Đây là giáo án chủ đề tích hợp môn Lịch sử 8 kì 2 có bảng mô tả. Giáo án được soạn theo công văn 3280 và cv 5512 mới nhất tháng 12 năm 2020 của Bộ giáo dục đảm bảo phát triển phẩm chất và năng lực học sinh., Giáo án soạn theo 5 bước mới nhất. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng...
Trang 1CHỦ ĐỀ KÌ II MÔN LỊCH SỬ 8 CHUẨN CV 3280/2020
CHỦ ĐỀ:
NHỮNG CHUYỂN BIẾN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
VÀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP
- Biết được những nét chính của sự biến đổi cơ cấu của xã hội Việt Nam
ở nông thôn và thành thị dưới sự tác động của cuộc khai thác thuộc địa
- Hiểu được cơ sở dẫn đến việc hình thành tư tưởng giải phóng dân tộc
- Trình bày đước phong trào / hoạt động yêu nước đầu thế kỷ xx
2 Kĩ năng: Quan sát lược đồ, lập bảng biểu, nhận xét đánh giá
3 Phẩm chất: Căm ghét chế độ thực dân, có thái độ trận trọng các phong
trào đấu tranh chống thực dân của nhân dân lao động
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung:
+ Giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, sáng tạo
- Năng lực chuyên biệt: Phát triển cho HS:
+ Năng lực tái hiện sự kiện lịch sử
+ Xác định và giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng và tác động giữa các sự kiện lịch sử với nhau
+ Nhận xét đánh giá, liên hệ thực tế và rút ra bài học lịch sử
II MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ NĂNG LỰC ĐƯỢC HÌNH THÀNH
Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao
- Hiểu đượcchính sách củaThực dân Pháp
ngành kinh tế
- Phân tíchđược chínhsách trên củaPháp nhằmmục đích gì
Vì sao chínhsách văn hóa,giáo dục củaPháp lại “khaihóa văn minh”
Trang 2- Nhận biếtđược sơ đồ tổchức nhà nước
ở Việt Nam dothực dân Phápdựng lên
- Hiểu đượcchính sách củaThực dân Pháptrong các chínhsách văn hóa
cho người ViệtNam
Hiểu được thái
độ của từng giai cấp, tầng lớp đối với cách mạng giải phóng dân tộc
Lập bảng thống kê về tình hình các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉXX
Tại sao các nhà yêu nước
ở Việt Nam thời bấy giờ muốn noi theo con đường cứunước của Nhật Bản
Hiểu được các hoạt động của Đông Kinh Nghĩa thục
So sánh một
số điểm giống
và khác nhau giữa các phong trào yêunước đầu thế
kỉ XX với phong trào yêunước cuối thế
kỉ thứ XIX về mục đích, lực lựơng tham gia, hình thức đấu tranh
Em suy nghĩ gì
về chủ trương:
“bạo động vũ trang để giành độc lập”
về kinh tế , xã hội của Pháp ởViệt Nam
Hiểu được vì sao có sự thay đổi trong chínhsách về kinh tế
và xã hội
Lập bảng thống kê các phong trào yêu nước chủ yếu đầu thế kỉXX
Vì sao NguyễnTất Thành lại
ra đi tìm đường cứu nước mới, hướng đi của Người có gì
Trang 3trong những năm chiến tranh thế giới thứ nhất
