skkn một số biện pháp phát huy tính tích cực, tự giác của học sinh trong tập luyện bóng rổ và bài tập phát triển thể lực

Biện pháp thực hiện các bài tập bổ trợ vào giờ học bóng rổ để phát triển thể lực chuyên môn 08... Luyện tập thể dục thể thao là hoạt động giúp cho con người tăng cường thể lực, nâng cao

MỤC LỤC

I Biện pháp phát huy tính tích cực tính tự giác của học sinh 04

1 Biện pháp thực hiện các bài tập bổ trợ vào giờ học bóng rổ để phát

triển thể lực chuyên môn

08

A Mở đầu.

I Lý do chọn đề tài:

Thể thao trong trường học là nội dung quan trọng, không thể thiếu bởi cùng với các mặt Đức - Trí - Mỹ - Lao động, Thể thao giúp học sinh phát triển một cách toàn diện Luyện tập thể dục thể thao là hoạt động giúp cho con người tăng cường thể lực, nâng cao sức khoẻ, đồng thời giáo dục cho học sinh các phẩm chất ý chí, lòng dũng cảm

và tính trung thực Ngoài ra, tham gia hoạt động thể dục thể thao các em học sinh có nhiều cơ hội giao lưu học hỏi mở rộng mối quan hệ hiểu biết lẫn nhau, giúp các em hoà đồng tự tin trong giao tiếp, rèn luyện tính trung thực, đoàn kết trong tập thể Đồng thời các em còn có nhiều cơ hội thể hiện khả năng nổi trội của mình qua các môn thể thao, say sưa hứng thú với môn thể thao yêu thích

Bóng rổ là một trong những môn thể thao có tác dụng thúc đẩy phát triển toàn diện các tố chất vận động cho người tập như: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sức khéo léo và khả năng phối hợp vận động Bóng rổ còn giúp cho học sinh phát huy được tính dũng cảm, quyết đoán trong từng tình huống thi đấu và khả năng tư duy chiến thuật Qua 3 năm giảng dạy môn thể dục tại trường THPT Nga Sơn tôi nhận thấy một thực tế: Đa số mới đầu các em đón nhận môn bóng rổ một cách hứng thú, tham gia nhiệt tình, hăng hái Tuy nhiên sau một thời gian, hứng thú của các em có phần giảm hơn so với trước Thực tế là, trong chương trình học, bóng rổ là môn thể thao tự chọn, thời gian học tương đối ngắn, đòi hỏi nhiều kỹ thuật và sức bền của thể lực Vì thế học sinh khó nắm bắt hết kiến thức và vận dụng vào môn học một cách hiệu quả, đôi khi làm giảm tính tích cực của học sinh, gây căng thẳng mệt mỏi cho các em Từ thực trạng trên tôi mạnh dạn đưa ra các biện pháp giúp duy trì sự phát triển tập luyện môn bóng rổ cho học sinh, thu hút lôi cuốn các em tham gia hăng say nhiệt tình và bổ sung thêm các bài tập giúp các em phát triển thể lực qua việc tập luyện thể dục trong trường học với đề

tài: “Một số biện pháp phát huy tính tích cực, tự giác của học sinh trong tập luyện bóng rổ và bài tập phát triển thể lực”.

II Mục đích của đề tài

- Giúp học sinh học nâng cao tính tích cực và chủ động hơn nữa trong môn học bóng rổ

- Giải quyết được sự yếu kém về thể lực của học sinh nói chung và thể lực chuyên môn bóng rổ nói riêng

- Mục tiêu của tôi đó là đem đề tài trao đổi với các đồng nghiệp nhằm mục đích nâng cao nghiệp vụ công tác của bản thân góp phần vào việc nâng cao ý thức tập luyện và thể lực, năng lực làm việc của học sinh

III Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp trò chuyện trao đổi

- Phương pháp điều tra là chủ yếu

- Phương pháp trực quan

- Phương pháp tổng hợp phân tích tài liệu

- Phương pháp quan sát và thực nghiệm sư phạm

- Phương pháp kiểm tra đánh giá các tố chất thể lực và kỷ thuật

- Phương pháp tính toán và xử lí số liệu

IV Kế hoạch nghiên cứu.

