Các công trình tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận về hoạt động của GVCN ở trường phổ thông, bao gồm nội dung, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của GVCN ở trường phổ thông: GVCN với việc xâ
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN THỊ HÒA
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP
TRONG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC ĐA VĂN HÓA
Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN HUYỆN ĐẠI TỪ, TỈNH THÁI NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌCGIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2019
Trang 2
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN THỊ HÒA
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP
TRONG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC ĐA VĂN HÓA
Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN HUYỆN ĐẠI TỪ, TỈNH THÁI NGUYÊN
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS Vũ Lan Hương
THÁI NGUYÊN - 2019
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Thái Nguyên, tháng 6 năm 2019
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Hòa
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, em xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tới Lãnh đạo trường Đại học sư phạm - Đại học Thái Nguyên, các Thầy giáo Cô giáo đã tham gia giảng dạy và cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc, tạo điều kiện giúp đỡ
em trong quá trình học tập và nghiên cứu tại nhà trường
Đặc biệt, với tấm lòng thành kính, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến
TS.Vũ Lan Hương, người đã trực tiếp hướng dẫn khoa học và tận tình giúp đỡ em
trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn đồng nghiệp, bạn bè, người thân đã tạo điều kiện cả về thời gian, vật chất, tinh thần cho tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, mặc dù bản thân
em đã luôn cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết Kính mong được sự góp ý, chỉ dẫn của các Thầy, các Cô và các bạn đồng nghiệp
Em xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 6 năm 2019
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Hòa
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC CÁC BẢNG v
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2
4 Giả thuyết khoa học 2
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6 Phạm vi nghiên cứu 3
7 Phương pháp nghiên cứu 3
8 Cấu trúc luận văn 4
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP TRONG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC ĐA VĂN HÓA Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 5
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 5
1.2 Một số khái niệm công cụ của đến đề tài 10
1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục 10
1.2.2 Văn hóa, đa văn hóa, môi trường giáo dục đa văn hóa 11
1.2.3 Khái niệm giáo viên chủ nhiệm ở trường phổ thông 13
1.2.4 Khái niệm hoạt động chủ nhiệm lớp 13
1.2.5 Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 13 1.3 Hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông 14
1.4 Hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở 17
1.4.1 Đặc điểm của môi trường giáo dục đa văn hóa 17
1.4.2 Mục tiêu, ý nghĩa của hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở 19
Trang 61.4.3 Nội dung hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa
ở trường trung học cơ sở 21
1.4.4 Phương pháp giáo dục học sinh của giáo viên chủ nhiệm trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở 23
1.4.5 Phối hợp các lực lượng giáo dục tham gia vào hoạt động chủ nhiệm lớp 24
1.4.6 Yêu cầu đối với người giáo viên chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở 25
1.5 Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở 27
1.5.1 Lập kế hoạch quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở 27
1.5.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở 28
1.5.3 Chỉ đạo triển khai hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở 30
1.5.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở 31
1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở 32
1.6.1 Yếu tố chủ quan 32
1.6.2 Các yếu tố khách quan 33
Kết luận chương 1 34
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP TRONG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC ĐA VĂN HÓA Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN ĐẠI TỪ, TỈNH THÁI NGUYÊN 35
2.1 Khái quát về địa bàn khảo sát 35
2.1.1 Vài nét về tình hình kinh tế - xã hội huyện Đại Từ 35
2.1.2 Tổng quan về các trường trung học cơ sở ở huyện Đại Từ 36
2.2 Khái quát về khảo sát thực trạng 37
2.2.1 Mục đích khảo sát 37
2.2.2 Nội dung khảo sát 38
Trang 72.2.3 Đối tượng khảo sát 38
2.2.4 Phương pháp khảo sát 38
2.3 Thực trạng hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở các trường trung học cơ sở huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên 38
2.3.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò và ý nghĩa của hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 38
2.3.2 Thực trạng mục tiêu của hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 40
2.3.3 Thực trạng nội dung hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 41
2.3.4 Thực trạng các phương pháp giáo dục học sinh của giáo viên chủ nhiệm trong môi trường giáo dục đa văn hóa 47
2.3.5 Thực trạng phối hợp các lực lượng giáo dục trong giáo dục học sinh của giáo viên chủ nhiệm trong môi trường giáo dục đa văn hóa 48
2.4 Thực trạng quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 50
2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 50
2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 53
2.4.3 Thực trạng chỉ đạo triển khaihoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 55
2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 58
2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 60
2.6 Đánh giá chung 61
2.6.1 Thuận lợi 61
2.6.2 Khó khăn 62
Kết luận chương 2 65
Trang 8Chương 2 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM TRONG
MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC ĐA VĂN HÓA Ở CÁC TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN ĐẠI TỪ, TỈNH THÁI NGUYÊN 66
3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 66
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu giáo dục 66
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 66
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 66
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 66
3.2 Biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở các trường trung học cơ sở huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên 67
3.2.1 Chỉ đạo xây dựng kế hoạch hoạt động chủ nhiệm lớpphù hợp với môi trường giáo dục nhà trường, địa phương 67
3.2.2 Chỉ đạo bồi dưỡng nâng cao năng lực tổ chức hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa cho GVCN 72
3.2.3 Chỉ đạo đổi mới nội dung hoạt động chủ nhiệm lớp trongmôi trường giáo dục đa văn hóa 76
3.2.4 Tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để thực hiện hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 80
3.2.5 Đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 83
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 86
3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 87
3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 87
3.4.2 Đối tượng khảo nghiệm 87
3.4.3 Kết quả khảo nghiệm 87
Kết luận chương 3 89
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 91
1 Kết luận 91
2 Khuyến nghị 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO 94 PHỤ LỤC
Trang 9DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CBQL: Cán bộ quản lý CTCN: Công tác chủ nhiệm QL: Quản lý
THCS:
THPT
Trung học cơ sở Trung học phổ thông NLGD: Năng lực giáo dục GV: Giáo viên
HS: Học sinh ĐVH: Đa văn hóa
GD ĐVH:
GDĐT
Giáo dục đa văn hóa Giáo dục Đào tạo
Trang 10DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1 Số lượng HS THCS người dân tộc năm học 2018 - 2019 36
Bảng 2.2 Số HS dân tộc thiểu số rất ít người năm học 2018 - 2019 36
Bảng 2.3 Kết quả hạnh kiểm kỳ I năm học 2018 - 2019 37
Bảng 2.4 Kết quả học lực kỳ I năm học 2018 - 2019 37
Bảng 2.5 Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò và ý nghĩa của hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 39
Bảng 2.6 Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về mục tiêu của hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 40
Bảng 2.7 Đánh giá của GVCN về thực trạng nội dung về hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 42
Bảng 2.8 Tự đánh giá của GVCN về kết quả thực hiện nội dung hoạt động chủ nhiệm lớp 44
Bảng 2.9 Đánh giá của GVCN về tổ chức hoạt động giáo dục cho học sinh lớp chủ nhiệm trong môi trường giáo dục đa văn hóa 46
Bảng 2.10 Đánh giá của HS về các phương pháp chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 47
Bảng 2.12 Đánh giá của CBQL về thực trạng lập kế hoạch chủ nhiệm lớp trong môi trường GD ĐVH chủ nhiệm trong môi trường giáo dục đa văn hóa 52
Bảng 2.14 Đánh giá của CBQL, GV về thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 54
Bảng 2.15 Đánh giá của CBQL, GVCN về thực trạng chỉ đạo các nội dung hoạt động chủ nhiệm lớp của nhà trường trong môi trường giáo dục đa văn hóa 55
