Đây là giáo án chủ đề tích hợp môn Lịch sử 6 kì 1 có bảng mô tả. Giáo án được soạn theo công văn 3280 và cv 5512 mới nhất tháng 12 năm 2020 của Bộ giáo dục đảm bảo phát triển phẩm chất và năng lực học sinh., Giáo án soạn theo 5 bước mới nhất. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng...
Trang 1CHỦ ĐỀ LỊCH SỬ 6 KÌ 1 THEO CV 3280 NĂM 2020
Chủ đề: XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ
Dạy 3 tiết
I MỤC TIÊU CHUYÊN ĐỀ
1 Kiến thức: Sau khi học chủ dề, học sinh:
- Biết được sự xuất hiện con người trên Trái Đất: thời điểm, động lực
- Hiểu được sự khác nhau giữa Người tối cổ và Người tinh khôn.
-Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã.
- Biết được dấu tích Người tối cổ và Người tinh khôn trên đất nước VN
- Hiểu được sự phát triển của Người tinh khôn so với Người tối cổ.
- Nhận biết được sự phát triển của Người tinh khôn so với Người tối cổ: đời sống vật
chất, tổ chức xã hội, đời sống tinh thần
2 Thái độ: Bước đầu hình thành được ở HS ý thức đúng đắn về vai trò của lao động
sản xuất trong sự phát triển của xã hội loài người
3 Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng quan sát tranh ảnh, trình bày, nhận xét, đánh giá
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề.
- Năng lực chuyên biệt: Quan sát tranh ảnh, so sánh, nhận xét
II CẤU TRÚC CHUYÊN ĐỀ VÀ BẢNG MÔ TẢ CÁC NĂNG LỰC CẦN PHÁT TRIỂN
1 1 Cấu trúc của chuyên đề
Thực hiện chủ đề theo các tiết dạy trong khung PPCT môn:……
1 3 ( Tiết 3) 1 1 Tìm hiểu quá trình
chuyển biến từ Vượn thành người
Phần 1 của bài 3
và Phần 1,2,3 bài 8
2 4 ( Tiết 4) 1 2 Khám phá đời sống
con người nguyên thủy 3.Nguyên nhân dẫn tới sự
Phần 2,3 của bài 3
và phần
Trang 2tan rã của xã hội nguyên thủy
2,3 bài 8
thủy trên đất nước ta
Bài 9 Tổng: 3 bài Thực hiện trong 3 tiết
III Bảng mô tả các mức yêu cầu cần đạt cho mỗi loại câu hỏi / bài tập trong chủ đề
Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao
1.Tìm hiểu quá
trình chuyển
biến từ Vượn
thành người
-Thời gian xuât Người tối cổ và Người tinh khôn
-Dấu tích của nguyên thủy (thế giới và Việt Nam)
Miêu tả hình dáng của Vượn, Người tối cổ và Người tinh khôn
So sánh được
sự khác nhau giữa Người tối
cổ và Người tinh khôn
- Lập được bảng so sánh Người tối cổ và Người tinh khôn
2.Khám phá
đời sống con
người nguyên
thủy
Nhận biết được
tổ chức xã hội của người người tối cổ và người tinh khôn
Trình bày được cuộc sống của Người tối cổ và người tinh khôn
Đánh giá được phương tiện giao tiếp của người nguyên thủy
Giới thiệu cho người thân bạn
bè về đời sống của người nguyên thủy
3.Nguyên nhân
dẫn tới sự tan
rã của xã hội
nguyên thủy
Xác định được thời gian xuất hiện công cụ kim loại
Trình bày được tác dung xuất hiện công cụ kim loại
Giải thích được
vì sao xã hội nguyên thủy tan rã
Đánh giá được vai trò cải tiến công cụ và quá trình lao động
4.Khám phả
thời nguyên
– Biết được quá trình chế tác
Trình bày được đời sống vật
Nhận xét được địa bàn sinh
Viết được bức thư cho người
Trang 3thủy trên đất
nước ta
công cụ và sản xuất của người Việt
chất cung như tinh thần của người nguyên thủy trên đất nước ta
sống của người nguyên thủy trên đất nước ta
thân kể về giờ học lịch sử tìm hiểu xã hội người nguyên thủy
IV Hoạt động dạy học:
Tiết 1 QUÁ TRÌNH CHUYỂN BIẾN TỪ VƯỢN THÀNH NGƯỜI
I/ Mục tiêu
1 Về kiến thức:
- HS biết được quá trình phát triển của xã hội nguyên thủy từ Vượn cổ thành Người tối
cổ và Người tinh khôn
- Học sinh biết được thời gian và địa điểm nơi tìm thấy dấu tích đầu tiên của con người trên thế giới
- Khẳng định đất nước ta thời xa xưa là một vùng quê hương của loài người
- Đời sống của Người tối cổ còn nhiều khó khăn, bấp bênh và lệ thuộc vào tự nhiên
- Việc phát minh ra lửa là một phát minh quan trọng nhất của XH loài người vì nó tạo
điều kiện quan trọng nhất để tách ra hẳn thế giới động vật
2 Tư tưởng
Nhận thức về vai trò của lao động sản xuất sự phát triển của xã hội loài người
3 Kĩ năng
- Bước đầu rèn luyện cho HS kĩ năng tranh ảnh và rút ra những nhận xét cần thiết
4 Phát triển năng lực
a.Năng lực chung
Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực làm việc theo nhóm, năng lực sử dụng CNTT
b Năng lực chuyên biệt
- Tái hiện sự kiện lịch sử
- Nhận xét, đánh giá, rút ra bài học từ những sự kiện, hiện tượng, vấn đề lịch sử
Trang 4- Vận dụng, liên hệ kiến thức lịch sử
II:Chuẩn bị
- SGK- Giáo án
- Máy chiếu
-Tranh ảnh, tài liệu sưu tầm, bài chuẩn bị của học sinh
III/ Hoạt động dạy
A.HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG 1.Mục tiêu
- Tạo cho HS hứng thú quan sát tranh ảnh để rút ra những hiểu biết về xã hội nguyên thủy
2 Nhiệm vụ
HS quan sát các hình ảnh GV đưa ra (các công cụ bằng đá) cho biết những công cụ đó con người có thể kiếm sống như thế nào? Và em có hiểu biết gì về xã hội nguyên thủy
3.Các bước thực hiện
Bước 1: GV cho HS quan sát tranh và trả lời các câu hỏi:
+ Hãy kể tên các công cụ mà các em quan sát trong hình?
+Theo em với những công cụ như vậy, con người có thể kiếm sống như thế nào?
+ Em có hiểu biết gì về dời sống người nguyên thủy
Gợi ý sản phẩm:
Trang 5- Công cụ bằng đá: ghè đẽo thô sơ, mài thành hình thù rừi đá, mũi tên, cày
- Hái lượm, san bắn, trồng trọt
- Cuộc sống khó khăn, phụ thuộc nhiều vào tự nhiên
B.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động của thầy Hoạt động của
trò
Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1 Tìm hiểu về thời gian và hình
dáng
- GV cho HS quan sát bức tranh: Quá
trình chuyển biến từ vượn thành người
-Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ:
1 Quá trình chuyến biến từ vượn thành người
trải qua mấy giai đoạn đó là những giai đoạn
nào?
2 YC HS đọc khổ 1 phần 1, khổ 1 phần 2 bài 3
trang 8,9 xác định thời gian xuất hiện của loài
Vượn cổ, Người tối cổ, Người tinh khôn
3 YCHS so sánh hình dáng và bộ não giữa
Vượn, Người tối cổ và Người Tinh Khôn
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi
thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV theo
dõi, hỗ trợ HS làm việc những bằng hệ thống
câu hỏi gợi mở: Quan sát hình ảnh xác định
tay, dáng người thể tích não
Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận nhận xét chéo nhau
HS quan sát trả lời 3 giai đoạn:
Vươn, Người tối cổ, Người tinh khôn
HS đọc và trả lời thời gian xuất hiện
HS quan sát tranh trả lời về hình dáng
- 3 giai đoạn:
Vươn -> Người tối cổ-> Người tinh khôn
- Thời gian:
+ Vươn cách đây
6 triệu năm + Người tối cổ cách đây 4 triệu năm
+ Người Tinh Khôn cách đây 4 vạn năm
- Hình dáng: + Người tối cổ: Hoàn
toàn đi thẳng bằng hai chânThể tích não: Khoảng 1100 cm3 + Người tinh khôn
Trang 6- HS trình bày.
Bước 4 GV nhận xét đánh giá và chốt kiến
thức
GV nhấn mạnh: Việc phát minh ra lửa là một
phát minh quan trọng nhất của XH loài người
vì nó tạo điều kiện quan trọng nhất để tách ra
hẳn thế giới động vật
Hoạt động 2 Tìm hiểu về dấu tích
-GV yêu cầu HS đọc sgk( mục 1,2 bài 3 và
mục 1,2 bài 8 xác định dấu tích của người
nguyên thủy trên thế giới và tại Việt Nam
- GV chiếu bản đồ thế giới và bản đồ Việt Nam
đề HS xác định trên bản đồ
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi
thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV theo
dõi, hỗ trợ HS làm việc những bằng hệ thống
câu hỏi gợi mở:
- Ở trên thế giới Người tối cổ xuất hiện ở
đâu? Người tinh khôn có mặt ở đâu?
- Ở Việt Nam các nhà Khảo cổ học đã tìm
thấy dấu tích của Người tôí cổ, Người
tinh khôn giai đoạn đầu và giai đoạn
phát triển ở những địa điểm nào và có
niên đại vào khoảng thời gian nào?
Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận nhận xét chéo nhau
- HS trình bày
Bước 4 GV nhận xét đánh giá và chốt kiến
thức
HS trả lời dấu tích xuất hiện trên bản dồ
Phần thể hiện ghi bảng
Trang 7Nội dung Vượn cổ Người tối cổ Người Tinh Khôn
Thời
gian
Thế
giới
Hàng chục triệu năm trước
4 triệu năm trước 4 vạn năm trước
Việt
Nam
40-30 vạn năm cách ngày nay
Khoảng 3-2 vạn năm cách ngày nay
Hình dáng đi đứng bằng 2 chân,
2 chi trước có thể cầm nắm
Hoàn toàn đi đứng bằng 2 chân, đôi tay tự do cầm nắm công cụ
Xương cốt và bàn tay nhỏ, các ngón tay khéo léo, linh hoạt, thể tích não phát triển, trán cao mặt phẳng
Thể tích não <850cm3 850-1100 cm3 1450cm3 – 1500 cm3
Dấu
tích
Thế
giới
Miền Đông Châu Phi, Đảo Gia Va, Bắc Kinh…
Khắp các châu lục
Việt
Nam
Lạng sơn, Thanh Hóa, Đồng nai…
Quảng ninh Quảng Bình, Con Tum…
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
- MỤC TIÊU:Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về: sự xuất hiện con người trên Trái Đất, sự khác nhau giữa Người tối cổ và Người tinh khôn
- Phương thức; hoàn thành các bài tập: (Tùy mức độ HS đề hoàn thành các bài tâp cho phù hợp)
Câu 1 Quá trình tiến hoá của loài người diễn ra như thế nào?
A Vượn cổ Người tối cổ Người tinh khôn
B Vượn cổ Người tinh khôn Người tối cổ
C Người tinh khôn Người tối cổ Vượn cổ
D Người tối cổ Vượn cổ Người tinh khôn
Câu 2 Vượn cổ chuyển hóa thành người thông qua quá trình
A.tìm kiếm thức ăn B chế tạo ra cung tên
C tạo ra lửa D Lao động, chế tạo và sử dụng công cụ lao động
Trang 8Câu 3 Yêu cầu học sinh dựa vào nội dung bài học vẽ sơ đồ quá trình tiến hóa từ vượn
thành người
- Vượn người -> lao động ->người tối cổ -> lao động sáng tạo -> người tinh khôn Câu 4 : Yêu cầu học sinh lên chỉ trên bản đồ thế giới trong sgk ghi vào vở các địa danh
mà các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra dấu vêt của người nguyên thủy
+ Trung Quốc, Gia Va, châu phi…
Câu 5: Yêu cầu học sinh lên chỉ trên bản đồ Việt Năm trong sgk ghi vào vở các địa
danh mà các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra dấu vêt của người nguyên thủy
+ Hoà Bình Lạng Sơn, Quảng Bình Nghệ An, Yên Bái, Ninh Bình, Thái Nguyên, Phú Thọ
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG, TÌM TÒI MỞ RỘNG
- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập HS đánh giá, nhận xét …
- Phương thức: ra bài tập về nhà