1 Thời gian nghiên cứu

- Từ đầu học kỳ I năm học 2009 – 2010 đến hết năm học 2009 – 2010

2 Đối tượng nghiên cứu

- Học sinh 4 lớp 12 ( G, H, I, K ) trường THPT Nga Sơn – Nga Sơn- Thanh Hoá

3 Địa điểm và trang thiết bị:

- Địa điểm Trường THPT Nga Sơn -Nga Sơn -Thanh Hoá

- Thiết bị :Bóng rổ, sân bóng rổ của trường, đồng hồ bấm giây, dây nhảy, còi, cờ

4 Kế hoạch cụ thể

- Áp dụng đối tượng học sinh của 2 lớp 12 (G,H) để nghiên cứu, 2 lớp còn lại dung biện pháp giảng dạy thông thường Học sinh của bốn lớp này đều có năng lực tương đương nhau, đa phần học sinh ở mức độ trung bình và khá

- Sử dụng phiếu điều tra học sinh cho 4 lớp

B Nội Dung

I Biện pháp phát huy tính tích cực và tính tự giác của học sinh.

Biện pháp 1: Tác động đến nhận thức của học sinh về môn bóng rổ.

Để lôi cuốn, thu hút học sinh tham gia học bóng rổ một cách hứng thú, tích cực trước hết tôi cần giúp các em nhận thức lợi ích của bộ môn này Học và tập luyện môn bóng rổ là cách để các em phát triển tố chất, thể lực một cách toàn diện như: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự khéo léo, tính trung thực, đoàn kết, phát triển thể hình cân đối và

có sức khoẻ tốt để học các môn khác Học sinh nhận thức được thì sẽ có động cơ học tập tốt hơn và có ý thức tự giác, tích cực để đạt hiệu quả cao trong tập luyện

Biện pháp 2: Trang phục học môn Thể dục.

Ngay từ buổi đầu tiên tôi luôn nhắc nhở các em trong suốt quá trình tập luyện phải mang giày thể thao nhằm hạn chể những chấn thương trong qua trình học Mặt khác nếu các em đi giày các em sẽ mạnh dạn tập, dễ di chuyển hơn Đây cũng là yếu tố giúp cho các em hưng phấn, tích cực tập luyện hơn nữa

Biện pháp 3 Giáo viên nắm rõ kiến thức cơ bản, đảm bảo tính chính xác, khoa học

và kĩ thuật trong việc truyền đạt cho các em

Nắm vững kiến thức cơ bản môn bóng rổ là việc quan trọng của người giáo viên thể dục, đó là yếu tố thu hút, lôi cuốn sự chú ý của các em Nếu giáo viên không nắm chắc kiến thức cơ bản sẽ làm cho học sinh lơ là, chán nản trong việc quan sát và tập luyện Vì thế trước mỗi tiết học tôi đều nghiên cứu, tìm tòi và vạch ra kế hoạch cụ thể cho mối tiết học, truyền đạt kiến thức từ dễ đến khó, phương pháp tập luyện từ nhẹ đến nặng, phù hợp với từng đối tượng học sinh nhưng vấn đảm bảo được tính chính xác của từng động tác tạo cho học sinh hưng phấn và tích cực tập luyện hơn

Biện pháp 4 Giáo viên đổi mới trong phương pháp giảng dạy tránh sự nhàm chán cho các em.

Sử dụng phương pháp trực quan trong giảng dạy để các em có thể dễ quan sát như: tranh ảnh minh hoạ từng giai đoạn, kỹ thuật động tác

Ví dụ :

+ Dạy kỹ thuật chuyền bóng bằng một tay trên vai có tranh minh họa thư thế thân người, minh họa tay chuyền bóng như thế nào( Khi chuyền bóng hai tay cầm bóng từ trước ngực hơi ngả ra sau rồi nhanh chóng xoay người về hướng chuyền khuỷu tay chuyền bóng đưa từ sau – ra trước cẳng tay duỗi và đưa bóng về trước)

+ Dạy kỹ thuật ném rổ có tranh minh hoạ động tác bóng rời tay (Trước khi ném rổ phải

có tư thế chuẩn bị tốt nhất,đứng 2 chân ngang vai, khuỵ gối.giữ bóng trước ngực và chuẩn bị ném, đưa bóng từ ngực lên cao và giữ cho tay không cầm bóng nằm dưới bóng Lúc đó, các ngón tay của tay cầm bóng phải đặt ở phía trên quả bóng, nhảy lên và đẩy bóng về phía rổ Khi bóng rời khỏi tay, vẫn phải giữ tuew thế cổ tau ngoắc bóng một cách cố định, không vội kéo tay xuống liền vì như thế sẽ không đảm bảo độ chính xác cho đường bóng vào rổ

