vào tìm hiểu bài mới
- Phương thức:Trực quan, Thuyết trình, phát vấn, hoạt động cá nhân.
Giáo viên cho học sinh quan sát tranh Hai Bà Trưng và yêu cầu HS cho biết tên nhânvật đó là ai và nêu vài nét những hiểu biết của mình
- Dự kiến sản phẩm:Bức tranh HBT, người có công lao lớn đã đánh bại quân xâm
lược Hán,
- Giáo viên nhận xét và vào bài mới: Trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân
tộc ta có rất nhiều tấm gương nữ tiêu biểu đã dũng cảm hi sinh vì độc lập tự do của nhân dân Mở đầu cho trang lịch sử chói lọi ấy là hai chị em Trưng Trắc và Trưng Nhị Ngoài ra còn nhiều cuộc đấu tranh tiêu biểu chống PKPB mà chúng ta sẽ tìm hiểu trong chủ đề hôm nay
3.2 Hoạt động hình thành kiến thức:
Hoạt động 1:I Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và cuộc sống nhân dân Giao Châu.
- Mục tiêu:
Trang 5+ HS nắm được chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với
nước ta thời Hán, Lương và Đường về chính trị và văn hóa
+HS hiểu việc âm mưu muốn đồnghóa dân tộc ta của chính quyền đô hộ
+ Hiểu được vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục tập quán, tiếng nói của tổ
tiên ?
+ HS nhận xét được c/s cai trị của nhà Lương đối với nước ta
+ Nước ta dưới ách đô hộ của nhà Đường
- Phương thức: Trực quan, vấn đáp, trao đổi đàm thoại, diễn giảng, so sánh
Hoạt động: cá nhân, cặp đôi, nhóm,
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
GV yêu cầu HS nhắc lại một số chính sách
cai trị của nhà Hán về chính trị đối với nước
ta ở TK I – VI (bài 19)
GV giao nhiệm vụ cho HS:
- GV tổ chức hoạt động cá nhân, cặp đôi:
Yêu cầu học sinh theo dõiđoạn thông tin
mục 3 SGK/ 55,56ở bài 20 (TT)và trả lời
câu hỏi:
- Trình bày chính sách cai trị của chính
quyền đô hộ đối với nước ta về lĩnh vực văn
hóa ?
- Theo em, việc chính quyền đô hộ mở
trường học ở nước ta nhằm mục đích gì?
-Vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục,
tập quán và tiếng nói của tổ tiên? (cặp đôi)
Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS nghiên cứu SGK và tiến hành thảo luận
nhóm dưới sự quan sát của GV
Gợi ý sản phẩm:
- Mở một số trường học dạy chữ Hán, du
I Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và cuộc sống nhân dân Giao Châu.
1 Nước ta từ giữa TK I-VI
- Chính quyền đô hộ mở một số trường họcdạy chữ Hán, du nhập Nho giáo, Đạo giáo
và những luật lệ, phong tục tập quán củangười Hán vào nước ta
- Tổ tiên ta đã kiên trì đấu tranh bảo vệtiếng nói, phong tục và nếp sống của dântộc ; đồng thời cũng tiếp thu những tinh hoacủa nền văn hoá Trung Quốc và các nướckhác làm phong phú thêm nền văn hoá củamình
Trang 6nhập Nho giáo, Đạo giáo và những luật lệ,
phong tục tập quán của người Hán vào nước
ta
- Đồng hóa dân tộc ta
- Chỉ có1 số ít tầng lớp trên mới có tiền
cho con ăn học, còn nhân dân lao động
nghèo khổ không có điều kiện Do các
phong tục tập quán & tiếng nói của tổ tiên
được hình thành lâu đời, vững chắc nó trở
thành bản sắc riêng của dân tộc Việt, có
sức sống bất diệt
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV nhận xét kết luận
GV giao nhiệm vụ cho HS:
- GV tổ chức hoạt động cá nhân:Yêu cầu
học sinh đọc đoạn thông tin mục 1 trang 58
và trả lời câu hỏi
- Đầu thế kỉ VI ách thống trị của nhà Lương
với nước ta như thế nào?
- Tổ chức bộ máy nhà nước của nhà Lương
ở nước ta có gì thay đổi ?
