Giáo án chủ đề Ngữ văn 7 kì 1 chuẩn cv 3280 năm 2020

Đây là giáo án chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7 kì 1 có bảng mô tả. Giáo án được soạn theo công văn 3280 và cv 5512 mới nhất tháng 12 năm 2020 của Bộ giáo dục đảm bảo phát triển phẩm chất và năng lực học sinh., Giáo án soạn theo 5 bước mới nhất. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng...

Ngày soạn:

Ngày dạy:

CHỦ ĐỀ 1: VĂN BẢN NHẬT DỤNG VÀ NHỮNG YÊU CẦU

KHI TẠO LẬP VĂN BẢN- NGỮ VĂN 7

Thời lượng: 10 tiết

Số bài: 06

I CƠ SỞ HÌNH THÀNH CHỦ ĐỀ

- Công văn 3280 của Bộ giáo dục về tinh giảm chương trình Ngữ văn 7.

- Các văn bản nhật dụng và các bài học tập làm văn về tạo lập văn bản trongchương trình Ngữ văn lớp 7 ở SGK hiện hành

- Tài liệu tham khảo: Tư liệu Ngữ văn 7, SGV Ngữ văn 7, Đọc- hiểu văn bảnNgữ văn 7 và một số tài liệu tham khảo khác

II THỜI GIAN DỰ KIẾN

- Chủ đề gồm 10 tiết Nội dung từng tiết được phân chia như sau:

Tiế

1,2 Khái quát chủ đề - Đọc hiểu văn bản Cổng trường mở ra.

3,4 Đọc hiểu văn bản Mẹ tôi

5,6 Đọc hiểu văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê.

7 Liên kết trong văn bản

8 Bố cục trong văn bản

9 Mạch lạc trong văn bản

10 Tổng kết chủ đề + Luyện tập tổng hợp + Kiểm tra đánh giá

Bước 1: Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng, Phẩm chất của chủ đề:

a Kiến thức:

- Hiểu được đặc điểm của văn bản nhật dụng và đặc trưng qua các tác phẩm cụ thể

- Nắm vững nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của các văn bản nhật dụng trong chươngtrình

- HS nắm được những yêu cầu cơ bản khi tạo lập văn bản như: tính liên kết, bố cục và

sự mạch lạc của văn bản Hiểu được muốn đạt được mục đính giao tiếp thì văn bảnphải có tính liên kết, có bố cuc rõ ràng và có sự mạch lạc trong văn bản

b Kĩ năng:

- Biết cách đọc - hiểu văn bản nhật dụng

- Vận dụng kiến thức tổng hợp để làm các bài tập nhận diện thông hiểu và tạo lậpđược văn bản ở các mức độ từ đoạn văn đến bài văn

c Phẩm chất: Bồi dưỡng tình cảm gia đình, tình yêu thương con người, trân trọng

những giá trị nhân văn tốt đẹp qua văn chương và cuộc sống… Giáo dục HS ý thứctạo lập văn bản khi nói và viết, nghiêm túc khi học tập bộ môn và vận dụng vào cuộcsống

d Định hướng phát triển năng lực HS:

- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề

- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học

- Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quátrình học bài

- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bảnthân

- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp

- Năng lực làm bài tâp,lắng nghe ,ghi tích cực

- Năng lực làm việc độc lập, trình bày ý kiến cá nhân

- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp,năng lực biết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnh

- Năng lự tư duy, thẩm mĩ…

Bước 2: Bảng mô tả các mức độ đánh giá theo định hướng năng lực của chủ đề:

về tác giả, tácphẩm (cuộc đời,

sự nghiệp, hoàncảnh sáng tác,

…)

- Hiểu được sựảnh hưởng củatác giả tới giá trịnội dung và ýnghĩa của cácvăn bản

- Vận dụng hiểu biết

về tác giả, tác phẩm,hoàn cảnh ra đời… đểphân tích, lí giải giátrị nội dung, nghệthuật của văn bản

- Vận dụnghiểu biết vềtác giả, tácphẩm, hoàncảnh ra đời…

để phân tích,

lí giải giá trịnội dung,nghệ thuâtcủa văn bản

không cótrong SGK

- Thể loại

văn bản

Nhận diện đượcthể loại cụ thểtrong văn bản vàđặc trưng của thểloại đó

Hiểu được ai trocủa thể loạitrong việc thểhiện nội dung tưtưởng cảm xúccủa các văn bản

Vận dụng những hiểubiết về thể loại để lígiải, phân tích giá trịnội dung và nghệthuật trong các vănbản

Vận dụngnhững hiểubiết về đặctrưng thể loại

để tạo lập vănbản khác

Hiểu được ýnghĩa của đề tài,chủ đề, cảm xúcchủ đạo của cácvăn bản đối vớibản thân vàcuộc sống

Vận dụng những hiểubiết về đề tài chủ đề

để lí giải, phân tíchgiá trị nội dung vànghệ thuật trong cácvăn bản

Vận dụngnhững hiểubiết về đề tài,chủ đề để đọc– hiểu vănbản kháccùng chủ đề,

chi tiết tiêu biểu,trong tác phẩm

- Nhớ đượcnhững câu vănhay có giá trị

- Nhận diệnđược những yếu

tố nghệ thuậtđược tác giả sửdụng trong cácchi tiết, hình

Hiểu được vaitrò, tác dụng củacác chi tiết, hìnhảnh, câu văn đốivới việc thể hiệnnội dung tưtưởng của tácphẩm

- Cảm nhận được ýnghĩa của một số từngữ, hình ảnh/ chi tiếtđặc sắc trong vănbản

- Trình bày được cảmnhận, ấn tượng của cánhân về giá trị nộidung và nghệ thuậtcủa văn bản

- Đọc diễn cảm tácphẩm

- Trình bàynhững kiếngiải riêng,những pháthiện sáng tạo

về văn bản

- Đọc - hiểucác văn bảnkhác có cùngnội dung ýnghĩa Biết sosánh được cácvăn bản đó

ảnh - Vận dụng tri

thức đọc hiểuvăn bản để

những giá trịsống của cánhân

- Viết văn, vẽtranh…

- Nghiên cứu

KH, dự án…Các yêu

đề của văn bản

đã cho trong cácphần ngữ liệu

-Hiểu được vaitrò của tính liênkết, mạch lạc và

bố cục khi tạolập văn bảntrong quá trìnhgiao tiếp

Vận dụng đượcnhững hiểu biết vềtính liên kết, mạchlạc, bố cục khi đọchiểu được văn bảnkhác và tạo lập đượccác văn bản đảm bảocác yêu cầu về tínhliên kết, mạch lạc và

bố cục văn bản

- Trình bàynhững kiếngiải riêng,những pháthiện sáng tạokhi tạo lậpvăn bản

- So sánh cácvăn bản đảmbảo các yêucầu trên vớicác văn bản

ko có liên kết,mạch lạc…Câu hỏi định tính, định lượng

- Trắc nghiệm KQ (về tác giả, tácphẩm, đặc điểm thể loại, chi tiếtnghệ thuật…)

- Câu tự luận trả lời ngắn (lí giải,phát hiện, nhận xét, đánh giá…)

- Bài tạo lập văn bản (trình bày cảmnhận, kiến giải riêng của cánhân…)

Bài tập thực hành

- Hồ sơ (tập hợp các sản phẩm thựchành)

- Bài tập dự án (nghiên cứu so sánhtác phẩm, nhân vật theo chủ đề)

- Bài trình bày miệng (thuyết trình,trao đổi thảo luận, trình bày về mộtvấn đề…)

- Phiếu quan sát làm việc nhóm(trao đổi, thảo luận về các giá trị tácphẩm…)

Câu hỏi và bài tập minh họa các mức độ:

Văn bản 1: Bài “Cổng trường mở ra” (Lí Lan)

- Nêu hiểu biết về

- Câu văn nào thể

hiện nội dung tư

tưởng của văn

bản?

- Hoàn cảnh của tác giả

có ảnh được đến cảmxúc trong văn bảnkhông?