+ Dạy kỹ thuật 2 bước lên rổ có tranh minh hoạ động tác trên không của cơ thể khi lên

rổ và tư thế động tác tay

+ Dạy kỹ thuật động tác quay người có tranh ảnh để cho học sinh quan sát được tư thế thân người

+ Dạy kỹ thuật kèm người khi đối phương dẫn bóng, tư thế than người và tay đưa ra như thế nào

Trên đây là một số hình minh hoạ về các kỹ thuật, giai đoạn động tác giúp học sinh tiếp thu kỹ thuật động tác tốt hơn

* Tổ chức trò chơi vận động là một trong nhứng hình thức tác dụng kích thích tập luyện

và phù hợp với tâm sịnh lý – lứa tuổi học sinh Giáo viên nên tổ chức các trò chơi xen

kẽ giữa các tiết học, các buổi học Tổ chức các trò chơi một cách đa dạng phong phú, không lặp lại gây nhàm chán cho học sinh Có thể tổ chức theo tổ, theo nhóm, theo đội Giáo viên cũng có thể tham gia nhiệt tình tạo không khí hưng phấn cho các em Đây là biện pháp vừa giúp các em ôn lại kiến thức đa học đồng thời nâng cao tính thi đua, tính đoàn kết trong tập thể

* Tổ chức hoạt động ngoại khoá làm tăng tính hấp dẫn của môn học này

Ngoài việc tổ chức cho các em thi đấu ở môi trường hẹp là ở tổ, ở lớp, có thể mở rộng giao lưu, thi đấu với học sinh trường khác Được tham gia thi đấu, giao lưu nhiều học sinh sẽ tích cực, nhiệt tình, tự tin tập luyện hơn và rút ra nhiều kinh nghiệm học tập,

sử dụng nhiều chiến thuật thi đấu hơn

Biện pháp 5 Đảm bảo tính công bằng, khách quan cho học sinh trong việc đánh giá kết quả học tập của các em.

Sau mỗi tiết học, nội dung học, giáo viên nên đánh giá kết quả tập luyện của các

em bằng nhiều cách Giáo viên có thể nhận xét cụ thể từng học sinh, có thể để học sinh tham gia đánh giá kết quả lẫn nhau Cần lưu ý khi đánh giá, nên đưa ra những lời động viên, khích lệ nhiều hơn là phê bình, khiển trách Nếu thấy học sinh có sự tiến bộ qua

từng tiết học hay đạt thành tích cao giáo viên có thể cho điểm ngay tại chỗ để động viên

việc học tập của các em Qua đó các em thấy rõ khả năng của mình trong việc tập luyện

Trên đây là những biện pháp mà tôi áp dụng vào việc nâng cao tính tích cực và tự giác của học sinh 4 lớp 12 tôi dậy trong năm học 2009-2010 Qua một năm áp dụng biện pháp trên, tôi phát phiếu điều tra về lựa chọn mức độ tập luyện của học sinh

Qua phiếu điều tra GV, thống kê số liệu mức độ tích cực tập luyện của học sinh 4 lớp như sau:

Lớp

Sĩ Số

Học sinh chọn mức độ tích cực tập luyện

Ghi chú

Qua bảng tổng hợp phiếu điều tra, nhờ áp dụng hệ thống biện pháp trên học sinh hăng hái tập luyện bóng rổ hơn so với khi chưa áp dụng, chất lượng đại trà 100% học sinh 4 lớp biết kỹ thuật bóng rổ và một số điều luật cơ bản Các em tập luyện tích cực hơn, kết quả kiểm tra môn bóng rổ ở 4 lớp có thành tích cao hơn so với những năm trước

II Một số bài tập phát triển thể lực.