Bảng 2.16 Đánh giá của CBQL, GVCN về chỉ đạo bồi dưỡng nâng cao năng lực cho giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường THCS trong môi trường giáo dục đa văn hóa 57
Bảng 2.17 Đánh giá của CBQL, GV về thực trạng công tác kiểm tra đánh giá của Hiệu trưởng đối với hoạt động chủ nhiệm 59
Trang 11Bảng 2.18 Đánh giá của CBQL, GV về thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý
hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa 60 Bảng 3.1 Đánh giá của khách thể điều tra về mức độ cần thiết để thực hiện các
biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục
đa văn hóa 87 Bảng 3.2 Đánh giá của khách thể điều tra về mức độ khả thi để thực hiện các
biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục
đa văn hóa 88
Trang 12MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Học sinh trung học cơ sở bao gồm những học sinh trong độ tuổi từ 12 đến 15 tuổi, là giai đoạn lứa tuổi có sự chuyển tiếp từ giai đoạn trẻ em sang giai đoạn người trưởng thành Do vậy, lứa tuổi này có sự phát triển mạnh mẽ về thể chất và tinh thần,
sự phát triển về trí tuệ và tình cảm đạo đức, ở các hoạt động tâm lý và sự phát triển mạnh mẽ về nhu cầu tự ý thức của các em Vì vậy, sự phát triển tâm lý của hoc sinh THCS, nhất là HS dân tộc thiểu số rất cần sự giúp đỡ, tư vấn, định hướng của người lớn, các nhà giáo dục và đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm GVCN là người thay mặt hiệu trưởng quản lý và tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh ở một lớp, cố vấn cho các
em học sinh trong tất cả các hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường, đồng thời giữ vai trò chủ đạo trong việc phối hợp với các lực lượng giáo dục khác trong công tác giáo dục HS
Học sinhở các trường THCS trên địa bàn huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên thuộc nhiều dân tộc khác nhau như: dân tộc Dao, dân tộc Tày, dân tộc Nùng, dân tộc Kinh, dân tộc Sán Chí, dân tộc Sán Dìu, dân tộc Cao Lan Việc tiếp nhận các hoạt động giáo dục và việc tự giáo dục của các em có sự ảnh hưởng của yếu tố khác nhau như: tâm sinh lý lứa tuổi, hoàn cảnh sống của học sinh, môi trường giáo dục của nhà trường, phương pháp giáo dục của giáo viên bộ môn và GVCN, trong đó có sự ảnh hưởng của bản sắc văn hóa dân tộc.Đặc thù về dân tộc và bản sắc dân tộc khiến một số HS chưa cởi mở, hào hứng tham gia vào các hoạt động, một số em kỹ năng giao tiếp còn hạn chế, trầm tính, thậm chí vào các ngày lễ, tết của người Dao, người Tày, người Sán Dìu… hiện tượng HS nghỉ học gây khó khăn cho hoạt động dạy, học và công tác chủ nhiệm lớp Vì vậy, vai trò của GVCN trong môi trường đa văn hóa rất quan trọng, bởi lẽ, nếu GVCN có các phương pháp dạy học, kỹ năng cần thiết để tổ chức tốt các hoạt động giáo dục sẽ khuyến khích tư duy sáng tạo của HS, khuyến khích HS tham gia tích cực vào các hoạt động để phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa của HS, HS biết tôn trọng lẫn nhau, tránh được những bất hòa, xung khắc
Bên cạnh đó, Hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn huyện, đặc biệt là Hiệu trưởng các trường nằm ở những xã vùng sâu của huyện Đại Từ như Bản Ngoại, La Bằng, Hoàng Nông, Quân Chu, Cát Nê,… đã thực hiện nhiều biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của GVCN Tuy nhiên, hoạt động chủ nhiệm lớp và
Trang 13quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa gặp phải những khó khăn như GVCN thiếu kiến thức về môi trường giáo dục đa văn hóa, chưa đáp ứng yêu cầu về kỹ năng chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa, kế hoạch chủ nhiệm lớp còn sơ sài, chưa gắn với môi trường giáo dục đa văn hóa, chưa có sự phối hợp chặt chẽ các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường… Chính vì vậy, nghiên cứu thực trạng hoạt động chủnhiệm lớp và quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở các trường trung học cơ sở là cần thiết, nhằm khắc phục những khó khăn để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở các trường trung học cơ sở có hiệu quả, có tính khả thi
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài “Quản lý hoạt động chủ
nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở các trường trung học cơ sở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên” cho công trình nghiên cứu của mình
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở các trường THCS huyện Đại Từ, Thái Nguyên, đề tài đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở các trường THCS ở các trường THCS trong huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở các trường THCS
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở các trường trung học cơ sở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên
4 Giả thuyết khoa học
Hoạt động chủ nhiệm lớp ở các trường THCS trong huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên trong thời gian qua đã được quan tâm thực hiện nhưng kết quả chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới của thực tiễn Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở các trường THCS huyện Đại Từ phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh, đặc điểm văn hóa dân tộc, vùng miền thì sẽ
Trang 14nâng cao hiệu quả hoạt động chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện HS
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở các trường THCS
Thực trạng quản lý hoạt độngchủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở các trường trung học cơ sở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên
Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở các trường trung học cơ sở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên;
Địa bàn: Huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên
Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 2 năm 2018 đến tháng 12 năm 2018
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận
Bao gồm các phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hóa những tài liệu lýluận có liên quan để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài
7.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi (anket)
Phương pháp này được sử dụng trong đề tài với mục đích nhằm tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường đa văn hóa, mức độ tham gia các hoạt động giáo dục của học sinh dân tộc thiểu số và nguyên nhân của thực trạng
7.2.2 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tổng kết kinh nghiệm về việc quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp thông qua báo cáo trong các hội nghị tập huấn của Sở GDĐT Thái Nguyên, Phòng GDĐT Đại Từ, các trường THCS trong huyện Đại Từ và kinh nghiệm tích lũy được của cá nhân trong quá trình làm công tác quản lý nhà trường
Trang 157.2.3 Phương pháp phỏng vấn
Được sử dụng với mục đích tìm hiểu những nhận xét, đánh giá của học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý của các trường THCS về vấn đề quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường đa văn hóa
7.2.4 Phương pháp chuyên gia
Xin ý kiến chuyên gia về các biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường đa văn hóa ở các trường THCS huyện Đại Từ mà đề tài đề xuất
7.2.5 Phương pháp xử lý số liệu
Sử dụng phương pháp toán thống kê để xử lý và phân tích các số liệu từ các bảng hỏi thu thập được về mặt định lượng
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động chủ nhiệm trong môi trường giáo
dục đa văn hóa
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo
dục đa văn hóa ở các trường trung học cơ sở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở các trường trung học
cơ sở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên trong môi trường giáo dục đa văn hóa
Trang 16Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP
TRONG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC ĐA VĂN HÓA Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
- Nghiên cứu về hoạt động chủ nhiệm lớp
Trong xã hội cộng sản nguyên thủy giáo dục chưa có trường lớp chuyên biệt Đến chế độ chiếm hữu nô lệ, giáo dục đã có trường học Và đến thế kỷ XVI, nhà giáo dục Séc J.A Cômenxki (1592-1670) đã đưa ra được một hình thức tổ chức dạy học mới đó là hệ thống lớp - bài [theo 23]
Từ đó mô hình lớp học được duy trì và ngày càng phát triển mạnh mẽ ở khắp các nước trên thế giới Ngày nay, để tổ chức giảng dạy và có các biện pháp giáo dục
HS, cần phải tổ chức ra lớp học trong hệ thống tổ chức của các trường phổ thông Một lớp học phải có một người quản lý lớp hay còn gọi là giáo viên chủ nhiệm
Hoạt động chủ nhiệm lớp có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành đạo đức, hành
vi có đạo đức cho học sinh Cho nên các nước phát triển đã chỉ ra những nội dung giáo dục cho học sinh trung học mà có liên quan đến hoạt động chủ nhiệm lớp như: giáo dục cho HS về kỹ năng sống, giáo dục cho HS những giá trị sống gắn bó thiết thực với thực tiễn, giáo dục hướng nghiệp để định hướng nghề nghiệp… Quan điểm của UNESCO đã cho rằng giáo dục trung học là giai đoạn mà HS có thể thấy được những giá trị cần thiết cho cuộc sống, thấy được định hướng nghề nghiệp tương lai cho bản thân mình Như vậy, vai trò của hoạt động chủ nhiệm lớp góp phần quan trọng để định