mới so vbới những nhà yêunước chống Pháp trước đó
III CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1 Câu hỏi nhận biết:
Câu1 : hãy vẽ sơ đồ tổ chức Nhà nước ở Việt Nam do Thực dân Pháp dựng lên
Câu 2: Nêu chính sách của Thực dân Pháp trong các ngành nông nghiệp,công, thương nghiệp, giao thông vận tải và tài chính
Câu 3 Nêu những thay đổi trong các chính sách về kinh tế, xã hội củaPháp ở Việt Nam trong những năm Chiến tranh thế giới thứ nhất
2 Câu hỏi thông hiểu:
Câu 1: Em hiểu được chính sách của Thực dân Pháp trong các ngành kinhtế
Câu 1: Hãy trình bày được chính sách của Thực dân Pháp trong các chínhsách văn hóa
Câu 1: Cho biết thái độ của từng giai cấp, tầng lớp đối với cách mạng giảiphóng dân tộc
Câu 1: Em hiểu được các hoạt động của Đông Kinh Nghĩa thụcVì sao có
sự thay đổi trong chính sách về kinh tế và xã hội
Câu 5 - Phân tích được chính sách trên của Pháp nhằm mục đích gì
4 Câu hỏi vận dụng cao:
Câu 1 Vì sao chính sách văn hóa, giáo dục của Pháp lại “khai hóa văn minh” cho người Việt Nam
Câu 2 Tại sao các nhà yêu nước ở Việt Nam thời bấy giờ muốn noi theo con đường cứu nước của Nhật Bản
Câu 3 Em suy nghĩ gì về chủ trương: “bạo động vũ trang để giành độc lập”
Trang 4Câu 4 Vì sao Nguyễn Tất Thành lại ra đi tìm đường cứu nước mới,
hướng đi của Người có gì mới so vbới những nhà yêu nước chống Pháp trước đó
IV KẾ HOẠCH THỰC HIỆN CHỦ ĐỀ
Nội dung Hình
thức tổ chức dạy học
Thời lượng
Thời điểm
Thiết bị DH, Học liệu
Ghi chú
- Bảng thống kê về tình hình các giai cấp, tầng lớp trong xãhội Việt Nam cuối thế kỉ XIXđầu thế kỉ XX
- Hình ảnh của Phan BộiChâu, Lương Văn Can, PhanChâu Trinh
- Bảng so sánh một số điểmgiống và khác nhau giữa cácphong trào yêu nước đầu thế
kỉ XX với phong trào yêunước cuối thế kỉ thứ XIX vềmục đích, lực lựơng thamgia, hình thức đấu tranh
4, Phong
trào yêu Trên lớp 45 p
Tuần33
- Hình ảnh của Phan BộiChâu, Lương Văn Can, Phan
Trang 5V TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
TIẾT 1:
I CUỘC KHAI THÁC THUỘC ĐỊA LẦN THỨ NHẤT CỦA
THỰC DÂN PHÁP (1897 - 1914)
1 Ổn định lớp: Giáo viên hỏi sĩ số lớp học (1p)
2 Kiểm tra bài cũ: (4p) Giáo viên kiểm tra vở soạn bài của học sinh.
3 Bài mới.
A Khởi động:
Hoạt động 1: Mở đầu
* Mục tiêu: GV giúp HS khái quát được chính sách khai thác thuộc địa
của thực dân Pháp và những chuyển biến về kinh tế, xã hội ở Việt Nam
* Phương pháp/Kĩ thuật dạy học: đàm thoại, gợi mở
* Hình thức tổ chức hoạt động: cá nhân
* Sản phẩm: HS khái quát được chính sách khai thác thuộc địa của thực
dân Pháp và những chuyển biến về kinh tế, xã hội ở Việt Nam
* Nội dung:
GV đặt câu hỏi để HS dự đoán
? Sau khi tiến hành xâm lược xong nước ta, thực dân Pháp bắt đầu làmgì?