Trong chương trình giảng dạy môn Bóng rổ ở trường THPT Nga Sơn các em chỉ

được học các kỹ thuật của môn Bóng rổ là chính mà không được trang bị về thể lực nhiều Nếu người giáo viên không đưa các bài tập bổ trợ vào để giảng dạy mà chỉ thực hiện các bài tập trong yêu cầu của PPCT và các bài tập hướng dẫn trong SGK thì :

- HS chỉ biết được kỹ thuật cơ bản chứ khi áp dụng kỹ thuật đó vào thi đấu thì không thực hiện được vì thiếu thể lực di chuyển chậm, không đủ sức để thi đấu

- Nếu không củng cố thể lực chuyên môn cho các em nội dung học lặp lại nhiều lần

thể lực chuyên môn của người học yếu dẫn đến người học bị sớm mệt mỏi nhàm chán thiếu hứng thú tập luyện

Với phong trào Bóng rổ rộng khắp như bây giờ việc tiếp thu một vài kỹ thuật động

tác đối với các em học sinh lứa tuổi này là không khó Để các em phát triển thêm về thể lực, cũng như có điều kiện để phát triển kỷ thuật động tác, kỹ thuật di chuyển từ kỹ năng đến kỹ xảo thì yêu cầu người giáo viên phải nghiên cứu, tìm tòi, đầu tư vào giờ dạy một cách công phu và đưa các bài tập mới cho các em tập luyện, tránh tập đi tập lại một vài động tác gây nhàm chán cho các em và gây mất hứng thú về học môn Bóng rổ của các em Khi đó giờ dạy của giáo viên mới có chất lượng cao, học sinh tích cực tự giác hơn trong học tập cũng như trong tập luyện Từ đó chúng ta thực hiện được mục đích cơ bản là giáo dục sức khoẻ cho học sinh, phát triển thể lực chuyên môn là nền tảng cho phát triển môn thể thao được nhiều người ưa thích có thành tích cao hơn

1 Biện pháp thực hiện các bài tập bổ trợ vào giờ học bóng rổ để phát triển thể lực chuyên môn.

Để góp phần nâng cao hiệu quả của tiết học bóng rổ tôi đã nghiên cứu và vận dụng đem vào giảng dạy các bài tập bổ trợ phát triển thể lực với thời gian từ 5 – 6 phút/tiết (vào phần thể lực của mỗi giáo án) liên tục từ tiết thứ nhất cho đến tiết cuối cùng của chương trình TTTC

a Nhóm các bài tập phát triển sức mạnh.

Đặc điểm thi đấu Bóng rổ và tập luyện Bóng rổ là người chơi bóng rổ luôn phải di chuyển liên tục với tốc độ cao trong phạm vi diện tích trên sân bằng bước chạy, bật nhảy, cùng với đó là việc kết hợp các động tác chuyền bóng,bắt bóng,lừa bóng, ném bóng vào rổ hợp lý, nhanh, mạnh để thực hiện được ý đồ chiến thuật,v.v…Vì vậy sức mạnh trong bóng rổ được thể hiện ở các động tác xuất phát, các động tác bật nhảy, khả năng di chuyển nhanh, và các động tác ném rổ,v.v…Từ đó cho ta thấy sức mạnh trong môn bóng rổ là sức mạnh tốc độ

Năng lực làm việc biểu hiện lớn nhất trong một thời gian ngắn nhất mang tính bột phát cho nên trong giảng dạy sức mạnh tốc độ phải sử dụng các phương pháp đúng để phát triển năng lực làm việc với tốc độ cao vì vậy phải sử dụng các phương pháp đúng

để phát triển năng lực làm việc với tốc độ cao của các nhóm cơ tham gia vào hoạt động

mà không tập luyện sức mạnh bóng rổ một cách tuỳ tiện

Từ cơ sở lý luận cũng như quan điểm vận động tập luyện và thi đấu bóng rổ Các bài tập để phát triển sức mạnh tốc độ chuyên môn bóng rổ được tôi đưa vào cho học sinh tập luyện các bài tập sau

Bài tập 1: Ném bóng

- Mục đích: Phát triển sức mạnh của cánh tay và phối hợp động tác chuyền bóng, ném

rổ ở vị trí xa

- Chuẩn bị: Hai em một quả bóng đứng đối diện nhau cách nhau 8 m.