hướng nghề nghiệp cũng như giáo dục các phẩm chất, năng lực cần có cho HS THCS
Hoạt động chủ nhiệm lớp đã có nhiều công trình, nhiều đề tài nghiên cứu, phân tích Các đề tài nghiên cứu công tác chủ nhiệm lớp ở nhiều khía cạnh khác nhau, cụ thể:
Hoạt động chủ nhiệm lớp có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành nhân cách cho học sinh Cho nên các nước phát triển đã chỉ ra những nội dung giáo dục cho học sinh trung học mà có liên quan đến công tác chủ nhiệm lớp như: giáo dục kỹ năng sống, giáo dục những giá trị sống, giáo dục hướng nghiệp… Quan điểm của UNESCO đã cho rằng giáo dục trung học là giai đoạn mà thế hệ trẻ lựa chọn cho mình những giá trị cần thiết cho cuộc sống cũng như con đường chuẩn bị bước vào hoạt động nghề nghiệp sau này
Trang 17Như vậy, người GV cần tổ chức nhiều hoạt động khác nhau để học sinh có thể tham gia được dễ dàng và học được rất nhiều thứ từ đó [15]
Các công trình tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận về hoạt động của GVCN ở trường phổ thông, bao gồm nội dung, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của GVCN ở trường phổ thông: GVCN với việc xây dựng tập thể HS, xây dựng kế hoạch chủ nhiệm lớp và những yêu cầu đối với GVCN, những kinh nghiệm, trao đổi cụ thể về công tác chủ nhiệm lớp, cụ thể là:
Thông tư 12/2011/TT-BGDĐT về Ban hành Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học, tại Điều 30, 31 quy định chức năng, nhiệm vụ của giáo viên như xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến
bộ của cả lớp và của từng học sinh; Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch
đã xây dựng; Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên bộ môn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp của học sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng phát triển nhà trường; Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm học; đề nghị khen thưởng và kỷ luật học sinh; đề nghị danh sách học sinh được lên lớp thẳng, phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ
hè, phải ở lại lớp; hoàn chỉnh việc ghi sổ điểm và học bạ học sinh [1]
“Lí luận giáo dục” của nhóm tác giả Phan Thanh Long, Trần Quang Cấn,
Nguyễn Văn Diện đã đưa ra những chức năng cơ bản của giáo viên chủ nhiệm, những nội dung công tác chủ nhiệm, một số phương pháp giáo dục học sinh Để làm được công tác chủ nhiệm lớp yếu tố quan trọng nhất đó là năng lực của người GVCN [15]
“Phương pháp công tác của người giáo viên chủ nhiệm ở trường THPT” của Hà
Nhật Thăng (chủ biên), đã trình bày những cách thức thực hiện công tác chủ nhiệm lớp
ở các trường phổ thông [23]
Trong tác phẩm: “Những tình huống giáo dục học sinh của người giáo viên chủ
nhiệm” của Nguyễn Dục Quang, Lê Thanh Sử, Nguyễn Thị Kỷ, các tác giả đã đề cập
đến yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến giao tiếp giữa GV và HS cũng như quá trình GD và hình thành nhân cách HS, hình thành tập thể HS [19]
Trang 18Phạm Minh Hùng trong bài viết “Đổi mới công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở
trường THPT trong giai đoạn hiện nay” đã đề cập đến giáo dục học sinh qua tập thể và
bằng tập thể, một nguyên tắc giáo dục quan trọng mà người khởi xướng là nhà giáo dục nổi tiếng A.S Macarenco, nhằm nâng cao năng lực cho GVCN [11]
Nguyễn Dục Quang trong bài viết “Bàn về năng lực giáo dục của đội ngũ giáo
viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông” từ góc nhìn của chuẩn nghề nghiệp GV trung
học đã phân tích về những vấn đề cơ bản của công tác chủ nhiệm lớp, yêu cầu về năng lực đối với GVCN Tác giả đã đưa ra một số nội dung cơ bản cho công tác chủ nhiệm,
đề cao vai trò của người GVCN trong giáo dục học sinh, và những nội dung cần thiết đòi hỏi người GVCN tự bồi dưỡng và được bồi dưỡng nâng cao năng lực giáo dục [18]
Trong bài viết “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp ở
trường Hữu Nghị T78”, Lê Phú Thắng đã đưa ra một số biện pháp quản lý công tác chủ
nhiệm lớp như: lựa chọn, bố trí đội ngũ GVCN; bồi dưỡng GVCN Tác giả còn quan tâm đến việc phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, đánh giá GVCN và đổi mới công tác thi đua khen thưởng GVCN [25]
Công trình nghiên cứu “Quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT tỉnh
Thái Nguyên”, của tác giả Trần Thị Thúy đã đi sâu nghiên cứu về thực trạng đội ngũ
giáo viên chủ nhiệm và quản lý của Hiệu trưởng đối với đội ngũ GVCN, hoạt động công tác chủ nhiệm lớp Qua nghiên cứu thực trạng tác giả cũng đã đề xuất một số giải pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp của các trường THPT tỉnh Thái Nguyên [27]
Tháng 6 năm 2010 Bộ GD&ĐT đã tổ chức Hội thảo về công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông với mục đích là: làm sáng tỏ các đặc điểm, những khó khăn, thuận lợi của công tác giáo viên chủ nhiệm lớp trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay; định hướng đổi mới nội dung, phương pháp công tác chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông và tăng cường năng lực làm công tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên phổ thông Nhiều kết quả, nhiều công trình nghiên cứu đã và đang được ứng dụng trong các nhà trường, hệ thống giáo dục các cấp
Đặng Thị Bích Vân trong công trình nghiên cứu về Quản lý hoạt động chủ nhiệm
lớp trong các trường THPT tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, trên cơ
sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động chủ nhiệm lớp ở các trường THPT tỉnh Bắc Ninh, đề xuất các biện pháp tăng cường quản
Trang 19lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở các trường THPT, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường [30]
Hoàng Thị Phương Hoa trong công trình nghiên cứu Biện pháp quản lý công
tác chủ nhiệm lớp ở các trường THCS thành phố Hạ Long, tác giả đã triển khai nghiên
cứu cơ sở lý luận và thực tiễn công tác chủ nhiệm lớp, thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp của hiệu trưởng ở trường THCS Thành phố Hạ Long, trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THCS thành phố Hạ Long, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh [12]
Thông tư 12/2011/TT-BGD ĐT về Điều lệ trường THCS, THPT, trường phổ thông nhiều cấp học [2], trong chương IV Giáo viên đã quy định về nhiệm vụ của GVCN trong nhà trường như xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và của từng học sinh; Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng; Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên bộ môn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp của học sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng phát triển nhà trường…
- Nghiên cứu về giáo dục đa văn hóa
Về môi trường giáo dục đa văn hóa, có các bài viết của Nguyễn Thị Thủy,
Nghiên cứu về giáo dục đa văn hóa và xây dựng môi trường giáo dục đa văn hóa trong trường mầm non, [26] đã đề cập đến chương trình giảng dạy có nội dung giáo dục phản
chiếu sự đa dạng trong văn hóa các cộng đồng vừa cho trẻ nhận thức văn hóa của dân tộc mình, vừa cho trẻ nhận thức văn hóa của dân tộc khác
Lường Thị Định với bài viết Trò chơi dân gian trong giáo dục đa văn hóa ở
của các bạn không cùng dân tộc thì sẽ bớt được những rào cản văn hóa với giữa các trẻ, tăng tình đoàn kết, gắn bó, có những ứng xử và hành động trong giao tiếp phù hợp… Để xóa bỏ rào cản, khoảng cách văn hóa thì trò chơi dân gian là một phương tiện hiệu quả, bởi khi tham gia trò chơi không những giúp trẻ được thỏa mãn nhu cầu
Trang 20vui chơi, không còn khoảng cách, có thêm nhiều kiến thức, hiểu biết thêm nhiều văn hóa của các dân tộc khác, từ đó giúp trẻ phát triển về mặt xã hội
Công tác chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông trong môi trường giáo dục đa văn hóado tác giả Nguyễn Thị Thanh Huyền chủ biên [14] đã đề cập đến đặc điểm của môi
trường giáo dục đa văn hóa và ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của HS phổ thông Trong tài liệu đã cung cấp tri thức về phẩm chất và kỹ năng GVCN cần có trong môi trường GD ĐVH, những yêu cầu đặt ra cho GVCN trong hoạt động giáo dục học sinh diễn ra trong môi trường có sự giao thoa của đa sắc văn hóa
- Những nghiên cứu về quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp:
Hoàng Thị Phương Hoa (2013) với đề tài Biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm
lớp ở các trường THCS thành phố Hạ Long [9], đã nghiên cứu cơ sở lý luận và thực
tiễn công tác chủ nhiệm lớp, thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp của hiệu trưởng
ở trường THCS Thành phố Hạ Long, trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THCS thành phố Hạ Long, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh
Đặng Thị Bích Vân (2014), Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong các trường
THPT tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục [30], trên cơ sở nghiên cứu lý
luận và thực trạng quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động chủ nhiệm lớp ở các trường THPT tỉnh Bắc Ninh, đề xuất các biện pháp tăng cường quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở các trường THPT, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường
Qua nghiên cứu các công trình trên, chúng tôi nhận thấy các đề tài tuy xuất phát từ nhiều góc độ khác nhau nhưng đã khẳng định được vị trí, vai trò của công tác GVCN trong nhà trường phổ thông, các đề tài đã chứng minh ở nhiều cấp học khác nhau Tuy nhiên, những biện pháp mà các tác giả đưa ra khó có thể phù hợp và giúp giải quyết được những bấp cập trong công tác quản lý của các các nhà trường
Hiện nay chưa có một công trình nào đề cập đến vấn đề quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên
Vì vậy, nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo
dục đa văn hóa ở các trường trung học cơ sở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên”là
thực sự cần thiết, vừa có ý nghĩa lý luận,vừa có ý nghĩa thực tiễn
Trang 211.2 Một số khái niệm công cụ của đến đề tài
1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục
* Quản lý:
Frederick Winslow Taylor (1856-1915) là nhà thực hành quản lý khoa học về lao
động đã đưa ra định nghĩa: “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác
làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất”(dẫn theo [6,
tr.327])
Harold Koontz thì lại khẳng định: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm
bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của tổ chức Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của tổ chức với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn
cá nhân ít nhất” (dẫn theo [6, tr.327])
Theo Nguyễn Ngọc Quang “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của các
chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu dự kiến”[14, tr.11]
Theo Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí “Quản lý là tác 11 động có
định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [4,tr.31]
Như vậy có thể hiểu: Quản lý là sự tác động có ý thức, có chủ đích, có kế hoạch
và hợp quy luật của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm huy động và điều phối mọi nguồn lực cho các hoạt động của tổ chức để đạt tới mục tiêu đã định trong môi trường luôn luôn thay đổi
* Quản lý giáo dục
Theo Đặng Quốc Bảo: “QL GD nói chung là thực hiện đường lối GD của Đảng
trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành tiến tới mục tiêu
ĐT theo nguyên lý GD” [3]
Phạm Minh Hạc cho rằng“QL GD là QL hoạt động dạy và học nhằm đưa nhà trường
từ trạng thái này sang trạng thái khác và dần đạt tới mục tiêu GD đã xác định” [10]
Trần Kiểm lại có cách nhìn khác, ông đưa ra khái niệm “QL GD thực chất là
những tác động của chủ thể QL vào quá trình GD (được tiến hành bởi GV và HS, với
sự hỗ trợ của các lực lượng xã hội) nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách
HS theo mục tiêu ĐT của nhà trường” [13]
Trang 22Với sự thống nhất trên, có thể hiểu: QL GD là quá trình tác động có định hướng của người QL GD trong việc vận dụng những nguyên lý, PP chung nhất của khoa học
QL vào lĩnh vực GD nhằm đạt được mục tiêu mà GD đề ra QL GD không những là nhân tố quyết định đến sự phát triển của GD mà còn là yếu tố quan trọng tác động đến chất lượng GD - ĐT
1.2.2 Văn hóa, đa văn hóa, môi trường giáo dục đa văn hóa
* Văn hóa
Hồ Chí Minh - danh nhân văn hóa thế giới- trong bài viết “mục đọc sách” đã nói
về giá trị, ý nghĩa của đời sống văn hóa: “Ý nghĩa của văn hóa: vì lẽ sinh tồn cũng như
mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn,ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh ho ạt cùng biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu của đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn” [16, tr.431]
Trong diễn văn khai mạc lễ phát động “thập niên quốc tế phát triển văn hóa” tại Pháp (21/01/1998) Tổng thư kí UNESCO định nghĩa:
“Văn hóa phản ánh và thể hiện một cách tổng quát sống động mọi mặt của đời sống (của mỗi cá nhân hay cộng đồng) đã diễn ra trong quá khứ, cũng như trong hiện tại, qua hàng bao thế kỉ, nó cấu thành nên một hệ thống các giá trị, truyền thống, thẩm
mỹ và lối sống mà dựa trên đó từng dân tộc tự khẳng định bản sắc riêng của mình”
văn hóa không phải là một lĩnh vực riêng biệt Văn hóa là tổng thể nói chung những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra [14, tr.3]
Trên cơ sở những quan niệm và định nghĩa khác nhau về văn hóa, theo chúng tôi,
văn hóa là những dấu ấn cộng đồng của con người được ghi lại trong quá trình lao động của con người, con người đã tạo ra những giá trị vật chất và những giá trị tinh thần trong
Trang 23những giai đoạn lịch sử khác nhau, con người chịu ảnh hưởng của môi trường và tính
cách tộc người từ đó từng dân tộc khẳng định bản sắc riêng của mình
* Môi trường đa văn hóa
Mỗi tộc người và cộng đồng có cách hiểu riêng về văn hóa, phụ thuộc vào những nhận thức về môi trường sống và thực hành hàng ngày của họ, mỗi nền văn hóa luôn chứa đựng trong nó sự đa dạng Đối với các nước đang phát triển, đa dạng văn hóa còn đóng vai trò quan trọng, bởi nó không chỉ biểu hiện tính phong phú trong thực hành văn hóa, mà còn bảo đảm cho sự sinh tồn của họ Đa dạng văn hóa thể hiện qua sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa (cultural expressions) Biểu đạt văn hóa tạo nên bản sắc riêng và sức sống của một cộng đồng; nó tạo nên bối cảnh cho sự hợp tác để suy nghĩ
và hành động; biểu đạt văn hóa có tính giáo dục, kích thích niềm say mê và sáng tạo, chữa lành những nỗi đau và vết thương của con người; tạo nên sự đoàn kết cộng đồng, tăng khả năng lưu giữ và tái hiện lịch sử của họ, đồng thời còn tạo ra thu nhập nuôi
sống con người [14, tr.6]
* Môi trường giáo dục đa văn hóa
Giáo dục đa văn hóa nhằm mục tiêu giúp người học thích nghi với môi trường
đa văn hóa trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, hợp tác hiệu quả với những người đến từ các nhóm văn hóa khác nhau, góp phần xây dựng hòa bình ổn định và cùng nhau phát triển Mô hình giáo dục này nhấn mạnh các quan hệ con người với con người trong mọi tình huống, cải cách toàn diện bối cảnh văn hóa của trường học,nhằm tăng hiểu biết đa văn hóa và phát huy ảnh hưởng rộng, tăng cường sự dung hòa văn hóa, giảm thiểu khoảng cách Giáo dục đa văn hóa cũng đòi hỏi thái độ ứng xử hòa nhập với các nhóm cộng đồng khác trong khu vực theo những giá trị tiến bộ chung mà vẫn biết giữ gìn và phát huy bản sắc, những giá trị truyền thống tốt đẹp của tộc người, thể hiện bản lĩnh văn hóa, tối ưu hóa việc học hỏi để thành công trong thời đại toàn cầu hóa, đồng thời đóng góp vào nền văn hóa chung của dân tộc [14, tr.13]
Theo Nguyễn Duy Mộng Hà, “Giáo dục đa văn hóa là một lĩnh vực nghiên cứu, một nguyên tắc mới xuất hiện nhằm mục tiêu chủ yếu là tạo ra những cơ hội giáo dục bình đẳng cho người học từ những nhóm chủng tộc, giai cấp, văn hóa khác nhau Một trong những mục tiêu quan trọng của giáo dục đa văn hóa là giúp người học đạt được kiến thức, thái độ, kỹ năng cần thiết để hoạt động hiệu quả trong một xã hội dân chủ
và tương tác, thỏa thuận giao tiếp với những người từ những nhóm khác để tạo ra một cộng đồng dân sự đạo đức, làm việc cho lợi ích chung” [7]
Trang 24Vì vậy, theo tác giả: Môi trường giáo dục đa văn hóa là môi trường hoạt động
giáo dục được thực hiện trong sự tôn trọng sự đa dạng bản sắc văn hóa nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đối với học sinh các dân tộc thiểu số, giáo dục HS thái độ ứng xử hòa nhập, tiếp thu những giá trị tiến bộ chung mà vẫn biết giữ gìn và phát huy bản sắc, những giá trị truyền thống tốt đẹp của tộc người
1.2.3 Khái niệm giáo viên chủ nhiệm ở trường phổ thông
Trong hệ thống tổ chức của các trường phổ thông, đơn vị cơ bản được tổ chức
để giảng dạy và giáo dục HS là lớp học Để quản lý lớp học, nhà trường cử ra một trong những GV đang giảng dạy làm chủ nhiệm lớp GVCN được Hiệu trưởng lựa chọn từ những GV có kinh nghiệm, có uy tín trong HS, được Hội đồng GV nhà tường nhất trí phân công chủ nhiệm các lớp học xác định để thực hiện mục tiêu giáo dục
Giáo viên chủ nhiệm là nhà giáo được giao trách nhiệm quản lý, giáo dục một lớp học sinh ngoài giờ lên lớp của GV bộ môn trong trường trung học cơ sở Vì thế
GVCN được xem là “linh hồn của lớp học, là người cố vấn đáng tin cậy dẫn dắt, định
hướng, giúp HS vươn lên tự hoàn thiện và phát triển nhân cách”[22]
1.2.4 Khái niệm hoạt động chủ nhiệm lớp
Hoạt động chủ nhiệm lớp là GVCN thực hiện chức năng quản lý đối với các hoạt động của tập thể lớp và đối với từng học sinh nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợp của tập thể học sinh, tạo nên sự gắn bó với tổ chức Đội thiếu niên, cộng đồng, gia đình
và địa phương nhằm giúp học sinh đạt được kiến thức, thái độ, kỹ năng cần thiết để để thực hiện mục tiêu giáo dục
1.2.5 Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa
Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp là những tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) đến đối tượng quản lý (GVCN và hoạt động chủ nhiệm lớp) nhằm đảm bảo cho chất lượng hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa được sử dụng và khai thác có hiệu quả nhất để nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục trong nhà trường theo ý chí của chủ thể QL (Hiệu trưởng)
Để làm tốt công tác quản lý, người Hiệu trưởng phải căn cứ vào môi trường giáo dục đa văn hóa trong nhà trường, ở địa phương và căn cứ vào số lượng HS, địa bàn nhà trường, số lượng GVCN, đặc điểm đội ngũ GVCN… để lên kế hoạch cho từng hoạt động, từng công việc cụ thể sau đó có biện pháp chỉ đạo đội ngũ GVCN tổ chức thực hiện các hoạt động trong môi trường giáo dục đa văn hóa theo đặc trưng từng khối lớp Người Hiệu trưởng phải tiến hành kiểm tra, đánh giá tiến độ thực hiện các hoạt
Trang 25động của GVCN để phát hiện kịp thời những sai lệch, yếu kém từ đó có biện pháp khắc phục, tư vấn, thúc đẩy, giúp đỡ GVCN nhằm hoàn thiện hoạt động chủ nhiệm lớp
1.3 Hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông
* Xây dựng kế hoạch công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp
Kế hoạch công tác của chủ nhiệm lớp, có thể bao gồm nội dung như sau:
a Những đặc điểm của năm học (hay học kỳ)và những đặc điểm của lớp
b Những mục tiêu phấn đấu và các nhiệm vụ chung của lớp
c Những mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể; những biện pháp thực hiện; những điều kiện cần thiết về vật chất - kỹ thuật, tài chính, nhân lực; thời gian thực hiện và hoàn thành; người phụ trách ứng với từng hoạt động của lớp (hoạt động giáo dục chính trị,
tư tưởng, đạo đức, hoạt động lao động và hướng nghiệp, hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao, vệ sinh, vui chơi giải trí, hoạt động xã hội ) cũng như ứng với các mặt công tác khác (ví như công tác với các giáo viên phụ trách các môn học trong lớp, công tác với Đoàn TNCS, Đội TNTP, công tác với hội cha mẹ học sinh, công tác với chính quyền, các cơ quan, đoàn thể ở địa phương )
Bản kế hoạch công tác của chủ nhiệm lớp tuy được xây dựng trên cơ sở tính tới các tiền đề và điều kiện thực tế nhất định, song không tránh khỏi những hạn chế do những biến động của hoàn cảnh thực tế mang lại Do đó, giáo viên chủ nhiệm lớp cần điều chỉnh và hoàn thiện kế hoạch một cách linh hoạt, sáng tạo, không được máy móc giáo điều
* Tìm hiểu và nắm vững đối tượng giáo dục
Để tìm hiểu và nắm được học sinh, giáo viên chủ nhiệm có thể vận dụng nhiều cách thức sau:
- Nghiên cứu hồ sơ học sinh (học bạ, y bạ, sơ yếu lý lịch của bố mẹ, các bản tự nhận xét và tự đánh giá định kỳ của học sinh các lớp trên, biên bản của hội đồng kỷ luật (nếu có)
- Nghiên cứu các sản phẩm học tập, lao độngcủa học sinh (bài làm, báo tường, nhật ký, các sản phẩm lao động)
- Nghiên cứu các sổ sách, giấy tờ của lớp (sổ điểm danh, sổ điểm, sổ biên bản sinh hoạt lớp, tổ, các giấy khen, bằng khen)
Trang 26- Quan sát hằng ngày về hoạt động, về thái độ, và hành vi của học sinh (ở trong lớp, ngoài lớp, trong trường, ngoài trường)
- Đàm thoại với cá nhân và tập thể học sinh, với các giáo viên, các cán bộ Đoàn, Đội về những vấn đề cần tìm hiểu
- Thăm gia đình học sinh và trò chuyện với các bậc cha, mẹ
* Xây dựng và phát triển tập thể học sinh
Tập thể được coi như môi trường, như phương tiện giáo dục học sinh, trong
đó, mỗi thành viên của nó có các điều kiện thuận lợi để phát triển nhân cách nói chung, phát triển tài năng nói riêng
Xây dựng các hoạt động này gắn liền với việc tổ chức phong trào thi đua tập thể theo từng đợt với những chủ để nhất định có ý nghĩa giáo dục Trong đó, cần có những hình thức hấp dẫn nhằm kích thích ở học sinh những nhu cầu hoạt động, chính qua phong trào thi đua, giáo viên chủ nhiệm lớp phát huy được tính tự giác, tính tích cực, lòng say mê và hứng thú học tập, tu dưỡng ở học sinh; củng cố và phát triển được tình cảm tập thể, tình cảm thầy trò; gây được dư luận lành mạnh; phát huy được truyền thống của lớp, của trường
Trong quá trình xây dựng tập thể, rất có thể xuất hiện phần tử cá biệt tiêu cực Điều quan trọng là, cần thấy rõ bản chất tiêu cực ở chúng; phát hiện chính xác các nguyên nhân; có những tác động về phía giáo viên chủ nhiệm cũng như về phía tập thể một cách thích hợp; tuyệt đối không được cô lập chúng, đẩy chúng xa rời tập thể và đối lập với tập thể
* Giáo dục thế giới quan khoa học và những phẩm chất đạo đức cho HS
Trong quá trình giáo dục, một công tác lớn được đặt ra là giáo dục cho học sinh
cơ sở thế giới quan khoa học và những phẩm chất đạo đức cách mạng theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cụ thể là phải hình thành được ở học sinh niềm tin tưởng, đạo đức, động cơ và thái độ học tập đúng đắn Kết quả cuối cùng của việc giáo dục là học sinh tự giác biến được những yêu cầu của xã hội về mặt tư tưởng, đạo đức thành hành
vi và thói quen tương ứng,
Vì vậy, giáo viên chủ nhiệm cần quan tâm phối hợp với các giáo viên giảng dạy
ở lớp mình phụ trách để đảm bảo được hiệu quả giáo dục của quá trình dạy và học các môn học
Trang 27Bên cạnh đó, giáo viên chủ nhiệm cần phối hợp với các lực lượng giáo dục khác, đặc biệt là với tổ chức Đoàn TNCS và Đội TNTP tổ chức các hoạt động với nhiều hình thức khác nhau (như báo cáo thời sự, hội thảo về đạo đức, tổ chức các ngày kỉ niệm, lao động công ích, xem phim, hành quân cắm trại )
* Nâng cao thành tích học tập của học sinh
Nâng cao thành tích học tập của học sinh là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của giáo viên chủ nhiệm lớp Thành tích học tập này không những thể hiện kết quả nắm tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mà còn thể hiện ở kết quả phát triển năng lực hoạt động trí tuệ nói chung và năng lực tư duy sáng tạo nói riêng Giáo viên chủ nhiệm cần thông qua tập thể lớp đề ra những yêu cầu học tập đối với học sinh, xây dựng dư luận lành mạnh, làm cho mọi học sinh ý thức được nghĩa vụ học tập của mình, xác định được động cơ học tập đúng đắn, thái độ học tập trung thực, tìm tòi các phương pháp học tập tích cực
để đạt được chất lượng học tập cao nhất
Đồng thời, giáo viên chủ nhiệm phải lãnh đạo tập thể lớp tổ chức các nhóm học tập, các nhóm ngoại khoá, trao đổi kinh nghiệm tự học, thảo luận khoa học, thực nghiệm khoa học để giúp học sinh có thêm điều kiện mở rộng và đào sâu tri thức, đặc biệt là tập vận dụng những điều đã học được
Đối với học sinh kém, giáo viên chủ nhiệm cần tìm hiểu kỹ nguyên nhân để có thể giúp đỡ chúng nâng cao thành tích học tập
* Giáo dục lao động và hướng nghiệp
Ở trường phổ thông, học sinh tham gia nhiều hình thức lao động khác nhau: lao động tự phục vụ, lao động công ích và lao động sản xuất Giáo viên chủ nhiệm căn cứ vào kế hoạch lao động chung của trường và hoàn cảnh cụ thể của lớp, xây dựng được
kế hoạch lao động cho học sinh Điều quan trọng là phải tổ chức các hoạt động này một cách có hệ thống, vừa sức học sinh vừa mang lại hiệu quả giáo dục vừa mang lại hiệu quả kinh tế
Hiện nay, công tác hướng nghiệp cho học sinh đang trở thành yêu cầu bức thiết của
xã hội và của học sinh Chính giáo viên chủ nhiệm là người có vai trò rất quan trọng trong công tác này Thực tiễn đã chứng tỏ rằng, giáo viên chủ nhiệm cùng với các lực lượng giáo dục khác có thể hướng nghiệp cho học sinh theo hướng sau đây:
Trang 28* Tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí, rèn luyện sức khoẻ cho HS
Bên cạnh học tập và lao động của lớp, giáo viên chủ nhiệm còn phải quan tâm
tổ chức cho học sinh vui chơi, giải trí, rèn luyện thể lực, bảo vệ sức khoẻ nhằm giúp chúng mở mang trí tuệ, sảng khoái tinh thần, tăng cường sức khoẻ, phát triển thể chất, vừa góp phần phát triển toàn diện con người, vừa tạo ra những điều kiện thuận lợi để học tập tốt, lao động tốt, tu dưỡng tốt Trong thực tiễn, giáo viên chủ nhiệm có thể dựa vào các tổ chức Đoàn, Đội, các cơ quan văn hoá, thể dục thể thao để tổ chức các hoạt động thể dục thể thao, tham quan du lịch, cắm trại, xem triển lãm, xem phim, xem kịch, nhảy múa, ca hát, hội diễn văn nghệ
Đồng thời, giáo viên chủ nhiệm phải dựa vào cơ quan y tế của trường, của xã hội cũng như các giáo viên bộ môn tương ứng để giáo dục cho học sinh ý thức gìn giữ
vệ sinh, phòng bệnh, nhất là những bệnh về mắt, về cột sống; các biện pháp bảo vệ môi trường, các biện pháp bảo vệ sự cân bằng sinh thái
* Phối hợp công tác và giúp đỡ các tổ chức Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
Đối với tổ chức Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, giáo viên chủ nhiệm cần có kế hoạch phối hợp tiến hành các hoạt động giáo dục ở trong lớp như trên đã nói Song, mặt khác, giáo viên chủ nhiệm phải giúp đỡ hai tổ chức này xây dựng kế hoạch công tác, tổ chức các hoạt động, kết nạp đoàn viên, đội viên, bồi dưỡng và giáo dục các cán bộ nòng cốt Trong công tác này, giáo viên chủ nhiệm phải tuyệt đối tôn trọng tính độc lập, tự quản của các tổ chức Đoàn; tuyệt đối không được coi nhẹ, không được lợi dụng, không được can thiệp thô bạo vào các công việc nội bộ của hai tổ chức này
1.4 Hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở
1.4.1 Đặc điểm của môi trường giáo dục đa văn hóa
Môi trường giáo dục đa văn hóa là môi trường tôn trọng sự đa dạng bản sắc văn hóa, có tư tưởng bình đẳng, thân thiện giữa các dân tộc nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục đối với HS các dân tộc thiểu số.Vì đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng miền núi nên cách sản xuất, sinh hoạt hàng ngày có khác với tộc người dưới đồng bằng Tuy cùng một bản sắc văn hóa Việt, nhưng có riêng bản sắc của họ Bản sắc riêng
Trang 29ấy thể hiện ở ngôn ngữ, trang phục, nhà ở, ẩm thực Những bản sắc riêng ấy hòa chung vào bản sắcvăn hóa nướcta làm nên một văn hóa Việt Nam đa dạng
Khác với môi trường giáo dục cho HS THCS một dân tộc đơn thuần, môi trường giáo dục đa văn hóa tính đến đặc điểm phát triển riêng của HS THCS ở nhiều dân tộc khác nhau với những truyền thống văn hóa, với những tổ chức làng, bản, dòng họ những tập tục riêng Những yếu tố có những ảnh hưởng nhất định đến sự phát triển của HS THCS Một môi trường giáo dục đa văn hóa được xây dựng trong nhà trường sẽ hướng
HS đến những giá trị tốt đẹp, bình đẳng và tạo nên những công dân có khả năng đóng góp hiệu quả cho sự phát triển của đất nước
Môi trường giáo dục đa văn hóa là môi trường ở đó HS THCS ở các dân tộc khác nhau được đối xử công bằng và thân thiện, được tạo các cơ hội học tập - vui chơi bình đẳng Giáo viên xây dựng các mối quan hệ giao tiếp giữa GV và HS THCS, giữa
HS với HS, tạo điều kiện và kích thích đểHS THCS thể hiện văn hóa dân tộc, sự tự tin, sáng tạo và phát triển Để có thể sử dụng môi trường giáo dục đa văn hóa một cách hiệu quả giáo viên cần phải hiểu HS THCS, nắm được đặc điểm phát triển của HS THCS dân tộc thiểu số cũng như những nhu cầu, sở thích của HS THCS ở mỗi dân tộc từ đó biết cách sắp xếp môi trường nhằm tác động đến HS THCS một cách phù hợp Môi trường giáo dục đa văn hóa góp phần giúp HS phát triển các kỹ năng giao tiếp liên văn hóa và giao tiếp thông thường trong cuộc sống hàng ngày, biết tôn trọng người khác, không tuyệt đối hóa quan điểm của mình và tránh được những xung khắc, bất hòa với nhau Đó là một trong những kỹ năng sống cần thiết cho HS ngày nay, giúp
HS phát triển toàn diện hơn
Môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường phổ thông đòi hỏi nhà quản lý phải vận dụng cấu trúc giáo dục đa văn hóa một cách linh hoạt vào chương trình học gồm mục tiêu, nội dung, phương pháp học tập
Như vậy, việc xây dựng môi trường giáo dục đa văn hóa trong các lớp ở cấp THCS có HS THCS ở nhiều dân tộc khác nhau không phải chỉ là việc cung cấp một môi trường vật chất đa dạng mà bên cạnh đó là xây dựng một môi trường văn hóa tinh thần với những mối quan hệ tốt đẹp giữa GV với HS THCS, giữa HS với HS dựa trên
sự tôn trọng, bình đẳng về văn hóa dân tộc Việc sử dụng những môi trường này một
Trang 30cách phù hợp sẽ tạo điều kiện thuận lợi để nâng cao chất lượng giáo dục HS dân tộc thiểu số
Môi trường đa dạng văn hoá được cho là có nhiều tác động tích cực lên HS, đó
là khả năng tư duy độc lập, để có hiểu biết xã hội, có tầm nhìn và hiểu biết về bản sắc văn hóa của các dân tộc
Môi trường giáo dục đa văn hóa giúp HS THCS có cơ hội gặp gỡ, trao đổi thông tin với nhau, tạo bầu không khí thân thiện, cởi mở và hợp tác, vì vậy có lợi trong quá trình học tập và trong việc tham gia các hoạt động văn hóa văn nghệ, hoạt động lao động, thể dục thể thao…
Môi trường giáo dục đa văn hóa có lợi ích nâng cao nhận thức về dân tộc mình, thấy được giá trị của bản sắc dân tộc, giá trị của bản thân để không ngừng nỗ lực học tập, khẳng định vị trí của mình trong xã hội
1.4.2 Mục tiêu, ý nghĩa của hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở
- Mục tiêu xây dựng mối quan hệ ứng xử hòa nhã, tôn trọng bản sắc văn hóa dân tộc: Những biểu hiện tích cực của môi trường giáo dục đa văn hóa giúp tạo dựng một không gian lớp học, trường học trong không khí cởi mở, hợp tác, tôn trọng nhau giữa các
HS với nhau Mục tiêu của hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường đa văn hóa đó chính là việc mỗi GVCN ý thức trách nhiệm của mình để xây dựng lớp học hợp tác, dân chủ và tôn trọng lẫn nhau.GVCN coi trọng từng cá nhân HS là người dân tộc thiểu số,
cổ vũ HS người dân tộc thiểu số hoàn thành nhiệm vụ học tập và tham gia tích cực vào các hoạt động của nhà trường, của lớp GVCN khuyến khích các em HS THCS cùng nhau hợp tác, làm việc nhóm, cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm học tập, chia sẻ khó khăn với nhau Mục tiêu có vai trò quan trọng là xây dựng mối quan hệ ứng xử hòa nhã, tôn trọng giữa các HS với nhau, hiểu biết lẫn nhau để trân trọng bản sắc văn hóa dân tộc, học hỏi lẫn nhau giữa GV và HS, giữa HS và HS
-Mục tiêu giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp văn hóa, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng tôn trọng lẫn nhau, HS phải có kỹ năng hòa nhập cộng đồng trong môi trường giáo dục đa văn hóa Trong bối cảnh kinh tế tri thức phát triển, đặc biệt là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 HS phải có bản lĩnh, quyết tâm thể hiện bằng ý chí để đạt mục
Trang 31tiêu, thích ứng để thay đổi và phát huy năng lực của bản thân, trước các vấn đề của cuộc sống phải kiên định và mạnh mẽ vượt qua
- Hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa nhằm mục tiêu xây dựng cho HS nói chung, HS người dân tộc thiểu số nói riêng về những giá trị sống, đó là sống có trách nhiệm, phải trung thực, khiêm tốn, lối sống giản dị,… hoạt động chủ nhiệm lớp chỉ thực hiện có hiệu quả trong môi trường giáo dục đa văn hóa khi giáo viên lồng ghép vào hoạt động dạy, học về văn hóa các dân tộc, lồng ghép trong tiết sinh hoạt lớp, qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo…
- Mục tiêu giúp HS giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, nhằm lựa chọn những nét đặc trưng về tinh hoa văn hóa của các dân tộc của HS lớp chủ nhiệm trân trọng
và giữ gìn những giá trị văn hóa đó, HS giữ vai trò là người truyền đạt những giá trị văn hóa của dân tộc mình trong cộng đồng, hay địa phương nơi các em sinh sống Hoạt động chủ nhiệm lớp giúp HS hiểu được văn hóa của dân tộc mình, về những tinh hoa không chỉ của dân tộc mình mà còn của nền văn hóa chung của đất nước, HS sẽ chọn lọc những giá trị văn hóa đó để làm thay đổi cuộc sống của bản thân theo hướng tốt đẹp hơn Bên cạnh đó, HS sẽ hình thành những giá trị tích cực cho cuộc sống của mình bằng cách đưa ra những đánh giá về các giá trị văn hóa truyền thống, HS có thái độ và hành động giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong môi trường giáo dục đa văn hóa
- Mục tiêu xây dựng lớp học hợp tác, dân chủ, tôn trọng nhau: Môi trường giáo dục đa văn hóa trong nhà trường ảnh hưởng trực tiếp đến tất cả HS và GV trong nhà trường, vì vậy, để làm tốt hoạt động chủ nhiệm lớp đòi hỏi các GVCN phải hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm về chủ nhiệm lớp Các tình huống sư phạm mà họ đang gặp phải cần được thảo luận giải quyết, các GVCN có kinh nghiệm sẽ chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn, trao đổi phương pháp và kỹ năng chủ nhiệm nhằm mục tiêu chuẩn bị năng lực cho HS để có kĩ năng giao tiếp liên văn hóa và ý thức trách nhiệm, thái độ tôn trọng các nền văn hóa - xã hội đa dạng Đối với học sinh, môi trường giáo dục đa văn hóa tạo tâm lý cho các em về một bầu không khí học tập tích cực, đa số HS thấy thoải mái, tự tin vì các em nhận thấy mình có giá trị và nhận được sự tôn trọng
Trang 321.4.3 Nội dung hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở
- GVCN tìm hiểu đánh giá tình hình lớp, tìm hiểu lý lịch hoàn cảnh từng học sinh dân tộc để xây dựng kế hoạch kế hoạch chủ nhiệm lớp gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, tổ chức các hoạt động như hội diễn văn nghệ, thi trình diễn trang phục dân tộc Trong bản kế hoạch, GVCN nhấn mạnh đến những đặc điểm của năm học (hay học kỳ) và những đặc điểm của lớp, những mục tiêu phấn đấu và các nhiệm vụ chung của lớp, những biện pháp thực hiện; những điều kiện cần thiết về vật chất - kỹ thuật, tài chính, nhân lực; thời gian thực hiện và hoàn thành; người phụ trách ứng với từng hoạt động của lớp GVCN tiến hành đàm thoại với cá nhân và tập thể học sinh, với các giáo viên, các cán bộ Đoàn, Đội về tổ chức các hoạt động trải nghiệm, tham quan, khảo sát tìm hiểu thực tế tại các bản làng cho HS Các hoạt động này giúp HS được quan sát thực tế nếp sống, bản sắc văn hóa đa dạng của các dân tộc HS được trải qua quá trình khám phá kiến thức về các giá trị văn hóa, từ
đó giúp HS thấy được những giá trị văn hóa cần được bảo tồn, phát huy Hoạt động trải nghiệm, tham quan, khảo sát tìm hiểu thực tế tại các bản làng giúp cho việc học trở nên thú vị hơn với HS và việc dạy trở nên thú vị hơn với người dạy Tạo điều kiện
để HS được thể nghiệm các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình và tiếp xúc với các giá trị văn hóa của dân tộc khác để dòng chảy văn hóa không ngừng được nuôi dưỡng và lớn mạnh Bên cạnh đó, GVCN quan sát hằng ngày về hoạt động, về thái độ, và hành vi của học sinh (ở trong lớp, ngoài lớp, trong trường, ngoài trường)
và đàm thoại với cá nhân và tập thể học sinh, với các giáo viên, các cán bộ Đoàn, Đội
về những vấn đề về tổ chức các hoạt động giáo dục đạo đức, hoạt động lao động và hướng nghiệp, hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao, vệ sinh, vui chơi giải trí đối với
HS
Tổ chức các hoạt động giáo dục cho học sinh như sưu tầm ca dao, dân ca các dân tộc thiểu số, tìm hiểu về các loại nhạc cụ dân tộc, học cách sử dụng một số loại nhạc cụ dân tộc, tìm hiểu văn hóa ẩm thực của các dân tộc, tổ chức tết dân tộc, lễ hội,
tổ chức các câu lạc bộ (câu lạc bộ múa, câu lạc bộ ca dao dân ca, câu lạc bộ hát giao duyên, hát đối ) [14, tr.46]
Trang 33- GVCN phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường: Xây dựng kế hoạch hoạt động của lớp như bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc,
tổ chức các hoạt động như hội diễn văn nghệ, thi trình diễn trang phục dân tộc.GVCN thường xuyên trao đổi với giáo viên bộ môn đang giảng dạy tại lớp của mình để nắm bắt tình hình học tập của từng học sinh, nhất là HS người dân tộc thiểu số GVCN cần
có kế hoạch kết hợp với tổ chức Đội TNTP HCM để tiến hành giáo dục toàn diện học sinh của lớp, đảm bảo sự thống nhất trong giáo dục học sinh và tạo sức mạnh đồng bộ đem lại hiệu quả cao trong môi trường giáo dục đa văn hóa GVCN giúp cha mẹ học sinh hiểu rõ chủ trương kế hoạch giáo dục của nhà trường, mục tiêu, kế hoạch phấn đấu của lớp trong năm học GVCN thống nhất với gia đình về nội dung biện pháp và hình thức giáo dục
- GVCN phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường tổ chức tổ chức giáo dục thế giới quan khoa học và những phẩm chất đạo đức cho HS, giáo dục kỹ năng sống, giao lưu văn hóa giữa các dân tộc trong trường học, thực hành các nghề thủ công truyền thống.GVCN cần hiểu rõ toàn bộ cuộc sống, tâm hồn, tình cảm của học sinh người dân tộc, kể cả những thay đổi trong đời sống nội tâm của từng học sinh, đặc biệt với những học sinh dân tộc cá biệt cần tìm hiểu kỹ những nguyên nhân dẫn đến tình trạng cá biệt để có các giải pháp tác động phù hợp, hiệu quả
- GVCN xây dựng và phát triển tập thể học sinh, tổ chức, hướng dẫn tập thể học sinh tiếp nhận những tinh hoa văn hóa đồng thời mỗi HS phải có trách nhiệm bảo tồn, phát triển những giá trị văn hóa của dân tộc mình, dân tộc Việt Nam GVCN hình thành cho mỗi HS lòng tự hào về những giá trị văn hóa của dân tộc mình, thông qua các hoạt động như hội thi/cuộc thi, tham quan, hay tiết sinh hoạt lớp, HS có thể tự tin để giới thiệu về dân tộc của mình, thể hiện các giá trị văn hóa của dân tộc mình Mặt khác, GVCN tổ chức các hoạt động để HS giao lưu văn hóa, tìm hiểu văn hóa của các dân tộc, thể hiện thái độ tôn trọng truyền thống và bản sắc văn hóa của các dân tộc khác
Trong môi trường giáo dục đa văn hóa, GVCN xây dựng môi trường thân thiện, hòa hợp nhằm giáo dục cho HS kỹ năng giao tiếp, ứng xử văn hóa với bạn bè, thầy cô, gia đình và các mối quan hệ xã hội
- Xây dựng môi trường học tập, trong đó vận dụng các giá trị văn hóa của các dân tộc thể hiện trong xây dựng cơ sở vật chất trong nhà trường với kiến trúc mang
Trang 34đậm bản sắc văn hóa của các dân tộc, trang trí lớp học thành một không gian văn hóa thể hiện sự đa dạng về văn hóa của các dân tộc
CBQL chỉ đạo GVCN tổ chức hoạt động giáo dục cho học sinh lớp chủ nhiệm trong môi trường giáo dục đa văn hóa, đó là các hoạt động: Tổ chức giờ sinh hoạt lớp,
tổ chức các hoạt động giáo dục, tổ chức giáo dục kỹ năng sống Trong đó, tổ chức tiết sinh hoạt lớp hiệu quả với các nội dung như: Nhận xét các hoạt động trong tuần, phổ biến các quy định, nội quy của trường, lớp; Phát động các phong trào, các đợt thi đua của nhà trường, lớp; Thảo luận xây dựng kế hoạch trong tuần; Tổng kết thi đua và sinh hoạt theo chủ đề, thông báo công việc triển khai trong tuần tới; Thảo luận chuyên đề; Giao lưu, trao đổi về môi trường giáo dục đa văn hóa; Tổ chức các hội thi như thi năng khiếu nhóm tổ, thi hiểu biết khoa học
Trong môi trường đa văn hóa, đòi hỏi GVCN tìm hiểu và nắm vững đặc điểm của lớp chủ nhiệm: bao gồm đặc điểm tình hình của lớp như truyền thống văn hóa, phong trào, khó khăn, thuận lợi, chất lượng giáo dục, kết quả xếp loại văn hoá, hạnh kiểm, bầu không khí học tập,… Tìm hiểu đội ngũ giáo viên giảng dạy tại lớp, uy tín, khả năng, trình độ của họ
1.4.4 Phương pháp giáo dục học sinh của giáo viên chủ nhiệm trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở
Phương pháp tác động trực tiếp: Là phương pháp tác động trực tiếp, trực diện giữa giáo viên chủ nhiệm với đối tượng cần tác động bằng cảm hóa, mệnh lệnh, thuyết phục hoặc cưỡng bức, buộc học sinh phải thực hiện các yêu cầu và chấp nhân các quan điểm chuẩn mực hành vi đạo đức hoặc làm một việc gì đó theo mục tiêu giáo dục
Phương pháp tác động song song (trong tập thể và bằng tập thể): GVCN thông qua tập thể để tác động trực tiếp tới HS, thông qua các thành viên của lớp chủ nhiệm như lớp trưởng, chi đội trưởng, tổ trưởng hoặc cả lớp… để HS nhắc nhở nhau, tác động nhau.Vì vậy, GVCN phải nắm vững đối tượng giáo dục, về đặc điểm tâm lý, tình cảm, giao tiếp, nắm vững đặc điểm tập thể HS để thiết lập mối quan hệ tôn trọng, giúp đỡ nhau
Phương pháp bùng nổ sư phạm: Bùng nổ sư phạm phải được tiến hành một cách
hệ thống theo mục tiêu Phương tiện để bùng nổ là ngôn ngữ, cử chỉ hành vi hoặc một quyết định của giáo viên chủ nhiệm Bùng nổ sư phạm là nghệ thuật giáo dục tác động vào đối tượng có vấn đề đặc biệt tốt hoặc chưa tốt, về bản chất đó là tác động tay đôi
Trang 35nhưng sử dụng với cường độ tác động mạnh, bất ngờ vào quá trình hưng phấn hoặc ức chế của hoạt động sinh lí thần kinh dẫn tới thay đổi của quá trình tâm lí, các trạng thái, thế giới quan, lý tưởng… và hành vi của cá nhân
1.4.5 Phối hợp các lực lượng giáo dục tham gia vào hoạt động chủ nhiệm lớp
GVCN phối hợp và giúp đỡ tổ chức Đội thiếu niên tiền phong thực hiện các mục tiêu giáo dục:giúp đỡ chi đội xây dựng kế hoạch hoạt động, bồi dưỡng cán bộ chi đội
nòng cốt, cố vấn cho đoàn tổ chức các hoạt động giáo dục… Điều đặc biệt quan trọng trong công tác này là GVCN phải tôn trọng tính độc lập, tính tự quản của tổ chức Đoàn, không nên áp đặt, gây mâu thuẫn giữa hoạt động của lớp và hoạt động của chi đoàn,
cản trở sự phát triển toàn diện của tập thể học sinh
GVCN phối hợp với các giáo viên bộ môn:GVCN cùng các giáo viên bộ môn dõi
thái độ và kết quả học tập từng môn học của học sinh, tháo gỡ các khó khăn mà học sinh gặp phải, trao đổi với giáo viên các bộ môn, bàn bạc các biện pháp cần thiết để nâng cao chất lượng học tập của cá nhân và tập thể học sinh Phối hợp với GV bộ môn
để hỗ trợ các hoạt động học tập của lớp GVCN cần luôn luôn lắng nghe và sẵn sàng tiếp thu ý kiến của giáo viên bộ môn về tình hình của lớp, liên kết với gia đình học sinh đặc biệt với những học sinh có khó khăn trong việc học tập bộ môn
Phối hợp với Ban giám hiệu và các lực lượng giáo dục khác trong trường: GVCN
thực hiện sự chỉ đạo của Hiệu trưởng quản lý, giáo dục HS lớp chủ nhiệm, vì vậy, GVCN nắm vững các kế hoạch của Nhà trường, thường xuyên báo cáo tình hình lớp, kết quả giáo dục, khó khăn, vướng mắc của học sinh với Ban giám hiệu trường
Phối hợp với bảo vệ, thư viện, y tế, công đoàn…hỗ trợ HS có hoàn cảnh khó khăn hoặc tác động để giáo dục HS và hỗ trợ các hoạt động của tập thể lớp khi cần thiết
Phối hợp với gia đình HS để đạt đến sự thống nhất hết sức cần thiết giữa gia đình
và nhà trường để tăng cường chất lượng giáo dục học sinh Phối hợp nhằm cung cấp thông tin với gia đình HS về tình hình học tập của HS, từ đó thống nhất các biện pháp giáo dục Hỗ trợ cho cha mẹ HS kiến thức về tâm lý tuổi dậy thì, chia sẻ kinh nghiệm
về phương pháp giáo dục HS
Phối hợp với chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể xã hội nhằm huy
động mọi nguồn lực về vật chất và tinh thần giúp các trường THCS tổ chức tốt các hoạt động giáo dục toàn diện HS
Trang 361.4.6 Yêu cầu đối với người giáo viên chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở
Bên cạnh yêu cầu về phẩm chất nhà giáo, phát triển chuyên môn nghiệp vụ và
xây dựng môi trường giáo dục được quy định trong Thông tư ban hành quy định chuẩn
nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông [2] thì GVCN cần có các yêu cầu về
phẩm chất, kỹ năng trong môi trường đa văn hóa sau:
* Những yêu cầu về kiến thức
- Kiến thức về văn hóa dân tộc, vùng miền: Trong cộng đồng các dân tộc tại địa
phương, có sự giao thoa, hòa hợp giữa các dân tộc, mà mỗi dân tộc có đặc trưng riêng
về bản sắc văn hóa Do vậy, GVCN phải có hiểu biết về sự đa dạng văn hóa của các dân tộc để tổ chức các hoạt động giáo dục HS
- Kiến thức về đặc điểm tâm lý của học sinh phổ thông người dân tộc thiểu số:
Học sinh người dân tộc thiểu số có những nét nhân cách vô cùng tốt đẹp như: lòng yêu thương người, lòng vị tha, kính già yêu trẻ, coi trọng tình cảm, tình người, tình anh em, lối sống giản dị, gần gũi với thiên nhiên Chính từ lối sống theo truyền thống đó học sinh của các dân tộc này cũng có nhiều nét tính cách tốt đẹp, các em rất coi trọng tình cảm, đặc biệt là tình bạn Trong quan hệ tình cảm với bạn hay với mọi người các em rất coi trọng lời hứa, yêu ghét rõ ràng, có trách nhiệm với bạn Tính cách giản dị và khá khép mình trong mọi mối quan hệ đặc biệt là các em rất ít được tiếp xúc với những môi trường xã hội ngoài bản, làng
Có năng lực tìm hiểu HS, phát hiện ra những nét nhân cách tốt đẹp của HS người dân tộc thiểu số, GVCN sẽ xây dựng được một tập thể lớp đoàn kết, phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc như lòng thương người, lòng vị tha, giản dị trong lối sống, gắn bó với thiên nhiên, cộng đồng…
- Kiến thức nghiệp vụ sư phạm:
+ Kiến thức NVSP của người giáo viên bao gồm:
Nhóm kiến thức về môn học và những kiến thức về các khoa học liên quan đến môn học bản thân giảng dạy GVCN là GV bộ môn đảm nhận nhiệm vụ dạy học một môn học nhất định ở lớp chủ nhiệm, vì vậy giáo viên phải nắm được kiến thức về chuyên ngành của mình để đảm bảo hiệu quả dạy học tốt nhất thông qua các bài học để giáo dục học sinh trong lớp chủ nhiệm
Trang 37Nhóm kiến thức về hoạt động dạy học và giáo dục Ví dụ kiến thức về Tâm lý học, giáo dục học, phương pháp giảng dạy bộ môn Đây là những kiến thức nghiệp vụ đảm bảo hiệu quả giáo dục học sinh đạt kết quả cao Nhờ được trang bị những kiến thức nghiệp vụ ở trường sư phạm, người GVCN có thể hiểu được đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh, nắm được chức năng và nhiệm vụ của mình trong quá trình giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm
* Những yêu cầu về kỹ năng của người GVCN lớp
- Kỹ năng tìm hiểu đặc điểm học sinh lớp chủ nhiệm: GVCN phải có năng lực tìm
hiểu về đặc điểm của HS lớp chủ nhiệm nhằm hình thành cho mình hệ thống tri thức
về văn hóa của các dân tộc, từ đó vận dụng sáng tạo và linh hoạt các giá trị văn hóa đó lồng ghép trong giảng dạy các môn ngữ văn, giáo dục công dân, địa lý, lịch sử, giáo dục để HS có ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mình, tôn trọng bản sắc văn hóa của các bạn trong lớp Trong môi trường giáo dục đa văn hóa, GVCN tìm hiểu về đặc điểm tâm lý, đặc điểm học tập, tính cách của HS người dân tộc thiểu số nhằm thúc đẩy các em tham gia vào các hoạt động động, xóa bỏ sự khác biệt về phong tục tập quán để phát huy năng lực của bản thân Từ đó, GVCN tự xây dựng cho mình kiến thức về văn hóa đặc trưng của các dân tộc để có kế hoạch chủ nhiệm
- Kỹ năng tìm hiểu văn hóa vùng miền: GVCN nhận diện được các giá trị văn hóa
đặc trưng của mỗi dân tộc, từ đó tiến hành ghi chép thông tin về văn hóa của các dân tộc ở địa phương nơi trường đóng quân kết hợp với khảo sát điền dã nhằm thu thập thông tin cần thiết về các giá trị văn hóa, truyền thống của dân tộc phục vụ cho công tác chủ nhiệm lớp
- Kỹ năng giao tiếp trong môi trường giáo dục đa văn hóa: GVCN học ngôn ngữ
của các dân tộc nhằm thu thập thông tin về HS, khai thác các nét văn hóa điển hình của
các dân tộc nhằm lồng ghép trong giảng dạy, tiết sinh hoạt lớp “GVCN cần tôn trọng
văn hóa giao tiếp, có khả năng thích ứng, thể hiện sự tôn trọng những khác biệt, đa dạng của các dân tộc trên địa bàn công tác” [14]
- Kỹ năng lập kế hoạch giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm: Để kế hoạch có tính khả
thi đòi hỏi GVCN phải thu thập thông tin về HS, tìm hiểu HS và gia đình HS, xác định nhu cầu của HS cần được giáo dục về những nội dung nào? Quan sát HS nhằm đánh
Trang 38giá những ưu điểm và hạn chế của HS để xây dựng kế hoạch giáo dục cụ thể Trong bản kế hoạch, GVCN phải thể hiện năng lực thiết kế kế hoạch với các tiêu chí về mục tiêu, nội dung, thời gian thực hiện, nhân lực thực hiện và sự phối hợp các lực lượng giáo dục khác để tổ chức thực hiện kế hoạch GVCN cần có kỹ năng xây dựng đội ngũ
tự quản của lớp
- Kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm: Các hoạt động
phải kích thích được hứng thú, nhu cầu của HS, khích lệ HS để HS thể hiện những nét đặc trưng về văn hóa của dân tộc mình Tổ chức đánh giá kết quả của hoạt động, trong
đó đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của HS nhằm có kế hoạch tổ chức hoạt động phù hợp
- Kỹ năng phối hợp các lực lượng trong giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm: GVCN
phối hợp với Chi đội, Công đoàn, Ban đại diện cha mẹ HS, cha mẹ HS từ đó sử dụng
các biện pháp phối hợp phù hợp và hiệu quả
- Kỹ năng giải quyết mâu thuẫn và xung đột của học sinh lớp chủ nhiệm: Tôn
trọng và lắng nghe HS, giải quyết mâu thuẫn và xung đột đối với lứa tuổi HS THCS nói chung và đối với HS THCS người dân tộc thiểu số nói riêng cần khéo léo
Ngoài ra, còn có các kỹ năng giáo dục học sinh có hành vi không mong đợi và kỹ năng tham vấn giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm
1.5 Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở
1.5.1 Lập kế hoạch quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở
Lập kế hoạch về bản chất là xây dựng chương trình hành động của nhà trường theo năm học, nhằm đảm bảo thực hiện chất lượng giáo dục trong môi trường giáo dục đa văn hóa Kế hoạch của nhà trường là chương trình hành động được thống nhất của cả tập thể sư phạm được vận dụng và thực hiện trong môi trường giáo dục đa văn hóa phù hợp với điều kiện cụ thể của nhà trường và địa phương nơi trường đóng quân
Vì vậy, Hiệu trưởng chỉ đạo lập kế hoạch chủ nhiệm lớp trong môi trường GD ĐVH, cụ thể: Kế hoạch nêu rõ đặc điểm, tình hình của HS lớp chủ nhiệm, đó là tìm hiểu về đặc điểm về truyền thống, tập thể, những mặt khó khăn và thuận lợi cơ bản, hoàn cảnh, điều kiện của số đông học sinh và gia đình học sinh Kế hoạch kế thừa
Trang 39bản kế hoạch của nhà trường trong năm học trước và đổi mới bản kế hoạch liên quan đến công tác chủ nhiệm Kế hoạch đưa ra các mục tiêu cần đạt, thời gian thực hiện, phân công trách nhiệm cho HS Kế hoạch nêu rõ nội dung và hình thức tổ chức các hoạt động
CBQL chỉ đạo lập kế hoạch phục vụ cho hoạt động chủ nhiệm trong môi trường giáo dục đa văn hóa gồm các nội dung: GVCN lập kế hoạch theo mẫu của nhà trường, GVCN lập kế hoạch tuần, tháng, học kỳ và năm học, GVCN tìm hiểu truyền thống, bản sắc văn hóa của HS trong lớp chủ nhiệm, GVCN tìm hiểu sự đa dạng về văn hóa ở địa phương
Để kế hoạch có hiệu quả, CBQL chỉ đạo GVCN tìm hiểu HS để lập kế hoạch của GVCN và tìm hiểu tập thể HS Bên cạnh đó, GVCN phải tìm hiểu văn hóa dân tộc của
HS lớp chủ nhiệm, tìm hiểu đặc điểm quan hệ xã hội của học sinh, tìm hiểu đặc điểm tâm lý của học sinh, tìm hiểu các đặc điểm thể chất của học sinh
Trong kế hoạch, CBQL chỉ đạo GVCN lập kế hoạch cho năm học, lập kế hoạch cho từng kỳ học, lập kế hoạch cho từng tháng như giáo dục kỹ năng sống, giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc và lập kế hoạch cho từng tuần như tổ chức các hoạt động hội thi/cuộc thi; sinh hoạt chuyên đề; giáo dục kỹ năng sống…
Trong bản kế hoạch cần trình bày rõ nội dung cơ bản của kế hoạch chủ nhiệm lớp, đó là nhiệm vụ và yêu cầu chung của kế hoạch, kế hoạch phải nêu rõ đặc điểm và tình hình của lớp chủ nhiệm để xây dựng các hoạt động và phong trào thi đua nhằm đạt được các mục tiêu đề ra Bản kế hoạch nêu rõ nội dung công việc theo tuần, tháng, năm
và cách thức thực hiện các nội dung công việc Trong bản kế hoạch, nêu rõ về thời gian, địa điểm thực hiện, nhân lực thực hiện và có kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch
1.5.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp trong môi trường giáo dục đa văn hóa ở trường trung học cơ sở
Hiệu trưởng thực hiện chức năng tổ chức trong quản lý là tổ chức về mặt nhân
sự, do vậy, Hiệu trưởng xây dựng cơ cấu tổ chức lực lượng tham gia quản lý công tác chủ nhiệm lớp như sau:
Trang 40- Thành lập Tổ chủ nhiệm lớp: Hiệu trưởng làm tổ trưởng, Phó hiệu trưởng làm
tổ phó, Tổng phụ tráchĐội làm thư ký, các GVCN lớp, nhân viên bảo vệ làm ủy viên
- Tổ chức xây dựng nhiệm vụ của từng bộ phận, cá nhân trong Ban:
Nhiệm vụ của Hiệu trưởng: Đôn đốc, kiểm tra mọi thành viên, triển khai tổ chức
các hoạt động giáo dục toàn diện HS trong môi trường giáo dục đa văn hóa Giải quyết các vấn đề kiến nghị, khó khăn của các thành viên
Nhiệm vụ của Phó Hiệu trưởng: Vào thứ 7 hàng tuần, báo cáo bằng văn bản cho
Hiệu trưởng các kết quả hoạt động trong tuần, dự kiến tổ chức các hoạt động cho tuần sau thuộc lĩnh vực công tác chủ nhiệm lớp mà mình phụ trách Các hoạt động tiếp theo chỉ được thực hiện khi đã được kết luận tại Hội nghị giao ban công tác chủ nhiệm lớp hàng tuần
Nhiệm vụ của GVCN lớp: Đôn đốc HS trong học tập, rèn luyện, tham gia tích cực
vào các hoạt động do nhà trường tổ chức, tổng hợp kết quả thi đua các mặt của tập thể
HS trong toàn trường qua mỗi đợt thi đua, tham gia đầy đủ các buổi giao ban về công tác chủ nhiệm lớp Giúp Hiệu trưởng tổng hợp thông tin phục vụ cho công tác quản lý, theo dõi các hoạt động thi đua, khen thưởng trong hoạt động quản lý công tác chủ nhiệm lớp
Nhân viên bảo vệ: Ngoài đảm bảo an ninh trật tự trong nhà trường, nhân viên bảo
vệ đánh giá chất lượng cơ sở vật chất của từng lớp dưới hình thức chấm thi đua, tham gia giáo dục HS có những vấn đề nổi cộm như: gây gổ, đánh nhau, cố tình vi phạm nội quy của nhà trường
Thiết lập liên đới trách nhiệm giữa các bộ phận: Hiệu trưởng sau khi xác định rõ
chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận, Hiệu trưởng xây dựng thời gian biểu họp Tổ để các thành viên nắm bắt được thông tin đầy đủ, triển khai công việc phù hợp với từng
bộ phận Các bộ phận phải có sự gắn kết hài hòa với nhau trong thực hiện nhiệm vụ được giao
CBQL chỉ đạo GVCN tổ chức phối hợp các lực lượng trong công tác giáo dục học sinh trong môi trường giáo dục đa văn hóa như: Phối hợp với chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể xã hội, phối hợp với Ban giám hiệu và các lực lượng giáo dục khác trong trường, phối hợp với các giáo viên bộ môn, phối hợp với gia đình học sinh, phối hợp và giúp đỡ tổ chức Đội TNPT thực hiện các mục tiêu giáo dục