- Văn bản có bố cụcmấy phần? Căn cứ xácđịnh bố cục của vănbản?

- Tác giả đưa ra quanđiểm gì về nhà trường

và giáo dục? Câu vănnào nói lên điều đó?

- Ở đoạn văn tiếp theo,tác giả tập trung làmsáng tỏ nội dung nào?

- Tác giả đã dùngnhững câu văn nào đểđưa ra ý kiến củamình?

- Em có nhận xét gì vềcác phép tu từ được sửdụng trong đoạn vănbản này?

- Kết thúc văn bảnngười mẹ nhắn nhủ conđiều gì?

- Kể tên một số tácphẩm khác của nhàvăn Lí Lan? Kể têncác văn bản cùng đềtài

- Trong phần mởđầu, người mẹ xuấthiện với tâm trạnggì?

- Nghệ thuật diễn đạttrong phần này có gìđặc biệt? Điều đó cótác dụng gì?

- Chỉ rõ mạch cảmxúc suy nghĩ củangười mẹ trong đêmtrước ngày khaitrường của con?

- Việc mẹ nói vềngày khai trường ởNhật có ý nghĩa nhưthế nào?

- Theo em, văn bảnnày có ý nghĩa ntn?

-Điền vào sơ đồ thểhiện hệ thống cácphần của văn bản?

- Theo em, hìnhảnh thế giới diệu kì

mà người mẹ ở đâynói đến là gì? Hãyliên hệ đến bảnthân để chứng tỏcho điều đó

- Ngày khai trường

ở Việt Nam chúng

ta diễn ra như thếnào?

- Ngày khai trườngđầu tiên của emnhư thế nào? Viếtđoạn văn kể vềngày khai trườngđầu tiên của mình?

Văn bản 2: Mẹ tôi ( Et-môn-đô đơ A-mi-xi)

? Người bố đã vẽ raviễn cảnh gì cho conkhi không còn mẹ?

?Tìm nhưng câu vănthể hiện Phẩm chấtcủa bố?

? Nhận xét về nghệthuật của đoạn này?

? Người bố có sự thayđổi giọng điệu như thếnào trong bức thư?

- Sưu tầm nhữngcâu chuyện, văn bảnkhác trong tác phẩm

Những tấm lòng cao cả?

- Theo em người mẹ

có vai trò như thếnào trong cuộc sốngcủa mỗi người?

- Trình bày cảmnhận của em về nộidung, ý nghĩa vănbản?

- Hãy lí giải tại saongười bố khôngtrực tiếp nói vớicon mà lại lựa chọncách viết thư?

?Em đã bao giờphạm lỗi với mẹchưa? Khi đó em cóhành động gì?

? Qua văn bản hãyrút ra bài học chobản thân trong cuộcsống

Văn bản 3: Bài “Cuộc chia tay của những con búp bê”(Khánh Hoài)

- Văn bản có mấycảnh chia tay đó lànhững cuộc chia taynào?

- Tác giả đã dùngnhững chi tiết nào

- Kể tên một số tácphẩm nghị luận xã hộikhác cùng viết về đềtài

- Trong phần mở đầu,tác giả dẫn dắt vào vấn

đề như thế nào?

- Giải thích nhan đề

?Theo em cuộc chiatay nào xúc độngnhất? Hãy lí giải?

- Viết đoạn văn nêucảm nhận của em vềnhân vật Thủy

? Thi viết vẽ tranh,sáng tác thơ ca về đề

phương thức biểu

đạt của văn bản?

- Văn bản được

đọc với giọng

điệu như thế nào?

để diễn tả tâm trangcủa người anh,người em?

- Nhận xét về tìnhcảm anh em củaThành và Thủy quacác chi tiết đó?

- Em có nhận xét gì

về nghệ thuật củađoạn văn trên?

của văn bản?

- Theo em những conbúp bê có vai trò gìtrong câu chuyện?

- Theo em, văn bản này

có ý nghĩa ntn?

- Chỉ rõ tâm trạng củangười anh trong đoạn?

- Theo em tại sao tácgiả lại xen lẫn nhữngđoạn miêu tả?Vai tròcủa nó?

tại gia đình?

Tập làm văn: Liên kết trong văn bản Bố cục, mạch lạc trong văn bản.

- Nếu đoạn văn

viết như vậy thì

- Em hiểu liên kếtnghĩa là gì?

- Liên kết có vai tròntn trong văn bản?

- Như vậy để tạo sựliên kết của VB(trên) ta làm thếnào?

- Hãy sửa lại đoạnvăn để En có thể hiểuđược ý bố?

- Hãy chỉ ra sự thiếuliên kết trong đoạnvăn? Sửa lại để trởthành 1 đoạn văn cónghĩa?

- Hãy đối chiếu vớiđoạn văn trong vănbản "Mẹ tôi" vànhận xét vì sao đoạnvăn vừa đọc trở nênkhó hiểu?

- Tạo lập đoạn văntheo chủ đề và chỉ ratính liện kết củađoạn văn đó?

- Cho biết 2 câu

có hợp lí không? Vìsao?

- Nêu nhiệm vụ củamỗi phần trong cácvăn bản tự sự, miêu

- Hãy sắp xếp lại nộidung lá đơn ấy chophù hợp

-Hãy sắp xếp lại bốcục của 2 văn bản đó?

- Qua đó em rút ra được điều gì khi trìnhbày 1 văn bản?

- Vì sao khi xâydựng văn bản, cầnphải quan tâm tới bốcục?

- Tìm những VDthực tế để chứngminh vai trò - tácdụng của bố cục

văn bản có mấy

phần?

- Kể lại câu chuyện

Cuộc chia tay của những con búp bê

theo một bố cụckhác

- Mạch lạc có cầnthiết trong văn bảnkhông?

- Nêu những điềukiện để văn bản cótính mạch lạc?

- Toàn bộ sự việctrong văn bản “Cuộcchia tay …búp bê’’

xoay quanh sự việcchính nào?

- Em có nhận xét gì

về mối liên hệ giữacác phần .các đoạn,các câu trong văn bản

- Như vậy trong vănbản sẽ đồng thời tồntại những yêu cầu nào

- Có người nói mạchlạc là sự tiếp nối củacác câu, các ý theo 1trình tự hợp lí Em

GIÁO ÁN MINH HỌA CHỦ ĐỀ:

MÔN NGỮ VĂN –LỚP 7 Thời gian dạy học: 10 tiết

- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm sâu sắc của cha mẹ đối với con cái từ tâmtrạng của một người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con; ý nghĩa lớn laocủa nhà trường đối với cuộc đời mỗi người, nhất là đối với tuổi thiếu niên và nhiđồng.

- Nắm được lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản

2 Kĩ năng

- Đọc - hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của người mẹ

- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn

bị cho ngày khai trường đầu tiên của con

- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm

3 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề

- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học

- Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quátrình học bài

- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bảnthân

- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp

- Năng lực làm bài tâp ,lắng nghe ,ghi tích cực

- Năng lực làm việc độc lập , trình bày ý kiến cá nhân

- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp,năng lực biết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnh

4 Phẩm chất

- Hiểu và trân trọng những tình cảm thiêng liêng của cha mẹ dành cho con cái

- Có ý thức học tập tốt hơn để cha mẹ vui lòng

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Đối với giáo viên: Bài soạn, SGK, SGV, CKTKN, máy chiếu, bảng phụ, tài liệu

- Động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi, thảo luận nhóm

D Tiến trình bài dạy

- Kĩ thuật: Giao nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ

- Phương tiện: máy chiếu

Cách 1: Sau những ngày hè được nghỉ ngơi thú vị, thời gian trôi qua cũng thật nhanh

và năm học mới thật sự đã đến rồi

?Trong mỗi các em thường mong mỏi điều gì khi năm học mới sắp đến?

?Mẹ thường chuẩn bị những gì cho em khi năm học mới đến?

- Trả lời cá nhân: 3 em

- GV nhận xét, động viên, dẫn dắt: Mời các em quan sát các hình ảnh khai trường, đếntrường mà GV sưu tầm trên máy chiếu

?Nhìn những bức hình trên em có cảm tưởng gì?

