DẠNG 1 PHẢN ỨNG TRAO đổi ION TRONG DUNG DỊCH CHẤT điện LI

PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG DỊCH CHẤT ĐIỆN LI 1.. Lưu ý một số kết luận quan trọng: - Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li chỉ xảy ra khi các ion kết hợp được với

DẠNG 1 PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG DỊCH CHẤT ĐIỆN LI

1 Lưu ý một số kết luận quan trọng:

- Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li chỉ xảy ra khi các ion kết hợp được với nhau tạo thành ít nhất một trong các chất sau:

+ chất kết tủa

+ chất điện li yếu

+ chất khí

- Dung dịch các chất điện li tồn tại được khi có sự trung hòa về điện và các ion trong dung dịch không phản ứng với nhau

- Phương trình ion rút gọn cho biết bản chất của phản ứng trong dung dịch các chất điện li

2 Thành thạo việc viết phương trình ion rút gọn và sử dụng phương trình ion rút gọn vài giải một

số bài tập liên quan đến phản ứng trao đổi ion trong dung dịch chất điện li.

Ví dụ 1 (THPTQG 2019) Cặp chất nhào sau đây không cùng tồn tại trong một dung dịch?

A Cu(NO3)2 và H2SO4 B NaOH và Na2CO3 C CuSO4 và NaOH D FeCl3 và NaNO3 Hướng dẫn giải:

Cặp chất không cùng tồn tại trong một dung dịch là: CuSO4 và NaOH

Do chúng có phản ứng với nhau: CuSO4+2NaOH→Cu OH( )2↓ +Na SO2 4

Đáp án C.

Ví dụ 2 (Đại học – 2012 – Khối A) Cho các phản ứng sau:

(a) FeS( )r +2HCl→FeCl2+H S2

(b) Na S 2HCl2 + →2NaCl H S+ 2

(c) 2AlCl3+3Na S 6H O2 + 2 →2Al OH( )3+3H S 6NaCl2 +

(d) KHSO4+KHS→K SO2 4+H S2

(e) BaS H SO+ 2 4 (loãng)→BaSO4+H S2

Số phản ứng có phương trình ion rút gọn 2

2

S −+2H+ →H S↑ là

Hướng dẫn giải:

Phương trình ion rút gọn của các phản ứng:

(a) FeS( )r +2H+→Fe2++H S2 ↑

(b) S2−+2H+ →H S2 ↑

2Al++3S−+6H O→2Al OH +3H S↑

Trang 1

(d) H++HS−→H S2 ↑

Ba ++S −+2H++SO − →BaSO ↓ +H S↑

Như vậy chỉ có 1 phản ứng có phương trình ion rút gọn 2

2

S −+2H+→H S↑ là phản ứng (b)

Đáp án A.

Ví dụ 3 Trộn 100ml dung dịch gồm Ba(OH)2 0,1M và NaOH 0,1M với 400ml dung dịch gồm HNO3

0,075M và HCl 0,0125M đến khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch X Nồng độ các ion trong dung dịch X là

A Ba2+=0,02M; Na +=0,02M; NO 3 −=0,06M; Cl −=0, 01M; OH −=0,01M

B Ba2+=0,02M; Na +=0,02M; NO 3−=0,06M; Cl −=0, 01M; H  + =0, 01M

C Ba2+=0,02M; Na +=0,02M; NO 3 −=0,06M; Cl −=0,01M; H  + =0,005M

D Ba2+=0,02M; Na +=0,02M; NO 3−=0,06M; Cl −=0, 01M; OH −=0,005M

Hướng dẫn giải:

n =0,01mol; n =0,01mol; n =0,03mol; n =0,005mol

2

0,03→0,03→0,03mol 0, 005→0,005→0,005mol

n + =0,035mol ; n − =0,03mol

Phản ứng: H++OH−→H O2

H

n +

→ dư 0,035 0,03 0,005mol= − = .

3

Đáp án B.

Trang 2