- Cách tập luyện:

Đứng thành 4 hàng ngang, 2 hàng dọc, quay mặt vào nhau cách nhau 8m, giản cách 1 sải tay Giáo viên ra lệnh bằng còi 2 hàng có bóng thực hiện ném bóng bắng 2 tay trên đầu ra xa phía hàng đối diện

- Thực hiện:

Đứng chân trước chân sau (không được lấy đà, không được nhảy lên) đưa bóng ra sau vươn hông và ném Hàng đối diện nhặt bóng và ném lại tương tự

Đội hình tập luyện:

x x x x x x x

8m

x x x x x x x

x GV

x x x x x x x

8m

x x x x x x x

Bài tập 2: Xoay cổ tay

- Mục đích : Phát triển sức mạnh của cổ tay và độ dẻo của cổ tay trong khi thực hiện kỷ

thuật ném rổ

- Chuẩn bị : Mỗi học sinh một quả bóng.

- Cách tập luyện : Tập đồng loạt hàng cách hàng một sải tay

Chạm hai tay vào hai hông quả bóng rổ rồi lắc cổ tay qua trái rồi qua phải liên tục trong thời gian 3phút Mỗi nhóm thực hiện 3-4lần

Đội hình tập luyện

x x x x x x x x x x x x x

x x x x x x x x x x x x x

x x x x x x x x x x x x x

x x x x x x x x x x x x x

Bài tập 3: Đi thấp

- Mục đích: Phát triển sức mạnh của cơ chân.

- Cách tập: Hai tay chống hông ngồi nhổm, khi có hiệu lệnh của giáo viên người tập đi

về phía trước với độ dài là Nam 3 vòng sân bóng rổ, Nữ 2 vòng sân

- Đội hình tập luyện: Tập luyện theo 2 hàng dọc, nối đuôi nhau đi.

Đội hình

Bài tập 4: Chạy đạp sau 2 tay vịm tường

- Mục đích: Phát triển sức mạnh của chân

Cách tập luyện :

Chia lớp ra thành 4 tổ để thực hiện Mỗi em thực hiện đứng 2 tay vịm tường tại chỗ chạy đạp sau, liên tục trong thời gian ngắn

Yêu cầu: Phải nâng cao đùi và đạp mạnh về sau trong thời gian ngắn ( Nam 50giây,Nữ 30giây)

b Các bài tập phát triển sức nhanh.

x x x x x

x x x x x

x GV

Trong tập luyện và thi đấu bóng rổ, yếu tố sức nhanh là một tố chất cơ bản Nó thể hiện ở những lần dẫn bóng tốc độ nhanh biến hoá ở những pha đột phá Đòi hỏi khi vận động phải có phản ứng nhanh Bóng rổ là một môn thể thao không có chu kỳ nên quá trình phản ứng của nó là phụ thuộc vào sức nhanh động tác Quan trọng nhất đó là sức nhanh di chuyển để thực hiện kỷ thuật dẫn bóng đột phá Vì vậy các bài tập được đưa vào để phát triển sức nhanh cho học sinh được tôi chọn đưa vào đó là:

Bài tập 1: Nhảy dây.

- Mục đích: Phát triển sức nhanh của cổ chân, cổ tay và sự phối hợp vận động của tay và

chân Tạo điều kiện thuận lợi cho các bước di chuyển để thực hiện kỷ thuật dẫn bóng qua người, chuyền bóng và ném rổ

- Chuẩn bị: 20 đến 25 dây nhảy đơn.

- Cách tập: Lớp tập hợp thành 4 hàng ngang và cách nhau trước sau,hai bên là 3m.Khi

có hiệu lệnh của giáo viên, từng hàng ngang tập đồng loạt, chú ý khi nhảy dây đầu gối không được co chỉ dùng sức cổ chân và nhảy liên tục

- Thời gian: Mỗi nhóm thực hiện 3lần.Nam thực hiện 1phút, Nữ thực hiện 30 giây

Đội hình tập luyện:

Nam

x x x x x x x x

x x x x x x x x

Nữ

x x x x x x x x

x GV

Bài tập 2: Di chuyển dẫn bóng luồn cọc

- Mục đích: Phát triển sức nhanh di chuyển dẫn bóng.

- Chuẩn bị:

Chuấn bị 4 quả bóng rổ

Chuẩn bị 12 lá cờ làm cột mốc và cắm thành 2 hàng dọc Hàng 1 và hàng 2 cách nhau 5m, khoảng cách giữa 2 cột mốc là 3m

- Cách tập: