slide bài giảng ngữ văn 10 tiết 76 tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

* Kiểm tra bài cũ: Hình ảnh người chinh phụ được thể hiện như thế nào trong văn học dân gian và văn học trung đại ?... + Nỗi đau của người chinh phụ.. Đọc diễn cảm tám câu thơ đầu, em hã

* Kiểm tra bài cũ:

Hình ảnh người chinh phụ được thể hiện như thế nào trong văn học dân gian và văn học trung đại ?

Chinh phụ ngâm đời Gia Long

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ CÁC KHÚC NGÂM

I Đọc – Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- Đặng Trần Côn là nhà Nho tiến bộ -

thế kỉ XVIII

- Là con người nhân hậu:

+ Căm ghét chiến tranh phi nghĩa

+ Yêu thương dân nghèo (vợ lính)

=> Nguồn cảm hứng sáng tác “Chinh phụ

ngâm” (Hán)

2 Dịch giả:

- Đoàn Thị Điểm -> tài hoa, thông minh

- Bà dịch “CPN” khi chồng bà đi sứ Trung

Quốc

3 Tác phẩm:

- Nghệ thuật:

+ Thể loại: Ngâm khúc

+ Câu thơ viết bằng thể “trường đoản cú”, bản dịch thể “song thất lục bát”

+ Ngôn ngữ: nguyên tác (Hán) – bản dịch

(Nôm)

- Nội dung:

+ Tố cáo chiến tranh phi nghĩa

+ Nỗi đau của người chinh phụ

+ Khát vọng hòa bình, khát vọng hạnh phúc lứa đôi

c Chú thích: Sách giáo khoa trang 87, 88.

d Đọc diễn cảm đoạn trích:

Đọc diễn cảm tám câu thơ đầu,

em hãy cho biết tâm trạng của người chinh phụ diễn ra trong thời gian và không gian như thế nào ?

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Bối cảnh tâm trạng của người chinh phụ:

Thời gian, không gian làm nền

cho tâm trạng của người chinh phụ Nỗi nhớ chồng

da diết của nàng

2 Tâm trạng của người chinh phụ:

Đọc diễn cảm tám câu thơ tiếp, tâm trạng của người chinh phụ được tác giả miêu tả như thế nào? Bằng những thủ pháp nghệ thuật gì?

+ khắc giờ = niên (năm)

+ mối sầu = miền biển xa

Nỗi nhớ triền miên, trải dài theo bước đi thời gian, mênh mông rộng lớn như biển cả

Tình yêu thương chồng sâu sắc, vô bờ

- Từ láy: “đằng đẵng”, “dằng dặc”

- Chi tiết:

+ hương gượng đốt > < hồn mê mải

+ gương gượng soi > < lệ lại châu chan

+ gượng gảy ngón đàn > < dây uyên đứt,

phím loan chùng -> sợ tình chồng vợ chia lìa mãi mãi

Nghệ thuật: lặp, đối, … => những thú vui tao nhã, thói quen trang điểm giờ trở nên

miễn cưỡng, gượng gạo Mọi cố gắng của

người chinh phụ đều vô nghĩa => Cô đơn, đau khổ tột cùng

- Nỗi nhớ: diễn tả độc đáo, sáng tạo:

+ Lãng mạn: nhờ gió xuân mang lời yêu thương chung thủy đến người chồng nơi biên ải

+ So sánh: “nhớ chàng” = “đường lên bằng trời” -> chiều cao

+ Từ láy: “đau đáu” -> nỗi nhớ = niềm đau (có tâm điểm) => nhức nhối hơn -> độ sâu

Tác giả cụ thể hóa nỗi nhớ của người

chinh phụ bằng hai đại lượng thời gian và

không gian, cho người đọc thấy những cung

bậc phong phú, giàu sắc thái, đa diện, đa

chiều của nỗi nhớ => Tài hoa

NỖI NHỚ

Thời gian Không gian Chiều dài Chiều rộng Chiều cao Chiều sâu

Khát vọng hạnh phúc lứa đôi chính đáng

III Tổng kết:

Câu hỏi 1: Em hãy khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật đoạn trích ?

Câu hỏi 2: Cảm nhận của em về nỗi nhớ của người chinh phụ

trong đoạn trích ?

* Ghi nhớ: Sách giáo khoa trang 88.

IV Luyện tập:

Hãy vận dụng các biện pháp nghệ thuật tả tâm trạng của đoạn trích để viết một

đoạn văn (hoặc thơ) ngắn miêu tả một nỗi buồn hay niềm vui của bản thân anh (chị)

Ngồi buồn nhặt lá vàng rơi

Xếp thành bốn chữ đời tôi cô đơn

V Dặn dò:

 Học thuộc lòng đoạn trích Tập phân

tích bài thơ bằng lời văn của mình.

 Làm các bài tập 1 trang 88 - Sgk.

 Soạn bài: “Trao duyên” của Nguyễn Du.

Giáp mặt rồi phút bỗng chia tay

Bộ khôn bằng ngựa, thủy khôn bằng thuyền

Múa gươm rượu tiễn chưa tàn

Cảm ơn quý thầy cô và các em đã theo dõi

bài giảng này !