Vaên baûn töôøng trình phaûi tuaân thuû theå thöùc vaø phaûi trình baøy ñaày ñuû, chính xaùc thôøi gian, ñæa ñieåm, söï vieäc, hoï teân nhöõng ngöôøi lieân quan cuøng ñeà nghò cuûa ngö[r]
Trang 1ƠN TẬP VỀ VĂN BẢN THUYẾT MINH
I Lý thuyết
1 Vai trò và tác dụng.
-Văn thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng nhằm cung cấp tri thức, thông tin
về đặc điểm tính chất, nguyên nhân của các sự vật hiện tượng trong tự nhiên xã hội
-Yêu cầu về hình thức, nội dung
2 Sự khác nhau
+ Tự sự: Kể thuật lại sự việc
+ Miêu tả: dùng lời lẽ kể lại
+ Biểu cảm:Bộc lộ cảm xúc
+ Nghị luận: dùng lí lẽ lập luận giải quyết vấn đề
+ Thuyết minh: Giới thiệu
3 Cần chú ý quan sát, tìm tòi, học hỏi
4 Các phương pháp: 6 phương pháp
5.Các bước xây dựng bài văn thuyết minh?
6 Dàn ý cơ bản của bài văn thuyết minh
Các kiểu bài thuyết minh đã học
7 Vai trò của yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận trong văn bản thuyết minh
-HÀNH ĐỘNG NĨI
I Khái niệm:
Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định
II Một số hành động nói thường gặp
- Ngươi ta dựa theo mục đích của hành động nói mà đặt tên cho nó
-Những kiểu hành động nói thường gặp là: hỏi, trình bày(báo tin, kể , tả, nêu ý kiến, dự đoán), điều khiển ( cầu khiến, đe dọa, )
III Luyện tập
BT1/63 : Xác định mục đích , câu biểu hiện hành động nói, vai trò câu nói
Trần Quốc Tuấn viết bài Hịch tướng sĩ nhằm mục đích khích lệ tướng sĩ học tập
binh thư yếu lược do ông soạn ra và khích lệ lòng yêu nước của tướng sĩ
BT2:Chỉ ra các hành động nói và mục đích của mỗi hành động nói.
a)Bác trai đã khá rồi chứ?(Hỏi)
-Cảm ơn cụ nhà cháu đã tỉnh táo như thường ngày (thông báo)
………
Trang 2b) Cả câu thoại
c) Cậu vàng đi đời rồi ông giáo ạ! (báo tin)
BT3/65 Xác định hành động nói đựơc thực hiện trong mỗi từ "hứa"
-"Anh phải hứa… xa nhau" (hành động đề nghị yêu cầu)
-Anh hứa đi (hành động yêu cầu)
-Anh xin hứa (hành động hứa)
I.Cách thực hiện hành động nói
-Trực tiếp: thực hiện bằng kiểu câu có chức năng chính phù hợp với hành động
đó
-Gián tiếp:được thực hiện bằng kiểu câu khá
-ÔN TẬP VỀ LUẬN ĐIỂM
I/ Khái niệm luận điểm
Luận điểm là những tư tưởng, quan điểm, chủ trương mà người viết ( nói) nêu ra ở
trong bài văn nghị luận
II/ Mối quan hệ giữa luận điểm với vấn đề cần giải quyết
1 Oân tập lí thuyết
-Các yếu tố biểu cảm: từ ngữ, câu văn, ngữ điệu, cử chỉ … thể hiện cảm xúc, tâm trạng của người nói, người viết
-Yêu cầu biểu cảm trong bài văn nghị luận: Thể hiện sát đúng, chân thành tâm trạng, cảm xúc của bản thân, phục vụ cho việc lập luận
2 Luyện tập
Luyện nghe, nói có sử dụng yếu tố biểu cảm
Bài tập 1:
Các luận điểm khá phong phú nhưng thiếu mạch lạc, sắp xếp còn lộn xộn - cần sắp xếp lại như sau:
1)Mở bài:
Những chuyến tham quan du lịch đã giúp ích cho người cho người tham gia rất nhiều
2) Thân bài:
a-Về kiến thức:
-Cụ thể hơn sâu sắc hơnnhững điều đã học trong trường lớp, qua những điều mắt thấy tai nghe
-Đưa lại nhiều bài học mới không tìm thấy trong sách vở, trong những bài học ở trường lớp
b-Về tình cảm:
-Tìm thêm những niềm vui mới cho bản thân
Trang 3c- Về vật chất:
-Có thể làm ta khoẻ mạnh, có sức chịu đựng bền bỉ hơn
3.Kết luận: Tham quan du lịch quả thật là hoạt động bổ ích, moị người cần tích cực
tham gia
-Niềm vui sướng khi được đi bộ vì đi bộ đem lại lợi ích cho cơ thể, tâm hồn tác giả
-Cảm xúc thể hiện ở giọng vui tươi phấn khơỉ
-Trong bài văn nghị luận, luận điểm là một hệ thống ( luận điểm chính, luận điểm phụ) làm sáng tỏ vấn đề được đặt ra
III/ Mối quan hệ giữa các luận điểm
-LUYỆN TẬP ĐƯAYẾU TỐ BIỂU CẢM TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
1 Oân tập lí thuyết
-Các yếu tố biểu cảm: từ ngữ, câu văn, ngữ điệu, cử chỉ … thể hiện cảm xúc, tâm trạng của người nói, người viết
-Yêu cầu biểu cảm trong bài văn nghị luận: Thể hiện sát đúng, chân thành tâm trạng, cảm xúc của bản thân, phục vụ cho việc lập luận
2 Luyện tập
Luyện nghe, nói có sử dụng yếu tố biểu cảm
Bài tập 1:
Các luận điểm khá phong phú nhưng thiếu mạch lạc, sắp xếp còn lộn xộn - cần sắp xếp lại như sau:
1)Mở bài:
Những chuyến tham quan du lịch đã giúp ích cho người cho người tham gia rất nhiều
2) Thân bài:
a-Về kiến thức:
-Cụ thể hơn sâu sắc hơnnhững điều đã học trong trường lớp, qua những điều mắt thấy tai nghe
-Đưa lại nhiều bài học mới không tìm thấy trong sách vở, trong những bài học ở trường lớp
b-Về tình cảm:
-Tìm thêm những niềm vui mới cho bản thân
c- Về vật chất:
-Có thể làm ta khoẻ mạnh, có sức chịu đựng bền bỉ hơn
Trang 43.Kết luận: Tham quan du lịch quả thật là hoạt động bổ ích, moị người cần tích cực
tham gia
-Niềm vui sướng khi được đi bộ vì đi bộ đem lại lợi ích cho cơ thể, tâm hồn tác giả
-Cảm xúc thể hiện ở giọng vui tươi phấn khởi
-LUYỆN TẬP ĐƯA YẾU TỐ TỰ SỰVÀ MIÊU TẢ TRONG VĂN
NGHỊ LUẬN
Luyện tập
Rèn luyện kỹ năng nghe, nói, đọc, viết:
1-Định hướng bài làm
-Xác định
+Tình huống cụ thể
+Kiểu bài: nghị luận
+Nội dung: thuyết phục
+Phạm vi nghị luận: đối tượng HS
2-Xác lập và sắp xếp luận điểm
a_Gần đây cách ăn mặc của một số bạn…
b- Các bạn lầm tưởng rằng…
c- Việc ăn mặc phải phù hợp với thời đại…
d-Việc ăn mặc chạy theo "mốt" có nhiều tác hại…
Kết luận: Các bạn nên thay đổi trang phục cho lành mạnh, đúng dắn
3)Vận dụng yếu tố tự sự miêu tả (trọng tâm).
-CHỮA LỖI DIỄN ĐẠT
(Lỗi lô-gíc)
1 Luyện tập
*Phát hiện và chữa lỗi những câu đã cho sẵn
Câu a:Chúng em đã giúp các bạn học sinh vùng bị lũ lụt: quần áo giầy dép và
nhiều đồ dùng sinh hoạt khác
Câu b : Trong thanh niên …và trong sinh viên
Câu c:"Lão Hạc" "Bước đường cùng" "Tắt đèn" đã giúp ta hiểu sâu sắc thêm thân
phận của người nông dan trước cách mạng tháng 8/ 1945
Trang 5Câu d: Em muốn trử thành một GV hay một Bác sĩ
-Câu e: Bài thơ không chỉ hay về bố cục mà còn sâu sắc về ngôn từ
Câu g: Trên sân ga chỉ còn lại hai người Một người thì gầy, một người thì lùn,
mập
Câu h: Chị Dậu rất cần cù, chịu khó và rất mực yêu thương chồng con.
-Câu i: Nếu không phát huy những đức tính tốt đẹp của người xưa thì phụ nữ VN
ngày nay không thể hoàn thành được nhiệm vụ vinh quang và nặng nề đó
Câu k: hút thuốc lá có hại cho sức khỏe vừa tốn kém tiền bạc.
-Các luận điểm vừa được sắp xếp theo trình tự hợp lí và liên kết chặt chẽ, vừa có sự phân biệt với nhau
-LUYỆN TẬP LÀM VĂN BẢN
TƯỜNG TRÌNH
I Tìm hiểu chung
1 Đặc điểm của văn bản tường trình
-Tường trình là loại văn bản trình bày thiệt hại hay mức độ trách nhiệm của người tường trình trong các sự việc xảy ra gây hậu quả cần phải xem xét
-Người viết tường trình là người có liên quan đến sự việc, người nhận tường trình là cá nhân hoặc cơ quan có thẩm quyền xem xét và giải quyết
2.Cách làm văn tường trình
Văn bản tường trình phải tuân thủ thể thức và phải trình bày đầy đủ, chính xác thời gian, đỉa điểm, sự việc, họ tên những người liên quan cùng đề nghị của người viết; có đầy đủ người gửi, người nhận, thời gian, địa điểm thì mới có giá trị
II.Luyện tập
Viết văn bản tường trình về một tình huống trong học tập hoặc trong sinh hoạt Luyện tập làm văn bản tường trình
BT1:Chỉ ra chỗ sai trong trong việc sử dụng văn bản ở các tình huống sau:
-Cả 3 trường hợp a, b, c đều không cần phải viết tường trình, vì:
+Với a: chỉ cần viết bản tự kiểm nhận thức rõ khuyết điểm, quyết tâm sửa chữa +Với b: Có thể viết thông báo để các bạn biết thực hiện kế hoặch những ai làm việc gì chuẩn bị cho đại hội chi đội
+Vơi c: Cần viết bản báo cáo của chi đội gởi cho cô Tổng phụ trách
-Chỗ sai a, b, c là người viết chưa phân biệt mục đích bản tường trình với báo cáo, thông báo, chưa nhận rõ tình huống như thế nào thì cần viết văn bản tường trình
Trang 6BT2:Nêu 2 tình huống thường gặp trong cuộc sống mà em cho là phải viết văn
bản tường trình
-Trình bày với các chú công an về vụ va chạm xe máy mà em chứng kiến -Trình bày với cô giáo Chủ nhiệm về buổi nghỉ học đột xuất hôm qua để cô thông cảm
BT3: Từ tình huống cụ thể hãy viết một văn bản tường trình.
- CHÚC CÁC EM HỌC TỐT