- Rất thân thương, bồi hồi, xao xuyến

Cách 2: Các em có xem phim Harry potter không?Ai xem cho cô biết nhân vật chính

là ai? Nhân vật chính có tài năng gì? Em có thích không? Em thích ở điểm nào? Aicho cô biết dịch giả nổi tiếng đã mang Harry potter đến với VN đến với thế hệ trẻchúng ta tên gì?

Đó chính là Lí Lan chính là người phụ nữ đa tài.Bà vừa là nhà giáo, vừa là nhà văn

nổi tiếng Bà cũng viết nhiều tác phẩm rất hay trong đócó văn bản “Cổng trường mở ra” mà chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu.

- Vào bài: Trong quãng đời đi học, hầu như ai cũng đã trải qua ngày khai trường đầutiên Nhưng, ít ai để ý xem trong đêm trước ngày khai trường ấy mẹ mình đã làm gì

và nghĩ những gì Tùy bút “Cổng trường mở ra” đã ghi lại những cảm xúc ấy Hôm

nay học bài văn này, chúng ta sẽ hiểu được trong đêm trước ngày khai trường để vàolớp 1 của con, những người mẹ đã làm gì và nghĩ những gì nhé?

Chúng ta cùng đi tìm hiểu văn bản: “Cổng trường mở ra”.

Hoạt động hình thành kiến thức mới

- Mục tiêu: trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn

đề học tập nêu ra ở hoạt động khởi động.

- Phương pháp: thuyết trình, pháp vấn, gợi mở, phân tích, nêu vấn đề, giảng bình, thảo luận nhóm…

- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ

- Phương tiện: Máy chiếu, phiếu học tập

- Thời gian :

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC

SINH

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

I Giới thiệu chung

?Tác giả của văn bản này là ai?

- Nhà văn Lý Lan sinh ngày 16 tháng 7 năm 1957(59 tuổi) tại

Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương

- Bà là giáo viên tiếng Anh, nhà ăn, nhà thơ, và là một dịch giả

nổi tiếng với truyện Harry Potter bản tiếng Việt Bà có rất

nhiều tác phẩm viết cho lứa tuổi học trò như: Tập truyện thiếu

nhi “Ngôi Nhà Trong Cỏ” (NXB Kim Đồng, Hà Nội, 1984)

được giải thưởng văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt

Nam; “Bí mật giữa tôi và thằn lằn đen” (NXB Văn Nghệ

-2008)

?Em biết gì về xuất xứ của văn bản: Cổng trường mở ra"?

- Tùy bút “Cổng trường mở ra” của nhà văn Lý Lan được in

trên báo “Yêu trẻ” - TP.HCM số 166 ngày 1/9/2000 Khi bắt

đầu chương trình cải cách, lập tức, “Cổng trường mở ra” được

chọn làm bài giảng đầu tiên trong sách Ngữ văn lớp 7 (khoảng

2002, 2003) Khi đó, nhà văn Lý Lan đang du học nước ngoài

1 Tác giả: Lý Lan

- Sinh ngày 16 tháng

7 năm 1957 (59 tuổi) tại Thủ DầuMột, tỉnh Bình Dương

2 Tác phẩm

- Trích từ báo Yêu trẻ

số 166 TPHCM ngày1/9/2000

II Đọc - hiểu văn bản

GV hd đọc: giọng dịu dàng, chậm rãi, đôi khi thì thầm, thể

hiện được tình cảm tha thiết, tâm trạng bâng khuâng, xao

xuyến của người mẹ trong đêm không ngủ được

- GV đọc 1 đoạn, HS đọc nối tiếp đến hết

- HS nhận xét GV sửa chữa

1 Đọc - chú thích

2 Thể loại, bố cục

?Tìm và giải nghĩa một số từ biểu hiện tâm trạng của mẹ và

con trong văn bản.

- Chú thích: háo hức, bận tâm, nhạy cảm

?Từ văn bản đã đọc, hãy tóm tắt đại ý của bài văn bằng 1

câu ngắn gọn?

- Văn bản viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm không

ngủ trước ngày khai trường đầu tiên của con

?Nội dung của văn bản đề cập đến vấn đề gì? Thuộc kiểu

văn bản nào đã học ở kì II-lớp 6? Hãy nhắc lại đặc trưng

của văn bản ấy?

- Đề cập đến vai trò của giáo dục, quan hệ giữa gia đình, nhà

trường và trẻ em

- Đó là văn bản nhật dụng (đề cập đến những vấn đề vừa

quen thuộc vừa gần gũi hàng ngày, vừa có ý nghĩa lâu dài,

trọng đại mà tất cả chúng ta cùng quan tâm hướng tới)

?Xác định bố cục VB? Nêu nội dung từng phần?

* Thể loại: văn bảnnhật dụng

* Bố cục: 2 phần

- P1: từ đầu -> đi ngủsớm: những tình cảmdịu ngọt người mẹdành cho con

- P2: còn lại: tâm trạngcủa người mẹ trongđêm trước con vào lớp1

3 Phân tích

Chia lớp thành 3 nhóm để thảo luận

Nhóm 1: Tìm hiểu Tình cảm của mẹ dành cho con được thể

hiện qua những hành động nào?

Nhóm 2: Tìm hiểu về tâm trạng của con trước ngày khai

trường

Nhóm 3: Tìm hiểu về tâm trạng người mẹ trong đêm trước

ngày khai trường của con?

Bàn bạc, thảo luận, làm việc nhóm

? Hãy cho biết qua lời kể của mẹ, cuộc sống của cậu bé

trong buổi tối trước ngày khai giảng đầu tiên vào lớp 1 hiện

ra qua các chi tiết nào ?

? Các chi tiết trên cho thấy tâm trạng của cậu bé trước ngày

khai trg đầu tiên ntn?

?Vào hôm trước ngày khai trường đầu tiên của con, người

a- Nỗi lòng người mẹ:

* Người con:

+ giấc ngủ đến dễ dàng như uống 1 li sữa + Chỉ bận tâm việc dạy sao cho kịp giờ

+ Hăng hái dọn đồ chơi, c.bị sách vở cùng mẹ

-> con: háo hức nhưng thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư.

* Người mẹ:

+ Mọi ngày: dọn dẹp,

mẹ đã làm những công việc gì?

- Trìu mến quan sát những việc làm của cậu bé lớp 1

(giúp mẹ thu dọn đồ chơi từ chiều, háo hức về việc ngày mai

thức dậy cho kịp giờ )

- Vỗ về để con ngủ, đắp mền cho con, buông mùng, ém góc

cẩn thận

- Xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con ngày đầu tiên đến

trường

- Đại diện trình bày, nhận xét

? Nhận xét về MT miêu tả nhân vật của tg?

? Qua những chi tiết này, em thấy đc tâm trạng và tình cảm

của người mẹ dành cho con ntn?

Gv bình:Lấy sự kiện là đêm trước ngày đầu tiên bước vào

lớp 1 của con, tùy bút CTMR ko nói nhiều về đứa con mà

tập trung nói về tâm trạng của ng mẹ Với cách miêu tả tâm

lí nvật rất tinh tế, VB có nhiều chi tiết kể cụ thể về sự trằn

trọc của ng mẹ, những cử chỉ chăm chút của mẹ với

con.Thậm chí khi mọi việc xong xuôi, mẹ vẫn ko sao ngủ đc.

Ngày con vào lớp 1 đã trở thành - 1 sự kiện trọng đại không

chỉ của riêng con.

?Người mẹ đã trằn trọc suy nghĩ về những điều gì?

- Cái ấn tượng khắc sâu mãi mãi trong lòng 1 con người về

cái ngày " hôm nay tôi đi học " ấy, mẹ muốn nhẹ nhàng cẩn

thận và tự nhiên ghi vào lòng con

- Mẹ nghe nói ở Nhật

?Từ suy nghĩ ấy người mẹ đã hồi tưởng về điều gì?

- Cứ nhắm mắt lại là dường như vang lên tiếng

- Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng

->Hồi tưởng lại kỉ niệm sâu đậm, không thể nào quên của

bản thân về ngày đầu tiên đi học

GV cung cấp thêm thông tin về tác giả Lý Lan: Nhà văn

Lý Lan tâm sự: “Đó là một bài văn tôi viết khoảng mười

năm trước, lúc cháu tôi sắp vào lớp một Tôi chứng kiến tất

cả sự chuẩn bị và cảm thông nỗi lòng của em tôi Chị em tôi

làm việc riêng của mìh + Tối nay: trìu mến quan sát con, đắp mền, buông mùng, vỗ về cho con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con trằn trọc ko ngủ được, ko tập trung vào việc gì,

- 2 tâm trạng khác nhau-> phù hợp tâm lí

+ NT: Miêu tả tâm lí nhân vật rất tinh tế -> Mẹ hồi hộp, phấp phỏng; mẹ quan tâm vàdành cho con những tình cảm dịu ngọt nhất

- Mẹ nôn nao nghĩ vềngày khai trường nămxưa của chính mình

- Cứ nhắm mắt lại là

mẹ dường như nghe tiếng đọc bài trầm bổng: “Hằng năm, cứ

mồ cô mẹ khi còn quá nhỏ, các em tôi không hề có niềm

hạnh phúc được mẹ cầm tay dẫn đến trường Hình ảnh đó là

nỗi khao khát mà khi làm mẹ em tôi mới thực hiện được

Mãi mãi hình ảnh mẹ đưa con đến trường là biểu tượng đẹp

nhất trong xã hội loài người.”

? Lời văn trong bài có phải là lời người mẹ đang nói trực

tiếp với con không? Theo em người mẹ đang tâm sự với ai?

Cách viết này có tác dụng gì? (HS khá - giỏi)

GV bình:Người mẹ không trực tiếp nói với con mà thực ra

là đang tâm sự với chính mình như những dòng nhật ký nhỏ

nhẹ, tâm tình, sâu lắng, tác giả đã miêu tả và làm nổi bật

tâm trạng người mẹ Người viết đi vào thế giới tâm hồn của

người mẹ để miêu tả 1 cách tinh tế những bâng khuâng, xao

xuyến; những nôn nao, hồi hộp của người mẹ trong đêm

trước ngày khai trường của con; những điều mà nhiều khi

không thể nói trực tiếp được

?Ngày khai trường ở Nhật bản diễn ra ntn? Em nhận thấy ở

nước ta ngày khai trường có diễn ra như vậy không? Hãy

miêu tả 1 vài chi tiết mà em cho là ấn tượng nhất trong ngày

khai trường mà em đã tham gia?

- HS phát biểu ý kiến theo SGK /7

- Tự do so sánh ngày khai trường ở nước ta

GV: dù ở đâu, nước nào, cả xã hội, cộng đồng đều quan tâm

đến giáo dục, đều đầu tư cho giáo dục, coi giáo dục là quốc

sách hàng đầu

?Câu văn nào trong bài nói về tầm quan trọng của nhà

trường đối với thế hệ trẻ?

- Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo duc sẽ ảnh hưởng

đến cả một thế hệ mai sau và sai lầm một li có thể đưa thế hệ

ấy đi chệch cả hàng dặm sau này

?Em cũng hiểu thêm gì về vai trò của nhà trường đối với

cuộc đời mỗi người?

HS tả lời theo dòng suy nghĩ GV định hướng

GV bình: Câu văn khẳng định vai trò quan trọng, to lớn

vào cuối thu… dài và hẹp ”

- Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp nỗi chơi vơi, hốt hoảng

+ NT:Sử dụng nhiềuđộng từ chỉ trạng thái:háo hức, trằn trọc, xaoxuyến, hồi hộp, hốthoảng, nôn nao để miêu

tả diễn biến tâm trạngnhân vật

-> Mẹ thao thức, nôn nao, triền miên trong suy nghĩ về thời thơ ấu của mình

+ Mẹ muốn nhẹ nhàng

và cẩn thận, tự nhiên ghi vào trong lòng con

-> Mẹ gửi gắm mơ ướcvào con chứa chan bao

hi vọng

+ NT: Sử dụng lời vănđộc thoại làm nổi bậttâm trạng, tình cảm vànhững điều thầm kínkhó nói bằng lời trựctiếp 1 cách tự nhiên

hàng đầu của giáo dục, giáo dục không được phép sai lầm

vì giáo dục đào tạo con người - những người quy định tương

lai của đất nước Thành ngữ "Sai 1 li, đi 1 dặm" được vận

dụng khéo léo để thấy rõ sự tai hại, hậu quả nghiêm trọng

của sai lầm trong gd: 1 li - 1 dặm.

? Từ những trăn trở suy nghĩ đến những mong muốn của mẹ

trong đêm trước ngày con vào lớp 1, em có cảm nhận ntn về

người mẹ trong bài?

Gv bình :có lẽ chính bởi đc viết lên bằng tình yêu thương

và khát khao đc mẹ cầm tay đến trg mà “CTMR” chất chứa

biết bao cảm xúc Người mẹ nói chung và người mẹ VN nói

riêng luôn là thế – 1 lòng vì con Đức hi sinh thầm lặng ấy

tự bao đời nay đã trở nên gần gũi với chúng ta qua những

nhịp ca dao:

“ Con là mầm đất tươi xanh

Nở trong tay mẹ, mẹ ươm mẹ trồng

Hai tay mẹ bế mẹ bồng

Như con sông chảy nặng dòng phù sa.”

ngày khai trường ởNhật và nghĩ về vai tròcủa giáo dục đối vớitrẻ

+“Ngày khai trường… ngày lễ của toàn xã hội

-> Trong giáo dụckhông được phép sailầm vì giáo dục quyếtđịnh tương lai của 1 đấtnước

+ “Bước qua 1 TG kì diệu sẽ mở ra”.

- Nhà trường là môitrường giáo dục conngười toàn diện, phùhợp với yêu cầu của xãhội

-> Thể hiện TY con vàlòng tin sắt đá của mẹvào sự giáo dục củanhà trường

* Mẹ là người chu đáo,hết mực yêu thương, lolắng, làm tất thảy vìcon Bà coi trọng vaitrò của nhà trường đốivới xã hội nói chung vàcon mình nói riêng

Thảo luận nhóm bàn - 2 phút

?Kết thúc văn bản, người mẹ nói: "Bước qua cổng trường ", em hiểu "điều kỳ diệu" được nói đến ở đây là gì?

- Điều hay lẽ phải, đạo lý làm người

- Tri thức, hiểu biết về mọi lĩnh vực trong cuộc sống đầy lý thú, hẫp dẫn, kỳ diệu màcon chưa từng biết

- Thời gian kỳ diệu của tình thầy trò, tình bạn,

- Thời gian của ước mơ hi vọng, niềm tin, ý chí, nghị lực và có thể cả những thất bại,đắng cay giúp ta thành người

GV bình:

- Từ mái ấm gia đình, tuổi thơ được chắp cánh đến mái trường thân yêu, các em có thầy cô, lớp học, bạn bè được chăm sóc, dạy dỗ Từng ngày chúng ta lớn lên, ngày càng vững vàng trong cuộc sống, trưởng thành về nhân cách, trí tuệ rồi lại đươc chắp cánh bay cao, bay xa trong cuộc đời Tất cả những điều đó đều được vun trồng từ thời gian kì diệu, nhà trường.Điều đó lí giải tại sao ngay từ xa xưa ông cha ta đã đề cao vai trò của giáo dục, của thầy cô: " Không thầy

?Nội dung chủ yếu của văn bản?

b Nội dung- Ý nghĩa:

Thể hiện tấm lòng của mẹ đối với con đồng thời nêu lên vai trò to lớn của nhà trườngđối với mỗi con người

- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút

- Phương tiện: Máy chiếu

- Thời gian:

III Luyện tập

GV y/c HS bài tập 1 (SGK/ 9)

- G tổ chức cho H phát biểu suy nghĩ của mình

- GV chốt: mỗi người có 1 dấu ấn sâu đậm riêng nhưng ngày khai trường đầu tiênthường để lại dấu ấn sâu đậm nhất

Bài tập1 (SGK/9)

- Báo cáo kết quả chuẩn bị ở nhà

- Bài HS đã gửi qua trường học kết nối

- Chọn khoảng 3 bài tiêu biểu chiếu lên màn hình

- HS khác nhận xét về hình thức và nội dung viết đoạn văn

- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, động não

- Thời gian:

Nhóm 1, 2, 3 đóng tiểu phẩm 5 phút về cảnh ngày đầu tiên đi học

Nhóm 4, 5, 6 sưu tầm 3 bài hát về thầy cô, mái trường, biểu diễn tập thể thi giữa các nhóm

- HS nhận xét

- GV chốt động viên khuyến khích bằng lời khen

Cả lớp cùng hát bài : Ngày đầu tiên đi học

Chiếu clip 2 phút về buổi tựu trường

Hoạt động 5: Tìm tòi, mở rộng, sáng tạo

- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.

