THỰC TRẠNG KINH DOANH MUỐI VÀ HIỆU QUẢ KINH DOANH MUỐI CỦA TỔNG CÔNG TY MUỐI VIỆT NAM  I QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN : * Tổng quan ngành muối : Ngành muối Việt Nam đời cách lâu, từ xa xưa người ta coi hưng thịnh nghề muối rõ chấn hưng hay suy thoái kinh tế Cũng giống ngành nghề quan trọng khác nghề muối từ thuở khai sinh trọng, đặc biệt Muối vừa sản phẩm tiêu dùng thiết yếu hàng ngày, vừa nguyên liệu cho ngành sản xuất khác Với lợi đặc biệt điều kiện tự nhiên, có bờ biển dài 3.200 km, thời tiết nắng nhiều nước ẩn chứa tiềm to lớn sản xuất muối sản phẩm từ muối Do bốc nước mặn phương pháp phổ biến từ lâu đời nước ta để sản xuất muối, gần đạt sản lượng  600.000 tấn/năm phấn đấu đạt 1.000.000 vào năm 2000 Trải qua thời kỳ, nghề muối có phát triển khác nhau, tốc độ phát triển phụ thuộc vào chế độ trị, xã hội, phụ thuộc vào sách, sách đắn phủ Tuy nhiên qua bao năm tháng nghề muối phát triển sản lượng ngày cao, sống người dân làm muối cịn vơ vàn khó khăn họ kiên định trụ vững gắn bó với nghề Đã nhiều hệ trôi qua nghề muối trì tồn phát triển Điều khẳng định vị trí nghề muối xã hội Thời kỳ phong kiến Nhìn lại lịch sử cho thấy phát triển sản xuất muối mang tính kế thừa liên tục, thời kỳ phong kiến sản xuất muối vốn xuất phát từ nông ngiệp tách ngành công nghiệpvà muối sớm trở thành hàng hoá quan trọng sớm trao đổi thị trường nước xuất Trong thời kỳ phong kiến sách kinh tế Nhà nước phong kiến lấy muối ngành tạo nên phồn thịnh cho kinh tế, qua việc sản xuất lưu thông muối để thu tài quốc gia, muối hàng hố có lợi nhuận siêu ngạch có sách chủ trương đặc biệt để mở rộng mối giao thơng với bên ngồi trao đổi ngoại giao, mời tư thương đến buôn bán có sách ưu đãi hưởng quy chế riêng với thương nhân nước ngồi Chính sách thuế muối dược hình thành sớm, nghề muối trở thành ngành kinh tế quan trọng đóng góp vào ngân sách quốc gia Thời kỳ Pháp thuộc Nhà nước thực dân Pháp giữ độc quyền tổ chức sản xuất lưu thơng muối Các sách hà khắc chúng bóc lột tệ nhân dân, thuế muối nguồn thu ngân sách quan trọng thường chiếm từ 6% đến 10% nguồn thu quyền thực dân giá mua muối diêm dân 1/5 đến 1/2 giá bán Mỗi Nhà nước chế độ trị xã hội có cách cai quản kinh tế khác Xã hội nửa thực dân nửa phong kiến phơi bày chất bóc lột, chúng dùng sách ngu dân để đàn áp người lao động, người làm muối người chịu đủ hình thức bóc lột, cạn kiệt sức lao động Sản xuất muối cực khổ làm không đủ ăn, diêm dân phải chịu khoản thuế vô lý, thuế mà diêm dân phải chịu chiếm 71,1% giá mua muối Mặt khác tính vơ nhân đạo quân xâm lược chèn ép người xứ, từ người sản xuất muối đến người kinh doanh muối, chúng cho mặt hàng “ béo bở ” Vì có người Pháp, tư Pháp phép kinh doanh cơng khai cịn người Việt bị hạn chế đến mức tối thiểu Như với chất chế độ bóc lột thời kỳ thuộc Pháp ngành muối đơn sản xuất để kinh doanh mang lại lợi nhuận siêu ngạch người dân miền núi, vùng sâu vùng xa khơng có đủ muối để dùng, bệnh thiếu muối gây nghiêm trọng Thời kỳ 1954-1975: Miền Bắc hồ bình, vào đường xây dựng CNXH Trong nghiệp phát triển kinh tế đất nước, ngành muối trọng đầu tư phát triển Nhà nước ban hành sách quản lý muối với mục đích: Phục hồi nghề làm muối nâng cao chất lượng muối cải thiện đời sống cho diêm dân Đảm bảo cung cấp muối cho nhân dân điều hoà giá muối thị trường Đảm bảo thu thuế muối cho tài quốc gia Với sách thể tính chất xã hội việc quản lý ngành muối Nhà nước ta Đó không ngừng nâng cao đời sống diêm dân, đảm bảo cung cấp đủ muối cho dân tộc miền núi xa xôi Thời kỳ người sản xuất muối tập hợp lại tập đoàn sản xuất muối Đây hình thức tiến lúc này, tập đoàn sản xuất muối giúp hộ diêm dân đổi công ,hợp công sản xuất muối, sửa chữa ô nề, làm đê cống trao đổi kinh nghiệm kỹ thuật sản xuất muối, giúp tiến mặt sản xuất thực sách Nhà nước Kết miền Bắc đảm bảo đủ muối tiêu dùng dân cư, tăng cường lượng dự trữ quốc gia Ở miền Nam: Nghề muối quyền Nguỵ quan tâm tạo điều kiện phát triển Việc lưu thông muối nước xuất nhộn nhịp Nhưng mục đích cuối kinh doanh muối chế độ đơn tìm kiếm lợi nhuận Qua ta thấy muối mặt hàng có theo dõi chặt chẽ quyền có sách hỗ trợ sản xuất lưu thơng (dù chế độ khác nhau) Có thể đánh giá cách khách quan rằng: sách quản lý muối mang tính chất tồn diện Bởi sách quản lý cuối mang lại quyền lợi cho diêm dân, cho nhân dân nước cho quốc gia Đó ba mặt tách rời không xem nhẹ mặt nào, đồng thời thể tính xã hội quản lý ngành muối mà có chế độ XHCN có Thời kỳ 1975- 1989: Nhà nước thống quản lý ngành muối, thực thi sách độc quyền sản xuất lưu thơng muối tồn quốc Nhà nước ấn định mức giá thu mua bán lẻ muối nước Cơ quan quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh muối Cục công nghiệp muối thuộc Bộ Lương thực Thực phẩm Sau ngành muối tổ chức lại hình thức Tổng Công ty Muối thống nước Nhưng áp dụng nguyên tắc quản lý bao cấp, kế hoạch hoá tập trung, Nhà nước cung cấp lương thực , thực phẩm, công cụ sản xuất, phương tiện hoạt động thu mua toàn lượng muối sản xuất để phân phối cho tiêu dùng Tổng Công ty Muối thực mua thẳng muối từ hợp tác xã, xí nghiệp sản xuất cung ứng thẳng vật tư, hàng hoá cho sở sản xuất ký kết hợp đồng Đồng thời mở rộng mạng lưới đại lý bán buôn khu chợ kiêm bán lẻ, thực kinh doanh tổng hợp để bù lỗ cho kinh doanh muối Hàng năm Tổng Công ty Muối tiến hành xuất hàng năm theo hợp đồng dài hạn Liên xô cũ bạn hàng khác 100 ngàn muối Đây mức xuất cao ngành muối nước ta Khái quát lại thời kỳ hoàn cảnh kinh tế nước ta thoát khỏi chiến tranh nên ngành muối gặp nhiều khó khăn Thị trường muối tiêu thụ rộng lớn giá kinh doanh thấp lại thêm tình trạng cấm chợ, ngăn sơng hàng hố khác, khơng khuyến khích người kinh doanh muối, thị trường phát triển mạng lưới lưu thông rộng khắp từ trung ương xuống tỉnh huyện xã, song điều kiện cần thiết sở hạ tầng kỹ thuật, vốn kinh doanh không đáp ứng nhu cầu sản xuất lưu thông muối thường xuyên xuất tình trạng thừa thiếu cục bộ, đơi có căng thẳng giả tạo ( tư tưởng tích trữ muối gia dình ) Sự quản lý cứng nhắc giá muối từ trung ương ngăn cản việc hình thành sớm thị trường để thu hút nhiều thành phần kinh tế thương nhân tham gia kinh doanh muối Thực tế dó khơng khuyến khích diêm dân xí nghiệp muối quốc doanh sản xuất muối, đẩy mạnh sản xuất gây nên trì trệ địi hỏi đổi quản lý ngành muối cho phù hợp với chuyển hướng chung kinh tế nước Thời kỳ 1989 đến Từ nửa cuối 1988 thời kỳ chuyển đổi chế quản lý từ kế hoạch hố tập trung sang chế thị trường, trước tình hình ngành muối có biến động sâu sắc Tất hoạt động sản xuất kinh doanh doanh nghiệp quốc doanh bị ngừng cấp vốn kinh doanh, doanh nghiệp phải chuyển hướng kinh doanh theo hình thức tự trang trải, tự hạch tốn kinh tế mà khơng cịn bao cấp Nhà nước Thời kỳ doanh nghiệp phải tự huy động vốn nguồn vay khác với lãi xuất cao Do doanh nghiệp kinh doanh muối bước đầu gặp nhiều khó khăn, địa phương thiếu tiền mặt để mua muối, diêm dân phải bán muối với giá rẻ mạt để kiếm sống Nhiều đơn vị quan, quân đội lúc khó khăn đời sống sử dụng phương tiện vận tải, xăng dầu, tiền mặt để kinh doanh muối, kể trốn thuế để kiếm lời cải thiện đời sống Bức tranh ngành muối lúc thật ảm đạm doanh nghiệp kinh doanh muối manh mún phân tán, thị trường bung kiểu kinh doanh muối tất quan đơn vị ngành khác tư nhân với mục đích kiếm lời cách Từ năm 1989 sản xuất muối giảm sút đáng kể mặt thời tiết không thuận lợi cho việc sản xuất muối, mặt khác việc lưu thông muối không tổ chức tốt, việc định giá cho sản xuất không thoả đáng không khuyến khích người dân sản xuất muối Người diêm dân khơng tạo động lực sản xuất, khơng người từ bỏ sống khó khăn để tìm ngành nghề khác Đó nguyên nhân làm cho lực lượng lao động sản xuất muối giảm sút Một lý khác việc đầu tư Nhà nước để trì ổn định hàng năm khơng cịn nữa, dẫn đến tình trạng diêm dân bỏ sản xuất muối, số diện tích cịn lại suất giảm rõ rệt, hệ thống hợp tác xã bị tan rã làm cho việc sản xuất muối bị tan rã, diêm dân quay lại lối sản xuất hộ gia đình, bước đầu có mang lại thu nhập cao hơn, sản xuất muối mang tính công nghiệp, phải sử dụng chung hệ thống thuỷ nông, sở hạ tầng , đường sá không phù hợp với xu sản xuất nhỏ manh mún nên ngày xuống cấp giảm sản lượng muối nước thời kỳ dài Đặc điểm bật thời kỳ thị trường có nhiều biến động, giá muối lên xuống thất thường ( ngày có bảng giá khác nhau) chứng tỏ yếu kinh doanh không hiệu Tổng Công ty tồn ngành muối Tổng Cơng ty Muối doanh nghiệp Nhà nước thành lập lại theo định 90-CP Thủ tướng Chính phủ phạm vi hoạt động hạn chế Chức bán buôn muối để kiểm sốt thị trường ngày khó khăn, Tổng Cơng ty phải cạnh tranh với lực lượng tư nhân, tư thương hùng hậu Chính đối thủ kinh doanh kiếm lời tìm cách ép giá Tổng Công ty, thao túng giá làm rối loạn thị trường giá Trước tình hình sản xuất lưu thông bị cạnh tranh không lành mạnh Tổng Cơng ty xây dựng cho chiến lược phát triển muối, quy hoạch lại đồng muối để không ngừng nâng cao chất lượng điều tiết giá khơng ngừng nâng cao hiệu kinh doanh Để tìm hiểu rõ ngành muối sau nghiên cứu cụ thể tình hình kinh doanh Tổng Cơng ty Muối : Q TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TỔNG CƠNG TY Tổng Cơng ty Muối thành lập ngày 15/10/1985 theo định số 252/HĐBT Hội đồng Bộ trưởng sở sát nhập Cục công ngiệp Muối thuộc Bộ Công nghiệp Thực phẩm Công ty Muối Trung ương thuộc Bộ Nội thương ( Bộ Thương Mại) Từ bước đầu khởi sắc Tổng Công ty không ngừng vươn lên sức mạnh mình, Tổng Cơng ty ngày phát huy vai trò chủ đạo doanh nghiệp Nhà nước tồn ngành muối nói riêng hệ thống doanh nghiệp Nhà nước nói chung Cùng với đóng góp to lớn Ban lãnh đạo Tổng Cơng ty cịn có đóng góp cá nhân, thành viên Tổng Cơng ty tạo thành mắt xích quan trọng Sự đoàn kết hiệp lực cá nhân nhân tố sức mạnh làm cho Tổng Công ty ngày phồn thịnh Thêm dấu mốc lịch sử hình thành vào ngày 17/5/1995 Tổng Công ty thành lập lại theo định số 414/TM-TCCB Bộ Thương Mại Tổng Công ty Muối bao gồm xí nghiệp doanh nghiệp sản xuất kinh doanh muối địa bàn nước trải dài từ Bắc vào Nam từ Móng Cái Lạng Sơn Mũi Cà Mau Các đơn vị trực thuộc Tổng Cơng ty thành viên hạch tốn độc lập có quan hệ mật thiết với Tổng Cơng ty lợi ích kinh tế, tài chính, cơng nghệ, cung ứng , tiêu thụ, dịch vụ thông tin, đào tạo, nghiên cứu, tiếp thị hoạt động kinh doanh nhằm tăng cường tích tụ, tập trung, phân cơng chun mơn hố hợp tác kinh doanh nhằm nâng cao khả hiệu kinh doanh đơn vị thành viên tồn Tổng Cơng ty Tổng Cơng ty Muối doanh nghiệp Nhà nước có tư cách pháp nhân, hạch toán kinh tế độc lập Nhà nước giao vốn, tài nguyên, đất đai nguồn lực khác, doanh nghiệp có trách nhiệm sử dụng hiệu quả, bảo toàn vốn phát triển vốn giao, có quyền nghĩa vụ dân sự, tự chịu trách nhiệm hoạt động kinh doanh phạm vi số vốn Nhà nước giao cho Tổng Công ty quản lý Trên sở vốn nguồn lực Nhà nước giao cho Tổng Công ty, Tổng Công ty giao lại vốn nguồn lực khác cho đơn vị thành viên phù hợp với nhiệm vụ sản xuất kinh doanh đảm bảo hiệu kinh doanh cao Đồng thời để đạt mục tiêu không ngừng tăng trưởng lợi nhuận, qui mơ sản xuất, hồn thành tiêu xã hội mà Nhà nước giao phó Tổng Công ty phải phối hợp, hành động, quản lý chặt chẽ doanh nghiệp trực thuộc phương án sản xuất kinh doanh, kế hoạch quy hoach cải tạo đồng muối, phương án sử dụng vốn Hội đồng quản trị ( HĐQT) phê duyệt Các đơn vị thành viên chịu trách nhiệm trước Nhà nước Tổng Công ty hiệu sử dụng vốn, đồng muối kho tàng nguồn lực khác CƠ CẤU TỔ CHỨC TỔNG CÔNG TY MUỐI : Tổ chức Tổng Công ty Muối bao gồm : * Hội đồng quản trị ( HĐQT): Được thành lập theo định số 1167/TH-TCCB Bộ trưởng Bộ thương mại tháng 12/1996 Hội đồng quản trị có người gồm : - Chủ tịch : 01 người - Trưởng ban kiểm soát chuyên trách : 01 người - Uỷ viên kiêm nhiệm : 03 người Trong 01 uỷ viên Tổng giám đốc, 01 uỷ viên đương chức phụ trách phòng kỹ thuật Tổng Công ty, 01 uỷ viên Bộ thương mại ( Bộ Nông nghiệp Phát triển nơng thơn ) uỷ nhiệm * Ban kiểm sốt : Ban gồm có 05 người Trong có 01 trưởng ban chuyên trách, 04 uỷ viên kiêm nhiệm Trong số 04 uỷ viên có 01 người cán vụ tài kế tốn Bộ Nơng nghiệp Phát triển nông thôn, 01 người cán Tổng cục quản lý vốn tài sản doanh nghiệp, 02 cán Tổng Công ty Văn phịng Tổng Cơng ty có trụ sở 07 Hàng Gà- Hà nội, cán CNV Tổng Công ty gồm 59 người có phịng ban sau : - Phịng Tổ chức hành - Phịng Tài kế tốn - Phịng Xây dựng - Phịng Dự trữ quốc gia - Phòng Kế hoạch kinh doanh - Phòng Xuất nhập - Phòng Kỹ thuật Các phịng ban có nhiệm vụ chấp hành kiểm tra việc thực tiêu kế hoạch, chế độ sách Nhà nước, quy định nội qui Tổng Công ty thị mệnh lệnh HĐQT Đề xuất với Tổng Giám đốc Tổng Công ty Muối chủ trương, biện pháp giải khó khăn gặp phải sản xuất kinh doanh tăng cường công tác quản lý Tổng Công ty đạo HĐQT CƠ CẤU TỔ CHỨC CÁC PHÒNG BAN NHIỆM VỤ, CHỨC NĂNG Nhiệm vụ chung Tổng Công ty phấn đấu đạt sản lượng triệu với doanh thu 620 tỉ đồng vào năm 2000 Muốn Tổng Công ty phải không ngừng nâng cao hiệu kinh doanh đáp ứng nhu cầu ngày cao thị trường ( cạnh tranh gay gắt ) nhiệm vụ Tổng Công ty ngày khó khăn khác hẳn với loại hình doanh nghiệp thành phần kinh tế ... PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ KINH DOANH MUỐI CỦA TCTY: Tình hình thực kế hoạch sản lượng kinh doanh muối: Với bờ biển dài 3.000 km Việt Nam đánh giá nước có điều kiện thuận lợi cho nghề muối phát... trách nhiệm trước Nhà nước Tổng Công ty hiệu sử dụng vốn, đồng muối kho tàng nguồn lực khác CƠ CẤU TỔ CHỨC TỔNG CÔNG TY MUỐI : Tổ chức Tổng Công ty Muối bao gồm : * Hội đồng quản trị ( HĐQT): Được... hình kinh doanh Tổng Cơng ty Muối : QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TỔNG CƠNG TY Tổng Cơng ty Muối thành lập ngày 15/10/1985 theo định số 252/HĐBT Hội đồng Bộ trưởng sở sát nhập Cục công