GV ghi nháp lên bảng và chuyển ý vào bài mới
> Sau khi tiến hành xâm lược xong nước ta, thực dân Pháp bắt tay vàocông cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất đầu thế kỉ XX -> những chuyển biếnmạnh mẽ về kinh tế, văn hóa, giáo dục
B Hình thành kiến thức:
Hoạt động 2: Tố chức bộ máy nhà nước (7p)
* Mục tiêu: GV giúp HS trình bày được tổ chức bộ máy
nhà nước thời Pháp thuộc
1 Tố chức bộ máy nhà nước
Trang 6* Phương pháp/Kĩ thuật dạy học: đàm thoại, gợi mở; tự
học của học sinh/đặt câu hỏi
* Hình thức tổ chức hoạt động: cá nhân
* Phương tiện dạy học:
* Sản phẩm: HS trình bày được tổ chức bộ máy nhà nước
thời Pháp thuộc
* Nội dung:
? Thực dân Pháp tiến hành khai thác thuộc địa lần thứ
nhất ở nước ta với những nội dung gì?
GV y/c HS đọc nội dung mục 1 sgk
? Tổ chức bộ máy nhà nước ở Việt Nam như thế nào?
? Em hiểu thế nào là bảo hộ, nửa bảo hộ, thuộc địa?
GV giải thích:
? Bộ máy chính quyền từ trung ương xuống cơ sở được
thiết lập như thế nào?
GV y/c HS trình bày thêm về bộ máy cai trị của Pháp ở
Đông Dương bằng sơ đồ
? Nhìn vào sơ đồ bộ máy nhà nước em có nhận xét gì?
- Bộ máy nhà nước được thiết lập chặt chẽ từ trung ương
đến địa phương
GV: Trung tâm của chương trình khai thác thuộc địa lần
thứ nhất (1897 – 1914) của TDP ở nước ta là thiết lập bộ
- Năm 1879thành lập Liên
Dương
- Việt Nam bịchia cắt làm 3xứ:
+ Bắc kì: Bảo hộ+ Trung Kì: Nửabảo hộ
+ Nam Kì:Thuộc địa
- Cấp xứ và tỉnhngười Pháp trựctiếp nắm giữ
Toàn quyền Đông Dương
Bắc Kì
(Thống sứ) Trung Kì (Khâm sứ) Nam Kì(Thống đốc)
Bộ máy chính quyền cấp Tỉnh, Huyện
(Pháp + Bản xứ)
Bộ máy chính quyền cấp Xã, Thôn
(Bản xứ)
Trang 7máy cai trị từ TW đến điạ phương Đặt cơ sở cho chính
sách khai thác thuộc địa lần thứ 2 Chính sách khai thác
lần này chúng đã bước đầu tấn công vào kinh tế và XH
Năng lực hình thành:
- Năng lực chung: Tự học; giải quyết vấn đề; sáng tạo;
giao tiếp.
- Năng lực chuyên biệt: Tái hiện sự kiện, hiện tượng lịch
sử; xác định và giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng, tác
động giữa các sự kiện lịch sử với nhau
Hoạt động 3: Chính sách kinh tế (20p)
* Mục tiêu: GV giúp HS trình bày chính sách khai thác
thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt Nam và
những chuyển biến về kinh tế: xuất hiện đồn điền, mỏ, cơ
sở sản xuất công nghiệp nhẹ, đường sắt
* Phương pháp/Kĩ thuật dạy học: thảo luận; nêu và giải
quyết vấn đề; tự học của học sinh/đặt câu hỏi; học tập hợp
tác
* Hình thức tổ chức hoạt động: cá nhân kết hợp nhóm.
* Phương tiện dạy học:
* Sản phẩm: HS trình bày chính sách khai thác thuộc địa
lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt Nam và những
chuyển biến về kinh tế: xuất hiện đồn điền, mỏ, cơ sở sản
xuất công nghiệp nhẹ, đường sắt
GV chia lớp thành 8 nhóm và y/c HS thảo luận nhóm 3’:
Nhóm 1+2: Thực dân Pháp thực hiện chính sách kinh tế
nông nghiệp ở nước ta thời kỳ này như thế nào?
Nhóm 3+4: Trong công nghiệp Pháp thực hiện những
chính sách gì?
2 Chính sách kinh tế:
* Mục đích:
nhằm vơ vét sứcngười, sức củacủa nhân dânĐông Dương
Trang 8Nhóm 5+6: Trong giao thông vận tải chúng thực hiện
những chính sách gì?
Nhóm 7+8: Trong thương nghiệp Pháp thực hiện những
chính sách gì?
HS thảo luận
GV hướng dẫn HS thảo luận
Đại diện HS trình bày, NX, BS
GVCXKT
? Ngoài ra thực dân Pháp còn tăng cường bốc lột nhân dân
ta dười hình thức nào nửa?
? Qua nội dung chính sách kinh tế nêu trên, hãy chỉ ra
những yếu tố tích cực và tiêu cực của cách chính sách đó?
- Tích cực: Những yếu tố của nền sản xuất TBCN được du
nhập vào VN, so với nền kinh tế phong kiến có nhiều tiến
bộ, của cải vật chất sx được nhiều hơn, phong phú hơn
- Tiêu cực:
+ Tài nguyên thiên nhiên của VN bị bóc lột cùng kiệt
+ Nông nghiệp giẫm chân tại chỗ, nông dân bị bóc lột tàn
? Em có nhận xét gì về tình hình kinh tế nước ta trước tác
động của chính sách khai thác của thực dân Pháp?
- Nền kinh tế VN cơ bản vẫn là nền sx nhỏ, lạc hậu, phụ
thuộc Đời sống nhân dân đặc biệt là công nhân và nông
dân cực khổ và bị bần cùng hóa
Năng lực hình thành:
- Năng lực chung: Tự học; giải quyết vấn đề; sáng tạo;
giao tiếp; hợp tác; sử dụng ngôn ngữ.
- Năng lực chuyên biệt: Tái hiện sự kiện, hiện tượng lịch
sử; xác định và giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng, tác
động giữa các sự kiện lịch sử với nhau; nhận xét.
* Nông nghiệp:
- Đẩy mạnhcướp đoạt ruộngđất, lập đồn điền
- Bóc lột theokiểu phát canhthu tô
* Công nghiệp:
- Tập trung khaithác mỏ than,kim loại
- Đầu tư vào một
số ngành nhưsản xuất ximăng, gạch ngói,điện nước
* Giao thông vận tải:
Tăng cường xâydựng hệ thốngđường giaothông
nghiệp:
- Độc chiếm thịtrường
- Đánh thuế caohàng hóa củanước khác
- Đề ra các thứthuế mới, nặngnhất là thuếmuối, thuế rượu,thuế thuốcphiện…
Trang 9Hoạt động 4: Chính sách văn hoá, giáo dục (7p)
* Mục tiêu: GV giúp HS trình bày chính sách văn hóa,
giáo dục của thực dân Pháp ở Việt Nam
* Phương pháp/Kĩ thuật dạy học: đàm thoại, gợi mở; tự
học của học sinh/đặt câu hỏi
* Hình thức tổ chức hoạt động: cá nhân
* Phương tiện dạy học:
* Sản phẩm: HS trình bày chính sách văn hóa, giáo dục
của thực dân Pháp ở Việt Nam
* Nội dung:
? Chính sách văn hoá, giáo dục của thực dân Pháp thời kì
này như thế nào?
- Do nhu cầu học tập của con em các quan chức thực dân
và cũng để tạo 1 lớp người bản xứ phục vụ cho công việc
cai trị, chính quyền Pháp ở Đông Dương bắt đầu mở
trường học mới cùng 1 số cơ sở văn hóa, y tế
? Hệ thống giáo dục thời kỳ thực dân Pháp tiến hành khai
thác ở nước ta như thế nào?
- Hệ thống giáo dục chia 3 bậc: Ấu học; Tiểu học; Trung
học
? Mục đích của chính sách văn hóa, giáo dục của thực dân
Pháp là gì?
GV: Ngoài ra TDP còn sử dụng nhiều phương tiện như
báo chí sách vở có nội dung độc hại để tuyên truyền
Chúng duy trì văn hóa làng theo hướng bần cùng hóa và
ngu dân hóa Các thói hư tật xấu vẫn được duy trì: uống
rượi, nghiện hút, hủ tục ma chay, cưới xin, hương ẩm,
đồng bóng, mê tín dị đoan
Năng lực hình thành:
- Năng lực chung: Tự học; giải quyết vấn đề; sáng tạo;
giao tiếp.
- Năng lực chuyên biệt: Tái hiện sự kiện, hiện tượng lịch
sử; xác định và giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng, tác
động giữa các sự kiện lịch sử với nhau.
-> Nền kinh tế
VN cơ bản vẫn
là nền sx nhỏ,lạc hậu, phụthuộc
3 Chính sách văn hoá, giáo dục:
- Duy trì vănhoá, chế độ giáodục phong kiến,thêm môn tiếngPháp
- Về sau, Phápbắt đầu mở một
số trường họcmới để đào tạolớp người bản xứphục vụ cho côngviệc cai trị, 1 số
cơ sở văn hóa, ytế
Trang 10- Mục đích là nôdịch và ngu dân
4 Bảng mô tả các mức độ nhận thức:
Nội
dung
Nhận biết (MĐ1)
Thông hiểu (MĐ2)
Vận dụng (MĐ3)
Vận dụng cao (MĐ4)
sách
kinh tế
- Trình bàyđược chínhsách khaithác thuộcđịa lần thứnhất của thựcdân Pháp ởViệt Nam
chuyển biến
về kinh tế:
Giải thíchđược mục đíchcủa chính sáchkhai thácthuộc địa lầnthứ nhất củathực dân Pháp
ở Việt Nam
Đánh giá đượctác động củachính sách khaithác thuộc địacủa thực dânPháp đối vớinền kinh tếViệt Nam
Nhận xét vềchính sách vănhóa giáo dụccủa thực dânPháp đối vớinhân dân ta
5 Củng cố, luyện tập: (3 p)
Câu 1: Trình bày chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất về kinh tế của thực dân Pháp ở Việt Nam Chính sách trên của Pháp nhằm mục đích gì?
Câu 2: Chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp đã tác động
như thế nào đến nền kinh tế Việt Nam?
Câu 3: Em có nhận xét gì về chính sách văn hóa giáo dục của thực dân
Pháp đối với nhân dân ta?
Trang 11- Học thuộc bài cũ theo nội dung đã hướng dẫn học trên lớp và phần câuhỏi, bài tập
- Chuẩn bị đọc trước và trả lời câu hỏi sgk nội dung phần II – Nhữngchuyển biến của XHVN: Đọc kĩ bài và trả lời các câu hỏi trong mỗi phần
TIẾT 2: NHỮNG CHUYỂN BIẾN CỦA XÃ HỘI VIỆT NAM
1 Ổn định lớp: Giáo viên hỏi sĩ số lớp học (1p)
2 Kiểm tra bài cũ: (4p) Giáo viên kiểm tra vở soạn bài của học sinh.
? Trình bày những nét chính về chương trình khai thác lần thứ nhất củathực dân Pháp về mặt kinh tế ?
* Mục đích: nhằm vơ vét sức người, sức của của nhân dân Đông Dương
* Nông nghiệp:
- Đẩy mạnh cướp đoạt ruộng đất, lập đồn điền
- Bóc lột theo kiểu phát canh thu tô
* Công nghiệp:
- Tập trung khai thác mỏ than, kim loại
- Đầu tư vào một số ngành như sản xuất xi măng, gạch ngói, điện nước
* Giao thông vận tải:
Tăng cường xây dựng hệ thống đường giao thông
* Thương nghiệp:
- Độc chiếm thị trường
- Đánh thuế cao hàng hóa của nước khác
- Đề ra các thứ thuế mới, nặng nhất là thuế muối, thuế rượu, thuế thuốcphiện…
3 Bài mới.
A Khởi động:
Hoạt động 1: Mở đầu (3 p)
* Mục tiêu: GV giúp HS dự đoán được sự thay đổi của các giải cấp trong
xã hội theo sự chuyển biến của nền kinh tế dưới chế độ khai thác thuộc địa củathực dân Pháp
* Sản phẩm: HS dự đoán được sự thay đổi của các giải cấp trong xã hội
theo sự chuyển biến của nền kinh tế dưới chế độ khai thác thuộc địa của thựcdân Pháp
* Nội dung:
Trang 12GV đặt câu hỏi để HS dự đoán:
? Xã hội nước ta có chuyển biến theo không?
? Các giai cấp và tầng lớp ở nước ta cuộc sống của họ có thay đổi không
và thay đổi như thế nào?
B Hình thành kiến thức
Hoạt động 2: (7 p)
Các giai cấp ở vùng nông thôn
* Mục tiêu: GV giúp HS trình bày ở vùng nông
thôn lúc đó
* Phương pháp/Kĩ thuật dạy học: thảo luận;
nêu và giải quyết vấn đề; tự học của học
sinh/đặt câu hỏi; học tập hợp tác
? Thời phong kiến ở nông thôn Việt Nam có
những giai cấp nào sinh sống?
- Giai cấp địa chủ PK và g/c nông dân
? Dưới sự tác động của chương trình khai thác
thuộc địa lần thứ nhất giai cấp phong kiến Việt
Nam có những biến chuyển như thế nào?
- Có điều kiện phát triển Địa vị kinh tế và cai
trị được tăng cường Dựa vào ĐQ ra sức tước
đoạt ruộng đất nông dân, ngày càng giàu có
Do chính sách cai trị của TDP, giai cấp này
thành chỗ dựa vững của thực dân Pháp, được
Trang 13? Giai cấp nông dân đời sống của họ như thế
nào?
- Người nông dân bị phá sản đã: Ở lại nông
thôn làm tá điền cho địa chủ; đi làm phu cho
các đồn điền Pháp; ra thành thị kiếm ăn; cắt
tóc, kéo xe, đi ở 1 số ít làm ở nhà máy, hầm
mỏ của TB Pháp ở VN
GV hướng dẫn hs quan sát kênh hình 99: yêu
cầu HS nhận xét
- Người nông dân gầy guộc, đói khổ, phải kéo
cày thay trâu
? Thái độ chính trị của giai cấp nông dân thế
nào?
? Em có nhận xét gì về tình hình các giai cấp ở
nông thôn VN đầu TK XX?
- Với chính sách khai thác thuộc địa lần thứ
nhất, nông thôn VN có nhiều biến đổi Tuy
không xuất hiện thêm giai cấp nào mới nhưng
địa vị kinh tế, chính trị của địa chủ phong kiến
đã có những thay đổi Nông dân bị phân hóa
Năng lực hình thành:
- Năng lực chung: Tự học; giải quyết vấn đề;
sáng tạo; giao tiếp.
- Năng lực chuyên biệt: Tái hiện sự kiện, hiện
tượng lịch sử; năng lực thực hành bộ môn lịch
sử….
Hoạt động 3: (19 p)
* Mục tiêu: GV giúp HS trình bày được các
giai cấp tầng lớp mới
* Phương pháp/Kĩ thuật dạy học: đàm thoại,
gợi mở; tự học của học sinh/đặt câu hỏi
* Hình thức tổ chức hoạt động: cá nhân
* Phương tiện dạy học:
* Sản phẩm: GV giúp HS hiểu được các giai
cấp tầng lớp mới
* Giai cấp nông dân:
- Số lượng đông đảo, bị ápbức bốc lột nặng nề
- Căm ghét thực dân Pháp,
có ý thức dân tộc sâu sắc,sẵn sàng đấu tranh giànhđộc lập
2 Đô thị phát triển, sự xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới: