VIÊM AMIĐAN (TAI mũi HỌNG) (chữ biến dạng do slide dùng font VNI times, tải về xem bình thường)

 Xác định được các dấu hiệu toàn thân và tại chỗ của viêm amiđan cấp và mạn tính..  Chẩn đoán được các biến chứng của viêm amiđan..  Đề xuất các trường hợp cắt amiđan, kê toa điều t

VIÊM AMIĐAN

MỤC TIÊU HỌC TẬP

KIẾN THỨC:

 Mô tả được hình thái, cấu trúc,

chúc năng của amiđan khẩu cái.

 Nêu ra những nguyên nhân, yếu

tố thuận lợi của viêm amiđan cấp.

 Trình bày các triệu chứng của

viêm amiđan.

 Nêu ra các chỉ định và chống chỉ

định cắt amiđan.

 Trình bày các biến chưùng của

viêm amiđan, tuyên truyền phòng bệnh, dự phòng các biến chưùng.

 Khai thác được tiền sư,û bệnh sử của bệnh viêm amiđan

 Xác định được các dấu hiệu toàn thân và tại chỗ của

viêm amiđan cấp và mạn tính.

 Chẩn đoán được các biến

chứng của viêm amiđan

 Chẩn đoán được viêm amiđan cấp và mạn tính

 Đề xuất các trường hợp cắt

amiđan, kê toa điều trị viêm amiđan cấp

 Giải thích để bệnh nhân và người nhà tuân thủ chỉ định điều trị.

Thái độ: Xác định viêm amiđan là

một bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi, có thể gây ra nhiều biến

chứng nguy hiểm.

2 GIẢI PHẨU HỌC CỦA AMIĐAN.

 Khoang miệng: giới hạn từ môi đến trụ trước amiđan, phần trên

là khẩu cái cứng và mềm, phía

dưới là sàn miềng.

 Họng: họng là ngã tư đường hô hấp và đường tiêu hoá.

 Họng miệng:

1 trụ trước amiđan.

2 thành sau họng.

3 hạnh nhân khẩu cái (amiđan).

4 khẩu cái cứng.

5 lưỡi gà.

6 đáy lưỡi.

1 4

Hình 1: giải phẫu khoang họng miệng.

3

2

5

6

 Vòng bạch huyết họng Waldeyer + 1 amiđan vòm (Amygdale de

Lusschka, VA vòm)

+ 2 amiđan vòi (Amygdale de

Gerlach (VA vòi)).

+ 2 amđan khẩu cái (Amygdale palatine).

+ 1 amiđan lưỡi (Amygdale

lingale de Frankel).

Hình 2: vòng bạch huyết Waldeyer.

 Amiđan khẩu cái.

+ Amiđan khẩu cái tổ chức

bạch huyết hình bầu dục, nằm trong một hố của họng gọi là

• 15 ĐM khẩu cái lên.

• 16 ĐM khẩu cái xuống.

Hình 3: mạch máu amiđan.

3 CHỨC NĂNG MIỄN DỊCH CỦA

5 NGUYÊN NHÂN VÀ CÁC YẾU TỐ THUẬN LỢI CỦA VIÊM AMIĐAN.

amiñan:

6 TRIỆU CHỨNG CỦA VIÊM AMIĐAN.

 Viêm amiđan cấp.

Amiđan khẩu cái có thể bị xung

huyết

huyết, xuất tiết coi amiđan là xuất tiết

“cửa vào” của một số vi khuẩn hay siêu vi khuẩn như:

+ Triệu chứng toàn thân: xuất

hiện đột ngột, ớn lạnh, lạnh run, sốt 38- 39 o C Người mệt mỏi,

nhức đầu, chán ăn, táo bón,

tiểu ít,…

• + Triệu chứng cơ năng: Cảm giác khô, rát, nóng ở trong họng, Viêm nhiễm có thể lan xuống thanh

quản, khí quản gây nên ho từng

cơn đau tức ngực, có đàm nhầy,

khàn tiếng.

• + Triệu chứng thực thể: Lưỡi

trắng, miệng khô, niêm mạc họng đỏ, amiđan sưng và đỏ Amiđan có thể to sát nhau, làm hẹp khoang

họng, có sự phì đại và sung huyết đỏ tổ chức lymphô thành sau

họng.

2 amiđan sưng to và đỏ có những

chấm mủ trắng ở miệng các hốc.

+ Cận lâm sàng: Công thức bạch cầu tăng cao

 Viêm amiđan mạn tính:

• + Nguyên nhân: Amiđan viêm cấp tính không được điều trị đúng

cách sẽ bị tái phát nhiều lần

và trở thành viêm amiđan mạn

tính Bệnh này gây qúa phát thể tích amiđan vì mô amiđan qúa sản hoặc hốc bị nghẽn vì xơ hóa Vi

khuẩn gây bệnh giống như trong viêm amiđan cấp tính, thường gặp là Streptococcus ß hemolytic group A.

+ Triệu chứng toàn thân:

thường là các em chậm lớn, xanh yếu, chóng mệt mỏi,

hay hâm hấp về chiều.

+ Triệu chứng cơ năng: Đau họng ,

nuốt khó thường có trong đợt

viêm cấp Các triệu chứng do

amiđan qúa phát gây tắc nghẽn

Khó thở xuất hiện khi amiđan thật

to và xảy ra lúc nằm ngủ

• + Triệu chứng thực thể: Bề mặt amiđan lồi lõm không đều Có thể thấy mủ ứ đọng ở các

hốc Trụ amiđan màu hồng xẫm, amiđan ở một bên hoặc qúa

phát thể tích ở một bên phải nghĩ đến u ác tính ở amiđan.

Các thể lâm sàng.

• + Viêmamiđan qúa phát.

• + Viêm amiđan hốc mủ

• + Viêm amiđan xơ teo.

• + Viêm amiđan kèm theo lò viêm.

 Biến chứng của viêm amiđan.

7 ĐIỀU TRỊ VIÊM AMIĐAN.

 Điều trị viêm amiđan cấp:

+ Nằm nghỉ ngơi, ăn nhẹ, uống

nhiều nước

+ Giảm đau, hạ sốt: Aspirin,

Paracetamol, kháng sinh chỉ nên

dùng cho những trường hợp nặng hoặc có biến chứng hoặc có

tiền sử viêm khớp, viêm vi cầu thận

+ Nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý (trẻ em) hoặc thuốc co mạch mũi (trẻ lớn, người lớn)

+ Vệ sinh răng miệng, xúc họng

bằng nước muối

 Điều trị viêm amiđan mạn

tính.

• + Chỉ định cắt amiđan:

 Những bệnh nhân có viêm

nhiễm amiđan hoặc viêm VA với 3 lần hoặc hơn/năm mặc dù đã

điều trị nội khoa thích hợp

 Sự phì đại (qúa phát) gây ra

lệch khớp cắn do sự chèn ép và

co kéo hệ thống cơ nhai, cơ cắn; ảnh hưởng bất lợi đến sự phát triển vùng sọ mặt, được xác

định bởi nha sĩ chuyên chỉnh hình răng- hàm- mặt

 Sự qúa phát amiđan gây ra

tắc nghẽn đường hô hấp trên (chứng ngừng thở lúc ngủ),

chứng khó nuốt nặng (trầm

trọng), các rối loạn giấc ngủ

hay những biến chứng tim phổi.

 Áp xe quanh amiđan không đáp ứng với điều trị nội khoa và

đã được dẫn lưu trước đó.

 Có hơi thở hôi dai dẳng do

viêm amiđan mạn tính không

đáp ứng với điều trị nội khoa.

 Viêm amiđan mạn tính hay viêm amiđan cấp tính tái hồi có liên quan với tình trạng mang mầm

bệnh (nhiễm) liên cầu khuẩn

và không đáp ứng với những kháng sinh kháng β - Lactamase

 Phì đại amiđan một bên nghi ngờ khối u

 Viêm tai giữa mủ tái phát hay viêm tai giữa thanh dịch (chỉ đơn thuần nạo VA, nếu kèm theo cắt amiđan, thì dựa trên một trong

những chỉ định trên)

• + Chống chỉ định cắt

amiđan.

 Giang mai

 Lao tiến triển

 Các rối loạn về đông máu,

bệnh ưa chảy máu (Hémogénie và Hémophylie)

 Bệnh tim chưa ổn

 Đang trong tình trạng nhiễm trùng cấp tính hoặc nhiễm siêu vi, đang có dịch: sởi, cúm, sốt bại liệt,…

8 PHỊNG BỆNH.

cách những trường hợp

viêm Amiđan cấp