Hoàn thành bảng sau và tìm trên bản đồ các địa điểm có dấu tích của người nguyên thủy trên đất nước ta
Các giai đoạn Nơi tìm thấy dấu tích Thời gian xuất hiện
1 Người tối cổ
2 Người tinh
khôn giai đoạn
đầu
3 Người tinh
khôn giai đoạn
phát triển
Dự kiến sản phẩm:
Các giai đoạn Nơi tìm thấy dấu tích Thời gian xuất hiện
1 Người tối cổ Thẩm Khuyên, Thẩm Hai (Lạng Sơn), Núi Đọ, Khoảng 40-30 vạn
Trang 9Quan Yên (Thanh Hóa), Xuân Lộc (Đồng Nai), An Lộc (BÌnh Phước), Đức Trọng (Lâm Đồng),
năm cách ngày nay
2 Người tinh
khôn giai đoạn
đầu
Thẩm Ồm (Nghệ An), Hang Hùm (Yên Bái), Thung Lang (Ninh Bình), Kéo Lèng (Lạng Sơn), mái đá Ngườm (Thái Nguyên), Sơn Vì (Phú Thọ), Làng Vạc (Nghệ An), Lung Leng (Kon Tum),
Khoảng 3-2 vạn năm cách ngày nay
3 Người tinh
khôn giai đoạn
phát triển
Hòa Bình, Bắc Sơn (Lạng Sơn), Quỳnh Văn (Nghệ An), Hạ Long (Quảng Ninh), Bàu Tró (Quảng Bình), Biển Hồ (Plây-ku), Lung Leng (Kon Tum),
Khoảng 12000 đến
4000 năm cách ngày nay
Tiết 2: KHÁM PHÁ ĐỜI SỐNG CỦA NGƯỜI NGUYÊN THỦY VÀ NGUYÊN
NHÂN TAN RÃ CỦA XÃ HỘI NGUYÊN THỦY I/ Yêu cầu cần đạt
1 Về kiến thức:
- HS biết được quá trình phát triển của xã hội nguyên thủy từ Người tối cổ thành Người tinh khôn
- Việc con người biết trồng trọt và chăn nuôi đã giúp cuộc sống của con người tốt hơn, vui hơn, con người có thể định cư lâu dài
- Công cụ sản xuất được cải tiến, đặc biệt khi công cụ bằng kim loại ra đời là nguyên nhân làm xã hội nguyên thủy tan rã Nhà nước có giai cấp xuất hiện
2 Tư tưởng
Nhận thức về vai trò của lao động sản xuất sự phát triển của xã hội loài người
3 Kĩ năng
- Bước đầu rèn luyện cho HS kĩ năng tranh ảnh và rút ra những nhận xét cần thiết
4 Phát triển năng lực
a.Năng lực chung
Trang 10Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực làm việc theo nhóm, năng lực sử dụng CNTT
b Năng lực chuyên biệt
- Tái hiện sự kiện lịch sử
- Nhận xét, đánh giá, rút ra bài học từ những sự kiện, hiện tượng, vấn đề lịch sử
- Vận dụng, liên hệ kiến thức lịch sử
II:Phương tiện dạy học
- SGK- Giáo án
- Máy chiếu
-Tranh ảnh, tài liệu sưu tầm, bài chuẩn bị của học sinh
III/ Tiến trình bài học
A.HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Gv hắt chiếu bản đồ thế giới và lược đồ “ Một số di chỉ khảo cổ ở Việt Nam”
Yêu cầu HS xác định vị trí nơi tìm thấy dấu tích đầu tiên của loài người
GV nhận xét và dẫn vào bài mới
Trải qua hàng triệu năm, Người tối cổ dần dần trở thành Người tinh khôn Người tối cổ
và người tinh khôn sống như thế nào? Vì sao xã hội nguyên thủy tan rã Đó là những nội dung chúng ta tìm hiểu trong bài ngày hôm nay
B.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
2 Khám phá đời sống của người nguyên thuỷ
a.Mục tiêu:
HS hiểu được những đặc trưng về đời sống vật chất, tổ chức xã hội của con người nguyên thủy và nhận xét được về xã hội nguyên thủy
b.Nhiệm vụ học sinh
Quan sát tranh, đọc thông tin và trả lời câu hỏi:
Các bước thực hiện
Hoạt động giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm cần đạt
Tổ chức cho HS quan sát các bức tranh
và đọc sgk
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
-Tiếp tục quan sát tranh, đọc thông tin phần
- a Tổ chức xã hội
Người tối cổ Người tinh khôn
Tổ Sống bầy - Sống theo nhóm
Trang 111,2 bài 3 trang 8,9 và trả lời câu hỏi:
1 Tổ chức xã hội của Người tối cổ và người
tinh khôn khác nhau như thế nào?
2 Em có nhận xét gì về tổ chức xã hội
nguyên thủy
3.Người nguyên thủy đã sử dụng nhũng
công cụ lao động chủ yếu nào?
4 Với những công cụ đó thì họ kiếm sông
như thế nào
5 Sự thay đổi về nơi ở của người nguyên
thủy như thế nào
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau
khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập,
GV theo dõi, hỗ trợ HS làm việc những
bằng hệ thống câu hỏi gợi mở: Quan sát
hình ảnh xác định tay, dáng người thể tích
não
Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận nhận xét chéo nhau
- HS trình bày
Bước 4 GV nhận xét đánh giá và chốt
kiến thức
chức XH
đàn, ở hang hốc đá
gồm vài chục gia đình, co họ hàng -> thị tộc
- thị tộc gần
nhau-> bộ lạc, đứng đầu
là tù trưởng
b Cuộc sống của người nguyên thuỷ
- công cụ lao động thô sơ (đồ đá được ghè
đẽo), một số vật dụng bằng đất nung biết tạo ra lửa để sinh hoạt, chế tạo vũ khí, biết trồng trọt
- Sống bằng nghề săn bắn, phụ thuộc tự nhiên; sống theo nhóm nhỏ
c Nơi cư trú
- ban đầu ở hang động, máu đá –di chuyển xuống ở gần nguồn nước, làm lều để ở -> dần làm chủ tự nhiên, biết lao động
- làm áo từ vỏ cây và da thú trang phục đơn giản thể hiện sự khéo tay
3 Nguyên nhân sự tan rã của xã hội nguyên thuỷ
a.Mục tiêu:
HS hiểu được sự xuất hiện công cụ bằng kim loại đã tạo tiền đề cho sản xuất phát triển dẫn đến của cải dư thừa xã hội phân chia giàu nghèo nên xã hội nguyên thủy tan rã
b.Nhiệm vụ học sinh
Quan sát tranh, đọc thông tin và trả lời câu hỏi:
c Các bước thực hiện
Trang 12Hoạt động giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm cần đạt Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Các nhóm đọc mục 3 và quan sát H6,7 SGK thảo
luận và thực hiện các yêu cầu sau:
1.Công cụ kim loại được phát minh thời gian
nào? Cho biết ưu điểm của công cụ bằng đồng so
công cụ đá?
2 Công cụ bằng kim loại đã có tác động như thế
nào đến sản xuất và xã hội của Người tinh khôn?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV khuyến
khích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực
hiện nhiệm vụ học tập, GV theo dõi, hỗ trợ HS
làm việc những bằng hệ thống câu hỏi gợi mở:
Quan sát hình ảnh xác định tay, dáng người thể
tích não
Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận nhận xét chéo nhau
- HS trình bày
Bước 4 GV nhận xét đánh giá và chốt kiến
thức
3 Nguyên nhân sự tan rã của xã hội nguyên thuỷ
Khoảng 4.000 năm TCN, con người phát hiện ra kim loại (đồng và quặng sắt) cùng với thuật luyện kim đã giúp chế tạo ra các công cụ lao động
- Nhờ công cụ bằng kim loại, con người có thể khai phá đất hoang, tăng diện tích và năng suất trồng trọt sản phẩm làm ra nhiều, xuất hiện của cải
dư thừa
-Một số người chiếm hữu của cải dư thừa, trở nên giàu có xã hội phân hóa thành kẻ giàu, người nghèo Xã hội nguyên thủy dần dần tan rã
C.HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
- Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về: sự khác nhau giữa Người tối cổ và Người tinh khôn và vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã
- Phương thức: GV giao nhiệm vụ cho HSvà chủ yếu cho làm việc cá nhân trong quá
trình thực hiện gặp khó khan có thể tra đổi với bạn bè và giáo viên
Tổ chức cho HS lập bảng:
Nội dung so
sánh
Về hình dáng
Về cách sống