Người đã tiếp xúc với các nhà cách mạng Việt Nam có mặt tại đây, cùng một số thanh niên mới từ trong nước sang để thành lập Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên, trong đó tổ chức Cộng s[r]
Trang 1A HƯỚNG DẪN CHẤM
- Bài thi chấm theo thang điểm 20, chấm điểm lẻ đến 0,25
- Điểm toàn bài là tổng điểm từng phần không làm tròn
- Bài thi chỉ đạt điểm tối đa khi bài làm của thí sinh chính xác về kiến thức, không mắc lỗi về diễn đạt, chính tả
- Chú ý những điểm sáng tạo trong bài làm của thí sinh để cho điểm phù hợp
- Lưu ý: hướng dẫn chấm đã chi tiết; ở một số phần nếu học sinh viết theo cách riêng nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu về nội dung thì vẫn cho điểm
B ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM
PHÒNG GD&ĐT SA PA THI CHỌN HỌC INH GIỎI ỚP CẤP H N
N M HỌC – 2019 Môn thi: ịch sử HƯỚNG DẪN CHẤM - THANG ĐIỂM
(Hướng dẫn chấm, thang điểm gồm có 05 trang)
Câu 1
2,0
điểm
Từ nghệ thuật quân sự trong các cuộc kháng chiến, khởi nghĩa chống ngoại xâm của nước ta từ thế kỉ XI đến thế kỉ XVIII, rút ra những bài học kinh nghiệm trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc hiện nay:
* Từ thế kỉ XI đến thế kỉ XVIII, nước ta đã trải qua các cuộc kháng chiến và khởi nghĩa: chống Tống thời Lí, 3 lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên thời Trần, khởi nghĩa Lam Sơn, kháng chiến chống quân Xiêm và quân Thanh Các cuộc kháng chiến đã thể hiện nghệ thuật quân sự độc đáo:
- Lấy nhỏ chống lớn, lấy ít địch nhiều; cả nước chung sức đánh giặc, kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kì; đường lối chiến lược và phương pháp đấu tranh đúng đắn, sáng tạo; kết hợp chiến đấu dũng cảm với "tâm lí chiến"
* Bài học rút ra trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc hiện nay:
- Kết hợp chặt chẽ giữa hai nhiệm vụ chiến lược dựng nước đi đôi với giữ nước; xây dựng, phát triển kinh tế phải gắn liền với bảo vệ Tổ quốc
- Đoàn kết toàn dân, phát huy sức mạnh toàn dân để bảo vệ Tổ quốc
- Chú trọng xây dựng lực lượng quân đội chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại Chú trọng giáo dục truyền thống dân tộc, nêu cao tinh thần cảnh giác trước mọi diễn biến thù địch có âm mưu chống phá Nhà nước Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
- Xây dựng mối quan hệ ngoại giao tốt đẹp với các nước, chủ động trong việc bảo vệ Tổ quốc
(Ghi chú: Thí sinh có thể trình bày theo cách hiểu khác, nếu đúng giáo viên vẫn cho điểm, nhưng không vượt khung.)
0,25
0,25
0,25
0,25 0,5
0,5
Trang 2
Câu 2
(2,0
điểm)
o sánh phong trào Đông Du và cuộc vận động Duy Tân ở Trung
ì Từ đó rút ra nét mới của phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX
ở Việt Nam
*Điểm giống nhau:
- Đều thể hiện lòng yêu nước chống Pháp xâm lược, chống phong
kiến tay sai nhằm giành độc lập dân tộc
- Lãnh đạo là những nhà nho yêu nước đã tiếp thu tư tưởng dân chủ tư
sản Kết quả: các phong trào đều thất bại
*Điểm khác nhau:
Đặc điểm
so sánh
Phong trào Đông Du Cuộc vận động Duy Tân
Chủ trương - Dùng bạo động vũ
trang đánh Pháp, khôi phục nước Việt Nam độc lập
- Vận động cải cách kinh
tế, văn hoá, xã hội làm cho Việt Nam phát triển giàu mạnh, tiến tới giành độc lập dân tộc, cứu nước bằng con đường cải cách
Biện pháp - Đưa thanh niên đi du
học ở Nhật, nhờ Nhật giúp đỡ vũ khí, lương thực để chống Pháp
- Mở trường dạy học theo lối mới, xuất bản báo chí,
hô hào chấn hưng thực nghiệp, tuyền truyền đả phá các hủ tục phong kiến lạc hậu, tuyên truyền lối sống mới
*Những nét mới của phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX:
Là phong trào yêu nước mang màu sắc dân chủ tư sản với mục tiêu chống Pháp, phong kiến và canh tân đất nước; hình thức đấu
tranh phong phú (bạo động và cải cách); thành phần tham gia đông
đảo (nông dân, tư sản và tiểu tư sản); lãnh đạo là những nhà nho yêu
nước tiến bộ đã tiếp thu tư tưởng dân chủ tư sản
0,25 0,25
0,5
0,5
0,5
Câu 3
4,0
điểm
Nét chính về sự ra đời và hoạt động của Hội Việt Nam cách mạng
Thanh niên Đánh giá vai trò của Hội Việt Nam cách mạng Thanh
niên đối với sự thành lập Đảng cộng sản Việt Nam năm 3
- Hoàn cảnh:
+ Cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc từ Liên Xô về Quảng Châu
(Trung Quốc) Người đã tiếp xúc với các nhà cách mạng Việt Nam có
mặt tại đây, cùng một số thanh niên mới từ trong nước sang để thành
lập Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên, trong đó tổ chức Cộng sản
đoàn làm nòng cốt (6-1925)
- Hoạt động:
+ Mở nhiều lớp huấn luyện chính trị để đào tạo thanh niên trở thành cán bộ cách mạng
+ Xuất bản báo Thanh niên (1925) làm cơ quan tuyên truyền
0,5
0,5 0,5
Trang 3của Hội
+ Đầu năm 1927, tác phẩm Đường kách mệnh được xuất bản,
vạch ra những phương hướng cơ bản của cách mạng giải phóng dân
tộc Việt Nam
+ Năm 1928, Hội chủ trương "vô sản hoá", đưa hội viên vào các nhà máy, hầm mỏ, đồn điền cùng sống và lao động với công nhân
để tự rèn luyện, đồng thời truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tổ chức
và lãnh đạo công nhân đấu tranh
*Đánh giá vai trò của Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên đối với sự thành lập Đảng cộng sản Việt Nam năm 3
- Qua hoạt động của Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên, chủ nghĩa Mác - Lênin đã đi sâu vào phong trào công nhân, thúc đẩy
phong trào công nhân phát triển
- Tổ chức của Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên phát triển mạnh mẽ trong cả nước đã giác ngộ quần chúng yêu nước, thúc đẩy
phong trào yêu nước phát triển theo xu hướng vô sản
- Sự ra đời và hoạt động của Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên là bước chuẩn bị quan trọng cho sự thành lập chính đảng vô sản
ở Việt Nam
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
Câu 4
6,0
điểm
Tại sao nói Đảng cộng sản Việt Nam ra đời là một tất yếu lịch sử
Vai trò Nguyễn Ái Quốc trong Hội nghị thành lập Đảng như thế
nào?
- Trước năm 1930, phong trào yêu nước ở Việt Nam nổ ra
mạnh mẽ nhưng đều bị thất bại, do bị khủng hoảng trầm trọng cả về
đường lối cứu nước và giai cấp lãnh đạo Tình hình đó đặt ra yêu cầu
phải có đảng của giai cấp tiên tiến nhất với đường lối đúng đắn để
lãnh đạo cách mạng Việt Nam
- Từ năm 1919 - 1929, thông qua hoạt động của Nguyễn Ái Quốc đã chuẩn bị các điều kiện về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho
sự thành lập Đảng Nguyễn Ái Quốc đã ra sức tuyên truyền chủ nghĩa
Mác - Lênin vào Việt Nam Thành lập Hội Việt Nam Cách mạng
thanh niên để thông qua tổ chức này truyền bá chủ nghĩa Mác
- Trong những năm 1928-1929, chủ nghĩa Mác -Lênin được truyền bá sâu rộng vào Việt Nam, đưa phong trào công nhân và yêu
nước phát triển mạnh mẽ Một yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải có đảng
của giai cấp vô sản lãnh đạo Đáp ứng yêu cầu đó, ở Việt Nam lần
lượt xuất hiện 3 tổ chức cộng sản ( ) Sự hoạt động riêng rẽ, tranh
giành ảnh hưởng lẫn nhau của ba tổ chức cộng sản gây ảnh hưởng
không tốt đến cách mạng Việt Nam, cần phải hợp nhất 3 tổ chức cộng
sản thành một đảng duy nhất
- Trước tình hình cấp bách đó, được sự uỷ nhiệm của Quốc tế
cộng sản Nguyễn Ái Quốc về Hương Cảng (Trung Quốc) chủ trì Hội
nghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản thành một Đảng Cộng sản Việt
Nam (3.2.1930)
1,0
1,0
1,0
1,0
Trang 4*Vai trò của Nguyễn Ái Quốc
- Trực tiếp tổ chức và chủ trì Hội nghị thành lập Đảng cộng sản
VN tại Hương Cảng (TQ) vào 6-1-1930
- Phê phán những hành động thiếu thống nhất của các tổ chức cộng sản trong việc tranh giành quyền lãnh đạo, tranh giành quần
chúng, đảng viên
- Đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hợp nhất các tổ chức cộng sản
để đi đến thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
- Viết và thông qua Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
Nội dung Cương lĩnh đã nêu rõ đường lối chiến lược và sách lược cho
cách mạng VN
0,5 0,5
0,5
0,5
Câu 5
điểm
*Suy nghĩ về chiến tranh (Thí sinh nêu cảm nhận của bản thân về
hậu quả của chiến tranh, thái độ đối với chiến tranh)
Ví dụ:
- Các cuộc chiến tranh đã nổ ra trên thế giới đều rất hao người, tốn của
- Sự tàn khốc của chiến tranh gây nên những hậu quả nghiêm trọng đối với cuộc sống con người (dẫn chứng)
- Căm ghét chiến tranh, mong muốn cuộc sống hoà bình
*Để góp phần bảo vệ (nêu được những giải pháp có tính khả thi)
Ví dụ:
- Thế giới chung tay ngăn chặn các cuộc chiến tranh phi nghĩa bảo vệ hoà bình thế giới, tham gia các hoạt động từ thiện tôn
trọng nền văn hoá của các quốc gia, các dân tộc
- Biết trân trọng giá trị của cuộc sống khi không có chiến tranh
- Bản thân phải hiểu biết về chủ quyền quốc gia, dân tộc Chấp hành nghiêm túc các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước
- Sống thân thiện, tôn trọng mọi người xung quanh, biết nhận lỗi sai, không gây mâu thuẫn xung đột
0,25 0,5 0,25
0,25
0,25 0,25 0,25
Câu 6
4,0
điểm
* Những thành tựu tiêu biểu của cuộc cách mạng khoa học - kĩ
thuật từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay:
Trải qua nửa thế kỉ, cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật đã đạt
được những tiến bộ phi thường và những thành tựu kì diệu trên tất cả
các lĩnh vực:
- Trong lĩnh vực khoa học cơ bản: Những phát minh lớn, đánh dấu
bước nhảy vọt trong Toán học, Vật lý, Hoá học và Sinh học (Tháng
3-1997, các nhà khoa học tạo được cừu Đô-li bằng phương pháp sinh
sản vô tính; tháng 6-2000, Tiến sĩ Cô-lin công bố “Bản đồ gen
người”.)
- Phát minh lớn về công cụ sản xuất mới: Sự ra đời của máy tính điện
tử, máy tự động và hệ thống máy tự động
0,25
0,25
Trang 5- Tìm ra những nguồn năng lượng mới: Năng lượng nguyên tử, năng
lượng mặt trời, năng lượng thuỷ triều, năng lượng gió trong đó năng
lượng nguyên tử dần được sử dụng phổ biến
- Sáng chế ra những vật liệu mới: chất pô-li-me (chất dẻo) và nhiều
loại chất dẻo khác
- Cuộc "cách mạng xanh" trong nông nghiệp: biện pháp cơ khí hoá,
điện khí hoá, thuỷ lợi hoá, hoá học hoá và phưong pháp lai tạo những
giống lúa mới, con giống mới, năng suất cao
- Giao thông vận tải và thông tin liên lạc: Con người đã đạt được
những thành tựu thần kỳ: máy bay siêu âm khổng lồ, tàu hoả tốc độ
cao, Phát sóng vô tuyến hết sức hiện đại qua hệ thống vệ tinh nhân
tạo
- Chinh phục vũ trụ: phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Trái Đất
(1957), con người bay vào vũ trụ (1961) và đặt chân lên Mặt Trăng
(1969)
* iên hệ những tác động tích cực, tiêu cực của cuộc cách mạng
khoa học - kĩ thuật đến địa phương em đang sống và đề xuất một
số giải pháp khắc phục tác động tiêu cực đó
- Tác động tích cực:
+ Công cụ sản xuất được cải tiến, máy móc ngày càng phục vụ tốt
hơn, năng xuất lao động ngày càng tăng (chứng minh ở địa phương đã
đưa những loại máy móc nào vào sản xuất )
+ Nhiều giống cây trồng mới cho năng xuất cao; thuốc trừ sâu bệnh,
các loại phân bón chất lượng tốt (chứng minh)
+ Phương tiện giao thông vận tải, thông tin liên lạc được sử dụng phổ
biến
- Tác động tiêu cực:
+ Môi trường ngày càng ô nhiễm (môi trường nước, không khí, đất)
bởi khói bụi, khí thải công nghiệp, các phương tiện giao thông (liên hệ
đến khu công nghiệp Tằng Lỏong)
+ Tai nạn giao thông xảy ra nhiều
+ Trẻ em cận thị nhiều do thường xuyên tiếp xúc với màn hình máy
tính, ti vi, điện thoại thông minh
- Giải pháp (nêu được những giải pháp có tính khả thi)
Gợi ý:
+ Đối với các cơ sở sản xuất: cần đảm bảo các tiêu chuẩn về xử lí
nước thải, khí thải trước khi thải ra môi trường
+ Các hộ trồng trọt: sử dụng an toàn các sản phẩm bảo vệ thực vật,
tránh lạm dụng các loại phân bón hoá học
+ Mở mang đường xá, tích cực tuyên truyền, giáo dục ý thức chấp
hành luật giao thông cho nhân dân địa phương
(Ghi chú: Thí sinh có thể trình bày theo cách hiểu khác, nếu đúng
giáo viên vẫn cho điểm, nhưng không vượt khung.)
0,25 0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25 0,25
0,25 0,25 0,25
0,75