Chuông A: xuất hiện lớp váng trắng đục rất dày trên mặt cốc nước vôi vì cây đã thải ra khí cacbonic làm đục nước vôi.. Chuông B: vẫn còn trong chỉ có một lớp váng trắng rất [r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HUYỆN LAI VUNG
Hướng dẫn chấm gồm 04 trang
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 8
NĂM HỌC 2015 – 2016 MÔN: SINH HỌC
I HƯỚNG DẪN CHUNG:
1 Học sinh làm bài không theo cách nêu trong hướng dẫn chấm nhưng đúng, chính xác, chặt chẽ thì cho đủ số điểm của câu đó
2 Việc chi tiết hóa (nếu có) thang điểm trong hướng dẫn chấm phải đảm bảo không làm sai lệch hướng dẫn chấm và phải được thống nhất thực hiện trong tổ chấm thi
3 Điểm toàn bài tính theo thang điểm 20, làm tròn số đến 0,25 điểm
II HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM:
Câu 1 (5,0 điểm)
1) Trên bề mặt biểu bì của lá có 1 cấu trúc quan trọng giúp cây
trao đổi chất với môi trường Hãy cho biết:
- Điểm khác nhau về sự tập trung của cấu trúc đó ở mặt trên và
mặt dưới của lá: Lỗ khí tập trung nhiều ở mặt dưới, mặt trên hầu
như không có hoặc rất ít
0,5
- Hoạt động nào của cấu trúc đó giúp cây trao đổi chất với môi
trường?
Trạng thái đóng và mở của lỗ khí giúp trao đổi khí và nước với
môi trường
0,25
2)Tại sao khi nuôi cá cảnh trong bể kính, người ta thả thêm
vào bể các loại rong?
Người ta thường thả thêm rong vào bể nuôi cá cảnh vì trong quá
trình quang hợp, cây rong đã nhả khí ôxi hoà tan vào nước trong bể
và tạo điều kiện cho cá hô hấp tốt hơn
1,0
3) Em quan sát hình mô tả thí nghiệm khi cho cả 2 chuông vào
chỗ tối, sau 6 giờ
- Hiện tượng và giải thích:
Chuông A: xuất hiện lớp váng trắng đục rất dày trên mặt cốc nước
vôi vì cây đã thải ra khí cacbonic làm đục nước vôi
Chuông B: vẫn còn trong chỉ có một lớp váng trắng rất mỏng vì
trong không khí có khí cacbonic nhưng ít hơn trong chuông A
0,5
- Kết luận:
Khi không có ánh sáng, cây đã thải ra nhiều khí cacbonic (CO2) 0,25
- Thí nghiệm trên chứng minh hiện tượng gì ở cây xanh?
Chứng minh hiện tượng hô hấp ở cây xanh 0,25
Trang 2NỘI DUNG ĐIỂM 4) Tại sao người ta lại nói rừng là ”lá phổi xanh” của con
người?
- Rừng có tác dụng làm cân bằng khí cacbonic và oxi trong
- Ngăn bụi, làm giảm ô nhiễm môi trường 0,25
- Tán lá rừng che bớt ánh nắng…góp phần làm giảm nhiệt độ của
5) Vì sao nhà bạn Lan phải thu hoạch các loại đậu đó trước khi
quả chín khô?
Vì đậu là quả khô nẻ, khi chín vỏ quả tự nứt và hạt bị bắn ra ngoài
1,0
Câu 2 (2,0 điểm)
1) Chú thích các bộ phận bên trong của cá chép thứ tự 1-8
1-Tim, 2-Gan, 3-Mật, 4-Dạ dày, 5- Ruột, 6-Tuyến sinh dục, 7-Bóng hơi, 8-Thận
1,0
2) Kể tên và nêu vai trò các bộ phận của cá thể hiện sự thích
nghi với đời sống và hoạt động trong môi trường nước
- Mang cá với nhiều tia, mang giúp cá trao đổi khí
- Bóng hơi giúp cá chìm nổi trong nước được dễ dàng
1,0
Câu 3 (5,0 điểm)
1) Cho các loài động vật sau: lợn, thạch sùng (thằn lằn), gà Hãy
sắp xếp theo thứ tự từ thấp đến cao và giải thích sự tiến hoá hình
thức sinh sản
- Thạch sùng Gà Lợn
- Thạch sùng (đẻ trứng, không ấp trứng, không chăm sóc con)
- Gà (đẻ trứng, ấp trứng, chăm sóc con non)
- Lợn (đẻ con, có nhau thai, chăm sóc con non)
1,0
2) Tập tính sâu bọ có những đặc điểm gì?
- Thể hiện hoạt động sống của sâu bọ, đặc biệt là dinh dưỡng và sinh
- Đáp ứng của sâu bọ với các kích thích bên ngoài và bên trong cơ
- Gia tăng thích nghi và tồn tại của sâu bọ 0,25
- Có khả năng chuyển giao được từ cá thể này sang cá thể khác, từ thế
3) Để thích nghi với đời sống ở cạn, hệ hô hấp của lưỡng cư có
cấu tạo:
- Xuất hiện phổi, hô hấp nhờ sự nâng hạ của thềm miệng 0,5
- Da ẩm có hệ mao mạch dày đặc dưới da làm nhiệm vụ hô hấp 0,5
Trang 3NỘI DUNG ĐIỂM 4) Tại sao nói "Nhai kỹ lại no lâu", bằng kiến thức sinh học hãy
giải thích câu nói đó?
Khi nhai kĩ thức ăn sẽ biến thành dạng nhỏ, làm tăng bề mặt tiếp
xúc với các enzim tiêu hoá nên hiệu suất tiêu hoá cao, cơ thể sẽ
hấp thụ được nhiều chất dinh dưỡng, cơ thể được đáp ứng đầy đủ nên
no lâu
1,0
5) Hãy giải thích vì sao máu chảy trong mạch không bao giờ
đông, nhưng máu hễ ra khỏi mạch là đông ngay?
Máu chạy trong mạch không đông do:
- Tiểu cầu vận chuyển trong mạch va vào thành mạch không vỡ
nhờ thành mạch trơn không giải phóng enzim để tạo ra tơ máu
- Trên thành mạch có chất chống đông do bạch cầu tiết ra
0,5
Máu ra khỏi mạch bị đông là do:
- Tiểu cầu va vào vết thương của thành mạch thô ráp vỡ giải
phóng enzim kết hợp protein và canxi trong huyết tương tạo tơ
máu cục máu đông
0,5
Câu 4 (3,0 điểm)
1)
* Khi người đó hô hấp thường:
+ Lượng khí lưu thông là: 18 450 = 8100 (ml)
+ Lượng khí vô ích ở khoảng chết là: 150 x 18 = 2700 (ml)
+ Lượng khí hữu ích vào đến phế nang là:
8100 – 2700 = 5400 (ml)
1,0
* Khi người đó hô hấp sâu :
+ Lượng khí lưu thông /phút là: 650 x 13 = 8450 (ml)
+ Lượng khí vô ích ở khoảng chết là: 150 x 13 = 1950 (ml)
+ Lượng khí hữu ích trong 1 phút hô hấp sâu là :
8450 – 1950 = 6500 (ml)
1,0
2) So sánh lượng khí hữu ích giữa hô hấp thường và hô hấp
sâu
6500-5400 = 1100 ml
0,5
3) Ý nghĩa của hô hấp sâu
Sẽ làm tăng lượng khí hữu ích cho hoạt động hô hấp, góp phần
tăng hiệu quả trao đổi khí Vì thế cần phải rèn luyện để có thể hô
hấp sâu và giảm nhịp thở trong 1 phút
0,5
Câu 5 (3,0 điểm)
1)
* Sự tiêu hóa ở khoang miệng chủ yếu về mặt lý học :
- Sự phối hợp hoạt động của các bộ phận tiêu hóa trong khoang
miệng như răng, lưỡi, má, môi, vòm miệng, tuyến nước bọt…
0,5
Trang 4NỘI DUNG ĐIỂM
+ Răng: Gồm có 3 loại: Răng cửa, răng nanh, răng hàm làm
nhuyễn thức ăn.Hoạt động của răng được sự hỗ trợ của các cơ nhai 0,25 + Lưỡi: Thực hiện đảo trộn thức ăn, làm thấm đều thức ăn với
nước bọt và đưa thức ăn vào giữa hai hàm răng khi nhai 0,25 + Má, môi, vòm miệng: Tham gia giữ thức ăn trong khoang
Các hoạt động lý học trên đã làm biến đổi thức ăn từ dạng
“thô”, cứng, kích thước to thành dạng nhỏ, mềm hơn rất nhiều
tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình biến đổi hóa học tiếp theo
0,25
* Ở khoang miệng sự tiêu hóa về mặt hóa học là thứ yếu :
- Ở khoang miệng có 3 đôi tuyến nước bọt có vai trò chủ yếu: hỗ
trợ cho quá trình biến đổi lý học (ngấm và làm mềm thức ăn)
0,25
- Tác dụng hóa học là thứ yếu, chỉ tiết được enzim amilaza
biến đổi tinh bột chín thành đường mantôzơ Còn các sản phẩm
chất gluxit và toàn bộ các chất khác không bị biến đổi về mặt
hóa học
0,25
2)
a Xảy ra ở khoang miệng, dạ dày và thời gian đầu của ruột non
b Xảy ra ở ruột non
c Xảy ra ở dạ dày
d Xảy ra ở ruột non
1,0
Câu 6 (2,0 điểm)
- Điều kiện thụ tinh: trứng và tinh trùng gặp nhau ở 1/3 ống dẫn
- Điều kiện thụ thai: trứng được thụ tinh phải bám vào thành tử
- Nguyên tắc và biện pháp:
+ Ngăn trứng chín và rụng: viên thuốc tránh thai
+ Tránh không để tinh trùng gặp trứng: bao cao su/thắt ống dẫn
trứng/ thắt ống dẫn tinh
+ Tránh sự làm tổ của trứng đã thụ tinh: vòng tránh thai
1,0
-Hết -