- Về hành chính: nhà Lương chia lại đất
nước ta thành các quận, huyện và đặt tên
mới: Giao Châu (đồng bằng và trung du Bắc
Bộ); Ái Châu (Thanh Hoá) ; Đức Châu, Lợi
Châu, Minh Châu (Nghệ - Tĩnh) và Hoàng
2 Nước ta dưới ách đô hộ của nhà Lương
TK VI
- Về hành chính: nhà Lương chia lại đấtnước ta thành các quận, huyện và đặt tênmới
- Chủ trương chỉ có tôn thất nhà Lương vàmột số dòng họ lớn mới được giao chức vụquan trọng trong bộ máy cai trị
Trang 7
Châu (Quảng Ninh).
GV hướng dẫn HS xác định 6 châu trên
lược đồ
- Chủ trương chỉ có tôn thất nhà Lương và
một số dòng họ lớn mới được giao chức vụ
quan trọng trong bộ máy cai trị
Hs đọc đoạn chữ nghiêng sgk/58
- Nhà Lương khinh rẽ dân ta, thực hiện sự
phân biệt đối xử trắng trợn C/s tàn bạo, mất
lòng dân
Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
Cá nhân trình bày kết quả HS còn lại nhận
GV giao nhiệm vụ cho HS:
- GV tổ chức hoạt động cá nhân:Yêu cầu
học sinh đọc đoạn thông tin mục 1 trang 62
và trả lời câu hỏi
- Chính sách cai trị của nhà Đường đối với
nước ta đầu thế kỷ VII có gì thay đổi ?
- Năm 679, nhà Đường đổi Giao châu
thành An Nam đô hộ phủ Nắm quyền cai
trị đến cấp huyện Phủ đô hộ đặt tại Tống
Bình ( Hà Nội)
3 Nước ta dưới ách đô hộ của nhà Đường
TK VII – IX.
- Năm 679, nhà Đường đổi Giao châu thành
An Nam đô hộ phủ Nắm quyền cai trị đếncấp huyện
- Chúng cho sữa sang các đường giao thôngthuỷ, bộ Cho xây thành, đắp luỹ, tăng thêmquân
- Đặt ra nhiều loại thuế, tăng cường cốngnạp
Trang 8Chúng cho sữa sang các đường giao thông
thuỷ, bộ, xây thành, đắp luỹ, tăng thêm
quân
Ngoài thuế ruộng, chúng đặt ra nhiều loại
thuế mới: muối, sắt, đay, gai Tăng cường
cống nộp những sản vật quý hiếm, đặc biệt
vải quả
- Siết chặt ách đô hộ tàn bạo, cai trị trực
tiếp đến huyện, đồng thời củng cố thành,
làm đường giao thông để dễ dàng vơ vét,
bóc lột; có thể mau chóng đàn áp những
cuộc nổi dậy của nhân dân ta
Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
Cá nhân trình bày kết quả HS còn lại nhận
+ HS nắm được nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa các cuộc đấu tranh chống
Bắc thuộc của dân tộc ta, tiêu biểu nhất là KN HBT và Lí Bí
+ Hiểu được ý nghĩa của việc đặt tên nước và lên ngôi của Lý Bí
+ Lập bảng thống kê về các cuộc đấu tranh của dân tộc ta
- Phương thức: Đặt v/đ, gợi mở, thuyết trình.Hoạt động cá nhân, nhóm, cả lớp
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV hướng dân HS dựa vào nội dung SGK ở các
bài 17-23 và trả lời câu hỏi:
- Hãy kể tên các cuộc đấu tranh chống Bắc
II Các cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta từ năm 40-TK IX.
Từ năm 40 đến TK IX có nhiều cuộcđấu tranh của dân tộc ta chống lại ách
Trang 9thuộc của dân tộc ta từ năm 40 đến TK IX ?
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu sơ lược về khởi
nghĩa Bà Triệu (nguyên nhân, diễn biến và kết
quả)
- GV tiếp tục chia 4 nhómtìm hiểu về khởi
nghĩa Lý Bí và yêu cầu HS dựa vào nội dung
SGK mục 2/58,59 và trả lời các câu hỏi sau:
N1 Nguyên nhân nào khiến Lí Bí phất cờ khởi
nghĩa?
N2 Cuộc khởi nghĩa diễn ra như thế nào?Kết
quả cuộc khởi nghĩa? (GV yêu cầu HS trình bày
trên lược đồ)
N3 Em có nhận xét gì về tinh thần chiến đấu
của nghĩa quân?
N4 Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống quân
Lương ?
- GV tiếp tục hướng dẫn HS tìm hiểu sơ lược về
quá trình đánh bại quân Lương dưới sự lãnh đạo
của Triệu Quang Phục và sự sụp đổ của nước
Vạn Xuân
- HS tiếp tục tìm hiểu sơ lược về các cuộc KN
của MTL và Phùng Hưng
- GV chia lớp thành 4 nhóm, các nhóm hoàn
thành bài tập: Hãy lập bảng thống kê được các
cuộc KN thời Bắc thuộc từ năm 40 đến TK IX
Theo mẫu (tên cuộc KN, thời gian, địa điểm, kết
quả và ý nghĩa)
Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS nghiên cứu tài liệuđể trả lời câu hỏi
Gợi ý sản phẩm:
- Các cuộc Kn:KN Hai Bà Trưng năm 40; KN
Bà Triệu năm 248; KN Lý Bí năm 542; KN Mai
đô hộ của phong kiến phương Bắc,tiêu biểu nhất là KN Hai Bà Trưng vàkhởi nghĩa Lí Bí
1 Cuộc KN Hai Bà Trưng (năm 40)
(HS đã học)
2 KN Lí Bí – Nước Vạn Xuân thành lập.
a KN Lí Bí
* Diễn biến:
- Mùa xuân năm 542, Lí Bí phất cờ k/
n ở Thái Bình ( Bắc Sơn Tây) Hàokiệt khắp nơi kéo về hưởng ứng
- Chưa đầy ba tháng, N/q chiếm hầuhết các quận, huyện Tiêu Tư hoảng sợ
bỏ chạy về TQ
- Tháng 4 - 542 và đầu năm 543 nhàLương hai lần kéo quân sang đàn ápquân ta chủ động đánh bại quânLương
* Kết quả: Quân Lương 10 phần chết
đến 5,6 phần K/n Lí Bí thắng lợi
Trang 10Thúc Loan đầu TK VIII; KN Phùng Hưng
khoảng năm 776-791,
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu sơ lược về KN Bà
Triệu, Kn Mai Thúc Loan, Phùng Hưng…
N1 Nguyên nhân: do chính sách thống trị tàn
bạo của nhà Lương đối với nhân dân ta Ông
căm ghét bọn đô hộ
N2 Trình bày theo nội dung SGK
N3 N/q chiến đấu kiên cường, quyết liệt và
Người Lãnh Đạo
Kết quả
Ý nghĩa
ThắngLợi
Thấtbại
KN
Lý Bí
lợi KN
Thấtbại
Trang 11Hưng
Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
HS trả lời câu hỏi, học sinh khác nhận xét, bổ
sung
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá,
kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học
sinh Chuẩn xác hóa các kiến thức đã hình thành
cho học sinh
Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS dựa vào nội dung SGK mục
2/60 và trả lời các câu hỏi sau:
1 Sau khi đánh đuổi quân Lương Lí Bí đã làm
gì ?
2 Tổ chức nhà nước Vạn Xuân như thế nào?
3 Việc Lí Bí lên ngôi và đặt tên nước là Vạn
Xuân có ý nghĩa gì ? (Cặp đôi)
- Đặt tên nước là Vạn Xuân Đóng đô ở cửa
sông Tô Lịch (Hà Nội)
2 Thành lập triều đình với 2 ban: văn - võ
Triệu Túc giúp vua cai quản mọi việc
Tinh Thiều đúng đầu ban văn, Phạm Tu đứng
- Đặt tên nước là Vạn Xuân Đóng đô
ở cửa sông Tô Lịch (Hà Nội)
- Thành lập triều đình với 2 ban: văn - võ
Trang 12ương tập quyền sơ khai.
3 Lí Bí lên ngôi chứng tỏ nước ta có giang sơn
bờ cõi riêng không thua kém gì Trung Quốc
Mong muốn sự trường tồn của dân tộc, khẳng
định ý chí độc lập, tự chủ, đất nước thanh bình,
tươi đẹp như vạn mùa xuân
Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
HS trả lời câu hỏi, học sinh khác nhận xét, bổ
sung
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá,
kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học
sinh Chuẩn xác hóa các kiến thức đã hình thành
cho học sinh
3.3 Hoạt động luyện tập
- Mục tiêu: Giúp HS nắm vững một số kiến thức cơ bản của bài học
- Phương thức: Đặt vấn đề, gợi mở, thuyết trình.
GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1 Những đạo nào được du nhập vào nước ta dưới thời Hán cai trị?
A Nho giáo, Đạo giáo, Phật giáo B Nho giáo, Đạo giáo, Thiên chúa giáo
C Hồi giáo, Đạo giáo, Bà La Môn giáo D Nho giáo, Phật giáo, Thiên chúa giáo
Câu 2 Đâu không phải là mục đích chính quyền đô hộ mở trường học ở nước ta?
A Làm cho tất cả dân ta đều biết đọc, biết viết chữ Hán
B Để cho con em của bọn đô hộ không bị thất học
C Bắt dân ta học chữ Hán, phổ biến tư tưởng, luật lệ, phong tục người Hán
D Làm cho hai dân tộc gần gũi hơn
Câu 3.Mục đích thâm hiểm của nhà Hán đưa người Hán ở lẫn với dân ta là
A đồng hoá dân tộc ta B chiếm đất của dân ta
C bắt dân ta hầu hạ phục dịch cho người Hán D.vơ vét bóc lột
Câu 4 Sự kiện nào chứng tỏ nhà Lương rất khinh rẻ dân tộc ta?
Trang 13A Vua Tùy đòi vua ta là Lý Phật Tử phải sang chầu
B Khúc Thừa Dụ làm vua nước ta nhưng chỉ được phong làm Tiết độ sứ
C Bắt vua ta phải gởi con trai sang làm con tin
D Tinh Thiều là người nước ta, vốn học giỏi văn hay nhưng chỉ được giữ chức gác cổng thành
Câu 5 Sau cuộc khởi nghĩa chống quân Lương thắng lợi, Lý Bí đã làm gì?
A Lý Bí lên ngôi hoàng đế lấy hiệu là Lý Nam Đế
B Lý Bí lên ngôi hoàng đế lấy hiệu là Lý Thái Tổ
C Lý Bí lên ngôi hoàng đế, dời đô về Đại La
D Lý Bí lên ngôi hoàng đế, dời đô về Thăng Long
- Gợi ý sản phẩm:1A, 2D, 3A, 4D, 5A.
- Nhận xét đánh giá sản phẩm
HS trả lời, nhận xét GV nhận xét, đánh giá sản phẩm của HS
3.4 Hoạt động vận dụng.
- Mục tiêu: Giúp HS nắm vững ý nghĩa việc Lý Bí lên ngôi và khẳng định sự trường
tồn của dân tộc qua việc đặt tên nước Vạn Xuân
- Phương thức:
GV yêu cầu HS giải thích: Việc Lí Bí lên ngôi và đặt tên nước là Vạn Xuân có ý nghĩa gì ?
- Gợi ý sản phẩm: Lí Bí lên ngôi chứng tỏ nước ta có giang sơn bờ cõi riêng không
thua kém gì Trung Quốc Mong muốn sự trường tồn của dân tộc, khẳng định ý chíđộc lập, tự chủ, đất nước thanh bình, tươi đẹp như vạn mùa xuân
- GV nhận xét, đánh giá sản phẩm của HS: Nhận xét, tuyên dương và cho điểm 3.5 Hoạt động tìm tòi mở rộng
- Mục tiêu:Giúp HS nắm vững về nền văn hóa của ChamPa.
-Phương thức: bài tập Hoạt động cá nhân.
GV giao nhiệm vụ HS về nhà làm bài tập sau
+ Nêu những thành tựu văn hoá của người Chăm ? Thành tựu nào là đặc sắc nhất? + Sưu tầm tranh ảnh về văn hoá Chăm Pa
- Gợi ý sản phẩm:HS tìm hiểu SGK, tài liệu sưu tầm về Champa (kiến trúc, chữ
viết, )