- Phương pháp: thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ

- Phương tiện: Phiếu học tập

- Thời gian:

- HS quan sát một số hình ảnh và đoán tên văn bản

- Nhìn vào các bức tranh em hãy nhận xét về việc cộng đồng và xã hội ngày nay quantâm đến đến việc học của trẻ em như thế nào?

?Tại sao Văn bản có tên "Cổng trường mở ra"?

- Lấy câu nói cuối cùng của người mẹ trong phần kết thúc văn bản - Nhan đề văn bản-> khẳng định niềm tin tưởng vào vai trò của giáo dục

4 Hướng dẫn học bài cũ, chuẩn bị bài mới (2 phút)

*Hướng dẫn học bài cũ:

- Viết 1 đoạn văn ghi lại cảm xúc của bản thân về ngày khai trường đầu tiên

- Sưu tầm và đọc một số văn bản về ngày khai trường

*Hướng dẫn chuẩn bị bài mới:

- Chuẩn bị: Mẹ tôi

+ Tìm hiểu kĩ về tác giả, tác phẩm

+ Đọc kĩ văn bản, đọc diễn cảm, đọc sáng tạo

+ Chia bố cục, trả lời câu hỏi SGK

+ Viết đoạn văn biểu cảm về mẹ

+ Câu chuyện cảm động về mẹ sưu tầm

- Hiểu sơ giản về tác giả Ét- môn-đô đơ A-xi- mi.

- Hiểu cách giáo dục vừa nghiêm khắc, vừa có lí vừa có tình của người cha khi conmắc lỗi

- Hiểu nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

2 Kĩ năng

- Đọc- hiểu một văn bản biểu cảm được viết dưới hình thức một bức thư

- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả của bức thư) vàngười mẹ được nhắc đến trong thư

3 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề

- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học

- Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quátrình học bài

- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bảnthân

- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp

- Năng lực làm bài tâp,lắng nghe ,ghi tích cực

- Năng lực làm việc độc lập , trình bày ý kiến cá nhân

- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp,năng lực biết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnh

4 Phẩm chất

- Hiểu và trân trọng những tình cảm thiêng liêng của cha mẹ dành cho con cái

- Có ý thức học tập tốt hơn để cha mẹ vui lòng

B Chuẩn bị đối với giáo viên và học sinh

1 Đối với giáo viên:tư liệu về tác giả, tác phẩm.

2 Đối với học sinh: soạn bài theo câu hỏi sách giáo khoa và thực hiện theo hướng

dẫn của GV

C Phương pháp

- Đọc sáng tạo, vấn đáp, đàm thoại, giảng bình

- Động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi, thảo luận nhóm, cặp đôi

D Tiến trình bài dạy

1 Ổn định tổ chức (1 phút)

2 Kiểm tra bài cũ (3 phút)

?Học xong văn bản Cổng trường mở ra, em hiểu thêm được điều gì?

- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý của HS

- Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề

- Kĩ thuật: Động não, tia chớp, hỏi và trình bày

Cách 1:Kể câu chuyện “Chiếc bình vỡ”

Em có suy nghĩ gì về câu chuyện này? (Tấm lòng bao dung của mẹ)

Thế mà có những đứa con đã không trân trong tấm lòng ấy, có những lời lẽ hỗn láo với

mẹ Bài văn mà các em tìm hôm nay đã thể hiện hết nội dung ấy với bài “Mẹ tôi” củaA- mi -xi

Cách 2: Các em hãy kể tên những bài thơ, hát, ca dao viết về hình ảnh người mẹ?Chia lớp thành ô nhóm, nhóm nào tìm được nhiều đáp án sẽ chiến thắng

- Đại diện các nhóm treo lên bảng sản phẩm

- GV nhận xét, động viên, dẫn dắt: Mời các em quan sát sản phẩm mà các nhóm đã làm

- Có thể khẳng định rằng mẹ chính là một kì quan đặc biệt của tạo hóa nên có vô số nhàvăn nhà thơ đã lấy làm nguồn cảm hứng sáng tạo Hôm nay cô trò chúng ta sẽ tìm hiểu thêm một tác phẩm viết về mẹ

Đó chính là văn bản: “Mẹ tôi”.

Hoạt động 2: H ình thành kiến thức mới

- Mục tiêu: trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập nêu ra ở hoạt động khởi động.

- Phương pháp: thuyết trình, pháp vấn, gợi mở, phân tích, nêu vấn đề, giảng bình, thảo luận nhóm…

- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ

- Phương tiện: Máy chiếu, phiếu học tập

- Thời gian :

I Giới thiệu chung

Tìm hiểu tác giả, tác phẩm

?Giới thiệu những nét cơ bản về tác giả và văn bản

1.Tác giả

- A-mi-xi ( 1846-1908)

Mẹ tôi?

- HS trả lời theo chú thích sgk

GV bổ sung: A-mi-xi sinh 31/10/1846 trên bờ biển tây

bắc nước Ý, mất :12/3/1902

- Vào quân đội, là sĩ quan chưa đầy 20 tuổi

- Hai năm sau, chiến tranh kết thúc ông dời quân ngũ

đi du lịch nhiều nước

- 1891: tham gia Đảng XH Ý, chiến đấu cho công

bằng xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân lao động

- Cuốn "Những tấm " là tp nổi tiếng nhất trong sự

nghiệp sáng tác của ông Cuốn sách gồm nhiều mẩu

chuyện có ý nghĩa giáo dục sâu sắc

? Nêu xuất xứ của văn bản “Mẹ tôi”?

? văn bản viết dưới hình thức nào?

? Theo em văn bản này viết về vấn đề gì?Đây có đc

coi là 1 vb nhật dụng ko? Vì sao?

? Vậy PTBĐ chính của vb là gì?

? Văn bản là 1 bức thư người bố gửi cho con, nhưng

tại sao tác giả lại lấy nhan đề là “Mẹ tôi ” ?

- Nhà văn Ý

2.Tác phẩm

- Xuất xứ: Trích trong

“Những tấm lòng cao cả”(truyện thiếu nhi, 1886 ) – tpnổi tiếng nhất trong sựnghiệp sáng tác của tg

- Người mẹ không xuất hiệntrực tiếp trong câu chuyệnnhưng là tiêu điểm mà cácnhân vật khác hướng tới

II Đọc - hiểu văn bản

Đọc - hiểu văn bản

?Văn bản đọc như thế nào cho phù hợp?

HS trả lời GV định hướng

GV hd đọc: cần thể hiện được những tâm tư và tình

cảm buồn, khổ của người cha trứớc lỗi lầm của con

và sự trân trọng của người cha với người vợ

-> GV đọc mẫu, HS đọc nối tiếp

-> nhận xét và uốn nắn phần đọc của HS

?Giải nghĩa từ: Khổ hình, vong ân bội nghĩa, bội

bạc (chú thích SGK)

?Bố cục văn bản?

?Văn bản "Mẹ tôi" giới thiệu nguyên nhân và mục

đích người bố viết thư cho con trai, đó là gì.?

- Nguyên nhân: En-ri-cô đã hỗn láo với mẹ khi cô

giáo đến thăm

- Mục đích: để cảnh cáo, phê phán, nghiêm khắc

Phẩm chất sai trái ấy, bày tỏ Phẩm chất của người

bố

?Sáng tạo ra hoàn cảnh xảy ra câu chuyện như vậy

có tác dụng ntn?

- Câu chuyện tự nhiên hơn, xúc động hơn

GV chuyển:Đọc xong thư của bố En-ri-cô rất xúc

động Chúng ta tìm hiểu tiếp xem trong thư bố viết

những gì khiến E lại có tâm trạng như vậy

Thảo luận nhóm 2 bàn - 3 phút

Nhóm 1,2: Tâm trạng của người bố với E được thể

hiện qua những chi tiết nào? Nhận xét về nghệ

thuật? Em hiểu gì về tâm trạng của người bố lúc

đó?

- "Sự hỗn láo của con như 1 nhát dao đâm vào tim

bố"

- "Bố không thể nén được cơn tức giận đối với con"

- " Con mà lại mẹ con ư"

- " Thật đáng xấu hổ đó"

1 Đọc - chú thích

2 Bố cục

- Phần 1 (Từ đầu đến vô cùng):Lí do bố viết thư cho

- Mục đích: để cảnh cáo, phêphán, nghiêm khắc Phẩm chấtsai trái ấy, bày tỏ Phẩm chất củangười bố

b Bức thư của bố En-ri-cô:

* Phẩm chất của bố:

+ Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy! + bố ko thể nén đc cơn tức giận

+ Con mà xúc phạm đến mẹ ư?

- NT: biểu cảm bằng nhiều kiểucâu: cảm thán, nghi vấn, khẳngđịnh; sử dụng so sánh giàu hình

->Sử dụng phép so sánh diễn tả sự đau đớn, buồn

giận và thất vọng đến tột độ trước sự hỗn láo của

đứa con

GV bình:Đối với người cha, việc En-ri-cô thiếu lễ

độ với mẹ là 1 việc không thể chấp nhận và tha thứ.

Đó là biểu hiện của sự vong ân, bội nghĩa, sự xúc

phạm đến tình cảm thiêng liêng của người mẹ dành

cho con.

Nhóm 3, 4: Thông qua lời nói của bố,hình ảnh

người mẹ được hiện lên qua những chi tiết nào? Em

cảm nhận ntn về người mẹ của En ?

- Mẹ đã phải thức suốt đêm mất con

- Mẹ sẵn sàng bỏ 1 năm Hp cứu sống con

GV bình: người mẹ có vai trò hết sức lớn lao trong

cuộc đời mỗi con người: Công lao của mẹ thật to

lớn: Sinh thành, dưỡng dục, chăm sóc, quan tâm

từng miếng ăn, giấc ngủ; là chỗ dựa nâng đỡ con

suốt cả cuộc đời vì " Con là hạt máu cắt đôi của

mẹ"Còn mẹ ăn cơm cá, mất mẹ liếm lá ngoài

đường Thêm một người trái đất nước mắt Nếu

còn mẹ xin đừng làm mẹ khóc/ Để đừng buồn trên

- Ngày buồn thảm nhất Con mất mẹ

- Con sẽ mong ước thiết tha được của mẹ

- Con sẽ cay đắng

- Con sẽ không thanh thản

- Lương tâm không phút nào được yên tĩnh

- Tâm hồn con luôn bị khổ hình

?NX gì về cách sử dụng hình ảnh, lời lẽ giọng điệu

qua đoạn văn vừa phân tích? Tác dụng của những

ảnh -> làm cho lời văn trở nênlinh hoạt, sinh động, giàu hìnhảnh

-> Bố đau đớn, tức giận, thất vọng trước nỗi lầm của con.

+ Giọng văn tha thiết, trân trọng

- Hình ảnh mẹ hiện lên qua lờicủa bố nên rất khách quan, chânthực

-> Mẹ giàu đức hi sinh với tấm lòng yêu thương con lớn lao, cao cả

* Lời nhắn nhủ:

- Hãy nghĩ kĩ điều này En-ri-cô ạ:

…ngày buồn thảm nhất là ngày con mất mẹ.

- Khi đã khôn lớn,…con sẽ mong ước tha thiết…tội

BPNT ấy?

- Lời văn biểu cảm vừa mạnh mẽ, dứt khoát vừa

tha thiết nhẹ nhàng đầy thuyết phục, hình ảnh so

sánh, có ý nghĩa tượng trưng

?Nêu cảm nhận của em về 2 câu văn : "Tình yêu

thương kính trọng cha mẹ chà đạp lên tình yêu

thương đó"?

- HS tự bộc lộ

GV bình: đó là câu nói hay nhất, cảm động nhất và

có ý nghĩa sâu sắc nhất Đó là tiếng nói tâm huyết

cao đẹp của 1 người cha Nó vừa khẳng định tình

cảm thiêng liêng, cao cả của cha mẹ đ.với con cái

lại vừa cho En bài học về lòng hiếu thảo và đạo làm

con Lời khuyên thật thấm thía, sâu xa bởi lẽ lòng

hiếu thảo là cái gốc của đạo làm con, làm người Đó

cũng là thông điệp mà tác giả muốn gửi tới người

đọc

?Từ Phẩm chất hết sức nghiêm khắc đó, người bố

đã nói gì với con?? Sử dụng kiểu câu gì ? Tác

dụng?

?Theo em tại sao trong thư, người bố rất tức giận,

nghiêm khắc phê phán cũng nhưng trong bức thư

người bố luôn lặp lại những lời lẽ: En-ri- cô của bố

ạ; En-ri- cô à! En - ri - cô này; Bố rất yêu con, con

là niềm hi vọng tha thiết nhất trong đời bố ?

Dùng những lời lẽ như vậy, có tác dụng gì?

- Làm cho lời lẽ trong bức thư (trở nên) nghiêm

khắc dứt khoát nhưng vẫn trìu mến, tha thiết, tràn

đầy tình yêu thương; Giọng người bố trỏ nên thiết

tha tâm tình, thủ thỉ, lời giáo huấn cứ thấm sâu vào

nghiệp…cay đắng nhớ lại ~ lúc

đã làm mẹ buồn phiền…

- Lương tâm con sẽ không một phút nào yên tĩnh, tâm hồn con như bị khổ hình

+ NT:

- Lời văn giả định,1 loạt câukhẳng định điệp ngữ “con sẽ”

- Người bố phân tích, giảng giải

để En-ri-cô hiểu ra lỗi lầm củamình

Mẹ có ý nghĩa vô cùng to lớn trong cuộc đời

-> Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất, chà đạp lên tình cảm đó thật là xấu hổ và nhục nhã.

-> Lời nhắn nhủ rất thấm thía,sâu sắc, chân thành

* Yêu cầu của bố En-ri-cô:

- Không bao giờ con được thốt

ra lời nói nặng với mẹ.

- Con phải xin lỗi mẹ.

- Hãy cầu xin mẹ hôn con.

+ NT: Giọng điệu linh hoạt (dứtkhoát mà mềm mại, ra lệnh mànhư khuyên nhủ); sd câu cầukhiến -> đầy sức thuyết phục

- Bố muốn con xin lỗi mẹ chân

tâm hồn con

?Em hiểu ntn về lời khuyên của bố Enricô?

? Đây là yêu cầu ntn?

? Cuối cùng người bố đã bộc lộ tình cảm của mình

với con như thế nào?

?Qua đó em thấy bố của En-ri-cô là người như thế

nào ?

GV bình:qua bức thư, ta thấy lời lẽ có người bố

nhẹ nhàng mà thiết tha, không quát tháo, mắng mỏ

mà đọc lên nghe đau nhói cả cõi lòng Đọc những

lời này chắc cậu bé E hối hận vô cùng, còn chúng

ta trong đời ai chẳng 1 lần phạm lỗi khiến mẹ

phiền lòng, cha tức giận, thì khi đọc những lời văn

này cũng cảm thấy nôn nao, ân hận

thành từ đáy lòng, thành tâmmuốn vậy chứ không vì khiếp

Bố Enricô có tình cảm yêu, ghét

rõ ràng và rất nghiêm khắc

?Khi đọc thư, En đã xúc động vô cùng vì sao?

A Vì bố gợi lại những kỷ niệm giữa mẹ và En

B Vì En sợ bố

C Vì Phẩm chất kiên quyết nghiêm khắc của bố

D vì những lời nói chân tình, sâu sắc của bố

E Vì En thấy xấu hổ

- Đáp án đúng: A,C,D

?Ngoài những lí do trên, còn lí do nào khác không?

- Thấy được sự lớn lao, tình cảm cao đẹp của mẹ

- Thấy được tình yêu thương của bố dành cho mình

- Hối hận vì đã xúc phạm người mẹ đã hết lòng yêu thương em

?Nếu ở vào vị trí của En-ri- cô em sẽ xử sự ntn?

?Theo em vì sao người bố không trực tiếp nói với En-ri- cô mà lại viết thư?

GV bình: - Tình cảm sâu sắc thường tế nhị và kín đáo, nhiều khi không thể nói trực

tiếp được Nói qua 1 bức thư thì ý tứ sẽ chi tiết hơn; có thể bộc bạch mọi nỗi niềm.

- Viết thư chỉ nói riêng cho người mắc lỗi biết vừa kín đáo, tế nhị, vừa không làm

người mắc lỗi mất đi lòng tự trọng, người con sẽ phải suy nghĩ 1 cách nghiêm túc và

sâu sắc về Phẩm chất của mình

- Đây cũng là bài học về cách ứng xử trong cuộc sống gia đình cũng như trong nhà

trường và xã hội, 1 cách ứng xử có văn hoá

- Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là

tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi

b Nội dung- Ý Nghĩa

-Vai trò của người mẹ vô cùng quan trọng

trong gia đình

- Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ làtình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi conngười

Ghi nhớ ( SGK/12)

Hoạt động 3:L luyện tập

- Mục tiêu: hoàn thiện kiến thức vừa chiếm lĩnh được; rèn luyện kĩ năng áp dụng kiến

thức mới để giải quyết các tình huống/vấn đề trong học tập.

- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút

- Phương tiện:

- Thời gian:

? Em có đồng ý với ý kiến cho rằng:”

Ngày khai trường vào học lớp 1 là ngày có

dấu ấn sâu đậm nhất trong tâm hồn mỗi

* HS: Thảo luận bài tập 1 trong SGK

* HS: Nêu ý kiến; GV dẫn đoạn văn trong “Tôi đihọc’’ (Ngữ văn 8)

con người’’ không? vì sao? (Câu hỏi phát

triển năng lực giải quyết vấn đề)

* HS: Viết đoạn văn (3- 4 câu) ghi lại cảm xúc sâusắc nhất trong ngày khai trường đầu tiên củamình

Hoạt động 4: Vận dụng

- Mục tiêu: phát hiện các tình huống thực tiễn và vận dụng được các kiến thức, kĩ

năng trong cuộc sống tương tự tình huống/vấn đề đã học.

- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, động não

- Thời gian:

- Qua lỗi lầm của Enricô, theo em làm con phải cư xử ntn với cha mẹ ?

- Đọc diễn cảm đoạn thư thể hiện vai trò lớn lao của người mẹ

- Kể lại sự ân hận của em trong một lần lỡ gây lầm lỗi để bố mẹ buồn

Hoạt động : Tìm tòi, mở rộng, sáng tạo

- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học

tập suốt đời.

- Phương pháp: thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ

- Phương tiện: Phiếu học tập

?VB là 1 bức thư của bố gửi cho con nhưng tại sao tác giả lại lấy nhan đề "Mẹ Tôi"?

Có phải nhan đề đó không phù hợp với nội dung văn bản không?

GV định hướng

- Nhan đề ấy do chính tác giả đặt cho đoạn trích Mỗi truyện nhỏ trong "Những tấm

lòng cao cả" đều có 1 nhan đề do tác giả đặt

- Tuy người mẹ không xuất hiện trực tiếp nhưng đó lại là tiêu điểm mà các nhân vật

khác hướng tới để làm sáng tỏ Qua bức thư, hình tượng người mẹ hiện lên thật cao cả

và lớn lao Không để người mẹ xuất hiện trực tiếp, tác giả sẻ dễ dàng mô tả cũng như

bộc lộ những tình cảm và Phẩm chất quý trọng -> cách đặt nhan đề là phù hợp

- Đọc thêm: “Thư gửi mẹ”, “Vì sao hoa cúc…” ; Tìm đọc tập “Những tấm lòng cao

cả” của A-mi-xi

Bước 4 Giao bài và hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà (2 phút)

* Đối với bài cũ

- Sưu tầm những bài ca dao, thơ nói về tình cảm của cha mẹ dành cho con và tình cảm

của con dành cho cha mẹ

- Tóm tắt văn bản, nhớ nội dung, nghệ thuật văn bản

- Đọc phần đọc thêm /12/13

*Đối với bài mới

- Chuẩn bị: Cuộc chia tay của những con búp bê

Văn bản CUỘC CHIA TAY

CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ

- Lời văn biểu hện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản

- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản

- Biết thông cảm và chia sẻ với những người bạn có hoàn cảnh không may.

- Trân trọng tình cảm anh em

4 Định hướng phát triển năng lực học sinh

- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề

- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học

- Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quátrình học bài

- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bảnthân

- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp

- Năng lực làm bài tâp ,lắng nghe,ghi tích cực

- Năng lực làm việc độc lập , trình bày ý kiến cá nhân

- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp,năng lực biết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnh

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Đối với giáo viên:Tư liệu về tác giả, tác phẩm, tham khảo tài liệu Quyền trẻ em.

2 Đối với học sinh:

- Đọc, tóm tắt truyện, xác định nội dung, tìm bố cục của văn bản

- Trả lời các câu hỏi Đọc - hiểu văn bản

C Phương pháp

- Đọc sáng tạo, vấn đáp, đàm thoại, giảng bình

- Động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi, thảo luận nhóm, cặp đôi

D Tiến trình bài dạy

1 Ổn định tổ chức (1 phút)

2 Kiểm tra bài cũ (3 phút)

?Nêu ý nghĩa của văn bản Mẹ tôi? Em rút ra được bài học gì cho bản thân qua

văn bản ấy?

*Yêu cầu

- Người mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong gia đình

- Tình thương yêu kính trong cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi conngười

3 Bài mới(35 phút)

Hoạt động 1` : Hoạt động khởi động

- Thời gian: phút

- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý của HS

- Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề

- Kĩ thuật: Động não, tia chớp, hỏi và trình bày

Gv trình chiếu hoặc in tranh cho hs quan sát

? Những bức ảnh trên gợi cho em suy nghĩ gì về hạnh phúc gia đình?

Hs tự bộc lộ (quây quần bên nhau, làm việc nhà cùng, ăn uống cùng, )

Cách 2: Cho học sinh nghe bài 3 ngọn nến lung linh

Giai điệu, ca từ của bài hát gợi lên điều gì?

Hs tự bộc lộ (tình cảm gia đình, sự hòa thuận, yêu thương, gắn bó, thấu hiểu )

Cách 3: Ở Việt Nam, ngày nào được nhắc đến là ngày Gia đình Việ Nam (28/6)

Nêu ý nghĩa của ngày này (nhắc nhở mọi người biết yêu thương, trân trọng ngườithân, gia đình, xây dựng gia đình hòa thuân, ấm áp )

Tổ ấm gia đình vô cùng quý giá và quan trọng Song không phải ai cũng đượclớn lên trong những mái ấm tình thương như vậy Có những đứa trẻ ngay từ bé đãphải chịu đựng nỗi mất mát và đau đớn về mặt tinh thần do không được hưởng tình

thương trọn vẹn của cha, của mẹ “Cuộc chia tay của những con búp bê” là văn bản

đề cập đến chủ đề tế nhị đó

Cách 4 Giáo viên đọc bài thơ: “Hai chị em” - Vương Trọng.

- Nín đi em, Bố Mẹ bận ra toà!

Chị lên bảy dỗ em trai ba tuổi

Thằng bé khóc bụng chưa quen chịu

đói

Hai bàn tay xé áo chị đòi cơm.

Bố mẹ đi từ sáng, khác mọi hôm

Không nấu nướng và không hề trò

chuyện

Hai bóng nhỏ hai đầu ngõ hẻm

Cùng một đường sao chẳng thể chờ

nhau?

Biết lấy gì dỗ cho em nín đâu

Ngoài hai tiếng ra toà vừa nghe nói

Chắc nó nghĩ như ra đồng, ra bãi

Sớm muộn chi rồi bố mẹ cũng về.

Mẹ bế em âu yếm, vuốt ve

Bố xách nước khi mẹ vừa nhóm bếp

Nó sung sướng vào ra tíu tít Rồi quây quần, nồi cơm mở vung ra!

Nó biết đâu bố mẹ nó ra toà Đối mặt nhau, đối mặt cùng pháp lý Chẳng phải chỗ năm xưa đi đăng ký Chẳng phải lời dịu ngọt tháng ngày xa.

Nó biết đâu Bố Mẹ nó ra toà

Là cầm cưa xẻ ngang tình đoàn tụ Đứa còn Mẹ thì thôi, không còn Bố Hai chị em rồi sẽ mất nhau…

- Nín đi em! Em khản giọng khóc gào Chị mếu máo, đầm đìa nước mắt Những bố mẹ bên bờ chia cắt Phút giây thôi, hãy nghe tiếng con mình!

- Dẫn vào bài: Đó chỉ là một câu chuyện buồn trong vô vàn những câu chuyện về các gia đình hiện đại bên bờ vực tan vỡ hạnh phúc mà hậu quả là những đứa trẻ ngơ ngác nhìn cha mẹ chia tay trước rồi chị em, anh em chia lìa sau Hôm nay chúng ta

sẽ tìm hiểu thêm một câu chuyện buồn nữa để cùng cảm thông chia sẻ với những bạn nhỏ có hoàn cảnh bất hạnh như vậy nhé

Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức mới

* Mục tiêu :

- Hs nắm được thông tin cơ bản về tác giả, tác phẩm

- Hs nắm được các giá trị của văn bản

I Giới thiệu chung

?Dựa vào chú thích SGK hãy nêu những nét

chính về tác giả, tác phẩm?

- Khánh Hoài (Bút danh khác: Bảo Châu)

Tên Khai sinh: Đỗ Văn Xuyền, sinh ngày 10

tháng 7 năm 1937 Quê gốc: xã Đông Kinh,

Đông Hưng, Thái Bình Nơi ở hiện nay: thành

phố Việt Trì Tốt nghiệp Đại học sư phạm (khoa

sinh ngữ) Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam

GV hướng dẫn đọc: giọng trầm buồn, xúc động thể hiện rõ

tâm trạng mỗi nhân vật Lưu ý phân biệt giọng kể chuyện và

giọng đối thoại

GV đọc mẫu-> 2 HS đọc tiếp, lớp nhận xét, GV bổ sung

?Văn bản có những sự việc chính nào? Hãy tóm tắt ngắn gọn

các sự việc ấy.

- Tâm trạng của 2 anh em Thành Thuỷ đêm hôm trước và sáng

hôm sau khi mẹ giục con chia đồ chơi

- Hai anh em chia đồ chơi

- Thành đưa Thuỷ đến trường chia tay cô giáo và các bạn

1.Đọc - chú thích

- Đọc

- Chú thích(sgk).Chú ý chúthích : 3,5,6

2 Tóm tắt -Bố PTBĐ

cục-* HS:Tóm tắt vănbản

* Bố cục: chia 3

đoạn

- Hai anh em trong cảnh chia tay

?Giải thích từ võ trang, ô ăn quan.

- Chú thích 5,6 ( SGK/26)

?Truyện được viết theo kiểu văn bản nhật dụng, có đúng

không? Vì sao?

- Đúng vì văn bản đề cập đến vấn đề về quyền trẻ em: trẻ em

phải được hưởng hạnh phúc, được chăm sóc, được sống trong

mái ấm gia đình, đó là vấn đề gần gũi, bức thiết trong cuộc

sống ngày nay khi trong xã hội có rất nhiều gia đình li hôn để

+ Tiếp -> tùm lên cảnh vật: chia tay ở trường

+ Còn lại: anh em chia tay

?Văn bản được kết hợp với những PTBĐ nào? PTBĐ nào là

chính? Vì sao?

- PTBĐ: tự sự + MT, BC Tự sự là chính vì đây là 1 truyện

ngắn kể lại cuộc chia tay

?Truyện viết về ai? Về việc gì? Ai là nhân vật chính trong

truyện? Vì sao?

- Truyện viết về cuộc chia tay của anh em Thành Thuỷ khi bố

mẹ chúng bỏ nhau

- Nhân vật chính: Thành - Thuỷ Vì xuất hiện từ đầu đến cuối

văn bản; mọi sự việc đều xoay quanh 2 nhân vật, chúng đóng

vai trò chủ yếu trong việc thể hiện chủ đề tưtưởng tác phẩm

?Truyện kể theo ngôi thứ mấy? Việc lựa chọn ngôi kể này có

tác dụng gì?

- Truyện kể theo ngôi 1- xưng tôi là bé Thành (người trong

cuộc, trực tiếp chứng kiến, tham gia)->Giúp tác giả thể hiện

một cách sâu sắc những suy nghĩ tình cảm và tâm trạng nhân

vật, làm tăng tính chân thực, xúc động, tạo sức thuyết phục,

hấp dẫn đối với người đọc

- Đoạn 3: Còn Chia tay anh em.

- Nội dung chính:Cuộc chia tay củahai anh em khi giađình tan vỡ

- Nhân vật chính:Hai anh em Thành

và Thủy

* PTBĐ : Tự sự,

miêu tả, biểu cảm

* HS : ngôi thứ nhấtgiúp tác giả thể hiệnsâu sắc suy nghĩ,tình cảm, tâm trạngnhân vật; tăng thêmtính chân thực củacâu chuyện

3 Phân tích

? Tìm các chi tiết cho thấy quan hệ giữa búp bê với

anh em Thành - Thuỷ ?

? Vậy với anh em Thành- Thuỷ búp bê có ý nghĩa ntn?

? Vậy vì sao anh em họ phải chia búp bê ra?

GV: nỗi đau chia cắt này ko chỉ của riêng người lớn,

nó ahưởng đến cả những đứa trẻ hồn nhiên vô tội,

thậm chí đến cả những con búp bê đồ chơi vô tri vô

giác.

? Câu chuyện mở đầu bằng chi tiết nào?

? Cách tạo tình tiết mở đầu câu chuyện như vậy có tác

dụng gì ?

GV giảng bình: Mở đầu bằng tình tiết gây bất ngờ

“Mẹ giục chia đồ chơi ” ;người đọc ngạc nhiên và

muốn dõi theo diễn biến của câu chuyện để tìm hiểu

nguyên nhân.

? Lệnh chia đồ chơi của mẹ khiến Thuỷ và Thành có

tâm trạng ntn ? Nêu những chi tiết biểu hiện tâm trạng

đó ?

? Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác gỉa trong

đoạn văn này?

? Qua cách miêu tả ấy, em nhận ra đc tâm trạng gì của

- Vì: Bố mẹ li hôn

* Mẹ ra lệnh chia đồ chơilần thứ nhất:

- Thủy: run lên bần bật, kinh hoàng, .buồn thăm thẳm, ánh mắt tuyệt vọng

- Thành: cắn chặt môi nước mắt cứ tuôn ra ướt đầm

+ NT miêu tả tâm lí nv tinh

tế qua cử chỉ, nét mặt, + Tâm trạng buồn khổ, sợhãi, đau đớn và bất lực

- “Đằng đông trời hửng dần